კანონი 32
ეპისკოპოსებისა და პრესვიტერებისთვის ევქარისტიის წყალთან შეუზავებელი ღვინით აღნიშვნის აკრძალვის შესახებ.
ჩვენთვის ცნობილი გახდა, რომ სომხურ ქვეყანაში უსისხლო მსხვერპლშეწირვის შემსრულებლებს წმინდა ტრაპეზის დროს მხოლოდ ღვინო მოაქვთ, წყალთან შერევის გარეშე და მიმართავენ ეკლესიის მოძღვარს იოანე ოქროპირს, რომელიც მათეს სახარების ინტერპრეტაციაში (საუბარი 82) ამბობს: „რატომ, აღდგომის შემდეგ, უფალმა სხვას არ უბრძანა წყალი? გამოიყენეთ წყალი ზიარებაში, უფალი გვიჩვენებს, რომ ღვინოს იყენებდა როგორც ზიარების სწავლებისას, ასევე, როდესაც აღდგომის შემდეგ, ჩვეულებრივ ტრაპეზს სწირავდა, ამბობს: ვაზის ნაყოფიდან ვაზი აწარმოებს ღვინოს და არა წყალს“. შედეგად, ისინი [მხოლოდ ღვინის მომტანებს] ჰგონიათ, რომ ეს მასწავლებელი უარყოფს წმინდა მსხვერპლზე წყლის დამატების აუცილებლობას.
რათა ამიერიდან მათზე უმეცრება არ გაბატონდეს, ამ მამის ნააზრევს მართლმადიდებლურად ვამხელთ. ვინაიდან იმ დროს არსებობდა ჰიდროპარასტატების უძველესი ბოროტი მწვალებლობა, რომლებიც მსხვერპლშეწირვისას ღვინის ნაცვლად მხოლოდ წყალს იყენებდნენ, ამ ღვთისმშობელმა კაცმა, უარყო ამ ერესის უკანონო სწავლება და აჩვენა, რომ ისინი ეწინააღმდეგებოდნენ სამოციქულო ტრადიციას, შეადგინა ზემოხსენებული სიტყვა. ხოლო თავის ეკლესიას, რომლის სამწყსო ხელმძღვანელობაც მას დაევალა, ოქროპირმა გადასცა ბრძანება, როდესაც უსისხლო მსხვერპლშეწირვა უნდა შეესრულებინათ, წყალი დაემატებინათ, რაც მიუთითებდა სისხლისა და წყლის ერთობლიობაზე, რომელიც მოედინებოდა ჩვენი მხსნელისა და მხსნელის ქრისტე ღმერთის პატიოსანი მხრიდან, ცოდვების გამოსყიდვისა და მთელი სამყაროს გამოსყიდვის მიზნით. და ყველა ეკლესიაში, სადაც სულიერი მნათობნი ბრწყინავდნენ, ღვთისგან ბოძებული წესრიგი დაცულია.
და იაკობმა, ძმამ, ქრისტეს, ჩვენი ღმერთის ხორცით, პირველს, რომელსაც დაევალა იერუსალიმის ეკლესიის ტახტი, და ბასილი, კესარიის ეკლესიის ეპისკოპოსი, რომლის დიდებაც მთელ სამყაროში გავრცელდა, წერილობით გადმოცემული ზიარების რიტუალში, მათ ბრძანეს, წმინდა თასი გაეკეთებინათ ღვთაებრივი წყლისგან და სასმისი. ამის შესახებ კართაგენში შეკრებილმა ღირსმა მამებმა კი აუცილებლად თქვეს: „წმიდა საიდუმლოში არაფერი შეწირულიყო გარდა უფლის სხეულისა და სისხლისა, როგორც თავად უფალმა ბრძანა, ანუ წყალში შეზავებული პური და ღვინო“.
ასე რომ, თუ რომელიმე ეპისკოპოსი ან პრესვიტერი არ მოქმედებს მოციქულთაგან გადმოცემული რიტუალის მიხედვით და უწმინდეს მსხვერპლს შესწირავს წყლისა და ღვინის შერწყმის გარეშე, განდევნონ, როგორც არასრულყოფილად ქადაგებს ზიარებას და ავრცელებს სიახლეს ტრადიციაში.
რათა ამიერიდან მათზე უმეცრება არ გაბატონდეს, ამ მამის ნააზრევს მართლმადიდებლურად ვამხელთ. ვინაიდან იმ დროს არსებობდა ჰიდროპარასტატების უძველესი ბოროტი მწვალებლობა, რომლებიც მსხვერპლშეწირვისას ღვინის ნაცვლად მხოლოდ წყალს იყენებდნენ, ამ ღვთისმშობელმა კაცმა, უარყო ამ ერესის უკანონო სწავლება და აჩვენა, რომ ისინი ეწინააღმდეგებოდნენ სამოციქულო ტრადიციას, შეადგინა ზემოხსენებული სიტყვა. ხოლო თავის ეკლესიას, რომლის სამწყსო ხელმძღვანელობაც მას დაევალა, ოქროპირმა გადასცა ბრძანება, როდესაც უსისხლო მსხვერპლშეწირვა უნდა შეესრულებინათ, წყალი დაემატებინათ, რაც მიუთითებდა სისხლისა და წყლის ერთობლიობაზე, რომელიც მოედინებოდა ჩვენი მხსნელისა და მხსნელის ქრისტე ღმერთის პატიოსანი მხრიდან, ცოდვების გამოსყიდვისა და მთელი სამყაროს გამოსყიდვის მიზნით. და ყველა ეკლესიაში, სადაც სულიერი მნათობნი ბრწყინავდნენ, ღვთისგან ბოძებული წესრიგი დაცულია.
და იაკობმა, ძმამ, ქრისტეს, ჩვენი ღმერთის ხორცით, პირველს, რომელსაც დაევალა იერუსალიმის ეკლესიის ტახტი, და ბასილი, კესარიის ეკლესიის ეპისკოპოსი, რომლის დიდებაც მთელ სამყაროში გავრცელდა, წერილობით გადმოცემული ზიარების რიტუალში, მათ ბრძანეს, წმინდა თასი გაეკეთებინათ ღვთაებრივი წყლისგან და სასმისი. ამის შესახებ კართაგენში შეკრებილმა ღირსმა მამებმა კი აუცილებლად თქვეს: „წმიდა საიდუმლოში არაფერი შეწირულიყო გარდა უფლის სხეულისა და სისხლისა, როგორც თავად უფალმა ბრძანა, ანუ წყალში შეზავებული პური და ღვინო“.
ასე რომ, თუ რომელიმე ეპისკოპოსი ან პრესვიტერი არ მოქმედებს მოციქულთაგან გადმოცემული რიტუალის მიხედვით და უწმინდეს მსხვერპლს შესწირავს წყლისა და ღვინის შერწყმის გარეშე, განდევნონ, როგორც არასრულყოფილად ქადაგებს ზიარებას და ავრცელებს სიახლეს ტრადიციაში.
ბერძნული დედანი
Ἐπειδὴ εἰς γνῶσιν ἡμετέραν ἦλθεν, ὡς ἐν τῇ τῶν Ἀρμενίων χώρᾳ οἶνον μόνον ἐν τῇ ἱερᾷ τραπέζῃ προσάγουσιν, ὕδωρ αὐτῷ μὴ μιγνύντες, οἱ τὴν ἀναίμακτον θυσίαν ἐπιτελοῦντες, προτιθέμενοι τὸν τῆς ἐκκλησίας διδάσκαλον Ἰωάννην τὸν Χρυσόστομον, φάσκοντα, διὰ τῆς εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον Εὐαγγέλιον ἑρμηνείας, ταῦτα· Τίνος ἕνεκεν οὐχ ὕδωρ ἔπιεν ἀναστάς, ἀλλ᾿ οἶνον; ἄλλην αἵρεσιν πονηρὰν πρόρριζον ἀνασπῶν· ἐπειδὴ γάρ εἰσί τινες ἐν τοῖς μυστηρίοις ὕδατι κεχρημένοι, δεικνύς, ὅτι, καὶ ἡνίκα τὰ μυστήρια παρέδωκε, καὶ ἡνίκα ἀναστάς, χωρὶς μυστηρίων καὶ ψιλὴν τράπεζαν παρετίθετο, οἴνῳ ἐχρῆτο ἐκ τοῦ γεννήματος, φησί, τῆς ἀμπέλου· ἄμπελος δὲ οἶνον, οὐχ ὕδωρ γεννᾷ· ἐκ τούτου τε τὸν διδάσκαλον οἴονται ἀνατρέπειν τὴν τοῦ ὕδατος ἐν τῇ ἱερᾷ θυσίᾳ προσαγωγήν. Ὡς ἂν μὴ καὶ ἀπὸ τοῦ νῦν κατέχοιντο τῇ ἀγνοίᾳ, τὴν τοῦ Πατρὸς διάνοιαν ὀρθοδόξως ἀποκαλύπτομεν. Τῆς γὰρ πονηρᾶς τῶν Ὑδροπαραστατῶν αἱρέσεως παλαιᾶς ὑπαρχούσης, οἳ ἀντὶ οἴνου μόνῳ τῷ ὕδατι ἐν τῇ οἰκείᾳ θυσίᾳ κέχρηνται, ἀνασκευάζων οὗτος ὁ θεοφόρος ἀνὴρ τὴν παράνομον τῆς τοιαύτης αἱρέσεως διδαχήν, καὶ δεικνὺς, ὡς ἐξ ἐναντίας τῆς ἀποστολικῆς ἵενται παραδόσεως, τὸν εἰρημένον κατεσκεύασε λόγον. Ἐπεὶ καὶ τῇ κατ᾿ αὐτὸν ἐκκλησίᾳ, ἔνθα τὴν ποιμαντικὴν ἐνεχειρίσθη ἡγεμονίαν, ὕδωρ οἴνῳ μιγνῦναι παρέδωκεν, ἡνίκα τὴν ἀναίμακτον θυσίαν ἐπιτελεῖσθαι δεήσειε, τὴν ἐκ τῆς τιμίας πλευρᾶς τοῦ λυτρωτοῦ ἡμῶν καὶ Σωτῆρος Χριστοῦ τοῦ θεοῦ ἐξ αἵματος καὶ ὕδατος κρᾶσιν παραδεικνύς, ἥτις εἰς ζωοποίησιν παντὸς τοῦ κόσμου ἐξεχύθη, καὶ ἁμαρτιῶν ἀπολύτρωσιν· καὶ κατὰ πᾶσαν δὲ ἐκκλησίαν, ἔνθα οἱ πνευματικοὶ φωστῆρες ἐξέλαμψαν, ἡ θεόσδοτος αὕτη τάξις κρατεῖ. Καὶ γὰρ καὶ Ἰάκωβος ὁ κατὰ σάρκα Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἀδελφός, ὃς τῆς Ἱεροσολυμιτῶν ἐκκλησίας πρῶτος τὸν θρόνον ἐνεπιστεύθη, καὶ Βασίλειος ὁ τῆς Καισαρέων ἀρχιεπίσκοπος, οὗ τὸ κλέος κατὰ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην διέδραμεν, ἐγγράφως τὴν μυστικὴν ἡμῖν ἱερουργίαν παραδεδωκότες, οὕτω τελειοῦν ἐν τῇ θείᾳ λειτουργίᾳ ἐξ ὕδατός τε καὶ οἴνου τὸ ἱερὸν ποτήριον ἐκδεδώκασι. Καὶ οἱ ἐν Καρθαγένῃ συναχθέντες ὅσιοι Πατέρες, οὕτω ῥητῶς ἐπεμνήσθησαν, ἵνα ἐν τοῖς ἁγίοις μηδὲν πλέον τοῦ σώματος καὶ τοῦ αἵματος τοῦ Κυρίου προσενεχθείη, ὡς καὶ αὐτὸς ὁ Κύριος παραδέδωκε, τοὐτέστιν ἄρτου καὶ οἴνου ὕδατι μεμιγμένου. Εἴ τις οὖν ἐπίσκοπος, ἢ πρεσβύτερος, μὴ κατὰ τὴν παραδοθεῖσαν ὑπὸ τῶν Ἀποστόλων τάξιν ποιεῖ, καὶ ὕδωρ οἴνῳ μιγνύς, οὕτω τὴν ἄχραντον προσάγει θυσίαν, καθαιρείσθω, ὡς ἀτελῶς τὸ μυστήριον ἐξαγγέλλων, καὶ καινίζων τὰ παραδεδομένα.
პარალელური ადგილები
Ап.3Трул.81Карф.37