Книга 1 [глава 1, стихи 1–5]

Првата книга го објаснува историското, потоа алегориското и на крајот моралното значење на првото поглавје од книгата Јов. Стих 1. Имаше еден човек во земјата Уз, се викаше Јов. 1. Тој беше наречен добар меѓу злите, што е голема чест. Се вели дека овој свет човек престојувал таму за да ја покаже важноста на својата доблест. Кој не знае дека Уз е земја на паганите? Паганството, заплеткано во многу пороци, се појавило откако луѓето го отфрлиле својот Творец. Затоа, тој може да биде спомнат од оние што живеат таму, за да биде пофален дека е добар меѓу злите. Зашто не е толку достојно за висока пофалба да се биде добар меѓу праведниците како да се биде добар меѓу злите. Како што меѓу добрите е најголемото злосторство да не биде добро, така е најголема заслуга да се покажува добро дури и меѓу злите. Затоа, самиот Јов сведочи за себе, велејќи: „Станав брат на змиите и пријател на ноевите“ (Јов 30:29). Затоа Петар го пофали Лот со голема пофалба за неговиот праведен живот меѓу расипаните луѓе, велејќи: „Бог го избави праведниот Лот, кој беше уморен од постапување меѓу насилно расипаните луѓе, зашто овој праведен човек, живеејќи меѓу нив, секојдневно се мачеше во својата праведна душа, гледајќи и слушајќи беззаконски дела“ (2 Петр. 2:7). Тој, се разбира, можеби немаше да настрада доколку не ги видеше и слушне овие гнасни дела на своите соседи. Но, сепак, тој се нарекува праведен и по слух и по вид, затоа што порочниот живот не требало да ги воодушеви слухот и видот на праведниците, туку да ги рани. Затоа Павле им го кажува ова на своите ученици: „За да бидете чисти, синови Божји без маана среде криво и изопачено поколение, во кое светите како светилници во светот“ (Фил. 2:15). Затоа на ангелот на Пергамонската црква му било кажано: „Ги знам твоите дела и дека живееш таму каде што е престолот на сатаната и дека го пазиш Моето име и не се одрекуваш од мојата вера“ (Отк. 2:13). Затоа, Светата Црква во Песната на љубовта е толку фалена со гласот на Младоженецот: „Како крин меѓу трње, така е мојата сакана меѓу момичките“ (Песна. 2, 2). Тоа значи дека блажениот Јов, според праведниот израз на Младоженецот, живеејќи во гореспоменатата паганска земја меѓу злите, се јавил како крин меѓу трње. На што е правилно додадено: Стих 1. Невин и праведен. 2. Интегритетот и правдата на Јов. И двете се неопходни и важни. За некои се толку едноставни што го занемаруваат она што е праведно. Тие го напуштаат интегритетот на вистинската едноставност затоа што не се стремат кон доблеста на правдата. Зашто, бидејќи не знаат да бидат разумни преку правдата, во никој случај не можат да останат невини преку едноставноста. Затоа Павле ги поттикнал своите ученици, велејќи: „Сакам да бидете мудри во доброто и едноставни во злото“ (Рим. 16:19). Слично на тоа, на друго место се вели: „Немојте да бидете деца на ум, бидете мали за злото“ (1. Кор. 14:20). Исто така, самата вистина им вели на своите ученици: „Бидете мудри како змии и едноставни како гулаби“ (Матеј 10:16). Упатството нужно ги комбинира едното и другото: лукавството на змијата, што ја прави мудра едноставноста на гулабот, и едноставноста на гулабот, која ја ублажува лукавството на змијата. Слично на тоа, Светиот Дух, во Неговото појавување на луѓето, се откри не само во форма на гулаб, туку беше и како оган (Матеј 3:11,16). Сликата на гулаб, се разбира, подразбира едноставност, а сликата на оган подразбира љубомора. Така, Тој се јави како гулаб и како оган, зашто сите исполнети со Него се толку покорени од кроткоста на едноставноста што се разгоруваат против беззаконијата на грешниците со ревност на правдата. Што следува: Стих 1. Се плашеше од Бога и го избегнуваше злото. 3. Што значи да се плашиш од Бог? Доброто помешано со злото се отфрла. Стравот од Бога значи дека секое добро дело што треба да се направи не треба да се остави без должно внимание. За ова зборувал и Соломон: „Кој го почитува Бога, ништо не запоставува“ (Проп. 7:19). Но, многумина, иако прават нешто добро, сепак се сопнуваат, иако многу ретко, со некои гревови, поради што Јов со право се нарекува оној кој се плаши од Бога и го избегнува злото. Зашто е речено: „Одвојте се од злото и правете добро“ (Пс. 36:27). Бог не ги прифаќа добрите дела, кои во Неговите очи се извалкани од примеси на зло. Зашто мудриот Соломон рекол: „Кој греши во едно, ќе загуби многу добри работи“ (Проп. 9:18). А Јаков сведочи за тоа, велејќи: „Ако некој го пази целиот Закон, а греши во едно, тој е виновен за сè“ (Јаков 2:10). Павле пишува за истото: „Малку квас ја кваси целата грутка“ (Кор. 5:6). Значи, блажен е Јов, бидејќи се покажува колку бил чист во добрината, а вешто се покажува колку бил туѓ на злото. 4. Зошто доблестите на Јов се опишани на самиот почеток на приказната? Како што е обичајот на оние кои ги опишуваат натпреварите што се одржуваат во палестрата, најпрво се опишуваат членовите на телото на борачите: колку се широки и моќни градите, колку се здрави, полни и силни рамениците, колку е полн стомакот, кој може да издржи голема напнатост и не губи сила кога е опуштен. Така, како што се опишани деловите од телото и алатите што се користат на натпреварот, па дури потоа и самата конкуренција, така и ликот на Јов е прикажан пред сè друго. И бидејќи нашиот борец мораше да се натпреварува со ѓаволот, писателот на Светата историја, како пред спектаклот на битката, ги опишува деловите (мембрата) на душата на Јов, набројувајќи ги неговите духовни доблести и велејќи: „Тој човек беше беспрекорен, праведен и се плашеше од Бога и го избегнуваше злото“, така што, веќе со оваа моќна состојба на телото, со знаење на самото тело, би се очекувала брза победа. Што следува: Стих 2. И му се родија седум сина и три ќерки. 5. Мноштвото деца не го поттикнало на лакомост, иако многу често изобилството на потомци ги поттикнува срцата на родителите на лакомост. Колку е поголем бројот на наследници, толку е поголема желбата за собирање наследство. Следствено, умот на блажениот Јов бил толку свет што бил наречен праведен, иако изгледал како татко на многу деца. На почетокот на книгата се вели дека тој секогаш бил ревносен во принесувањето жртви на Бога, а подоцна и самиот ја споменува својата подготвеност да прави добро. Ајде да замислиме каква цврстина покажа, кој и толку многу наследници не се наведнаа на алчноста што го придружува сето она што е поврзано со наследството. Што следува: Стих 3. Имаше седум илјади овци, три илјади камили, петстотини јарем волови, петстотини магариња и многу слуги. 6. Јоб поседува значително богатство, но не е приврзан за него. Знаеме дека големите загуби го изложуваат умот на големо страдање. Какво големо мноштво доблести покажал Јов! Бидејќи, имајќи огромно богатство, тој последователно изгуби сè без жалење. Навистина, губењето на имотот не е придружено со грижи и болка само кога нема љубов и страст за тоа. Додека (на почетокот) имотот се опишува како многу голем, потоа неговата загуба трпеливо се поднесува и се чини дека е многу безначајна. Јов губи сè без сенка на жалење, бидејќи немал љубов кон богатството. Треба да се напомене дека прво се опишуваат душевните богатства, а дури потоа силата на телото, бидејќи обично изобилството на земни добра го одвлекува умот од стравот Божји и нè тера да размислуваме за спротивното. Зашто, кога ќе го обземат многу таги, тогаш тој, силен, се брани и се обидува да се спротивстави внатрешно. За тоа сведочи и самата Вистина во параболата за сејачот, која вели: „Оној што се сее меѓу трње е оној што го слуша словото, но грижите на овој свет и измамата на богатството го задушуваат словото, и тој станува неплоден“ (Матеј 13:22). Така блажениот Јов поседувал многу, а подоцна, откако изгубил многу, повторно се појавил подготвен за нова жртва на Бога. 7. Во своето срце ги занемари (благословите на светот). Да размислиме колку бил побожен овој славен човек, кој бил толку посветен на искрената послушност кон Бога. Доблеста што заповеда да остави сè уште не осамна, но толку блажениот Јов ја чуваше силата на оваа заповед со своето срце, така што со својот ум го напушти својот имот, бидејќи без никакво задоволство управуваше со него. Стих 3. А овој човек беше попознат од сите синови на Истокот. 8. Јов имал извонредно богатство. И кој не знае дека луѓето од Истокот се многу богати? Тоа значи дека Јов е наречен познат затоа што бил побогат (од нив). Стих 4. Неговите синови се собраа, правејќи гозби секој во својата куќа на својот ден, и испратија и ги поканија своите три сестри да јадат и пијат со нив. 9 . Имотот поделен меѓу синовите не ги подели нивните срца. Вообичаено, меѓу браќата често се случуваат кавги за големо наследство. Човек не може а да не го пофали неверојатно мудрото воспитување на неговиот татко! И таткото се нарекува богат, а децата воспоставуваат единство меѓу себе. И иако имотот требаше да се подели меѓу нив, љубовта, која не можеше да се подели, ги исполни срцата на сите. Стих 5. Кога се заврши кругот на празничните денови, Јов испрати по нив и ги освети, станувајќи рано наутро и принесуваше паленици според бројот на сите. 10. Речиси ниту еден празник не е целосен без грев поради сладострасност и зборливост. Кога се вели: „Прати по нив и ги освети“, јасно покажува дека бил строг кон децата дома и бил загрижен во нивно отсуство. Она што треба да го разбереме има прилично суптилно значење. Така, по деновите на гозба, прочистувањето се извршувало преку жртви паленици принесени посебно за секој. Светиот човек, се разбира, ги исчистил децата, бидејќи гозбите речиси никогаш не се прават без вина. Јов знаел дека радоста на гозбите се измива со овие очистувачки приноси, и се што во самите синови ги оскверниле самите празници, таткото го чисти со принесување жртва. Очигледно, има гревови кои или тешко можат да се одвојат од гозбите, или на кој било начин не можат да се одвојат од нив, бидејќи речиси секогаш изобилството храна е придружено со страст (и зависност). И така, додека телото ужива во мир и задоволство, срцето ослабува преку празна радост. За што Писмото вели: „И народот седна да јаде и пие, а потоа стана да игра“ (2. Мој. 32:6). 11. Вообичаено, гозбите се придружени и со зборливост, бидејќи како што се полни утробата, јазикот излегува од контрола. Затоа, правилно е опишан богатиот жеден за вода во пеколот, прашувајќи: „Оче Аврааме, помилуј ме и испрати го Лазар да го натопи врвот на прстот во вода и да ми го излади јазикот, зашто јас сум мачен во овој пламен“ (Лука 16:24). На почетокот богаташот величествено се опишува како секој ден се гоштева, а потоа преку јазикот се покажува дека е жеден за вода. Како што веќе рековме, изобилството на храна обично е придружено со зборливост, а Вистината укажува на вина со казна кога убаво го опишува оној што се гостува сите денови и покажува дека на јазикот богатиот доживува поголема топлина. Мајсторите со извонредна вештина го штимаат штимањето, така што кога ќе се допре една од жиците, втората, сместена меѓу многу други и наместена на ист начин како првата, долго трепери, испуштајќи го истиот звук, додека останатите молчат. А Светото Писмо обично зборува и за доблести и за пороци, зашто во времето кога со зборови ќе навлезе подлабоко во едното, тогаш преку тишината (исто така) станува јасно и другото. Ништо не се кажува против богаташот во врска со неговата говорност, но кога се вели дека казната е на јазикот, се укажува дека неговата вина за време на гозбата била потешка од другите. 12. Јов ја почитува тајната на воскресението со жртвување на осмиот ден. Додека навистина е напишано дека седумте браќа поминувале денови еден по друг на гозби, а по празничните денови Јов принесува седум жртви. Значи, оваа приказна јасно покажува дека принесувајќи жртви на осмиот ден, тој ја почитувал тајната на воскресението. Сега осмиот ден се нарекува ден Господов. Ова е трет ден од смртта на Искупителот, но по редослед на својата позиција е осми, а воедно и прв во неделниот круг. А бидејќи при броење наназад следи седум пати, правилно се нарекува осмо. Следствено, бидејќи се вели дека на осмиот ден биле принесени седум жртви, тогаш за надежта на воскресението Господ ги подготвил сите седум дарови на Светиот Дух. Исто така, псалмите го опишуваат осмиот ден, на кој на луѓето им се објавува радоста на воскресението. Синовите беа добро воспитани од блажениот Јов во добро учење, така што не згрешија ниту на гозби, ниту со зборови, за што е јасно напишано: Стих 5. Зашто тој рече: Зарем моите синови не згрешија многу и не хули на Бога во своите срца? 13. Не е соодветно произволно да се суди за срцето на друг. Во однос на водачите на верниците кои не знаат какви се нивните работи. Јов ги научил своите деца да бидат совршени и со зборови и со дела; тој се грижи за нив само врз основа на гадот на (нивниот) начин на размислување. Затоа, навистина не треба произволно да ги судиме срцата на другите. Невозможно е да не се согласиме со зборовите на овој свет човек, кој не рекол: затоа што хулеле во срцето, но можеби многу Го хулиле Бога во своите срца. Павле добро зборува за ова: „Ништо не судете предвреме, додека не дојде Господ, Кој ќе го изнесе на виделина она што е скриено во темнината и ќе ги објави советите на срцето“ (1. Кор. 4:5). Секој што отстапува од правдата во своите мисли, греши преку темнината (на разумот). Следствено, треба да бидеме многу помалку храбри во судењето на срцата на другите, колку што ги знаеме, бидејќи со нашиот поглед не можеме да ја осветлиме темнината на туѓите мисли. Но, секако е неопходно да се разбере како таткото можел да ги исправи работите на децата и со каква грижа се обидел да ги исчисти нивните срца. Што ќе кажат на ова водачите на верниците, кои не ги знаат ни очигледните дела на своите ученици? Што мислат тие во своја одбрана кога, среде своите гревови, не се грижат за (коригирање) на недостатоците на нивните активности? За да може навистина да се открие постојаноста на светите дела на Јов, понатаму се додава: Стих 5. Ова го правел Јов во сите такви денови. Напишано е: „Кој ќе издржи до крај, ќе се спаси“ (Матеј 10:22). Жртвувањето е побожен чин, а во неговото секојдневно извршување се открива постојаноста во доблеста. Еве една кратка историја што беше неопходно да се разгледа. Сега заминува редоследот на прикажување (авторот), така што ние, поставувајќи го почетокот на алегоријата, откриваме што се крие (во неа). Стих 1. Имаше еден човек во земјата Уз по име Јов. 15. Христос е прикажан во името на Јов. Веруваме дека овие зборови се реализирани во историјата, но да видиме како се открива нивното значење преку алегоријата. И всушност, Јов, како што рековме, се преведува како страдање, а Утс е преведен како давател на добри совети. Следствено, кој друг може благословениот Јов да го претставува со своето име, ако не Оној за кого пророкот рекол: „Ги зеде на себе нашите немоќи?“ (Ис.53:4) Тој живееше во земјата Уз, (каде) и имаше влијание врз срцата на луѓето како советник. Така Павле го проповедал Христос, помазаникот од Божјите сили и Божјата мудрост (1 Коп. 1:24). И самата Мудрост зборува преку устата на Соломон: „Јас, Мудроста, престојувам во разумноста и сум среде разумното знаење“ (Изр. 8:12). Како резултат на тоа, Јов живее во земјата Уз, бидејќи Мудроста, која претрпе страдања за нас, ги направи својот дом срцата посветени на разумниот живот. Стих 1. А овој човек беше беспрекорен и праведен. 16. Работата постигна интегритет и праведност. Правдата се гледа во праведноста, а кроткоста се гледа во чесноста. Обично, кога се стремиме кон правдата на правдата, ја напуштаме кроткоста, и обратно, кога копнееме да останеме кротки, отстапуваме од правдата на правдата. Но, навистина воплотениот Господ остана непорочен и праведен, бидејќи во кроткоста не ја напушти строгоста на правдата и, пак, во строгоста на правдата не ја напушти доблеста на кротоста. Затоа, Спасителот на оние кои нападнаа жена фатена во прељуба и сакаа Тој да згреши или со суровост или неправда, им одговори и за двете: „Кој меѓу вас е без грев, прв ќе фрли камен врз неа“ (Јован 8, 7). Оној кој меѓу вас е без грев, нека покаже кроткост на кроткоста, нека покаже ревност на правдата, а потоа прв ќе фрли камен по неа. Пророкот, исто така, за ова вели: „Побрзајте, дојдете благодатно и царувајте заради вистината, кротоста и праведноста“ (Пс. 40:5). Несомнено, стремејќи се кон вистината, Тој ги сочувал кроткоста и правдата, за да не ја изгуби ревноста за правда заради важноста на кротоста и, обратно, да не ја изгуби непоколебливоста на кротоста заради ревноста за правдата. Што следува: Стих 1. Оној кој го почитува Бога и го избегнува злото. 17. Како го почитува Бог? За него е напишано следново: „И духот на стравот Господов ќе го исполни“ (Ис. 11:13). Навистина, воплотениот Господ во Себе откри сè што Самиот го уреди во нас, за со пример да го покаже она што е поучено во поуката. Затоа, според човечката природа, нашиот Откупител се плашеше од Бога. За да го откупи гордиот човек, Тој зеде понизен ум за него. (Вистината) за ова добро се потврдува со фактот дека Јов се нарекува бегање од злото. Спасителот, се разбира, Самиот побегнал од злото. Тој не го отфрли она што го прават (луѓето) од потреба, туку го презира она што е измислено од човекот, бидејќи го остави овој стар начин на живот, кој го најде кога се роди на Земјата, и новиот, што го донесе со Себе, втиснат во податлив морал. 18. Седмниот број е совршен. Што може да се открие во бројот седум, ако само не и полнотата на совршенството? Зборувајќи за септенарниот број, би можеле да молчиме за расудувањето на човечкиот ум, според кое тој се покажува совршен бидејќи се состои од почеток на парен и почеток на непарен; од почетокот на деливиот и почетокот на неделивото. Но, со сигурност знаеме дека Светото Писмо нè научи да го разбереме седмичниот број како совршен број (1. Мој. 2:3). Светото писмо, исто така, вели дека на седмиот ден Господ се одмори од Своето дело. Овде е наведено и дека седмиот ден им бил даден на луѓето за одмор, односно за сабота. Таму (се споменува) јубилејната година, во која се прогласува целосен одмор, се состои од седум недели, а завршува со додадената единица на нашето единство. 19. Синовите на Јов ги прикажуваат апостолите. Така, му се родија седум сина. Само размислете, од она што требаше да се навести, тие храбро ги претставија апостолите. Со исполнување на барањата за совршенство, тие ќе постигнат нешто како посовршена сила во нивниот начин на живот. Така, дванаесетте избрани треба да бидат совршено исполнети со седумте дарови на Светиот Дух. Се разбира, од седум бројот се зголемува на дванаесет. Ова значи дека седум, зголемувајќи се во неговите делови, се стреми кон дванаесет. Значи, или четири се произведуваат од тројца, или три од четири, исто како што седум се создаваат од дванаесет. Затоа, светите апостоли, бидејќи се испратени да ја проповедаат Светата Троица на четирите страни на светот, се избрани дванаесет, за да можат, исто така по број, да го покажат совршенството што го проповедале во животот и словото. 20. Ќерките го симболизираат обичниот народ и трите редови на верниците. Родени се и три ќерки. Под ќерки ги подразбираме најслабите прости луѓе, кои иако не остануваат во совршени дела и не поседуваат доблест на сила, сепак се придржуваат до верата во Света Троица. Затоа, според редот на споменатите седум синови и три ќерки, всушност е прикажано мноштвото следбеници (Христови). Со уште три ќерки разбираме три наредби на верници. По синовите, се зборува за ќерки, бидејќи по апостолите, кои имаат неверојатна моќ, во животот на Црквата има уште три служби, и тоа: овчари, воздржани и женети. И пророкот Езекиел ни го објави (нам) она што го слушна за тројца спасители, имено: Ное, Даниел и Јов (Езек. 14). Зашто, што претставувал Ное, кој управувал со ковчегот за време на потопот, ако не владетелите кои го насочуваат начинот на живот на луѓето и управуваат со Светата Црква среде бура на искушенија? Што се подразбира под името на Даниел, чија неверојатна мудрост е позната на сите, ако не и животот на умерените, кои отфрлија сè што е на овој свет, издигнувајќи се со благороден дух над презрениот Вавилон? А преку Јов, што се открило ако не животот на добрите сопружници кои, грижејќи се за световните работи, прават добро, па со земните дела го пробиваат својот пат кон Небесната Татковина? Така, по рангот на свети апостоли има уште три други, како што веднаш по синовите се спомнуваат три ќерки. Што следува: Стих 3. Имал имот: седум илјади овци и три илјади камили. 21. Овците се невините (народот), а камилите се злобните и фингирани пагани и Самарјаните. Верните следбеници се собираат од различни места, бидејќи меѓу другите прво се спомнуваат ќерките, а потоа имињата на овие животни се додаваат посебно. Зашто, што укажуваат седум илјади овци, ако не на совршената невиност на оние што дошле до совршена благодат од пасиштата на законот? А под три илјади камили не се подразбираат незнабошците заплеткани во пороци кои дошле до полнотата на верата? Некогаш во Светото писмо камилата означува Самиот Господ, а понекогаш паганскиот народ. Господ се нарекува камила, исто како што Евреите кои му се спротивставуваат се нарекуваат цедалки на комарец и голтачи на камила (Матеј 23:24). Комарецот, зуејќи, нанесува рана, а камилата доброволно се наведнува да го преземе товарот. Затоа, Евреите го цедат комарецот, затоа што ќе бараат ослободување на злосторникот; а камилата е проголтана, зашто се обиделе да го убијат Оној што доброволно дошол да го земе на себе товарот на нашата смртност. Исто така, често, камилата се подразбира како пагански народ. Ревека беше донесена кај Исак на грбот на камила, исто како што Црквата, брзајќи кон Христа од паганството, се најде во стар, збунет и злобен живот. Како што Ревека, откако го виде Исак, се симнува од камилата, така и незнабошците, откако го запознаа Господа, ги оставаат своите пороци и наместо висината на гордоста, итаат во длабочината на смирението. Таа се покрива со облека, бидејќи е засрамена од глетката на животот што го живеела. Затоа, преку апостолот им се вели следново на овие народи: „Каков плод имавте тогаш од тие дела од кои сега се срамите?“ (Рим.6:21). Значи, бидејќи со овци ги разбираме Евреите кои дојдоа од пасиштата на Законот во вера, ништо не противречи на фактот дека со камили гледаме пагани оптоварени со служење на идоли и злобен морал. Самите си измислиле богови за да им се поклонат, исто како некој на неговиот рбет да го зголеми товарот што го носел. 22. Можете исто така да користите камили, бидејќи тие се стадо, за да го разберете животот на Самарјаните. Иако камилите џвакаат, тие сепак имаат расцепкани копита. А Самарјаните се како оние кои џвакаат, затоа што ги прифаќаат зборовите од дел од Законот, но подеднакво се како животни со неотцепени копита, затоа што го отфрлаат во зависност од делот. Тие поднесуваат тежок товар на грбот на својата душа и затоа сè што прават го прават без надеж за вечен живот. Самарјаните немаат надеж за воскресение. А што може да биде потежок и пооптоварен од копнежот за вековите што минуваат (неотповикливо), без да се спаси надежта во радоста на олеснување и награда за душата? Затоа, Господ кој се јави во тело го исполни еврејскиот народ со благодатта на совршенството и, покажувајќи чудесни чуда, доведе некои Самарјани до спознанието на вистинската вера. Овде со право се вели дека сенката ја претставува вистината, бидејќи тој поседувал и седум илјади овци и три илјади камили. Што следува: Стих 3. Петстотини пара волови и петстотини магариња. 23. Што значат имињата вол и магаре? Како што споменавме погоре, бројот педесет, кој е составен од седум седум и додадената, означува мир, а десет претставува збир на совршенства. Затоа, совршенството на оние кои вистински веруваат во Бог се зголемува, како што педесет пати десет стануваат петстотини. Во Светото писмо, зборот вол често ја означува глупоста на слабоумните, а понекогаш и животот на трудољубивите. Преку Соломон јасно се вели дека воловите ја симболизираат глупоста на безумните: „Веднаш тргна по неа, како што оди волот на колење“ (Изреки 7:22). Од друга страна, волот е сфатен како живот на трудољубивиот, за што сведочи и наредбата на Законот дадена преку Мојсеј: „Не му заглавувај муцка на волот додека се млате“ (5. Мој. 25:4). Исто така, се вели: „Работникот е достоен за својата храна“ (Лука 10:7). Со магариња тие обично ја разбираат или мрзеливоста на глупавите, или непослушноста на смелите или едноставноста на паганите. Мрзеливоста на безумниот се подразбира со името на магарето, бидејќи преку Мојсеј се вели: „Не орајте заедно со волот и магарето“ (5. Мој. 22:10). Како да рекол во наредба: не соединувајте ги безумните со мудрите, бидејќи некои од нив нема да можат да ја извршат работата и можат само да се спротивстават. Значи, магарето прикажува прекумерна дебелина и самоволие, за што пророкот, сведочејќи, вели: „Кој има, тој е на магаре“ (Езек. 23:20). Едноставноста на паганите се изразува и со името на магаре. Затоа, Господ влезе во Ерусалим, седејќи на младо магаре (Матеј 21:5). Што значи да се влезе во Ерусалим јавајќи на магаре? Ова значи да се привлече едноставното срце на паганите, поседувајќи го со авторитет; доведете го до разбирање на светот, водејќи го и заштитувајќи го. Еден веродостоен доказ дека Евреите се прикажани преку воловите, а паганскиот народ преку магарињата, е она што некогаш го кажал пророкот: „Волот го знае својот сопственик, а магарето јаслите на својот господар“ (Ис. 1:3). Зашто, кого може да симболизира волот, ако не еврејскиот народ, чиј заден јарем на Законот (Христос) го отстрани? И на кого укажува магарето, ако не на незнабошците, кои заводникот, сакајќи да ги потчини преку гревот, ги стекнува како неразумни животни, спротивставувајќи се на секој разум? Следствено, (се вели дека) волот го знае својот сопственик, а магарето јаслите на својот господар, бидејќи еврејскиот народ го препознава Бога, Кого, иако го почитувал, не го познавал; и незнабошците добиваат храна од законот, каква што немале порано. Следствено, она што беше кажано погоре за имињата на овците и камилите е откриено подолу во имињата на воловите и магарињата. 24. Воловскиот јарем укажува на проповедниците на точниот еврејски закон. Навистина, Јудеја имала волови пред доаѓањето на Искупителот, затоа, да проповеда, испраќа работници на кои во гласот на самата Вистина се вели: „Тешко вам, лицемери, зашто одите околу морето и копното за да преобратите макар и еден, а кога тоа ќе се случи, го правите син на пеколот двојно полош од вас“ (Matt 5). Јудеја им го ставила тешкиот јарем на Законот, бидејќи носеле товар што им бил доверен, туѓ на Писмото. Ним им е кажано со гласот на Вистината: „Дојдете кај Мене сите макотрпни и обременети, и Јас ќе ве одморам; земете го Мојот јарем на себе и научете се од Мене, зашто Јас сум кроток и понизен по срце“ (Матеј 23:15). Во Евангелието, мирот е навестен за оние кои добро работат. И точно е дека сега се спомнуваат петстотини пара волови, за што се стремат оние што го потчинуваат својот врат на моќта на Искупителот, ако не за мир? Затоа се споменуваат и петстотини магариња, бидејќи повиканите пагански народи сакајќи да постигнат мир, доброволно ја прифаќаат целата тежина на (товарот) предаден. Фактот дека паганскиот народ копнеел за мир, а Јаков, зборувајќи им на своите синови, се обидел да го укаже со својот глас, пророкувајќи и велејќи: „Исахар е силно магаре, што лежи меѓу водните потоци. И виде дека остатокот е добро и дека земјата е пријатна, и ги поклони рацете за да го поднесе неговото бреме“ (1. Мојсеева 14, 4). Да лежиш меѓу водни потоци значи да се одмориш, да го чекаш крајот на светот и да не посакуваш ништо на средина, туку да посакуваш нешто далечно. И силниот задник гледа мир среде пријатната земја, како што простите незнабожци се мотивираат на најдобриот дел од добрите дела, додека се стремат кон татковината на вечниот живот. И ги заменува своите раменици со она што треба да се поднесе, бидејќи гледајќи го највисокиот мир, тој се потчинува на тешките упатства во пракса, а она што кукавичлукот го смета за неподносливо, надежта за награда му покажува дека е лесно и остварливо. Тој навистина е опишан дека има петстотини јарем волови и петстотини магариња, затоа што и неевреите се вклучени во вечниот одмор наместо избраниот дел на Јудеја. Што следува: Стих 3. И доста слуги. 25. Безумните на светот се повикани порано од мудрите. Како можеме да разбереме дека прво се опишуваат многу животни, а потоа се спомнуваат слугите? Прво, безумните на светот се собраа за да се спознае верата, за по нив да се повикаат и мудрите, како што сведочи Павле, велејќи: „Бог ги избра безумните на светот, слабите на светот и презрените, за да ги засрами мудрите“ (1 Коп. 1:27). Зашто и самите основачи на Светата Црква се признаени дека не го познаваат Светото писмо, бидејќи Искупителот преку своите пророци им покажал на сите дека верниците не се оживуваат со збор, туку со дело. Што следува: Стих 3. А овој човек беше попознат од сите синови на Истокот. 26. Христос е сличен на другите луѓе по човечка природа, но, во исто време, се разликува од нив по божествена природа. Фактот дека нашиот Откупител се нарекува Исток е потврдено со пророчкото сведоштво, кое гласи: „Ете човек - името му е Исток“ (Захарија 6:12). И затоа, сите кои со вера пребиваат на Тој Исток со право се нарекуваат луѓе од Истокот. Но, додека сите луѓе секогаш остануваат само луѓе, самиот Исток е и Бог и човек, како што со право беше речено: „Овој човек беше попознат од сите синови на Истокот“. За ова може да се каже и следново: Тој ги надмина сите родени во вера. Господ ги воздигнува другите не со калемење, туку со Својата божествена природа. Иако Тој изгледаше сличен на другите во човештвото, само Тој остана пред сè по Неговата божествена природа. Стих 4. Неговите синови се собраа, секој правејќи гозби во својата куќа. 27. Со синовите на Јов, кои често прават гозби, мора да ги разбереме проповедниците. Синовите се собирале во куќите, правеле гозби, исто како што апостолските проповедници во далечните земји им послужувале доблесна храна на оние што ги слушале, како да јадат. Затоа, на истите синови им се кажува за гладниот народ: „Дајте им да јадат“ (Матеј 14:17). И понатаму: „Не сакам да ги отпуштам слаби, за да не ослабат на патот“ (Матеј 15:32). Односно, за во вашето проповедање да го прифатат словото и да не останат гладни без вистинска храна и да не паднат од трудот на својот живот. Со оглед на тоа, на истите синови им е кажано и: „Не тежнејте се за храна што пропаѓа, туку за храна што останува за вечен живот“ (Јован 6:27). Како биле организирани овие гозби е објаснето понатаму: Стих 4. Секој на свој ден. 28. Оние кои слушаат мора да се хранат според степенот на нивното разбирање. Темнината на незнаењето без разбирање е ноќ за срцето и затоа не за џабе разбирањето се нарекува ден. За ова е кажано преку Павле: „Еден го разликува еден ден од друг, а друг суди секој ден подеднакво“ (Рим. 14:5). Што значи следново: некој знае нешто на половина пат, додека другиот навистина знае сè со умот онолку колку што е можно да се разбере. Следствено, секој син прави празник на својот ден, бидејќи светителот ја храни со храната на вистината умовите на своите слушатели додека тие се просветлуваат со разбирање. На негов ден, Павле приреди гозба кога рече: „Блажени се ако продолжат така според мојот совет“ (1. Кор. 7:40). Тој ги поттикнал сите да размислуваат за својот ден кога рекол: „Секој нека оди според градбата на својот ум“ (Рим. 14:5). Што следува: Стих 4. И испратија и ги поканија нивните три сестри да јадат и да пијат со нив. 29. Што претставуваат ќерките на Јов? Светото писмо понекогаш се нарекува храна, а понекогаш пиење. Синовите ги повикуваат сестрите на празникот, бидејќи и апостолите им ја претскажуваат радоста на подобрата храна на слабите слушатели и ги хранат нивните души со божествена елоквентност, зашто гледаат дека се жедни за вистинска храна. Затоа, Светото писмо понекогаш ни е храна, понекогаш пиење. Тоа е храна на нејзините најскриени места, бидејќи таму, како да се нуди за храна, се дроби и се голта како да се џвака. Светото писмо е навистина пијалок, бидејќи на најотворените места се апсорбира исто толку лесно како што се стекнува. А пророкот го разбира Светото Писмо преку храната што се мелела при принесувањето: „Децата ќе бараат леб и нема кој да им го дели“ (Плач Ерем. 4:4). Односно, слабите ќе бараат објаснувања за тешки делови од Светото писмо, но оној што треба да им објасни не сака да го прави тоа. Пророкот исто така го разбира Светото Писмо пиејќи кога вели: „Жедни, одете сите до водите“ (Исаија 55:1). И тогаш, ако пиењето не значело јасни делови од Светото писмо, тогаш преку самата вистина не би се вели: „Ако некој е жеден, нека дојде кај мене и кај неа“ (Јован 7:37). И пророкот гледа во Јудеја еден вид недостиг од храна и пијалоци кога вели: „И нивните благородници ќе гладуваат, а нивните богаташи ќе бидат жедни“ (Ис. 5:13). Се разбира, значењето на неколку пасуси од Светото Писмо е тешко да се разбере. Слично на тоа, многу од она што е кажано е достапно за знаење. Тој ги препознава благородниците на Јудеја како не жедни, туку исцрпени од глад, бидејќи, откако се најдоа на власт, тие, додека оние однадвор целосно се посветуваа на разбирањето, немаа во исто време што требаше да се јаде од скриеното преку истражување. Навистина, кога највисоките ќе се оддалечат од внатрешното разбирање, тогаш се суши и разбирањето на малите од надворешното, и затоа таму со право се додава: „И нивните богатства ќе бидат жедни“. Тоа значи дека луѓето ја напуштиле трудољубивоста во својот живот и повеќе не бараат истражување. Тие сведочат дека ги разбрале пренесените скриени и јасни делови од Светото Писмо кога велат, жалејќи му се на Судијата кој ги осудува: „Јадевме и пиевме пред тебе“. На што, објаснувајќи, додаваат: „И ти поучуваше по нашите улици“ (Лука 13:26). Затоа, Светото Писмо на најтемните места се разјаснува преку објаснување, но на појасните места, за да бидат отворени и лесно разбирливи, директно се вели: „Испратија и повикаа три свои сестри да јадат и пијат со нив“. Ова значи: тие се приведени со нежно убедување, бидејќи нивните умови се хранат со големи работи преку детално објаснување и поткрепени со мали нешта преку истражување. Што следува: Стих 5. Кога се заврши кругот на празниците, Јов испрати по нив, ги освети и, станувајќи рано наутро, принесе паленици според бројот на сите. 30. Христос ги чисти срцата на Своите проповедници. Кругот на празнични денови се заокружува кога се извршуваат проповедни служби. И додека завршуваат празниците, Јов принесува паленица за своите синови, бидејќи Искупителот му се молел на Отецот за апостолите да се вратат од проповедање. Добро е кажано дека ги осветува со мисија, бидејќи Спасителот на срцата на учениците им го дал Светиот Дух, кој произлегува од Него 4 и ги очистил од секој грев што би можел да живее во една личност. Тој со право е опишан како изгрева при изгрејсонце за да принесе паленици, бидејќи со фактот што Христос ја принесе молитвата на своето посредништво за нас, кога ноќта на измамата беше разбиена, тој го осветли помрачениот ум на човекот, така што умот, поради самата благодат на проповедта, не треба да биде осквернет во тајност од гревот и она што го прави со гревот и што не го губи. припишувајќи си го на себе. На што директно се додава: Стих 5. Зашто тој рече: Зарем моите синови не згрешија многу и не хули на Бога во своите срца? 31. Неколкуте дамки што ги примиле проповедниците мора на некој начин да се измијат. Благословот Божји станува клевета кога славата на Неговиот дар се припишува на самиот себе. Затоа, правилно беше што Господ им ги изми нозете на светите апостоли по проповедта (Јован 13:5). Со ова Тој јасно покажува дека во најголем дел прашината на гревот се соединува со доброто дело и како што стапалата на оние што зборуваат стануваат валкани, како што се чистат срцата на оние што слушаат. Зашто често некои, изговарајќи охрабрувачки зборови, внатрешно се воздигнуваат, зашто низ нив протекува благодатта на очистувањето, а кога со збор ги лекуваат туѓите работи, тогаш како да ја собираат прашината од лошите помисли од добар пат. Според тоа, што значи да им се мијат нозете на учениците по проповедањето? Тоа значи измивање на прашината од мислите по славата на проповедта, за да се расчисти патот на срцето од внатрешната надменост. И не е во спротивност со совршената мудрост на Посредникот што се вели: „Зарем не е многу“. Бидејќи Он знае сè и во Својот говор го гледа нашето незнаење, тоа го сфаќа како поучување, а понекогаш, како во име на нашиот сомнеж, вели: „Што мислите, Синот Човечки, кога ќе дојде, ќе најде вера на земјата? (Лука 18:3). Затоа, кога завршија празниците, Јов принесе жртва за своите синови, велејќи: „Зар моите синови не згрешија многу и не го хулеле Бога во своите срца? А нашиот Откупител, откако ќе ги исчисти своите проповедници од злото што го напаѓа, ги зајакнува и во доброто што го направиле против искушенијата. Што следува: Стих 5. Ова го правеше Јов сите негови денови. 32. Христовата паленица постојано се принесува за нас. Јов не престануваше да дава жртви сите денови, бидејќи Искупителот без одлагање носи паленици за нас, бидејќи без никакво одлагање му го открива на Отецот Своето воплотување заради нас. Се разбира, самото Негово инкарнација е дар на нашето прочистување и кога се откри како Човек, ги чисти човечките гревови со самото Негово доаѓање. И тој постојано се жртвува преку светата тајна на Неговата човечност, бидејќи она што Тој го очистува е вечно. 33. Како што досега разговаравме за историското и алегориското значење, така е соодветно да продолжиме со нашата дискусија за моралното. Рековме дека во самиот редослед на раскажувањето, лицето на блажениот Јов го симболизира Господа, за преку него (Јов) да укаже на главата и телото, односно на Христос и на Црквата. Откако покажавме како е опишана нашата Глава, сега ќе го покажеме Неговото тело, какво што сме ние, на кој начин е прикажано. Како што, слушајќи го неверојатниот историски наратив, научивме од Поглаварот во што веруваме, така сега да видиме во телото што треба да следиме во животот. Затоа, неопходно е да го примениме во себе она што го читаме, така што, додека духот се издигнува преку она што го слуша, да се стреми и да го исполни она што го слушнал во животот. Стих 1. Имаше еден човек во земјата Уз по име Јов. 34. Јов ги симболизира избраните, чија грижа (наклонетост) е насочена кон земното и вечното. Ако Јов се нарекува ожалост, а (земјата) Уз советник, тогаш сосема заслужено, преку двете имиња, секој се прикажува како избраник, бидејќи, несомнено, таму се јавил како советник на духот, кој во тага побрза од сегашноста во вечното. Зашто има луѓе кои го занемаруваат својот живот и кога копнеат по минливи работи, или не го разбираат вечното, или го занемаруваат она што веќе го разбрале, и не чувствуваат тага и не знаат што значи да се консултираш. А кога не го гледаат Небесното што го отфрлија, о несреќници! - сметаат дека се во добрина. Навистина, тие не ги подигнуваат очите на умот кон светлината на вистината, која се покажа дека е скриена од нив, и повеќе не го насочуваат вниманието на своите желби кон созерцанието на вечната татковина, туку се оставаат во она кон што се повеќе наклонети. Наместо татковината, тие го сакаат егзилот што го поднесуваат, а во слепилото во кое остануваат се веселат како во силно светло. И тие земаат оружје против избраните умови, кои сè што е незначајно и минливо, што останува скриено од нив, го припишуваат на ништо. И кога ништо надвор од Бога не е доволно за нивното (одбраните умови) задоволство, самата нивна мисла, изморена од процесот на истражување, наоѓа мир во надежта за Создателот, во Неговото созерцание, стремејќи се да биде меѓу небесните граѓани. И секој од нив, сè уште пребивајќи се во вистинското тело, но издигнувајќи се во умот над сегашноста, тагува за тагата на егзилот во кој се наоѓа, и со зачудувачки пориви на љубовта се охрабрува да ја достигне небесната татковина. Затоа, кога страдајќи, умот ќе види што е вечното, што го изгубил, тогаш го добива спасоносниот совет да го занемари тоа временско по кое минува. И колку повеќе го учи советот да го остави минливото, толку повеќе му се зголемуваат страдањата, бидејќи сè уште не го постигнал она што останува непроменето. Она што е добро кажано преку Соломон: „Кој го зголемува знаењето, ја зголемува неволјата“ (Проп. 1:18). Зашто, кој веќе го знае повисокото, кое сè уште го нема, повеќе страда поради пониското во кое се држи. 35. Тие живеат во земјата Уз, односно во соборот. Следствено, правилно се вели дека Јов живее во земјата Уз, бидејќи во советот на знаење е зачуван духот на секој избран, страдањето. Неопходно е да се разбере дека во чинот на паѓање нема страдање на умот. Зашто некои живеат без совет, ги оставаат своите работи незавршени, а сепак не ги мачи тагата на знаењето. Оној кој вешто го зајакнува својот ум во советите на животот, внимателно се испитува себеси во секоја работа што бара размислување. И кога делото се извршува, неочекуваниот и страшен крај не го изненадува, бидејќи тој лесно се чувствува за оваа цел со движењето на умот користено порано. Тој расудува за стравот да не го попречува она што треба да се направи, за да не го надминат пороците во отворената борба со страсните желби и правото, закопано, да не се искривува низ празната слава. Следствено, Јов живее во земјата Уз, додека умот на избраниот, колку повеќе се труди да живее со помош на совети, толку повеќе се уморува поради тагата што ја предизвикува тесноста на овој пат. Што следува: Стих 1. Невино и праведно, почитувајќи го Бога и избегнувајќи го злото. 36. Интегритетот и правдата на праведниците. Секој што се залага за вечна татковина живее беспрекорно и праведно без сомнение. Очигледно, непорочен во добрината, праведен во верата. Тој е беспрекорен во доброто, што потоа го прави, но само во совршенството, што го чувствува тајно. Но, има луѓе кои не се непорочни во добрите дела, бидејќи не бараат внатрешна награда, туку надворешно одобрување. Што се вели преку истата мудрост: „Тешко на грешниците кои доаѓаат на земјата на два начина“ (Сирах.2:14). Следствено, грешникот влегува во земјата на два начина, бидејќи со дела го покажал и она што му припаѓа на Бога и преку мисли се обидел да го стекне она што му припаѓа на светот. 37. Започнува со страв, се подобрува во љубовта. Добро е кажано: „Кој го почитува Бога и бега од злото“, зашто Светата црква на избраните со страв го започнува патот на својата беспрекорност и правда, но се усовршува во љубовта. Дури тогаш некој почнува целосно да бега од злото, кога од љубов кон Бога веќе не сака да греши. Навистина, кој сè уште прави добро од страв, не избегал од злото во длабочините на својата душа, бидејќи веќе греши сакајќи да греши, само да може да греши неказнето. Затоа, со право се вели дека Јов се плашел од Бога, а бил наречен и бегалец од злото, бидејќи кога љубовта следи по стравот, тогаш преку општ преглед на мислата се потиснува и грешката што ја отфрла умот. А бидејќи поради стравот се потиснува секој порок, а поради љубовта се раѓаат доблести, правилно следува: 38. Седумте синови на Јов ги симболизираат седумте дарови на Светиот Дух, а трите ќерки ја симболизираат надежта, верата и љубовта. Следствено, ни се раѓаат седум синови кога, преку зачнувањето на доброто разбирање, во нас ќе се појават седумте добродетели на Светиот Дух. Зашто тоа е внатрешно потомство родено откако Духот ќе го оплоди умот. Пророкот го наведува, велејќи: „Духот Господов ќе почива врз нив, духот на мудроста, духот на разумот, духот на советот и силата, духот на знаењето и побожноста и духот на стравот Божји ќе ги исполни“ (Ис. 11:2). Затоа, кога преку доаѓањето на Светиот Дух во секој од нас се раѓаат мудрост, разум, совет, сила, знаење, побожност и страв Господов, исто како во умот да се зголемува трајното потомство, кое трката на небесното благородништво ги чува за подолг живот со што ја придава љубовта на вечноста. Несомнено, во нас седум сина имаат три сестри, бидејќи тие цврсто прават сè што припаѓа на значењето на доблестите, а тоа го спојуваат со надеж, вера и љубов. Затоа, седум синови нема да дојдат до совршенство од десет, ако тоа што го прават го прават без вера, надеж и љубов. Затоа, ова мноштво претходни доблести е проследено со сеопфатна дискусија за добрите дела, на која со право се додава: Стих 3. И неговиот имот беше седум илјади овци и три илјади камили. 39. Оној кој ги поседува овците е тој што го храни умот со доблест во себе. Иако историското значење останува, ние можеме духовно да го прикажеме она што го слушаме во телото. Зашто имаме седум илјади овци кога со совршена чистота на срцето ги храниме невините мисли во себе со храната за проучување на вистината. 40. Камилите ги поседуваат оние кои на верата ѝ потчинуваат нешто возвишено и неразбирливо или се поклонуваат на љубовта. Ќе имаме и три илјади камили во наша сопственост, ако сè што е високо во нас и неразбирливо за разумот на верата се потчини и доброволно, во скромна желба, се наведне под познанието на Троица. Следствено, ние поседуваме камили, ако разбираме нешто возвишено, понизно го криеме. Несомнено, ние имаме камили кога ги приклонуваме своите мисли кон сочувство за слабоста на братот, така што, носејќи го нашиот товар од своја страна, се заменуваме, за преку снисходење да сочувствуваме со слабоста на другите. Исто така, камилите, кои немаат расцепкани копита, но сепак џвакаат, може да се сфатат како земни работи кои се однесуваат на областа на доброто управителство. И затоа, бидејќи тие имаат нешто од Бога и нешто од светот, неопходно е, поради нивната заедништво, да бидат означени како животни. А всушност излегува дека земната власт, колку и да служи за вечна корист, не може да остане на сила без збунетост на умот. Значи, бидејќи под неа (земната власт) и умот е моментално во неред, а наградата лежи во вечното, како нечисто животно да има нешто од законот, а нешто да нема. На крајот на краиштата, тие (менаџерите) се чини дека немаат расцепкани копита, бидејќи не се одвојуваат во длабочините на својата душа од сите земни работи, но сепак се џвакаат, затоа што преку привременото, кое мора добро да се управува, поради сигурноста на нивната надеж, се надеваат на небесното. Така, земните управители, како по обичај на камили, со главите го почитуваат законот, а со нозете му противречат, бидејќи, живеејќи праведно, се стремат кон она што му припаѓа на небото, но во своите дела остануваат во она што е карактеристично за овој свет. Следствено, истите земни положби ги подложуваме на познанието на Света Троица, како со вера да владееме со камили. Што следува: 41. Парови волови - внатрешно единство на доблести. Замрсени магариња - страсти или невини мисли. Парови волови се во наш посед кога доблестите во хармонија ја ораат бесчувствителноста на умот. Имаме петстотини магариња кога ги зауздуваме нашите лукави страсти, и што и да се труди телесното да се побуни во нас, ние го скротуваме срцето со духовна власт. Или, барем, да поседуваш магариња значи да ги контролираш невините мисли во нас, кои сè уште не се способни да течат во поостриот ум, и колку помрзеливо поминуваат, толку покротко го носат братскиот товар. Зашто, има некои кои сè уште не го разбираат возвишеното, но поскромно се присилуваат на работите од надворешниот живот. Затоа, добро е што од магарињата, од овие, иако мрзливи животни, но сепак силно посветени на товарот што треба да го понесат, разбираме едноставни мисли, бидејќи сепак, во најголем дел, го сфаќаме своето незнаење и полесно го носиме туѓиот товар. И кога невидената височина на мудроста не нè воздигнува, тогаш умот мирно се приклонува кон потребата да ја преземе слабоста на туѓите срца. Така, со право, некои се враќаат или со пар волови или со петстотини магариња, затоа што или сме во тоа што сме разумно претпазливи, или во тоа што, додека го бараме остатокот од вечниот свет, понизно не знаеме, како да ја достигнуваме јубилејната бројка. Што следува: Стих 3. И многу слуги. 42. Голем број на слуги значи многу мисли кои треба да се ублажат. Ние поседуваме мноштво слуги кога држиме безброј мисли под моќта на умот, за да не го надминат духот со своето мноштво и да не го погазат приматот на нашиот разум со својот лош ред. А на растројството на мислите добро укажува името на мноштво слуги. Зашто знаеме дека во отсуство на господарката, јазиците на робовите дивеат, тие ја напуштаат тишината и ја напуштаат својата ревност за работата што им е доверена и се вознемирува целиот ред како треба да живеат. Меѓутоа, ако љубовницата неочекувано пристигне, тогаш наскоро многу бунтовите јазици ќе замолчат и ќе се вратат на ревноста во бизнисот, и така (сите), ако не побегнале, ќе се вратат на својата работа. Ако, значи, разумот излезе од контролата на умот, тогаш, како и во отсуство на љубовницата, како бучното неред на робовите, се зголемува крикот на мислите. Штом разумот ќе се врати во умот, бучното растројство набргу ќе престане само по себе, и како што робовите се вратија во тишина на задачите што им беа доверени, а мислите понатаму, по сопствен импулс, ќе се наклонат кон (правење) корисни работи. Следствено, ние поседуваме мноштво слуги кога управуваме со безбројните мисли на умот со помош на правично расудување и поделба. Несомнено, вешто кажано, ние се обидуваме преку истата поделба да се соединиме со Ангелите. На што со право се додава: Стих 3. А тој маж беше попознат од сите синови на Истокот. 43. Со зауздување на нив (мислите) стануваме големи. Зашто, тогаш стануваме попознати од сите синови на Истокот, кога ќе се соединиме со оние духови кои учествуваат во издигната светлина, во густата магла на телесното разврат, (преку) зраците на нашата дискриминација (доброто и злото), колку што можеме. Што е кажано преку Павле: „Нашиот живот е на небото“ (Фил. 3:20). Секој што го следи привременото и злобното има тенденција кон уништување; секој што навистина го посакува совршеното, бидејќи живее на Исток, го (тоа) го манифестира. Следствено, тој станува голем не меѓу луѓето од Западот, туку меѓу луѓето од Истокот и не е на советот на злото, барајќи основа и минливо, туку се труди да влезе во собранието на совршени граѓани. Што следува: Стих 4. Неговите синови се собраа, секој правејќи гозби во својата куќа на својот ден. 44. Доблестите се одвоени, секој прави гозби на свој ден. Синовите организираат гозби секој на свој ден, додека доблестите поединечно, според сопствената слика, го хранат умот. И добро е кажано: „Секој во својот ден“. Навистина, денот на секој син е сјај на секоја доблест. Се разбира, исто така, свртувајќи се малку назад кон истите седум дарови на благодат, (можеме да кажеме) дека еден ден има мудрост, друг разум, друг совет, друг сила, друг знаење, следниот побожност, друг страв. Навистина, не е исто да се знае и разбира, бидејќи многумина знаат за истата вечност, но не можат да ја разберат на кој било начин. Тоа значи дека мудроста приредува празник на својот ден, бидејќи го зајакнува умот во надежта за вечноста и во нејзината сигурност. Умот приредува гозба на својот ден, бидејќи навлегува во слушнатото, а кога е потребно да се поправи срцето, ја просветлува неговата темнина. Соборот прави гозба на својот ден, затоа што спречувајќи ги непромислените работи, ја исполнува душата со расудување. Тврдината прави гозба на својот ден, зашто кога (самата) не се плаши од спротивното, тогаш му дава храна на доверба на умот што трепери од страв. Знаењето организира гозба на својот ден, бидејќи го задоволува гладот ​​на незнаењето во утробата на умот. Побожноста прави празник на својот ден, бидејќи стомакот на срцето е исполнет со дела на милосрдие. Стравот прави гозба на својот ден, бидејќи го спречува умот да се гордее со сегашноста и го зајакнува со храната на надежта за иднината. 45. Ако се одделат еден од друг, тие опаѓаат. Но, јас ја гледам потребата од проучување на празникот на синовите во тоа што тие самите се хранат еден со друг. Навистина, една доблест се наоѓа во многу катастрофална ситуација ако една доблест не е поддржана од друга доблест. Несомнено, мудроста е помала ако нема разум. А умот е бескорисен ако (самиот) не пребива во мудроста, зашто кога во отсуство на цврста мудрост доаѓа нешто повисоко, тогаш несериозноста го слабее умот, со намера да падне пониско. Советите на кои им недостига силата на тврдината е незначителен, и затоа она што го наоѓа преку истражување, нема сила, не води до совршенство на работите. А тврдината, ако не ја зацврсти соборот, многу е уништена, зашто колку повеќе гледа дека и самата може (многу), толку пониската доблест без водство на разумот паѓа во бездна. Мудроста е безначајна ако ја нема користа од побожност, бидејќи кога не сака да оди по добри мисли, тогаш се изложува на потешка казна. А побожноста е бескорисна ако нема мудро расудување, бидејќи додека безначајната мудрост му дава вид, таа не знае како (и со што) да сочувствува. А што е стравот сам по себе ако и тој ги нема овие доблести? Тој не се издигнува на ниту една работа карактеристична за добар начин на живот, бидејќи засега трепери од сè и, бидејќи е во ступор поради својот ужас, останува незафатен со секакви добрини. Затоа, затоа, доблеста ја поддржува доблеста преку алтернативна служба. Зашто директно се вели дека синовите наизменично јаделе и пиеле заедно. Како и да е, секоја го зајакнува другиот со она што треба да се поддржи, како во нејзини денови да организира гозба за нејзините многубројни потомци кои треба да се нахранат. Што следува: Стих 4. И испратија и ги поканија нивните три сестри да јадат и да пијат со нив. 46. ​​Неопходно е да се поканат надежта, верата и љубовта на празникот на добродетелите. Секојпат кога нашите доблести, во сè што прават, повикуваат на надеж, вера и љубов, како што слугите на синовите повикуваат три ќерки на празникот, така што верата, надежта и љубовта се радуваат на добрината на делото, дека една од многуте добродетели е служењето. Како да добиваат сила од храната, а стануваат уште порешителни во добрите дела, па и после јадење се трудат да пијат во росата на созерцанието, како што (многу) пијат од чаша до пијанство. 47. Преку добрите дела што ги правиме, се доближуваме до пониските. Како можеме да разбереме дека ништо не се случува во овој живот без најсуптилниот допир на нечистотија? Некогаш преку добрите дела што ги правиме се доближуваме до пониските, бидејќи тие предизвикуваат радост во умот и доведуваат до одредена невнимание, а ако умот е предаден на оваа невнимание, тогаш, на крајот, станува слаб. Понекогаш навистина не валкаат со малку надменост и колку што нè прават пониски пред Бога, толку нè замислуваат дека сме пред себе. На што понатаму добро се додава: Стих 5. И кога се заврши кругот на празничните денови, Јов испрати по нив и ги освети. 47. Стремежот мора да се прочисти во добри дела. Следствено, кога ќе заврши кругот на празничните денови, испраќањето по своите синови и осветувањето значи, откако ќе ги научите доблестите, ќе ги исправите стремежите на срцето и сè што се прави се прочистува со внимателно истражување и расудување, за да не се смета за добро она што е зло; и дека она што е навистина добро не се смета за доволно освен ако не е совршено. Навистина, во повеќето случаи умот е погрешен на овој начин, бидејќи е измамен или од природата на злото или од количината на доброто. Но значењето на доблестите подобро се открива со молитва отколку со истражување, бидејќи она што ние се стремиме поцелосно да го проучуваме во себе секогаш попрецизно го сфаќаме со молитва отколку со истражување. Навистина, кога умот, преку одреден механизам на покајание, ќе се издигне кон повозвишеното, тогаш сè што ќе наиде во себе од ова (возвишено) е посигурно резонирано само по себе. На што дополнително е правилно додадено: Стих 5. Станувајќи рано наутро, принесе паленици според бројот на сите. 48. Паленицата на молитвата мора да се донесе според бројот на доблести што треба да се прочистат. Затоа и ние стануваме рано наутро, кога ја напуштаме ноќта на нашата хуманост, осветлена од светлината на покајанието, и ги креваме очите на нашиот ум кон зраците на светлината на вистината. А принесуваме и паленици според бројот на синовите, кога за секоја добродетел ја посветуваме жртвата на нашата молитва, за да не ослабне мудроста; умот, кога духовито го прави своето движење, не греши; советот, множење, не би збунил; силата, иако буди надеж, не би ја подложила на катастрофа; знаењето, кога се обновува, но сè уште не сака, не би се надувало; побожноста, додека се влошува без правда, не би изопачила; стравот, сè уште плашејќи се од нешто поправедно, не би се фрлал во бездната на очајот. Кога, значи, Му принесуваме молитви на Господа за секоја добродетел што треба да биде чиста, тогаш што друго покажуваме според бројот на синовите, ако не жртва според нивниот број? Навистина, палениците се нарекуваат и темјан. Следствено, да се принесат жртви паленици како подарок значи да се изгори целиот ум со оган на покајанието, така што срцето изгори на олтарот на љубовта и, како беззаконијата на своето потомство, да ја изгори нечистотијата на мислите. 49. Неа (паленицата) не ја принесува оној што не ги контролира своите внатрешни движења. Но, оние кои, пред мислите да преминат на акција, внимателно ги разгледуваат своите внатрешни движења, не ги ограничуваат, не знаат што да прават. Некои луѓе не знаат што да прават кога не знаат како да го заштитат својот ум со силни чувари. Затоа, Ис-Восет, преплавен од ненадејна смрт, беше навистина опишан, а Светото Писмо сведочи дека тој немал вратар во куќата, туку вратар, велејќи: „И отидоа синовите на Беротецот Ремон, Рухав и Ваан, и дојдоа во жештината на денот - во дневната жештина, во куќата на неговата постела. влегол во куќата, а вратарот, чистејќи ја житото дома, заспал, земајќи ги класјата и влегле и го удриле во стомакот“ (2. Самоилова 4:5). Слугинката го чисти житото кога чуварот на умот ги одвојува доблестите од пороците. Ако заспие, таа ќе ги подложи на смрт своите скривачи, бидејќи кога ја остави грижата за гледање (за оние што влегуваат), тогаш таа го отвори патот за злите духови да ја уништат душата. Тие (духовите), кога ќе влезат, внесуваат пченица, бидејќи потоа ќе ги одземат плодовите на добрите мисли. Удираа и во стомакот, бидејќи доблеста на срцето ја убива телесното задоволство. А навистина да се удри во стомак значи да се пробие животот на умот со задоволство на месото. Навистина, овој Ишвостеј никогаш немаше да падне таква смрт ако не поставише жена на влезот (да ги гледа) оние што влегуваат во куќата, односно ако не поставише исцрпена стража на влезот во куќата. Затоа, на вратата на срцето мора да се постави стабилен и зрел ум, кој не е потиснат од дремката на небрежност, а грешката од небрежноста не е заблуда. Значи, добро е опишан Иш-бошет, кој жена го оставила незаштитена од непријателските мечеви. Иш-Босет со право се нарекува човек на неред. Човекот безредие е оној кој не е заштитен со силна стража на умот, бидејќи кога ќе поверува дека доаѓаат доблести, тогаш пороците, откако ќе навлезат, го убиваат неукиот ум. Затоа, влезот на умот мора да биде заштитен со доста доблест, за да не навлезат непријателите кои демнат во него низ дупката на невнимателните мисли. Вака рекол Соломон: „Над сѐ, чувај го своето срце, зашто од него доаѓа живот“ (Изреки 4:23). Затоа, потребно е со сите сили, уште од самиот почеток на намерата, да ги тестираме доблестите за да видиме дали доаѓаат од лош почеток, дали е вистина и она што го манифестираат. На што дополнително е правилно додадено: 50. Непријателот (средува) разни заседи за сквернавење на добрите дела на почетокот на нивното спроведување, во (нивниот) развој или завршување. Синовите хулат во своите срца кога нашите праведни дела не произлегуваат од праведни помисли, кога (тие) отворено покажуваат добрина, туку тајно прават грев. Се разбира, тие го хулат Бога, додека нашите умови веруваат дека тие се направиле тоа што се (сега). Тие го хулат Бога кога сфаќаат дека добиле сила од Него, но од Неговите дарови бараат само посебна пофалба. Навистина е неопходно да се знае дека древниот непријател го напаѓа нашето добро на три начини: со тоа што она што е праведно, го правиме ние пред (другите) луѓе, а со тоа, во очите на внатрешниот судија, тоа се сквернави. На овој или оној начин, во добро дело, тој ја валка самата намера, за се што следи во дејството да не испадне невино и прочистено, бидејќи тоа веќе беше вознемирено од самиот почеток. Понекогаш, навистина, непријателот не е доволно силен да ја извалка намерата за добри дела, но во самото дејство, како на патот, го блокира патот, така што кога ќе започне побезбедно поради желбата на умот, тогаш сепак е уништен од тајно воведен порок, како од заседа. Понекогаш, навистина, тој не ја валка намерата и не ја искривува по пат, туку го збунува доброто дело на самиот крај од неговото исполнување. И колку повеќе се преправа дека се оддалечил или од домот на срцето или од патот на делата, толку поумно мами, бара да се прекинат добрите дела и со тоа што наводно се повлекол, ја открива небезбедната положба на доброто дело, а понекогаш и наеднаш го прободува со оружје неизмерно и посурово. 51. Се разбира, вниманието се цени во доброто дело, бидејќи лесно продира во срцата на измамените луѓе и покажува знак на нивната наклонетост кон минливи желби, така што во она што го прават правилно, со силата на вниманието се склони да бараат длабочина. За што, директно под превезот на Јудеја, за секоја душа заплеткана во мрежа на слабо внимание преку пророкот се вели: „И неговите непријатели станаа господари (на него)“ (Плачкување Ерем. 1:5). Како јасно да е наведено: кога некоја работа не е започната со соодветно внимание, тогаш злите духови доминираат со неа уште од почетокот на нивните намери и ја поседуваат онолку колку што ја преземаат власта на почетокот. 52. Кога навистина не можат да го растурат своето внимание, тогаш се кријат, попат шират мрежи, така што срцето, гледајќи се однадвор и воздигнувајќи се во она што (тие) го прават добро, паѓа во грев. До тој степен што, при неговото започнување (дејството), срцето постапувало поинаку, толку подоцна во самото дејство се движи поинаку од тоа како било започнато порано. Навистина, човечката пофалба, спротивставувајќи се на доброто дело, секогаш го премислува работникот, па дури и да нема ништо добро во неговата сметка, сепак (одобрувањето) го воодушевува. Кога умот на оној кој напорно работи е расеан од задоволство, тогаш тој е вознемирен од силата на внатрешната ревност. Често, од страна на нашата несовршена побожност (во делата на праведноста), гневот е прилично воведен, и додека ревноста за правда нередовно го вознемирува умот, гневот ја оштетува благосостојбата на внатрешниот свет. Често, слабоста на срцето е проследена со тага, како донесена однадвор, и така, секоја задача што умот ја започнува со добра намера, ја покрива со превез на тага. Понекогаш тагата е толку слабо избркана што се потчинува на сериозно депресивен ум. Напротив, големата радост е секогаш подредена на доброто дело, и иако на умот повеќе му одговара отколку да престане да се забавува, доброто дело ја брка сета сериозност на депресивната состојба. И бидејќи псалмистот навистина јасно ги видел стапиците за оние што го започнуваат својот пат и се исполнил со пророчки дух, тој искрено рекол: „По патот, каде што одев, ми ги криеа замките“ (Пс. 142:3). Исто така и длабоко како што навлегува Еремија (со својот поглед во суштината на настаните што се случуваат), тој се обидуваше да опише што се случува во светот и со тоа укажа на она што се случува во нас, велејќи: „Од Сихем, Силоам и Самарија дојдоа осумдесет луѓе со избричени бради, со искинати алишта, ранувајќи се за Господа, синот на Господа, со дарови. на Наханија, излезе од Мафсаифа да ги пречека, а кога ги пресретна, им рече: Одете кај Гедалија, синот Ахикам, и штом влегоа во средината на градот, тој ги уби. Се разбира, оние кои со сопствени напори стекнуваат надеж за себе си ја бричат ​​брадата. Облеката ја кинат оние кои не штедат ништо за себе кога ја оштетуваат надворешната убавина. Оние кои ветуваат дека ќе ја покажат својата молитва во комбинација со дела како жртва на Бога, одат да го донесат Либан и подароци во Домот Господов. Но, сепак, ако тие, на патот на најсветата побожност, не знаат внимателно да погледнат околу себе, тогаш во пресрет им доаѓа Исмаил, синот Наханија, бидејќи, несомнено, некој зол дух, по примерот на неговиот претходник сатаната, роден во заблуда поради гордоста, стои во близина на мрежите на измамата. Она што беше добро кажано: „Излези, тача“. Зашто, за да ги надмине благочестивите умови и, убивајќи, уништувајќи, се крие под превезот на доблеста, а кога се преправа дека навистина се согласува со оние што плачат, тогаш, спокојно примен во внатрешниот (светот) на срцето, го убива она што, криејќи се во длабочините на срцето, е поврзано со доблеста. Обично тој со заклетва ветува дека ќе води понатаму до највисокото. И затоа е напишано дека рекол: „Оди кај Гедалија, синот Ахикам! На крајот на краиштата, на ист начин (лошиот дух) кога таа го претскажува најдоброто, тогаш таа во тишина го поминува најлошото. Што е директно наведено: „И штом влегоа сред град, тој ги убил“. Следствено, тој ги уби луѓето кои дојдоа да му донесат дарови на Бога среде град, бидејќи умовите посветени на божествените работи, ако не се заштитат со разумност, тогаш преку непријателите што се кријат (мрежи), додека принесуваат жртва на побожност, го уништуваат животот на патот. Тие нема да избегаат од раката на овој непријател, освен ако не се покајат што е можно поскоро. Затоа, добро е додадено: „Меѓу нив имаше десет луѓе кои му рекоа на Исмаил: Не убивај нѐ, зашто имаме скриени складишта во полето со пченица, јачмен, масло и мед, а тој не ги уби“ (Ерем. 41:8). Скриените складишта во полето се надеж за покајание, што затоа е незабележливо бидејќи се наоѓа во ископаната почва на срцето. Следствено, кој има складишта на полето е спасен, бидејќи кој, по гревот на својата непромисленост, прибегнува кон плачење на покајание и, заробен, не умира. 53. Навистина, древниот непријател не секогаш ограбува на почетокот и не уништува секогаш на патот кон извршување на задачата, туку уште подрско ги поставува своите замки на крајот. Лежи подло како што и самиот се обидува да остане во лага. И навистина, пророкот ги виде мрежите поставени на крајот кога рече: „Самите стојат во заседа за мојата пета“ (Пс. 55:7). Бидејќи крајот на телото е во петицата, што се покажува преку неа, ако не конечната цел на работите? Следствено, или зли духови или изопачени луѓе, следејќи ја гордоста на првите, ги гледаат своите потпетици за да го осквернат крајот на добрите дела. Затоа, за таа змија се вели: „Тој ќе ја засече главата, а ти ќе ја пазиш неговата петица“ (1. Мој. 3:15). Се разбира, да се гледа главата на змијата значи да се гледа потеклото на предлозите (доаѓаат однадвор), и со раката на будното внимание на влезот во срцето целосно да се уништат. Меѓутоа, кога (непријателот) ќе се открие на самиот почеток, тој се обидува да ја повреди петата, бидејќи иако со првиот предлог не ја повредил желбата, сепак на крајот се труди да заведе. Ако срцето некогаш се оштети во својот стремеж, тогаш средината на следните работи и нивното завршување лесно се заробени од лукавиот непријател, бидејќи тој забележува сè, за да може да ги добие плодовите на дрвјата, чии корени ги оштетува со нож. Затоа, потребно е будно да се внимава со највисоко внимание, за да не се извалка умот посветен на добри дела со зла желба, која директно се вели: „Дали моите синови многу згрешија и не Го хулеле Бога во своите срца? Што значи следново: ништо што се случува во светот не е добро, освен ако за него, внатре, пред Божјите очи, не се принесе жртва на невиноста на олтарот на срцето. Значи, со сета своја сила, мора да се трудите внимателно да испитате каков е тековниот тек на работите, дури и ако тој тече чисто од изворот на мислите. Секој мора внимателно да го заштити окото на срцето од песокот на злобата, така што она што го претставува како праведно во постапките на луѓето да не се расипе само по себе преку порокот на пониските аспирации. 54. Затоа, потребно е да се грижиме нашите добри дела да не бидат малку или неистражени. Значи, потребно е да се грижиме нашите добри дела да не се малку на број, да не бидат неиспитани, да не се покажеме неплодни со тоа што ќе направиме малку, или да бидеме непромислени, оставајќи зад себе неиспитани дела. И навистина ништо не е вистинска доблест доколку не се комбинира со други доблести. Што со право му е кажано на Мојсеј: „Земи си миризливи материи: стакти, ониха, миризлива алвана и чист темјан, сите исти по тежина, и направи од нив состав за чад, измешан, чист, со уметност на парфем“ (2. Мој. 30: 34–35). Се разбира, ние правиме темјан од ароми, комбинирајќи ги заедно кога кадиме многу доблести на олтарот на добрите дела. Таквата композиција се жртвува како измешана и чиста, бидејќи доблеста се соединува со добродетелта до тој степен што темјанот на добрите дела е почист. А потоа добро се додава следново: „А кога ќе ја сомелете смесата во многу тенок прав, ставете малку пред Ковчегот на заветот“ (2. Мој. 30:36). Измешаните ароми ги мелеме во фин прав, кога ќе ја здробиме нашата добрина, како во малтер од срцето, со скриено истражување, и ако навистина се покаже добро, тогаш повторно детално размислуваме. Следствено, да се меле во прав значи да се сомеле доблестите преку истражување и повторно да се повика на точноста на скриениот тест. Исто така, потребно е да се забележи дека и за овој прашок е кажано: „Тогаш ставете нешто од него пред Ковчегот на заветот“ (2. Мој. 30:36). Нашето добро, несомнено, ќе има успех во очите на судијата кога умот, откако се повеќе и повеќе внимателно ќе го разгледа, ќе го сомеле и ќе го жртвува како нешто од прав од мириси, за доброто што го правиме да не биде грубо и непријатно, така што секогаш кога силната рака на мислата ќе го здроби, мирисот целосно да не се расејува. Затоа, правилно е доблеста на невестата да се прославува со гласот на младоженецот кога се вели следново: „Кој е овој што се издигнува од пустината како колона чад од мирисите на мирото и Либан, од сите прашоци на светот на мирот“ (Песна 3,6)? Се разбира, Светата Црква е таа што се издигнува во столбови од чад, зашто од доблестите на нејзиниот живот таа секојдневно ја постигнува правдата надвор како миризлив темјан, а Таа, поделена низ мислите, не исчезнува, туку се зацврстува во таинствените длабочини на срцето како неподвижна гранка. Таа никогаш не престанува да размислува и да го ревидира она што го прави, а потоа со тоа добива миро и либан, како и прашок (миро) во мислите. Затоа, на Мојсеј му било кажано за начинот на принесување паленица: „Ќе ја извадат кожата од жртвата паленица и ќе му ги исечат зглобовите на парчиња“ (Левит 1:6). И така ја дериме жртвата паленица, кога ја отстрануваме надворешната страна на доблеста од очите на нашиот ум. Зглобовите ги сечеме на парчиња кога, вешто поделувајќи ја неговата внатрешна содржина, (почнуваме) да размислуваме за тоа по ред. Затоа, неопходно е да се погрижиме, додека го победуваме злото, да не бидеме поразени од нечистото добро, за доброто, иако тоа е можно, да не забави, за да не биде одземено, набљудувано од секаде, за да не се напушти патот поради грешки, така што, скршен од замор, да не ја уништи наградата за претходното дело. Навистина, умот мора да се грижи за себе во сите (работи), а исто така секогаш да остане внимателен со претпазливост. Што следува: 55. Отпорноста е близок пријател. Се разбира, ако доброто е напуштено на крајот од животот, тогаш (сега) тоа е залудно направено. Затоа, залудно брзо трча тој што пред да стигне до својата цел, застанува (трча). Затоа, она што се вели за злото (луѓето) е точно: „Тешко на оние што го изгубиле трпението“ (Проп. 2:6). Така Вистината им вели на своите избраници: „Вие сте оние кои останавте со Мене во Моите неволји“ (Лука 22:28). Поради тоа, Јосиф, за кого до самиот крај (на светата книга) се вели дека бил најтврдокорниот праведник меѓу неговите браќа, сам имал туника што му се спуштала до петиците (1. Мој. 27:24). Зашто, што значи туника што се спушта до пети, ако работата не е доведена до совршенство? И навистина, како што туниката ги покрива глуждовите на телото, така и доброто дело во Божјите очи нè покрива до самиот крај на животот. Затоа, преку Мојсеј е пропишано опашката на жртвата да се принесува на жртвеникот (2. Мој. 29,22), за што и да започнеме добро, исто толку непоколебливи, да го доведеме до крајот. Следствено, многу е потребно да се прави она што е започнато „во сите денови“, така што (секогаш), кога злото ќе се одрази во борбата, победата на доброто се постигнува со рака. 56. Значи, зборуваме за ова, анализирајќи три значења, за да можеме да му донесеме нешто на оној што ја отфрла разновидната храна на духот, нудејќи ја за тој, откако избрал, да прифати нешто. Ние се стремиме кон тоа толку упорно што и оние кои го воздигнуваат умот до духовно разбирање, исто така, не се оддалечуваат од почитувањето на историјата. Ова место говори за привремената поворка на Светиот Дух од Синот, како што може да се види од општиот контекст (испраќањето на благодатните дарови на Светиот Дух до апостолите на денот на Педесетница). Спореди: „Ќе дојде Утешителот, Кого ќе ви го испратам од Отецот, Духот на Вистината, кој излегува од Отецот“ (Јован 15:26) Свети Максим Исповедник во едно од своите писма го напишал следново за овој проблем: „Сведоштвата на латинските отци го кажуваат истото, а истото пишува и она за делата на самиот Јован од Кир. Светото Евангелие, од кое светците покажуваат дека Синот не е причина за Духот, навистина, тие веруваат дека Едниот причина за Синот и Духот е Отецот. - Макс. Исповедник. Ер. ad Marinum presbiterum Cyprum. PL 129, 577AB