Kanon 32
O zakazie sprawowania przez biskupów i prezbiterów Eucharystii winem niezamieszanym z wodą.
Dotarło do nas, że w kraju ormiańskim sprawcy bezkrwawej ofiary przynoszą do świętego posiłku wyłącznie wino, nie mieszając go z wodą, i nawiązujemy do nauczyciela Kościoła Jana Chryzostoma, który w swojej interpretacji Ewangelii Mateusza (rozmowa 82) mówi: "Dlaczego po zmartwychwstaniu Pan nie pił wody, lecz wino? Aby wykorzenić kolejną złą herezję. Skoro niektórzy używają wody w sakramentach, Pan, okazując że używał wina zarówno wtedy, gdy nauczał sakramentu, jak i wtedy, gdy po zmartwychwstaniu bez sakramentu ofiarował zwykły posiłek, mówi: Z owocu winorośli (Mat. 26:29). Winorośl produkuje wino, a nie wodę. W rezultacie oni [ci, którzy przynoszą tylko wino] myślą, że ten nauczyciel odrzuca potrzebę dodawania wody do świętej ofiary.
Aby odtąd nie zdominowała ich ignorancja, odsłaniamy myśl tego ojca w sposób ortodoksyjny. Ponieważ w tamtym czasie istniała starożytna zła herezja hydroparastatów, którzy w swojej ofierze zamiast wina używali wyłącznie wody, ten niosący Boga człowiek, obalając bezprawne nauczanie tej herezji i wykazując, że sprzeciwiają się one tradycji apostolskiej, ułożył powyższą mowę. Chryzostom zaś swojemu Kościołowi, którego powierzono mu kierownictwo duszpasterskie, przekazał polecenie dodawania wody, ilekroć miała zostać dokonana bezkrwawa ofiara, wskazując w ten sposób na połączenie krwi i wody, która wypłynęła z uczciwego boku naszego Odkupiciela i Zbawiciela, Chrystusa Boga, w celu ożywienia całego świata i zadośćuczynienia za grzechy. We wszystkich Kościołach, w których świeciły duchowe źródła światła, przestrzegany jest ten porządek dany przez Boga.
Jakub, brat według ciała Chrystusa, Boga naszego, pierwszego, któremu powierzono tron Kościoła jerozolimskiego, i Bazyli, biskup Kościoła w Cezarei, którego chwała rozprzestrzeniła się po całym wszechświecie, w przekazanym nam na piśmie obrzędzie sakramentalnym nakazali, aby kielich święty podczas Boskiej Liturgii był sporządzany z wody i wina. A czcigodni ojcowie zgromadzeni w Kartaginie zdecydowanie powiedzieli o tym: „W Najświętszym Sakramencie nie składajcie nic innego, jak tylko Ciało i Krew Pana, jak sam Pan nakazał, to znaczy chleb i wino zmieszane z wodą”.
Jeśli więc jakiś biskup lub prezbiter nie postępuje według obrzędu przekazanego przez apostołów i składa najczystszą ofiarę, nie mieszając wody z winem, niech zostanie wyrzucony jako niedoskonale głoszący sakrament i wprowadzający innowacje do Tradycji.
Aby odtąd nie zdominowała ich ignorancja, odsłaniamy myśl tego ojca w sposób ortodoksyjny. Ponieważ w tamtym czasie istniała starożytna zła herezja hydroparastatów, którzy w swojej ofierze zamiast wina używali wyłącznie wody, ten niosący Boga człowiek, obalając bezprawne nauczanie tej herezji i wykazując, że sprzeciwiają się one tradycji apostolskiej, ułożył powyższą mowę. Chryzostom zaś swojemu Kościołowi, którego powierzono mu kierownictwo duszpasterskie, przekazał polecenie dodawania wody, ilekroć miała zostać dokonana bezkrwawa ofiara, wskazując w ten sposób na połączenie krwi i wody, która wypłynęła z uczciwego boku naszego Odkupiciela i Zbawiciela, Chrystusa Boga, w celu ożywienia całego świata i zadośćuczynienia za grzechy. We wszystkich Kościołach, w których świeciły duchowe źródła światła, przestrzegany jest ten porządek dany przez Boga.
Jakub, brat według ciała Chrystusa, Boga naszego, pierwszego, któremu powierzono tron Kościoła jerozolimskiego, i Bazyli, biskup Kościoła w Cezarei, którego chwała rozprzestrzeniła się po całym wszechświecie, w przekazanym nam na piśmie obrzędzie sakramentalnym nakazali, aby kielich święty podczas Boskiej Liturgii był sporządzany z wody i wina. A czcigodni ojcowie zgromadzeni w Kartaginie zdecydowanie powiedzieli o tym: „W Najświętszym Sakramencie nie składajcie nic innego, jak tylko Ciało i Krew Pana, jak sam Pan nakazał, to znaczy chleb i wino zmieszane z wodą”.
Jeśli więc jakiś biskup lub prezbiter nie postępuje według obrzędu przekazanego przez apostołów i składa najczystszą ofiarę, nie mieszając wody z winem, niech zostanie wyrzucony jako niedoskonale głoszący sakrament i wprowadzający innowacje do Tradycji.
Oryginał grecki
Ἐπειδὴ εἰς γνῶσιν ἡμετέραν ἦλθεν, ὡς ἐν τῇ τῶν Ἀρμενίων χώρᾳ οἶνον μόνον ἐν τῇ ἱερᾷ τραπέζῃ προσάγουσιν, ὕδωρ αὐτῷ μὴ μιγνύντες, οἱ τὴν ἀναίμακτον θυσίαν ἐπιτελοῦντες, προτιθέμενοι τὸν τῆς ἐκκλησίας διδάσκαλον Ἰωάννην τὸν Χρυσόστομον, φάσκοντα, διὰ τῆς εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον Εὐαγγέλιον ἑρμηνείας, ταῦτα· Τίνος ἕνεκεν οὐχ ὕδωρ ἔπιεν ἀναστάς, ἀλλ᾿ οἶνον; ἄλλην αἵρεσιν πονηρὰν πρόρριζον ἀνασπῶν· ἐπειδὴ γάρ εἰσί τινες ἐν τοῖς μυστηρίοις ὕδατι κεχρημένοι, δεικνύς, ὅτι, καὶ ἡνίκα τὰ μυστήρια παρέδωκε, καὶ ἡνίκα ἀναστάς, χωρὶς μυστηρίων καὶ ψιλὴν τράπεζαν παρετίθετο, οἴνῳ ἐχρῆτο ἐκ τοῦ γεννήματος, φησί, τῆς ἀμπέλου· ἄμπελος δὲ οἶνον, οὐχ ὕδωρ γεννᾷ· ἐκ τούτου τε τὸν διδάσκαλον οἴονται ἀνατρέπειν τὴν τοῦ ὕδατος ἐν τῇ ἱερᾷ θυσίᾳ προσαγωγήν. Ὡς ἂν μὴ καὶ ἀπὸ τοῦ νῦν κατέχοιντο τῇ ἀγνοίᾳ, τὴν τοῦ Πατρὸς διάνοιαν ὀρθοδόξως ἀποκαλύπτομεν. Τῆς γὰρ πονηρᾶς τῶν Ὑδροπαραστατῶν αἱρέσεως παλαιᾶς ὑπαρχούσης, οἳ ἀντὶ οἴνου μόνῳ τῷ ὕδατι ἐν τῇ οἰκείᾳ θυσίᾳ κέχρηνται, ἀνασκευάζων οὗτος ὁ θεοφόρος ἀνὴρ τὴν παράνομον τῆς τοιαύτης αἱρέσεως διδαχήν, καὶ δεικνὺς, ὡς ἐξ ἐναντίας τῆς ἀποστολικῆς ἵενται παραδόσεως, τὸν εἰρημένον κατεσκεύασε λόγον. Ἐπεὶ καὶ τῇ κατ᾿ αὐτὸν ἐκκλησίᾳ, ἔνθα τὴν ποιμαντικὴν ἐνεχειρίσθη ἡγεμονίαν, ὕδωρ οἴνῳ μιγνῦναι παρέδωκεν, ἡνίκα τὴν ἀναίμακτον θυσίαν ἐπιτελεῖσθαι δεήσειε, τὴν ἐκ τῆς τιμίας πλευρᾶς τοῦ λυτρωτοῦ ἡμῶν καὶ Σωτῆρος Χριστοῦ τοῦ θεοῦ ἐξ αἵματος καὶ ὕδατος κρᾶσιν παραδεικνύς, ἥτις εἰς ζωοποίησιν παντὸς τοῦ κόσμου ἐξεχύθη, καὶ ἁμαρτιῶν ἀπολύτρωσιν· καὶ κατὰ πᾶσαν δὲ ἐκκλησίαν, ἔνθα οἱ πνευματικοὶ φωστῆρες ἐξέλαμψαν, ἡ θεόσδοτος αὕτη τάξις κρατεῖ. Καὶ γὰρ καὶ Ἰάκωβος ὁ κατὰ σάρκα Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἀδελφός, ὃς τῆς Ἱεροσολυμιτῶν ἐκκλησίας πρῶτος τὸν θρόνον ἐνεπιστεύθη, καὶ Βασίλειος ὁ τῆς Καισαρέων ἀρχιεπίσκοπος, οὗ τὸ κλέος κατὰ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην διέδραμεν, ἐγγράφως τὴν μυστικὴν ἡμῖν ἱερουργίαν παραδεδωκότες, οὕτω τελειοῦν ἐν τῇ θείᾳ λειτουργίᾳ ἐξ ὕδατός τε καὶ οἴνου τὸ ἱερὸν ποτήριον ἐκδεδώκασι. Καὶ οἱ ἐν Καρθαγένῃ συναχθέντες ὅσιοι Πατέρες, οὕτω ῥητῶς ἐπεμνήσθησαν, ἵνα ἐν τοῖς ἁγίοις μηδὲν πλέον τοῦ σώματος καὶ τοῦ αἵματος τοῦ Κυρίου προσενεχθείη, ὡς καὶ αὐτὸς ὁ Κύριος παραδέδωκε, τοὐτέστιν ἄρτου καὶ οἴνου ὕδατι μεμιγμένου. Εἴ τις οὖν ἐπίσκοπος, ἢ πρεσβύτερος, μὴ κατὰ τὴν παραδοθεῖσαν ὑπὸ τῶν Ἀποστόλων τάξιν ποιεῖ, καὶ ὕδωρ οἴνῳ μιγνύς, οὕτω τὴν ἄχραντον προσάγει θυσίαν, καθαιρείσθω, ὡς ἀτελῶς τὸ μυστήριον ἐξαγγέλλων, καὶ καινίζων τὰ παραδεδομένα.
Miejsca równoległe
Ап.3Трул.81Карф.37