Kanon 5
O innym nowym, bardziej wyrafinowanym typie symonii: „przechwalaniu się” wcześniejszymi ofiarami i święceniach duchownych.
Grzech prowadzący do śmierci (1 Jana 5:16) jest grzechem, gdy ci, którzy go grzeszą, pozostają niepoprawni. Gorzej jednak, gdy z arogancją buntują się przeciwko pobożności i prawdzie, przedkładając mamonę nad posłuszeństwo Bogu i nie przestrzegając Jego kanonicznych dekretów. Nie ma Pana Boga w takich ludziach, jeśli oni, upokorzywszy się, nie wytrzeźwieją ze swego złudzenia. Przecież bardziej wypada, aby zbliżyli się do Boga i ze skruszonym sercem modlili się o przebaczenie tego grzechu i o przebaczenie, a nie próżnowali w nielegalnych datkach, ponieważ Pan jest blisko tych, którzy mają złamane serce (Ps. 33:19). Tak więc ci, którzy przechwalają się, że otrzymali stopień w Kościele za złoto, i polegają na tym niegodziwym zwyczaju, oddalając ich od Boga i wszelkiego świętego stopnia, i dlatego z bezwstydną twarzą otwarcie zniesławiają obelżywymi słowami tych, którzy zostali wybrani przez Ducha Świętego do cnotliwego życia i zaliczeni do duchowieństwa nie dając złota – niech ci, którzy to czynią, najpierw przyjmą ostatni stopień swojej rangi, a jeśli będą się upierać, niech będzie poprawiona pokuta.
Jeżeli okaże się, że ktoś dopuścił się tego podczas święceń, to niech zostanie ukarany zgodnie ze słowami kanonu apostolskiego: „Jeśli biskup, prezbiter lub diakon przejmuje tę godność za pieniądze, niech zarówno on, jak i ten, który go wyświęcił, zostanie usunięty ze wspólnoty, jak Szymon przeze mnie, Piotr”; a także zgodnie z II kanonem naszych czcigodnych ojców chalcedońskich, który mówi: „Jeśli jakiś biskup udziela święceń kapłańskich za pieniądze, niesprzedane łaski zamieni na przedmiot sprzedaży i za pieniądze wyświęca biskupa, albo chorebiskupa, albo prezbitera, albo diakona, albo kogokolwiek innego z duchowieństwa, albo z powodu swojej chciwości za pieniądze awansuje go na szafarza, czyli ecdiki, lub paramonari, lub w ogóle do jakiejkolwiek rangi kościelnej, wówczas każdy, kto po ujawnieniu wkroczy w to, zostanie pozbawiony swojego stopnia, a osoba przez niego wyświęcona nie powinna w ogóle korzystać z zakupionych święceń lub produkcji, ale powinna być obca godności lub stanowisku, które otrzymał za pieniądze.
A jeśli ktoś jest po prostu pośrednikiem w tak niegodziwym i bezprawnym zysku, wówczas taki ktoś, jeśli jest duchownym, zostanie usunięty ze swojego stanowiska, a jeśli jest osobą świecką lub zakonną, zostanie ekskomunikowany”.
Jeżeli okaże się, że ktoś dopuścił się tego podczas święceń, to niech zostanie ukarany zgodnie ze słowami kanonu apostolskiego: „Jeśli biskup, prezbiter lub diakon przejmuje tę godność za pieniądze, niech zarówno on, jak i ten, który go wyświęcił, zostanie usunięty ze wspólnoty, jak Szymon przeze mnie, Piotr”; a także zgodnie z II kanonem naszych czcigodnych ojców chalcedońskich, który mówi: „Jeśli jakiś biskup udziela święceń kapłańskich za pieniądze, niesprzedane łaski zamieni na przedmiot sprzedaży i za pieniądze wyświęca biskupa, albo chorebiskupa, albo prezbitera, albo diakona, albo kogokolwiek innego z duchowieństwa, albo z powodu swojej chciwości za pieniądze awansuje go na szafarza, czyli ecdiki, lub paramonari, lub w ogóle do jakiejkolwiek rangi kościelnej, wówczas każdy, kto po ujawnieniu wkroczy w to, zostanie pozbawiony swojego stopnia, a osoba przez niego wyświęcona nie powinna w ogóle korzystać z zakupionych święceń lub produkcji, ale powinna być obca godności lub stanowisku, które otrzymał za pieniądze.
A jeśli ktoś jest po prostu pośrednikiem w tak niegodziwym i bezprawnym zysku, wówczas taki ktoś, jeśli jest duchownym, zostanie usunięty ze swojego stanowiska, a jeśli jest osobą świecką lub zakonną, zostanie ekskomunikowany”.
Oryginał grecki
Ἁμαρτία πρὸς θάνατόν ἐστιν, ὅταν τινὲς ἁμαρτάνοντες, ἀδιόρθωτοι μένωσι. Τὸ δὲ τούτου χεῖρον, ἐὰν καὶ τραχηλιῶντες κατεξανίστανται τῆς εὐσεβείας, καὶ τῆς ἀληθείας, προτιμώμενοι τὸν Μαμωνᾶν τῆς τοῦ Θεοῦ ὑπακοῆς, καὶ τῶν κανονικῶν αὐτοῦ διατάξεων μὴ ἀντεχόμενοι. Ἐν τούτοις οὐκ ἔστι Κύριος ὁ Θεός, εἰ μήπου ταπεινωθέντες, τοῦ ἰδίου σφάλματος ἀνανήψωσι· χρὴ γὰρ μᾶλλον αὐτοὺς προσέρχεσθαι τῷ Θεῷ, καὶ μετὰ συντετριμμένης καρδίας τὴν ἄφεσιν τούτου τοῦ ἁμαρτήματος, καὶ τὴν συγχώρησιν αἰτεῖσθαι, οὐχὶ ἐναβρύνεσθαι τῇ ἀθέσμῳ δόσει. Ἐγγὺς γὰρ Κύριος τοῖς συντετριμμένοις τῇ καρδίᾳ. Τοὺς οὖν ἐγκαυχωμένους, διὰ δόσεως χρυσίου τετάχθαι ἐν ἐκκλησίᾳ, καὶ ταύτῃ τῇ πονηρᾷ συνηθείᾳ ἐπελπίζοντας, τῇ ἀλλοτριούσῃ ἀπὸ τοῦ Θεοῦ, καὶ ἐκ πάσης ἱερωσύνης, καὶ ἐκ τούτου ἀναιδεῖ προσώπῳ, καὶ ἀπερικαλύπτῳ στόματι, ὀνειδιστικοῖς λόγοις τοὺς δι᾿ ἀρετὴν βίου ὑπὸ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐκλεγέντας, καὶ καταταγέντας ἐκτὸς δόσεως χρυσίου, ἀτιμάζοντας, πρῶτα μὲν τοῦτο ποιοῦντας, τὸν ἔσχατον βαθμὸν λαμβάνειν τοῦ οἰκείου τάγματος. Εἰ δ᾿ ἐπιμένοιεν, δ᾿ ἐπιτιμίου διορθοῦσθαι. Εἰ δέ τις ἐπὶ χειροτονίᾳ φανείη ποτὲ τοῦτο πεποιηκώς, γινέσθω κατὰ τὸν ἀποστολικὸν κανόνα, τὸν λέγοντα· Εἴ τις ἐπίσκοπος διὰ χρημάτων τῆς ἀξίας ταύτης ἐγκρατὴς γένηται, ἢ πρεσβύτερος, ἢ διάκονος, καθαιρείσθω καὶ αὐτός, καὶ ὁ χειροτονήσας, καὶ ἐκκοπτέσθωσαν παντάπασιν ἐκ τῆς κοινωνίας, ὡς Σίμων ὁ μάγος ὑπ᾿ ἐμοῦ Πέτρου. Ὡσαύτως καὶ κατὰ τὸν δεύτερον κανόνα τῶν ἐν Χαλκηδόνι ὁσίων Πατέρων ἡμῶν, τὸν λέγοντα· Εἴ τις ἐπίσκοπος ἐπὶ χρήμασι χειροτονίαν ποιήσοιτο, καὶ εἰς πρᾶσιν καταγάγοι τὴν ἄπρατον χάριν, καὶ χειροτονήσοι ἐπὶ χρήμασιν ἐπίσκοπον, ἢ χωρεπίσκοπον, ἢ πρεσβύτερον, ἢ διάκονον, ἤ τινα τῶν ἐν τῷ κλήρῳ καταριθμουμένων, ἢ προβάλλοιτο ἐπὶ χρήμασιν οἰκονόμον, ἢ ἔκδικον, ἢ παραμονάριον, ἢ ὅλως τινὰ τοῦ κανόνος, ἢ δι᾿ αἰσχροκέρδειαν οἰκείαν, ὁ τοῦτο ἐπιχειρήσας ἐλεγχθείς, κινδυνευέτω εἰς τὸν οἰκεῖον βαθμόν· καὶ ὁ χειροτονούμενος μηδὲν ἐκ τῆς κατ᾿ ἐμπορίαν ὠφελείσθω χειροτονίας, ἢ προβολῆς, ἀλλ᾿ ἔστω ἀλλότριος τῆς ἀξίας, ἢ τοῦ φροντίσματος, οὖπερ ἐπὶ χρήμασιν ἔτυχεν. Εἰ δέ τις καὶ μεσιτεύων φανείη τοῖς οὕτως αἰσχροῖς καὶ ἀθεμίτοις λήμμασι, καὶ οὗτος, εἰ μὲν κληρικὸς εἴη, τοῦ οἰκείου ἐκπιπτέτω βαθμοῦ· εἰ δὲ λαϊκός, ἢ μοναχός, ἀφοριζέσθω.
Miejsca równoległe
Ап.29IVВс.2Трул.2223VIIВс.41519Лаод.12Сард.2Вас.90Тарас.1Генн.1