ORTHODOX HOUSE
Orthodox HousePrayer Book

О поминовении неправославных в домашней молитве

РусскийالعربيةБългарскиČeštinaDeutschΕλληνικάEnglishEspañolFrançaisქართულიМакедонскиPolskiRomânăSlovenčinaShqipСрпскиУкраїнська

W słowach Jego Świątobliwości Patriarchy Aleksego, które przytoczyliśmy na początku, na moskiewskim spotkaniu diecezjalnym w 2003 roku zauważono, że dla nieochrzczonych zawsze dozwolona jest i zawsze była jedynie modlitwa prywatna, domowa, jednak „na nabożeństwie pamiętamy tylko o dzieciach Kościoła, które przystąpiły do ​​niego przez Sakrament Chrztu Świętego” [5, s. 24]. Ten podział na modlitwę kościelną i prywatną jest niezbędny.

Główne dzieło „O upamiętnieniu zmarłych według Karty Kościoła Prawosławnego” zostało opracowane przez nowego męczennika Atanazego (Sacharowa), biskupa Kowrowa. W rozdziale „Kanon do męczennika Uara o wybawienie od męki zmarłych w innych wyznaniach” pisze: „Starożytna Ruś, przy całej surowości swego stosunku do zmarłych, uznała, że można modlić się nie tylko o nawrócenie żywych do prawdziwej wiary, ale także o wybawienie od męki umarłych w innych wyznaniach. Jednocześnie zwróciła się do wstawiennictwa świętego męczennika Huara. W starożytnych kanonach jest to specjalny dla tej sprawy kanon, zupełnie odmienny od kanonu umieszczonego w Menaionie październikowym pod XIX w.” [2, s. 202].

Jednakże biskup Atanazy umieszcza tę część, a także części „Modlitwa za dzieci nieochrzczone i martwo urodzone” oraz „Modlitwa za samobójców” w rozdziale IV – „Modlitwa domowa upamiętniająca zmarłego”. Słusznie pisze: „W modlitwie domowej, z błogosławieństwem duchowego ojca, można upamiętnić nawet tych, o których nie można wspominać na nabożeństwach”. „Wspomnienie zmarłych, z pokory i posłuszeństwa Kościołowi Świętemu, przeniesione do naszej modlitwy domowej, będzie cenniejsze w oczach Boga i bardziej satysfakcjonujące dla zmarłych niż odbywane w kościele, ale z naruszeniem i zaniedbaniem statutów Kościoła” [2, s. 201, 205].

Jednocześnie na temat ustawowego kultu publicznego zauważa: "Wszystkie nabożeństwa pogrzebowe są ściśle określone co do ich składu i precyzyjnie wyznaczony jest moment, w którym można je odprawić. I nikt nie ma prawa przekraczać tych granic ustanowionych przez Kościół Święty" [2, s. 195].

Zatem w zborze kościelnym, na którego czele stoi ksiądz lub biskup, nie ma możliwości legalnej modlitwy za nieochrzczonych (a także za nieortodoksyjnych i samobójców). Przypomnijmy, że traktat biskupa Atanazego dotyczy zarówno ustawowego nabożeństwa Bożego, jak i nabożeństwa według Trebnika (nabożeństwo pogrzebowe, nabożeństwo żałobne). Co więcej, w pierwszych trzech rozdziałach nie ma wzmianki o służbie męczennikowi Uarowi. Warto zauważyć, że sam Biskup pisze na początku rozdziału IV: „Dotknęliśmy wszystkich różnych przypadków, w których Kościół Święty dopuszcza lub sam nawołuje, czasem usilnie nawołuje do modlitwy za zmarłych. Natomiast wszystkie wymienione wcześniej przypadki upamiętnienia zmarłych dokonuje się z kapłanem” [2, s. 195]. Zatem obrzęd czuwania i pozaustawowej służby męczennikowi Uarowi, który rozważaliśmy, nie może zostać uznany ani przez prawosławny tekst liturgiczny, ani przez obrzęd prawosławnego Brewiarza.

Wielu Ojców Świętych mówiło o możliwości prywatnego upamiętnienia w modlitwie domowej zmarłych, których nie można wspominać na nabożeństwie kościelnym.

Zakonnik Teodor Studyta uznał, że dla takich osób możliwe jest jedynie tajne upamiętnienie: „chyba że każdy w duszy modli się za takich ludzi i czyni dla nich jałmużnę” [13, s. 634].

Czcigodny Starszy Leon z Optiny, nie dopuszczając kościelnej modlitwy za tych, którzy zginęli poza Kościołem (samobójcy, nieochrzczeni, heretycy), zapisał, aby modlić się za nich prywatnie w ten sposób: „Szukaj, Panie, zagubionej duszy mojego ojca: jeśli to możliwe, zmiłuj się. Twoje losy są niezbadane. Nie czyń z tej modlitwy grzechu, ale niech się stanie wola Twoja święta” [2, s. 204].

Czcigodny Starszy Ambroży z Optiny napisał do jednej z zakonnic: "Według przepisów kościelnych nie należy upamiętniać samobójstwa w kościele, ale jego siostra i bliscy mogą modlić się za niego prywatnie, tak jak Starszy Leonid pozwolił Pawłowi Tambowcewowi modlić się za swoich rodziców. Zapisz tę modlitwę... i przekaż ją rodzinie nieszczęsnego człowieka. Znamy wiele przykładów, że modlitwa przekazana przez Starszego Leonida wielu uspokoiła i pocieszyła, a okazała się ważna przed Panem" [1, s. 106].

Przytoczone przez nas świadectwa Ojców Świętych zmuszają nas, w całkowitej zgodzie ze słowami Jego Świątobliwości Patriarchy Aleksego II, do postawienia w naszym Kościele kwestii usunięcia z corocznego kręgu liturgicznego pozaustawowego nabożeństwa czuwania do męczennika Uara, nie przewidzianego przez Typikon, jako sprzecznego z kanonicznymi normami kościelnymi.

Najprawdopodobniej jedynie kanon męczennika Uara (ale oczywiście nie przestrzeganie „Całonocnego czuwania”) można w szczególnych przypadkach zalecić „w imię błogosławionego wina” do domowej modlitwy domowej za zmarłych nieprawosławnych krewnych z obowiązkowym zakazem czytania tego kanonu w cerkwiach i kaplicach podczas nabożeństw i nabożeństw.

✒ Orthodox House translation — being checked against the traditional text.
Prayer Book · Orthodox House
⚠ Report a mistake
Sign in to keep your commemoration book — the names will be inserted into the prayers.
Tap a line to highlight it. The highlights are saved on this device.