Библиографски индекс на дела од свети Ефрем Сирин, преведен од сириски во серијата TSO

Ова сликарство е список на оние дела на свети Ефрем во преводот на Московската теолошка академија, кои се преведени од сириски 1 и зафаќаат околу половина од вкупниот волумен на неговите собрани дела. Релевантноста на составувањето на ваков библиографски индекс се определува со фактот дека од објавувањето на овие преводи (почнувајќи од втората половина на 19 век), е постигнат значителен успех во проучувањето на наследството на еден од најпочитуваните светци на сириското христијанство. И пред сè, овде треба да се укаже на критичкото издание на повеќето дела што во ракописната традиција му се припишуваат на свети Ефрем и на откривањето (со последователното објавување) на оригиналниот сириски текст на Коментарот на дијатесаронот. Дополнително, се разбира, беше направена доста обемна работа на проучување на богословското учење на автентичните споменици, како и нивните литературни карактеристики. Преводот на сириските текстови го изврши дипломиран МДА прот. А.К. Соколов († 1884) од таканареченото „римско издание“ (Editio romana) на делата на свети Ефрем, составено од два - грчки 2 и сириски 3 - блока од по три тома. Изданието на грчките текстови го подготви Џозеф Симон Асемани, додека изданието на сириското тритомно дело го изработија Петар Бенедикт и Стефан Еводиј (внук на Јосиф Симон Асемани). И покрај фактот што тритомниот сет на сириски јазик беше првото издание на огромниот број сириски текстови што му се припишуваат на свети Ефрем, неговиот прилично просечен квалитет (изразен првенствено во неговото слободно и невнимателно ракување со оригиналните текстови) му заработи лоша репутација, и затоа, почнувајќи од 19 век. Сириските текстови вклучени во „Римското издание“ беа повторно објавени, но на повисоко ниво. Така, во овој индекс се прави обид да се прикажат текстовите преведени во серијата TSO од сириски јазик според „римското издание“ во светлината на моменталната состојба на проучување на наследството на свети Ефрем. Индексот го следи списокот на делата на сирискиот татко, објавен во претходните томови на BV 4, и содржи: наслов (индикации за бројот на поглавјата се додадени во загради), бројот на текстот во списокот на BU TSO, локацијата на рускиот превод, изворот на рускиот превод, став во библиографијата на Den Bizen 5, кој е наменет да се користи во стандардниот наслов (современ текст со него) издание на овој текст, рачно напишани списоци (со нивно датирање) 6, модерен превод(и), (направен врз основа на критичко издание), основно истражување на овој текст, белешки за карактеристиките и составот на рускиот превод, како и информации за автентичноста на делото. Обезбедените библиографски информации не се преправаат дека се исцрпни; за подетална библиографија за одреден текст, можете да ја користите наведената референтна книга од Ден Бизен. При составувањето на овој попис, покрај изданијата на делата на свети Ефрем користени се: библиографија на Ден Бизен 7, индекси на изданија 8 и текстови 9 на Ефрем Сирин, како и каталози на сириски ракописи. Според истражувачот на корпусот Ephraem graecus D. Emmerdenger-Iliadou, сириски оригинали можат да се утврдат само за неколку 10 грчки текстови (по правило кореспонденцијата е многу далечна само со делови од одредени сириски текстови, кои исто така се значително обработени во грчкиот превод). Само за еден оригинален сириски текст постои целосна грчка верзија (види бр. 583 и 612 подолу). Еден од главните критериуми за автентичноста на текстовите што му се припишуваат на Ефрем Сирин е ракописната традиција 11 . Благодарение на 14 ракописи 12 кои датираат од 5-6 век, 13 „Коментар на книгата Битие“, „Коментар на книгата Излез“, „Коментар на четирите евангелија“, „Мемра на нашиот Господ“, поетски циклуси „За црквата“, „За распнувањето“, „Од распетие“, „Фандирање на крстот“, Ереси“, „На Божиќ“, „На Нисивин“, „За рајот“, „Против царот Јулијан“, „За воскресението“, „За бесквасниот леб“, „За девственоста“. Некои од наведените текстови постојат само во една листа; Често колекциите не се целосно зачувани. На друга група ракописни преданија на дела што му се припишуваат на свети Ефрем, се однесува на голем број подоцнежни, главно литургиски, ракописи. Иако анализата на таквите текстови е многу тешка (особено во отсуство на повеќе антички сведоци на текстот), како што покажуваат истражувањата, ракописите од овој тип може да содржат и автентичен материјал 14. Така, до денес не е утврден степенот на автентичност на голем број текстови кои постојат само во подоцнежните копии. Затоа, за оние од нив што беа објавени само во „Римско издание“ (и преведени на руски), не можеме да дадеме нови информации. Во отсуство на можност за темелна споредба на рускиот превод со оригиналните сириски текстови со цел, прво, да се утврди неговиот квалитет и, второ, да се утврди можна зависност од латинскиот превод што ја придружува публикацијата, извршивме контролна споредба на неколку текстови, како резултат на што можеме да дојдеме до следните заклучоци. Како што беше забележано во домашната патролологија од Архиепископот. Филарет (Гумилевски), латинскиот превод на сириски текстови „излегува премногу слободен, а понекогаш и погрешен“ 15. Рускиот превод го следи сирискиот текст доста внимателно и прецизно, понекогаш сè уште претпочита повеќе описни конструкции. Генерално, можеби, нема да биде погрешно да се заклучи дека овој превод е добар пример за предреволуционерната школа за преведување на светоотечки дела. Следејќи ја вообичаената практика во тоа време, рускиот превод не ја пренесува поетската форма на химните (медраш 16) на Ефрем Сирин, организирани во форма на строфи составени од двојки од 7 слогови 17. Ајде да споредиме еден од првите параграфи на „Коментар на Битие“: Овој пример јасно ги покажува спецификите на рускиот превод. Пред сè, може да се забележи недостатокот на буквално придржување кон преводот на латински, што навистина се карактеризира со прекумерна слобода и описност во однос на оригиналниот текст. Меѓутоа, на одредени, понекогаш тешки за пренесување места, преведувачот најверојатно се потпирал на тоа 19. Споредбата на рускиот превод со оригиналниот сириски текст јасно покажува дека преведувачот многу добро го владеел сирискиот јазик. Може да се забележи дека значењето на приказната е пренесено сосема точно, иако не е секогаш можно да се согласи со толкувањата предложени од преведувачот. Најзначајното искривување на оригиналниот текст е замената на интерпретацијата со ген. 1, 2 со соодветното место од западносирискиот (монофизитски) егзегетски компендиум 20. Подолу е даден индекс на делата на свети Ефрем Сирин, преведени во серијата TSO. Делата на свештеникот Ефрем, кои не се преведени на руски, се вклучени во посебен додаток. Дела на свештеникот Ефрем Сирин, преведени во серијата TSO 1. ТЕКСТ: За покајанието (поглавје 1–76). РУСКИ ПРЕВОД: TSO 16. Книга. 3. стр. 172–416 (IV, 122–345). ИЗВОР: Editio Romana Syr. III. R. 367–561. БИБЛИОГРАФИЈА: § 36 (Паренеза). РАКОПИСИ: Ватикан. сир. 11 (1261 ан.), сир. 93 (823 ан.), сир. 111 (522 ан.), сир. 117 (X saec.), syr. 120 (VII сек.). ЗАБЕЛЕШКИ: Поглавјата 1, 75-76 се идентични со химните 34, 29-30 од серијата Химни на црквата. АВТЕНТИЧНОСТ: Некои од поглавјата дефинитивно не се автентични. 2. ТЕКСТ: Разговор за зборовите: „Господ постави стража над мојата уста и стража над мојата уста“ (Пс. 140:3). РУСКИ ПРЕВОД: TSO 16. Книга. 4. стр. 416–425 (IV, 345–353). ИЗВОР: Editio Romana Syr. II. R. 330–336. БИБЛИОГРАФИЈА: § 118 (Mēmrā на Ps. 140, 3). РАКОПИСИ: Ватикан. сир. 117 (XII сек.). АВТЕНТИЧНОСТ: Неодредена. 3. ТЕКСТ: Разговор за зборовите: „Сине, слушај ја мојата мудрост и прикачи го увото за моите зборови“ (Изреки 5:1). РУСКИ ПРЕВОД: TSO 16. Книга. 4. стр. 425–429 (IV, 353–357). ИЗВОР: Editio Romana Syr. II. R. 336–338. КОРИСТЕНА ЛИТЕРАТУРА: § 119 (Mēmrā на Изр. 5, 1). Ракописи: невозможно е да се утврди дефинитивно. 4. ТЕКСТ: Разговор за зборовите: „Сета суета и пропаст на духот“ (Проп. 1, 14). РУСКИ ПРЕВОД: TSO 16. Книга. 4. стр. 430–438 (IV, 357–366). ИЗВОР: Editio Romana Syr. II. R. 338–344. КОРИСТЕНА ЛИТЕРАТУРА: § 87 (Мемра за она што го рекол Кохелет: „Сè е суета и неволја“). МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Бек 1970а. Стр. 58–66. МОДЕРЕН ПРЕВОД: Бек 1970а. S. 80–91. ИСТРАЖУВАЊЕ: Strothmann W. Das Buch Kohelet und seine syrischen Ausleger // Erkenntnisse und Meinungen. Bd. I/Hrsg. Фон Г. Виснер. Wiesbaden, 1973, стр. 189–238 (Göttinger Orientforschungen I/3). АВТЕНТИЧНОСТ: Бек го класифицира овој текст како неавтентичен поради значајните разлики во содржината (судот на душата веднаш следи телесна смрт) и стилот (бесмислени повторувања и изјави) со дефинитивно автентичните дела на свети Ефрем. Стротман го истакна присуството во текстот на цитат од Џон. 14, 27, по преводот на Тома Гаркел (VII век). 5. ТЕКСТ: Погребни песнопенија. РУСКИ ПРЕВОД: TSO 18. Книга. 2. стр. 5–186 (IV. стр. 366–533). ИЗВОР: Editio Romana Syr. III. R. 225–359. БИБЛИОГРАФИЈА: § 33 (Necrosima, seu Funebres Canones). ЗАБЕЛЕШКИ: Поглавје 5 содржи стихови од циклусот Химни на Старец Јулијан, химни 14; Поглавје 24 е скратена верзија на химната 18 од истиот циклус. АВТЕНТИЧНОСТ: Некои од текстовите дефинитивно не се автентични. 6. ТЕКСТ: Дискурс против Евреите, изговорен во седмицата: Осана. РУСКИ ПРЕВОД: TSO 18. Книга. 2. стр. 187–210 (V. стр. 3–24). ИЗВОР: Editio Romana Syr. III. R. 209–224. КОРИСТЕНА ЛИТЕРАТУРА: § 63 (Mēmrā на Светиот празник Осана). МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Бек 1970б. Стр. 55–78. РАКОПИСИ: Додај Британска библиотека. 12165 (1015 год.), Ватикан. сир. 117 (XII saec.), syr. 118 (X saec.) итн. МОДЕРЕН ПРЕВОД: Бек 1970б. S. 72–98. АВТЕНТИЧНОСТ: Бек го класифицира овој текст како неавтентичен поради недостатокот на антички сведоци на текстот (сите достапни списоци датираат од вториот милениум), како и поради отсуството на методите на свети Ефрем за развивање на овој заговор. 7. ТЕКСТ: За човековата слободна волја (поглавје 1–4). РУСКИ ПРЕВОД: TSO 18. Книга. 2. стр. 210–221 (V, 24–33). ИЗВОР: Editio Romana Syr. III. Стр. 359–366. КОРИСТЕНА ЛИТЕРАТУРА: § 19 (Химни на црквата). МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Beck 1960. стр. 4–7, 7–10, 32–34, 15–17. РАКОПИСИ: Ватикан. сир. 111 (522 ан.), Додај Британска библиотека. 14571 (519 ан.), Додај. 14574 година (V-VI saec.) и голем број литургиски ракописи кои содржат само поединечни химни. МОДЕРЕН ПРЕВОД: Beck 1960. Стр. 4–7, 7–9, 34–37, 15–17. ИСТРАЖУВАЊЕ: Brock S. The Transmission of Ephrem’s Medrashe in the Syriac Liturgical Tradition // StPatr. 1997. Ред. 33. Стр. 490–505. ЗАБЕЛЕШКИ: Поглавјата се идентични со следните химни од серијата Химни на црквата: поглавје 1 химна 2, глава 2 химна 3, глава 3 химна 13, стихови 1-6 и 19, поглавје 4 химна 6. АВТЕНТИЧНО: Дефинитивно автентично. 8. ТЕКСТ: На зборовите на Исаија: „Нека се подигнат злите и да не ја гледаат славата Господова“ (Ис. 26:10). РУСКИ ПРЕВОД: TSO 18. Книга. 4. стр. 223–233 (V, 33–42). ИЗВОР: Editio Romana Syr. II. Стр. 344–350. КОРИСТЕНА ЛИТЕРАТУРА: § 72 (Мемра за она што го рекол Исаија: „Нека биде отстранет грешникот“). МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Бек 1970а. Стр. 80–95. РАКОПИСИ: Ватикан. сир. 117 (XII saec.), syr. 155 (1515 ann.), British Library Add. 14615 (X-XI сек.), Даблин Б 5.19 (1625 год.). МОДЕРЕН ПРЕВОД: Бек 1970а. S. 108–126. ЗАБЕЛЕШКИ: Во подоцнежните списоци текстот е значително проширен во споредба со постарите. АВТЕНТИЧНОСТ: Бек верувал дека овој текст можеби се заснова на вистински материјал од Ефрем Сириецот, но во неговата сегашна форма мора да се класифицира како неавтентичен поради значителните разлики во стилот (механичка употреба на библиски примери) и развојот на темата. 9 . ТЕКСТ: На зборовите на Еремија: „Тешко нам, зашто згрешивме“ (Плачкување 5:16). РУСКИ ПРЕВОД: TSO 18. Книга. 4. стр. 233–246 (V, 42–54). ИЗВОР: Editio Romana Syr. II. R. 350–359. БИБЛИОГРАФИЈА: § 49 (Sermo de admonitione I). МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Бек 1970а. Стр. 66–80. РАКОПИСИ: Ватикан. сир. 117 (XII saec.), syr. 464 (1234 ann.), syr. 566 (1472/3 ann.), British Library Add. 14611 (X saec.), Додај. 17172 (830 ан.). МОДЕРЕН ПРЕВОД: Бек 1970а. S. 91–108. АВТЕНТИЧНОСТ: Бек го класифицира овој текст како неавтентичен поради значајните суштински и стилски разлики со автентичните дела на свети Ефрем, окарактеризирани од издавачот како претерувања предизвикани од потребите на проповедта; Овој текст се одликува и со радикално самоизложување, кое отсуствува во оригиналните записи на таткото Сириј. 10. ТЕКСТ: На зборовите од пророштвото на Јона: „Стани и оди во Ниневија“ (Јон. 3, 2.3). РУСКИ ПРЕВОД: TSO 18. Книга. 4. стр. 247–289 (V, 54–92). ИЗВОР: Editio Romana Syr. II. R. 359–387. БИБЛИОГРАФИЈА: § 79 (Sermo de Ninive et Jona). МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Бек 1970б. Стр. 1–40. РАКОПИСИ: Додај Британска библиотека. 14573 (VI saec.), Ватикан. сир. 117 (XII ann.), Dublin B. 5.18 (1625 ann.). МОДЕРЕН ПРЕВОД: Бек 1970 б. S. 1–53. ИСТРАЖУВАЊЕ: Брок С. Проповедта на стихот на Ефрем за Јона и покајанието на Ниневија: белешки за текстуалната традиција // Philohistôr. Разно во чест Кароли Лага / Ед. A. Schoors, P. van Deun. Louvain, 1994, стр. 71–86 (OCA 60); De Halleux A. A propos du prosmon éphremien sur Jonas et la pénitence des Ninevites // Lingua Restituta Orientalis: Festgabe für A. Assfalg / Ед. Р. Шулц, М. Герг. Wiesbaden, 1990, стр. 155–160 (Ägypten und Altes Testament 20). ЗАБЕЛЕШКИ: Единствениот оригинален сириски текст за кој постои целосен грчки превод (CPG 4082; изд.: Hemmerdinger-Iliadou D. St. Éphrem le Syrien: Sermon sur Jonas // Le Muséon. 80. 1967. стр. 47–74). 11. ТЕКСТ: На зборовите: „И оваа река извика со силен глас: „Лазаре, излези““ (Јован 11:43). РУСКИ ПРЕВОД: TSO 18. Книга. 4. стр. 289–301 (V, 92–103). ИЗВОР: Editio Romana Syr. II. 387–395 стр. КОРИСТЕНА ЛИТЕРАТУРА: § 120 (Mēmrā на Joh. 11, 43). 12. ТЕКСТ: Химни за Рождеството Христово. РУСКИ ПРЕВОД: TSO 18. Книга. 4. стр. 302–363 (V, 103–156). ИЗВОР: Editio Romana Syr. II. Стр. 396–436. КОРИСТЕНА ЛИТЕРАТУРА: § 32 (Химни на Христовото раѓање). МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Beck 1959. стр. 1–143 (циклус од 28 химни). РАКОПИСИ: Ватикан. сир. 112 (551 ан.), Додај Британска библиотека. 14506 (IX saec.), Додај. 14571 година (519 год.) и голем број подоцнежни ракописи со литургиска содржина. МОДЕРЕН ПРЕВОД: Beck 1959. S. 1–130; Касингена-Треведи 2001 година; McVey 1989, стр. 61–218; Свети Ефрем Сирин. Химна (Мадраша) за Божиќ / Транс. со господа., вовед. член од прот. L. Griliches // Б.В. 5–6. 2005–2006 година. стр. 17–41 (превод на химна 1). ИСТРАЖУВАЊЕ: De Halleux A. Le comput ephrémien du cycle de la Nativité // Четирите евангелија: Festschrift Frans Neirynck / Ед. Ф. Ван Сегброк, Ц. М. Такет, Г. Ван Бел, Ј. Верхејден. Leuven, 1992, стр. 2369–2382 (BETL 100). ЗАБЕЛЕШКИ: Химната 7 според „Римското издание“ беше испуштена во рускиот превод; кореспонденција со Бековото издание: 1 1; 2 3; 3 4; 4 химна 5, строфи 1–3, 6–24 химна 6, строфи 1–13; 5 7; 6 химна 8, строфи 1–12, 18–21, 13–17 химна 9, строфа 1; 7 химна 10, строфи 2–12 химна 11 химна 13; 8 14; 9 15; 10 16; 11 17; 12 18; Јадрото на циклусот се химните 5–20 (според изданието на Бек), најверојатно напишани во оваа форма од св. Ефрем; на VI век им биле додадени автентични химни 1–4 со слична содржина, а до 8 век. – химни 21–28. АВТЕНТИЧНО: Дефинитивно автентично (освен химната 28). 13. ТЕКСТ: За Божиќ. РУСКИ ПРЕВОД: TSO 18. Книга. 4. стр. 364–368 (V, 156–161). ИЗВОР: Editio Romana Syr. III. R. 599–602. МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Beck 1959. стр. 13–18. МОДЕРЕН ПРЕВОД: Beck 1959. S. 12–17. ЗАБЕЛЕШКИ: Текстот одговара на Химна 2, 1–20 од изданието Бек; Том 2 од „Римско издание“ го содржи циклусот „Химни за Божиќ“ (стр. 396–436), од кои втората (оваа) химна е објавена посебно во делот „De diversis sermones“ од III том. 14. ТЕКСТ: Страдање и Воскресение Христово. РУСКИ ПРЕВОД: TSO 18. Книга. 4. стр. 369–371 (V, 161–163). ИЗВОР: Editio Romana Syr. III. R. 603–604. МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Beck 1960. стр. 130–133. МОДЕРЕН ПРЕВОД: Beck 1960. S. 126–128. ЗАБЕЛЕШКИ: Химните од циклусот „Химни за црквата“ беа објавени одделно во два тома на „Римско издание“; Овој текст одговара на химната на 51-то издание на Бек. 15. ТЕКСТ: Пофална песна за Богородица. РУСКИ ПРЕВОД: TSO 18. Книга. 4. стр. 371–376 (V, 163–168). ИЗВОР: Editio Romana Syr. III. Стр. 604–608. БИБЛИОГРАФИЈА: § 66 (Sermones duo de Genetrice Dei). МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Beck 1975. стр. 39–42. МОДЕРЕН ПРЕВОД: Beck 1975. S. 49–55. ЗАБЕЛЕШКИ: Бековото издание содржи две мемиња на Дева Марија; Овој текст одговара на втората мемра. АВТЕНТИЧНОСТ: Првата мемра дефинитивно не е автентична и, како што покажа Бек, зависи од мемрата за Рождеството на еден западносириски автор од 5 век. Јаков од Сругски; вториот содржи очигледни карактеристики што овозможуваат неговото пишување да се припише на времето по свети Ефрем. 16. ТЕКСТ: Размислување за економијата на нашето спасение. РУСКИ ПРЕВОД: TSO 18. Книга. 4. стр. 376–382 (V, 168–173). ИЗВОР: Editio Romana Syr. III. Стр. 608–612. МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Beck 1960. стр. 58–65. МОДЕРЕН ПРЕВОД: Beck 1960. S. 60–65. ЗАБЕЛЕШКИ: Овој текст одговара на химните 26 и 27 од изданието Бек. 17. ТЕКСТ: За вистината и добрината Божја. РУСКИ ПРЕВОД: TSO 18. Книга. 4. стр. 382–385 (V, 173–175). ИЗВОР: Editio Romana Syr. III. Стр. 613–615. МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Beck 1960. стр. 12–15. МОДЕРЕН ПРЕВОД: Beck 1960. S. 12–15. ЗАБЕЛЕШКИ: Овој текст одговара на химната на 5-тото издание на Бек. 18. ТЕКСТ: Зошто Бог прифаќа некои молби, а отфрла други. РУСКИ ПРЕВОД: TSO 18. Книга. 4. стр. 385–389 (V, 175–179). ИЗВОР: Editio Romana Syr. III. Стр. 615–618. МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Beck 1960. стр. 54–58. МОДЕРЕН ПРЕВОД: Beck 1960. S. 55–60. ЗАБЕЛЕШКИ: Овој текст одговара на химната на 25-тото издание на Бек. 19. ТЕКСТ: Бог организира сè за спасение на човекот. РУСКИ ПРЕВОД: TSO 18. Книга. 4. стр. 390–392 (V, 179–182). ИЗВОР: Editio Romana Syr. III. Стр. 618–620. МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Beck 1960. стр. 133–136. МОДЕРЕН ПРЕВОД: Beck 1960. S. 129–131. ЗАБЕЛЕШКИ: Овој текст одговара на химната на 52-то издание на Бек. 20. ТЕКСТ: Привремените добра се отстранети од вечните добра. РУСКИ ПРЕВОД: TSO 18. Книга. 4. стр. 393–395 (V, 182–183). ИЗВОР: Editio Romana Syr. III. Стр. 620–622. МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Beck 1960. стр. 76–79. МОДЕРЕН ПРЕВОД: Beck 1960. S. 75–77. ЗАБЕЛЕШКИ: Овој текст одговара на химната на 31-то издание на Бек. 21. ТЕКСТ: За непостојаноста на човечката волја. РУСКИ ПРЕВОД: TSO 18. Книга. 4. стр. 395–397 (V, 184–186). ИЗВОР: Editio Romana Syr. III. Стр. 622–624. КОРИСТЕНА ЛИТЕРАТУРА: § 9 (химни на црквата). МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Beck 1960. стр. 79–81. МОДЕРЕН ПРЕВОД: Beck 1960. S. 77–79. ЗАБЕЛЕШКИ: Овој текст одговара на химната на 32-то издание на Бек. АВТЕНТИЧНОСТ: Дефинитивно автентична 22. 22. ТЕКСТ: За припитомување на лошите желби. РУСКИ ПРЕВОД: TSO 18. Книга. 4. стр. 397–401 (V, 186–189). ИЗВОР: Editio Romana Syr. III. 624–627 стр. МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Beck 1960. стр. 66–70. МОДЕРЕН ПРЕВОД: Beck 1960. S. 65–69. ЗАБЕЛЕШКИ: Овој текст одговара на химната на 28-то издание на Бек. 23. ТЕКСТ: За чувањето на окото и јазикот. РУСКИ ПРЕВОД: TSO 18. Книга. 4. стр. 401–403 (V, 189–191). ИЗВОР: Editio Romana Syr. III. Стр. 627–629. МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Beck 1960. стр. 81–84. МОДЕРЕН ПРЕВОД: Beck 1960. S. 79–81. ЗАБЕЛЕШКИ: Овој текст одговара на химната на 33-тото издание на Бек. РУСКИ ПРЕВОД: TSO 18. Книга. 4. стр. 404–416 (V, 191–202). ИЗВОР: Editio Romana Syr. II. Стр. 318–325. МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Beck 1960. стр. 113–128. МОДЕРЕН ПРЕВОД: Beck 1960. S. 109–124. ЗАБЕЛЕШКИ: во „Римско издание“ текстот е класифициран како егзегетски дела; овој текст одговара на химните 45–49 од изданието Бек. РУСКИ ПРЕВОД: TSO 18. Книга. 4. стр. 417–418 (V, 202–204). ИЗВОР: Editio Romana Syr. II. R. 325–326. МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Beck 1960. стр. 128–130. МОДЕРЕН ПРЕВОД: Beck 1960. S. 124–126. ЗАБЕЛЕШКИ: во „Римско издание“ текстот е класифициран како егзегетски дела; Овој текст одговара на химната на 50-тото издание на Бек. 26. ТЕКСТ: Марија и Ева (во три поглавја). РУСКИ ПРЕВОД: TSO 18. Книга. 4. стр. 419–423 (V, 204–208). ИЗВОР: Editio Romana Syr. II. R. 327–329. МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Beck 1960. стр. 87–93. МОДЕРЕН ПРЕВОД: Beck 1960. S. 84–90. ЗАБЕЛЕШКИ: во „Римско издание“ текстот е класифициран како егзегетски дела; овој текст одговара на химните 35–37 од изданието Бек. 27. ТЕКСТ: Исус е светлината на светот. РУСКИ ПРЕВОД: TSO 18. Книга. 4. стр. 423–424 (V, 208–209). ИЗВОР: Editio Romana Syr. II. Р. 330. БИБЛИОГРАФИЈА: § 117 (Mēmrā на Ps. 96, 11). 28. ТЕКСТ: За скитничкиот живот. РУСКИ ПРЕВОД: ОПС 20. Книга. 2. стр. 1–3 (V, 209–211). ИЗВОР: Editio Romana Syr. III. R. 650–651. КОРИСТЕНА ЛИТЕРАТУРА: § 107 (Mēmrā за осаменоста на осамениците и сиромашниот живот на монасите, на жителите во пештерите, на планините, во вдлабнатините, во карпите и во процепите на земјата). МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Beck 1973. стр. 1–16. Ракописи: Ватикан. сир. 566 (1472/3 ann.), Borgia syr. 10 (1583 год.). МОДЕРЕН ПРЕВОД: Beck 1973. S. 1–21. ИСТРАЖУВАЊЕ: Vööbus A. Untersuchungen über die Authentizität einiger asketischer Texte, überliefert unter dem Името „Ephraem Syrus“. Пинеберг, 1947 година (Придонеси на Балтичкиот универзитет 25); Vööbus 1958; Idem. Ein neuer Text von Ephrem über das Mönchtum // OrC 42. 1958. стр. 41–43. ЗАБЕЛЕШКИ: Текстот објавен во „Римско издание“ е фрагментарен. АВТЕНТИЧНОСТ: Вибус го сметал текстот за автентичен, поистоветувајќи ги описите на монашкиот живот со времето на свети Ефрем; Бек го класифицира овој текст како неавтентичен поради значајните разлики во стилот („нејасен“ јазик; сложена, понекогаш збунувачка структура на речениците, недостаток на јасен развој на темата) и содржината (индикации за поразвиени форми на монаштво) со автентичните дела на Ефрем Сирин (мислењето на Бек денес се смета за општо прифатено). 29. ТЕКСТ: За испосникот. РУСКИ ПРЕВОД: ОПС 20. Книга. 2. стр. 3–7 (V, 209–211). ИЗВОР: Editio Romana Syr. III. Стр. 652–654. КОРИСТЕНА ЛИТЕРАТУРА: § 106 (Mēmrā за осамениците и монасите и пустинските жители). МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Lamy 1902. стр. 147–186 21. ИСТРАЖУВАЊЕ: Bou Mansour T. Les écrits ascétiques ou “monastiques” d’Isaac dit d’Antioche // JEastCS. 59. 2007. Стр. 49–84; Vööbus A. Beiträge zur kritischen Sichtung der asketischen Schriften, die unter dem Namen Ephraem des Syrers überliefert sind // OrC 39. 1955. P. 48–55; Вообус 1958 година. ЗАБЕЛЕШКИ: Текстот објавен во „Римско издание“ одговара на § 2-5 од изданието на Лами. АВТЕНТИЧНОСТ: текстот во ракописната традиција им се припишува на Ерем и Исак Антиохиски; Wybus сметал дека текстот е автентичен; Бу Мансур убедливо го открива авторството на Исак Антиохиски. 30. ТЕКСТ: За братска опомена еден кон друг. РУСКИ ПРЕВОД: ОПС 20. Книга. 2. стр. 8–57 (V, 215–258). ИЗВОР: Editio Romana Syr. III. 654–687 стр. БИБЛИОГРАФИЈА: § 89 (Sermo de reprehensione II). МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Бек 1970а. Стр. 12–49. РАКОПИСИ: Додај Британска библиотека. 14573 (VI saec.), Ватикан. сир. 117 (XII сек.), Париз. сир. 189 (XVII saec.), syr. 196 (XIV saec.), Даблин B 5.19 (1625 ann.). МОДЕРЕН ПРЕВОД: Бек 1970а. S. 17–65. ЗАБЕЛЕШКИ: Постојниот грчки текст „De morbo linguae et prauis affectibus“ (CPG 3950) содржи неколку сè помалку преработени пасуси од овој сириски текст. АВТЕНТИЧНОСТ: Бек веруваше дека текстот најверојатно е оригинален. 31. ТЕКСТ: За рајот (во 12 дела). РУСКИ ПРЕВОД: ОПС 20. Книга. 2. стр. 58–102 (V, 258–297). ИЗВОР: Editio Romana Syr. III. P. 562–598. КОРИСТЕНА ЛИТЕРАТУРА: § 35 (Химни на Рајот). МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Бек 1957б. Стр. 1–54. РАКОПИСИ: Додај Британска библиотека. 14506 (XI сек.), Додај. 14571 (519 ан.), Додај. 17141 (519 год.), Ватикан. сир. 111 (522 ан.), сир. 112 (551 ан.). МОДЕРЕН ПРЕВОД: Бек 1957б. S. 1–50; Брок 1990, стр. 77–168; Lavenant 1968. стр. 33–63; Од бреговите на Босфор до бреговите на Еуфрат / Превод, предговор. и коментар. С.С. Аверинцева. М., 1987. стр. 176–189 (превод на химните 8 и 11). ИСТРАЖУВАЊЕ: Botha P. J. Значењето на сетилата во описот на рајот на Свети Ефрем // APB. 5. 1994. стр. 28–37; McVey K. Images of Joy in Ephrem’s Hymns on Paradisë Returning to the Womb and the Breast // Весник на канадското друштво за сириски студии 3. 2003. стр. 59–77. ЗАБЕЛЕШКИ: Бековото издание содржи текст од 15 химни; текстот на „Римското издание“ одговара на химните 1–12 од изданието Бек; останатите 3 не се преведени на руски. АВТЕНТИЧНОСТ: Дефинитивно автентична. 32. ТЕКСТ: Умирачка волја. РУСКИ ПРЕВОД: ОПС 20. Книга. 2. стр. 201–220 (V, 297–317). ИЗВОР: Editio Romana Gr. II. Стр. 395–410. БИБЛИОГРАФИЈА: § 173 (Ефремовиот „Завет“). МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Beck 1973. стр. 43–69. РАКОПИСИ: Ватикан. сир. 117 (XII saec.), Borgia syr. 45 (XVI-XVII saec.), British Library Add. 14582 (816 ан.), Додај. 14624 (VII-VIII сек.), Додај. 14666 (VII-VIII сек.), Берлин, Сахау 72 (XVI-XVII сек.). МОДЕРЕН ПРЕВОД: Beck 1973. S. 53–80. ИСТРАЖУВАЊЕ: Vööbus 1958 година. ЗАБЕЛЕШКИ: Зачуван е и на грчки (КПГ 3947) и на ерменски преводи. АВТЕНТИЧНОСТ: Бек сметаше дека текстот е дефинитивно неавтентичен поради значителни несогласувања со автентичните списи на свети Ефрем во јазикот и реалноста. 33. ТЕКСТ: Толкување на книгата на пророкот Исаија. РУСКИ ПРЕВОД: ОПС 20. Книга. 4. стр. 221–352 (V, 317–424). ИЗВОР: Editio Romana Syr. II. Стр. 20–97. БИБЛИОГРАФИЈА: § 133 (Коментар на Исаија). РАКОПИСИ: Ватикан. сир. 103 (IX-X saec.), British Library Add. 12144 (1081 ан.). ИСТРАЖУВАЊЕ: Bundy D. The Peshitta of Isaiah 53, 9 и сириските коментатори // OrC 67. 1983. P. 32–45; Haar Romeny 2004 година; Haar Romeny 2008; Крушер 1998 година. ЗАБЕЛЕШКИ: „Римското издание“ беше дополнето од Лами, кој објави коментар на поглавјата 43–66 (Lamy 1886, стр. 105–214) од Британската библиотека Add. 12144; И двата ракописи се копии (разликите меѓу нив укажуваат на две изданија) на таканаречената „Катена Севери“ - егзегетичка компилација составена во 861 година од западносирискиот монах Северус и во зависност од толкувањата на Ефрем Сирин, западносирискиот теолог Јаков од Едеса и дополнителен материјал 708 (†). АВТЕНТИЧНОСТ: Банди не ја исклучува автентичноста на текстот; Круишир и Хаар Ромени го признаваат присуството на оригинален материјал на Ефрем во текстот на коментарот. 34. ТЕКСТ: Коментар на книгата на пророкот Еремија. РУСКИ ПРЕВОД: ОПС 20. Книга. 4. стр. 353–470 (V, 424–519). ИЗВОР: Editio Romana Syr. II. Стр. 98–162. БИБЛИОГРАФИЈА: § 134 (Коментар на Еремија). РАКОПИСИ: Ватикан. сир. 103 (IX-X saec.). ИСТРАЖУВАЊЕ: Haar Romeny 2004; Haar Romeny 2008; Крушер 1998 година. ЗАБЕЛЕШКИ: Текстот е дел од Catena Severa, види бр. 621. АВТЕНТИЧНОСТ: Истражувачите признаваат присуство на оригинален материјал од Ефрем во текстот на коментарот. 35. ТЕКСТ: Толкување на некои делови од Плачовите на Еремија. РУСКИ ПРЕВОД: ОПС 20. Книга. 4. стр. 471–473 (V, 519–520). ИЗВОР: Editio Romana Syr. II. Стр. 163–164. БИБЛИОГРАФИЈА: § 135 (Scholia on Lamentations). МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Лами 1886. стр. 215–228 22. ЗАБЕЛЕШКИ: Текстот е дел од Catena Severa, види бр. 621; текстот објавен во „Римско издание“ опфаќа само 3 поглавја, додека текстот на Лами опфаќа пет. 36. ТЕКСТ: Толкување на книгата Пророштвата на Езекиел. РУСКИ ПРЕВОД: ОПС 22. Книга. 2. стр. 1–56 (VI, 5–51). ИЗВОР: Editio Romana Syr. II. Стр. 165–202. БИБЛИОГРАФИЈА: § 136 (Коментар на Езекиел). 37. ТЕКСТ: Толкување на книгата Даниелови пророштва. РУСКИ ПРЕВОД: ОПС 22. Книга. 2. стр. 57–103 (VI, 51–90). ИЗВОР: Editio Romana Syr. II. Стр. 203–233. БИБЛИОГРАФИЈА: § 137 (Коментар на Даниел). ИСТРАЖУВАЊЕ: Botha P. J. Толкувањето на Даниел 3 во сирискиот коментар што му се припишува на Ефрем Сириецот // APB. 16. 2005. Стр. 29–53; Idem. Приемот на Даниел поглавје 2 во коментарот што му се припишува на сирискиот црковен отец Ефрем // АПБ. 17. 2006. Стр. 119–143; Idem. Релевантноста на книгата Даниел за христијанството од четвртиот век според коментарот што му се припишува на Ефрем Сирин // Die Geschichte d. Daniel-Auslegung во Judentum, Christentum u. исламот. Б.[у. a.], 2007. S. 99–122; Idem. Споредба помеѓу коментарите за Даниел во сирискиот коментар на Диатесарон и сирискиот коментар на Даниел // АПБ. 18. 2007. Стр. 1–13; види исто така бр. 622. АВТЕНТИЧНОСТ: Крушиер и Хаар Ромени го признаваат присуството на оригинален материјал на Ефрем во текстот на коментарот; Бота верува дека коментарот можел да го напише или самиот преподобен. Ефрем, или некој што внимателно ја следел неговата школа за толкување. 38. ТЕКСТ: Коментар на книгата Пророштвата на Осија. РУСКИ ПРЕВОД: ОПС 22. Книга. 2. стр. 105–130 (VI, 90–112). ИЗВОР: Editio Romana Syr. II. Стр. 234–248. БИБЛИОГРАФИЈА: § 138 (Коментар на Осија). 39. ТЕКСТ: Толкување на книгата Пророштвата на Јоил. РУСКИ ПРЕВОД: ОПС 22. Книга. 2. стр. 131–141 (VI, 112–121). ИЗВОР: Editio Romana Syr. II. Стр. 249–254. БИБЛИОГРАФИЈА: § 139 (Коментар на Џоел). 40. ТЕКСТ: Толкување на книгата Пророштвата на Амос. РУСКИ ПРЕВОД: ОПС 22. Книга. 2. стр. 142–164 (VI, 121–140). ИЗВОР: Editio Romana Syr. II. Стр. 255–268. БИБЛИОГРАФИЈА: § 140 (Коментар на Амос). 41. ТЕКСТ: Толкување на книгата Пророштвата на Авдија. РУСКИ ПРЕВОД: ОПС 22. Книга. 2. стр. 165–169 (VI, 140–144). ИЗВОР: Editio Romana Syr. II. Стр. 269–271. БИБЛИОГРАФИЈА: § 141 (Коментар на Авдија). 42. ТЕКСТ: Толкување на книгата Пророштвата на Михеј. РУСКИ ПРЕВОД: ОПС 22. Книга. 2. стр. 170–192 (VI, 144–163). ИЗВОР: Editio Romana Syr. II. Стр. 272–284. БИБЛИОГРАФИЈА: § 143 (Коментар на Михеј). 43. ТЕКСТ: Коментар на книгата Пророштвата на Захарија. РУСКИ ПРЕВОД: ОПС 22. Книга. 2. стр. 193–235 (VI, 163–199). ИЗВОР: Editio Romana Syr. II. Стр. 285–311. БИБЛИОГРАФИЈА: § 148 (Коментар на Захарија). 44. ТЕКСТ: Толкување на книгата Пророштвата на Малахија. РУСКИ ПРЕВОД: ОПС 22. Книга. 2. стр. 236–242 (VI, 199–205). ИЗВОР: Editio Romana Syr. II. Стр. 312–315. КОРИСТЕНА ЛИТЕРАТУРА: § 149 (Explanatio in Malachiam Prophetam). 45. ТЕКСТ: Коментар на книгата Битие. РУСКИ ПРЕВОД: ОПС 22. Книга. 4. стр. 243–402 (VI, 205–338). ИЗВОР: Editio Romana Syr. И.П. 1–115. БИБЛИОГРАФИЈА: § 121 (Коментар на Битие). МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Tonneau 1955. стр. 3–121. РАКОПИСИ: Ватикан. сир. 110 (VI сек.). МОДЕРЕН ПРЕВОД: Mathews – Amar 1994. Стр. 57–213. ИСТРАЖУВАЊЕ: Хидал 1974; Jansma T. Ephraems Beschreibung der ersten Tages der Schöpfung. Bemerkungun über den Charakter seines Kommentars zur Genesis // OCP. 37. 1971. стр. 295–316; Idem. Ефрем за Битие XLIX, 10: Истражување во формите на сирискиот текст како што е претставено во неговиот Коментар на Битие // ParOr. 4. 1973. стр. 247–256; Јансма 1974; Кофски А., Рузер С. Правда, слободна волја и божествена милост во коментарот на Ефрем за Битието // Музеон. 113. 2000. Стр. 315–332; Кронхолм Т. Мотиви од Битие 1–11 во вистинските химни на Ефрем Сирин. Лунд, 1978 година. ЗАБЕЛЕШКИ: во случај на толкување на ген. (и Духот Божји ита над водата) преводот не е направен од оригиналниот (автентичен) сириски текст, туку е позајмен од „Катен Севера“. Замената на оригиналниот текст со фрагмент од западносирискиот (монофизитски) егзегетски трактат може да се објасни како обид да се „исправи“ мислењето на свети Ефрем, кој тврди дека овој стих се однесува на ветрот, а не на Светиот Дух (Sir. rūh.ā може да ги има двете значења) 23. 46. ТЕКСТ: Коментар на книгата Излез. РУСКИ ПРЕВОД: ОПС 22. Книга. 4. стр. 403–459 (VI, 338–386). ИЗВОР: Editio Romana Syr. И.П. 194–235. КОРИСТЕНА ЛИТЕРАТУРА: § 123 (Коментар на егзодусот). МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: Tonneau 1955. стр. 122–155. РАКОПИСИ: Ватикан. сир. 103 (IX-X saec.), syr. 110 (VI сек.). МОДЕРЕН ПРЕВОД: Mathews – Amar 1994. стр. 215–265. ИСТРАЖУВАЊЕ: Хидал 1974; Јансма Т. Потеклото на последните делови во римското издание на коментарот на Ефрем за егзодусот // Le Muséon. 85. 1972. стр. 155–169; Idem. Ephrem’s Commentary on Exodus: некои забелешки за сирискиот текст и латинскиот превод // Journal of Semitic Studies 17. 1972. P. 203–212; Јансма 1974 година. ЗАБЕЛЕШКИ: Оригиналниот текст на толкувањето не е зачуван во целост и завршува на Пр. 32; следните поглавја (33–34, 37, 36, 27–30, 34, 40) се позајмени од Катена Севера. АВТЕНТИЧНОСТ: Дефинитивно автентичен текст до Реф. 32, следниот текст може да содржи и автентичен материјал. 47. ТЕКСТ: Коментар на книгата Левит. РУСКИ ПРЕВОД: ОПС 22. Книга. 4. стр. 461–479 (VI, 386–402). ИЗВОР: Editio Romana Syr. И.П. 236–249. БИБЛИОГРАФИЈА: § 124 (Коментар на Левит). 48. ТЕКСТ: Коментар на книгата Броеви. РУСКИ ПРЕВОД: ОПС 22. Книга. 4. стр. 480–506 (VI, 402–424). ИЗВОР: Editio Romana Syr. И.П. 250–268. БИБЛИОГРАФИЈА: § 125 (Коментар на броеви). 49. ТЕКСТ: Коментар на книгата Второзаконие. РУСКИ ПРЕВОД: ОПС 22. Книга. 4. стр. 507–538 (VI, 424–450). ИЗВОР: Editio Romana Syr. И.П. 269–291. БИБЛИОГРАФИЈА: § 126 (Коментар на Второзаконие). 50. ТЕКСТ: Толкување на посланијата на свети апостол Павле. СЛИКАРСКИ БРОЈ: 1181–1194. РУСКИ ПРЕВОД: TSO 60. стр. 1–63. ИЗВОР: S. Ephraemi Syri commentarii in epistolas divi Pauli nunc primum ex Armenio во Latinum sermonem a patribus Mekitaristis translati.Venetiis, 1893 24 . КОРИСТЕНА ЛИТЕРАТУРА: § 154 (Коментар на писмата на Павле). СТУДИИ: Bundy D. The Pseudo-Ephremian “Commentary on Third Corinthians”: A study in exegesis and anti-bardaisanite polemic // After Bardaisan: Studies on continuity and change in Syriac Christianity во чест на професорот Han J. W. Drijvers / ед. од G. J. Reinink и A. C. Klugkist (Orientalia Lovaniensia Analecta 89). Leuven, 1999, стр. 51–63; Hovhanessian V. Ерменски ракописи на коментарите на Писмата на апостол Павле што му се припишуваат на Свети Ефрем Сирин // Харфа. 24. 2009. стр. 311–327; Клијн А.Ф.Ј. Забелешка за коментарот на Ефрем за посланијата на Павле // Journal of Theological Studies 5. 1954. стр. 76–78; Molitor J. Der Paulustext des Hl. Ephräm: Aus seinem Armenisch erhaltenen Paulinenkommentar untersucht und rekonstruiert. Rom, 1938 (Monumenta Biblica et Ecclesiastica 4). ЗАБЕЛЕШКИ: преводот е од современ латински превод на ерменската верзија; оригиналниот сириски текст не е пронајден до денес. АВТЕНТИЧНОСТ: истражувачите се согласуваат дека овие толкувања се преведени од сириски (за што, пред сè, сведочи анализата на библискиот текст); Банди, споредувајќи го текстот на коментарот на апокрифните посланија „До Коринтјаните“ со оригиналните текстови на свети Ефрем, заклучува дека тој е неавтентичен; Ховханисијан, откако ја проучувал ракописната традиција на корпусот коментари на свети Ефрем на посланијата, како и споредувајќи го нивниот стил и содржина со оригиналните текстови, тврди дека овој корпус, ако не се навраќа на самиот Ефрем Сирин (што, сепак, е исто така можно), тогаш им припаѓа на неговите најблиски ученици. 51. ТЕКСТ: Толкување на четирите евангелија. РУСКИ ПРЕВОД: TSO 61. стр. 11–354. ИЗВОР: Evangelii Concordantis expositio facta a Sancto Ephraemo, доктор Сиро, на латински преведува R. P. Ioanne Baptista Aucher, Mechitarista, cuius versionem emendavit, adnotationibus illustravit et edidit Dr. Венетиис, 1876 година. КОРИСТЕНА ЛИТЕРАТУРА: § 150 (Коментар на дијатесаронот). МОДЕРНО ИЗДАНИЕ: (оригинален сириски текст): Лелоар 1963, Лелоар 1990 година. РАКОПИСИ: Chester Beatty Ms. 709 (V saec.). МОДЕРЕН ПРЕВОД: Lange 2008; Мекарти 1993 година. ИСТРАЖУВАЊЕ: Beck E. Der syrische Diatessaronkommentar zu Jo. I, 1–5 // OrC 68. 1983. P. 1–31; De Halleux A. L’adoration des Mages dans le commentaire syriaque du Diatessaron // Le Muséon. 104. 1991. стр. 251–264; Lange C. Поглед за интегритетот на сирискиот на дијатесарон // JEastCS. 56. 2004. Стр. 129–144; Ланге В. Портретот на Христос во сирискиот коментар на дијатесарон. Leuven, 2005 (CSCO 616; Subsidia 118); Lange C. Ephrem, His School and the Yawnayä Некои забелешки за раните сириски верзии на Новиот завет // Пешита Неговата употреба во литературата и литургијата. Трудови прочитани на Третиот симпозиум Пешита / Ед. од ter R. B. Haar Romeny. Leiden, 2006. Стр. 159–176; Петерсен В. Л. Некои забелешки за интегритетот на коментарот на Ефрем за Диатесарон // StPatr. 1989. Ред. 20. Стр. 197–202. ЗАБЕЛЕШКИ: Преводот на руски јазик е направен од латинскиот превод на ерменската верзија; до средината на 20 век. текстот на толкувањето беше познат речиси исклучиво само од целосната ерменска верзија. Во 1963 година, Лелуа објави дел од оригиналниот сириски текст заснован на ракопис од 6 век, а во 1990 година значително го проширил со новооткриен дел од истиот ракопис. И покрај откривањето на уште неколку фрагменти од истиот ракопис, некои делови од коментарот остануваат изгубени до денес (околу една четвртина од вкупниот текст). АВТЕНТИЧНОСТ: Бек не сметаше дека е можно да го прифати целиот текст на коментарот како автентичен; Де Хале нашол одредени противречности со автентичните текстови; Ланге направил детална студија и заклучил дека овој текст најверојатно е резултат на обработката на предавањата на свети Ефрем, направени од еден од неговите ученици на крајот на IV век. Пополнетиот список покажува дека сите текстови на изданието MDA преведени од сириски (и, според тоа, со исклучок на толкувањата на Посланијата на апостол Павле и Диатесарон) го имаат својот извор во „римското издание“. Од 64 текстови, 25 содржани во тритомната гарнитура, 50 се преведени. Остана непреведено: а) толкување на Битие од Катена Северус (Editio Romana Syr. I.P. 116–193), б) на Џошуа (Editio Romana Syr. I.P. 292–307), в) Судии (Editio Romana Syr. I.P. 3104) – 308-308 Syr. I.P. 331–391, 392–438, 439–516, 517–567), д) на Gen. 1, 27 (Editio Romana Syr. II. P. 316–318), ѓ) циклус „Against heresies“ (Editio 37)–5. химни (Editio Romana Syr. III. P. 1–164) и ж) проповеди (Editio Romana Syr. III. P. 164–208) „За верата“, з) „За стравот од Бога“ (Editio Romana Syr. III. P. 629–638), к) Романски (S.io) (On). 638–643), ј) „За смирението и гордоста“ (Editio Romana Syr. III. P. 644–650), – што е 694 страници, односно приближно една третина од вкупната должина на тритомното издание (1814 стр.). Од преведените текстови според „Римското издание“, автентичноста на 4 не е утврдена до денес 26 , 7 сигурно не се автентични 27 , а 15 старозаветни толкувања се дел од западносирискиот (монофизитски) егзегетски компендиум 28 чиј степен на автентичност денес не е утврден. Така, може да се констатира дека употребата на овие 26 текстови за изучување на богословието на свети Ефрем е во многу тешка ситуација. При користење на руски преводи, треба да се има на ум и дека некои текстови се само делумно автентични, други се објавени несигурно во „Римско издание“, а други - како што покажува современото критичко проучување на корпусот на делата на Ефрем - не се самостојни дела, туку се дел од циклуси. Оригинални дела на свети Ефрем Сирин, не е преведен во серијата ОЕПС 29 Фикција (меми): 1. *Мемра на нашиот Господ (§ 158, Бек 1960) 2. *Мемра за прологот на Јован (§ 152, Лами 1886. стр. 511–516) 3. *Послание до Публиј (§ 172, Брок 1976) Ритмичка проза (меми): 4. *Мемра за египетските казни (§ 111, Overbeck 1865. стр. 88–94) 5. Mems of Faith, VI (§ 64, Beck 1961) 6. *Послание до Хипатиј, V (§ 163–166, Мичел 1912) 7. *Мемри против Мани, Марсион и Бардаисан (§ 167–171, Мичел 1921) 8. *Акузаторни меми, II (§ 88, 90, Beck 1970a. стр. 1–12, 49–58) 9. *Мемра за монасите и пустиниците (§ 105, Beck 1973. стр. 16–28) 10. *Мадраши за Авраам од Кидун, XV (§ 17, Бек 1972. стр. 1–35) 11. Мадраши за црквата, LII (§ 19, Beck 1960) 12. *Madrashi on Confessors, VI (§ 20, Beck 1975. стр. 1–19) 13. *Madrashi on the Crucifixion, IX (§ 21, Beck 1964b. стр. 42–78) 14. *Мадраши на Богојавление, XII (§ 22, Beck 1959. стр. 144–188) 15. Мадраши за верата, LXXXVII (§ 23, Бек 1955) 16. *Мадраши за постот, X (§ 24, Бек 1964а) 17. Медраши против ересите, LVI (§ 25, Beck 1957a) 18. *Мадраши за старец Јулијан, IV (§ 27, Beck 1972. стр. 36–87) 19. *Мадраши на Нисивин, LXXVII (§ 34, Бек 1961б, Бек 1963) 30. 20. *Madrashi против императорот Јулијан, IV (§ 27, Beck 1957b. P. 71–91) 31 . 21. *Madrashi on the Resurrection, V (§ 37, Beck 1964b. стр. 78–94) 22. *Мадраши за бесквасен леб, XXI (§ 38, Бек 1964б. стр. 1–41) 23. *Мадраши за невиноста, ЛИИ (§ 39, Бек 1962) На оваа листа треба да се додаде дека од 52 химни „За црквата“, само половина 32 се преведени; Покрај тоа, на „Римското издание“ му недостигаат голем број химни од циклусот „За Божиќ“. Обемот на материјалот што не е преведен на руски е приближно 2000 страници печатен сириски текст 33, кој, доколку се објави рускиот превод (без коментар), може да одговара на десет тома. Се осмелуваме да се надеваме дека со текот на времето барем мал дел од оригиналните дела на Ефрем Сирин, кои недостасуваат во предреволуционерното издание во серијата TSO 34, ќе станат достапни во руски превод. Бек 1955 – Des Heiligen Ephraem des Syrers Hymnen de Fide / Ед. Е. Бек. Louvain, 1955 (CSCO 154–155; Syr. 73–74). Beck 1957a – Des Heiligen Ephraem des Syrers Hymnen contra haereses / Ед. Е. Бек. Louvain, 1957 (CSCO 169–170; Syr. 76–77). Beck 1957b – Des Heiligen Ephraem des Syrers Hymnen de Paradiso und Contra Julianum / Ед. Е. Бек. Louvain, 1957 (CSCO 174–175; Syr. 78–79). Beck 1959 – Des Heiligen Ephraem des Syrers Hymnen de Nativitate (Epiphania) / Ед. Е. Бек. Louvain, 1959 (CSCO 186–187; Syr. 82–83). Бек 1960 – Des Heiligen Ephraem des Syrers Hymnen de Ecclesia / Ед. Е. Бек. Louvain, 1960 (CSCO 198–199; Syr. 84–85). Бек 1961a – Des Heiligen Ephraem des Syrers Sermones de Fide / Ед. Е. Бек. Louvain, 1961 (CSCO 212-213; Syr. 88-89). Бек 1961б – Des Heiligen Ephraem des Syrers Carmina Nisibena / Ед. Е. Бек. Louvain, 1961 (CSCO 218–219; Syr. 92–93). Бек 1962 – Des Heiligen Ephraem des Syrers Hymnen de Virginitate / Ед. Е. Бек. Louvain, 1962 (CSCO 223–224; Syr. 94–95). Бек 1963 – Des Heiligen Ephraem des Syrers Carmina Nisibena / Ед. Е. Бек. Louvain, 1963 (CSCO 240–241; Syr. 102–103). Beck 1964a – Des Heiligen Ephraem des Syrers Hymnen de Ieiunio / Ед. Е. Бек. Louvain, 1964 (CSCO 246–247; Syr. 106–107). Beck 1964b – Des Heiligen Ephraem des Syrers Paschahymnen : De Azymis, de Crucixione, de Resurrectione / Ед. Е. Бек. Louvain, 1964 (CSCO 248-249; Syr. 108-109). Бек 1966 – Des Heiligen Ephraem des Syrers Sermo de Domino nostro / Ед. Е. Бек. Louvain, 1966 (CSCO 270-271; Syr. 116-117). Бек 1970a – Des Heiligen Ephraem des Syrers Sermones I / Ед. Е. Бек. Louvain, 1970 (CSCO 305–306; Syr. 130–131). Beck 1970b – Des Heiligen Ephraem des Syrers Sermones II / Ед. Е. Бек. Louvain, 1970 (CSCO 311-312; Syr. 134-135). Beck 1972 – Des Heiligen Ephraem des Syrers Hymnen auf Abraham Kidunaya и Julianos Saba / Ед. Е. Бек. Louvain, 1972 (CSCO 322-323; Syr. 140-141). Бек 1973 – Des Heiligen Ephraem des Syrers Sermones IV / Ед. Е. Бек. Louvain, 1973 (CSCO 334–335; Syr. 148–149). Бек 1975 – Nachträge zu Ephraem Syrus / Ед. Е. Бек. Louvain, 1975 (CSCO 363-364; Syr. 159-160). Biesen 2002 – Den Biesen K. Библиографија на Ефрем Сирин. Гиове во Умбрија, 2002 година. Брок 1976 - Писмото на Брок С. Ефрем до Публиус // Музеон. 89. 1976. стр. 261–305. Брок 1990 – Свети Ефрем. Химни на рајот / Вовед., превод. С. Брок. Crestwood, N.Y., 1990 година. Касингена-Треведи 2001 – Ефрем де Низибе. Hymnes sur la Nativité / Ед. F. Cassingena-Trévedy. Париз, 2001 година (SC 459). Editio Romana Gr. II – Τοῦ ἐν ἁ γίοις πατρὸς ὑμῶν Ἐφραὶμ Σύρου τὰ εὑρισκόμενα πάντα. Sancti Patris nostri Ephraem Syri opera omnia quae exstant Graece, сириски, латински, во секс томи дистрибуирани [Opera graeca]. Т. II. Р., 1743 година. Editio Romana Syr. I – Sancti Patris nostri Ephraem Syri opera Omnia quae exstant Graece, сириски, латински, во секс томи дистрибуира .T.I. Р., 1732 година. Editio Romana Syr. II – Sancti Patris nostri Ephraem Syri opera Omnia quae exstant Graece, сириски, латински, во секс томи дистрибуира .T.II. Р., 1743 година. Editio Romana Syr. III – Sancti Patris nostri Ephraem Syri opera Omnia quae exstant Graece, Сирија, латински, во секс томи дистрибуира .T.III. Р., 1746 година. Jansma 1974 – Jansma T. Weitere Beiträge zur Berichtigung einzelner Stellen во NEphraems Kommentare zu Genesis und Exodus // OrC 58. 1974. P. 121–131. Hidal 1974 – Hidal S. Interpretatio Syriacä Die Komentare des heiligen Ephräm des Syress zu Genesis und Exodus. Лунд, 1974 година. Крушер 1998 – Крушер Д. Ефрем, Јаков од Едеса и монахот Север: Анализа на г-ѓа Ват. Сир. 103, ff. 1–72 // VII Симпозиум Syriacum, 1996. R., 1998 (OCA 256). Стр. 599–605. Лами 1886 – Лами Т. Ј. Санкти Ефраем Сири Химни и Сермони. Vol. II. Мехлинија, 1886 година. Лами 1902 – Лами Т. Ј. Санкти Ефраем Сири Химни и Сермони. Vol. IV. Мехлинија, 1902 година. Ланге 2008 – Ефрем дер Сирер. Komentar zum Diatessaron / Übersetzt von C. Lange. Turnhout: Brepols, 2008 (Fontes Christiani 54/1–2). Лавенант 1968 – Ефрем де Низибе. Hymnes sur le paradis / Трад. du syriaque par R. Lavenant, вовед., белешки од F. Graffin. Париз, 1968 година (SC 137). Лелоар 1963 – Свети Ефрем. Commentaire de l'Évangile concordant: Texte syriaque (г-ѓа Честер Бити 709) / Ед. par L. Leloir. Даблин, 1963 година. Лелоар 1990 – Свети Ефрем. Commentaire de l'Évangile concordant; text syriaque; folios addnels (манускрит Честер Бити 709) / Ед. par L. Leloir. Лувен: Питерс, 1990 година. Mathews-Amar 1994 – Свети Ефрем Сирин. Избрани прозни дела / Превод. од E. G. Mathews Jr., J.P. Amar. Вашингтон, 1994 година (Отците на црквата 91). McCarthy 1993 – Saint Ephrem’s Commentary on Tatian’s Diatessaron / An English Translation of Chester Beatty MS 709 with Introduction and Notes by C. McCarthy. Оксфорд, 1993 година (Додаток 2 на списанието за семитски студии). Меквеј 1989 – Ефрем Сириецот. Химни/Превод. од К. Меквеј. N.Y., 1989 година. Мичел 1912 – Прозни побивања на Мани, Марсион и Бардаисан на С. Ефрем / Ед. и преведете. од Ч.В. Мичел. Vol. 1. Лондон, 1912 година. Мичел 1921 – Прозни побивања на Мани на С. Ефрем, Марсион и Бардаисан / Ед. и преведете. од Ч.В. Мичел. Vol. 2. Лондон, 1921 година. Overbeck 1865 – Overbeck J. J. Sancti Ephraemi Syri, Rabulae episcopi Edesseni, Balei aliorumque opera selecta. Оксонии, 1865 година. Haar Romeny 2004 – Haar Romeny R. B., ter. Формирањето на идентитетот на сириските православни христијани како одразено во две егзегетски збирки: Први звуци // ParOr. 29. 2004. Стр. 103–121. Haar Romeny 2008 – Haar Romeny R. B., ter. Ефрем и Јаков од Едеса во коментарот на монахот Север // Malphono w-Rabo d-Malphonë Студии во чест на Себастијан П. Брок / Ед. G. A. Кираз. Piscataway, N.J., 2008, стр. 535–557. Tonneau 1955 – Sancti Ephraem Syri In Genesim et in Exodum commentarii / Ед. R. Tonneau. Louvain 1955 (CSCO 152–153; Syr. 71–72). Vööbus 1958 – Vööbus A. Литературни, критички и историски студии во Ефрем Сирин. Стокхолм, 1958 година (Трудови на Естонското теолошко друштво во егзил 10). Вклучувајќи ги и преводите од ерменски на оние текстови за кои недостасуваше сирискиот оригинал (делумно недостасува до денес). Τοῦ ἐν ἁ γίοις πατρὸς ὑμῶν Ἐφραὶμ Σύρου τὰ εὑρισκόμενα πάντα. Sancti Patris nostri Ephraem Syri opera omnia quae exstant Graece, сириски, латински, во секс томи дистрибуирани [Opera graeca]. Т. 1–3. Р., 1732, 1743, 1746 година. Sancti Patris nostri Ephraem Syri opera omnia quae exstant Graece, сириски, латински, во секс томи дистрибуирани. [Опера Сирија]. Vol. 1–3. Р., 1737, 1740, 1743 година. Наведени се само оние ракописи кои биле користени во публикациите. „Римското издание“ зависеше исклучиво од имотот на Ватиканската библиотека. Освен ако не е конкретно наведено, списокот е исцрпен (сепак, треба да се има предвид дека за голем број текстови објавени од Бек, неодамна беа пронајдени дополнителни сведоци од истражувачите; тие не се дадени во нашиот индекс). Во моментов отсуствува целосен список на сириски ракописи кои содржат текстови што му се припишуваат на свети Ефрем Сирин. Авторот моментално го подготвува второто (проширено, дополнето и поправено) издание на својата референтна книга. Брок С. Краток водич за главните изданија и преводи на делата на Свети Ефрем // Свети Ефрем: Un poète pour notre temps (Patrimoine Syriaque, Actes du Colloque XI). Antélias, Liban, 2007, стр. 281–307. Брок С. Индекс на првите редови на Мимре // Ibid. стр. 311–314; Idem. Индекс на првите зборови на Мадроше во CSCO и Lamy // Ibid. Стр. 315–327. Хемердингер-Илијаду Д. Ефрем (лес верзии): 1. Ефрем Грец // ДС. 1960. T. 4. Кол. 800–815. Во КПГ, сириските оригинали се наведени за бр. 3909, 3950, 4025, 4054, 4082. За повеќе информации за ова, видете: Brock S. Ephraim the Syrian // PE 19. 2008. стр. 79–94. Ватикан. сир. 110, сир. 111, сир. 112, сир. 113; Даблин, Честер Бити г-ѓа 709; Додај Британска библиотека. 12176, Додај. 14570, Додај. 14571, Додај. 14572, Додај. 14574, Додај. 14623, Додај. 14627, Додај. 14635, Додај. 14656 година. За присуството на овие текстови во „Римското издание“, видете подолу во додатокот „Вистинските списи на Ефрем не се вклучени во серијата TSO“ (стр. 1056–1057). Брок С. Пренесувањето на Ефремовото медреше во сириската литургиска традиција // StPatr. 1997. Ред. 33. Стр. 490–505. Филарет (Гумилевски), архиепископ. Историско учење за отците на црквата. Т. 2. Санкт Петербург, 1859 година. Стр. 109, фуснота 40. Господине. madrāšā, мн. мадраше. До денес, нема детално проучување на сириската версификација. Основни податоци може да се најдат во: Brock S. Poetry and Hymnography (3): Syriac // The Oxford handbook of early Christian studies / уредено од S.A. Harvey и D.G. Ловец. Оксфорд, 2008, стр. 657–671 Господине. глаголот TʽY го има значењето: „да талкаш, да талкаш, да грешиш, да заборавиш“ и во Библијата може да одговара на два хебрејски збора. глаголи: הנז (LXX ἐκπορνεύω) и שׁ חכ (LXX ἐπιλάθομαι). ср. „дадено е јасно знаење за Него“ и „sui noionem impresserat“, додека текстот содржи секундарна форма на глаголот GLY, што значи „да се биде отворен, очигледен“; „научи ја вистината“ и „verae religis praeceptis imbuerre“, додека текстот го содржи само глаголот TRṢ со значење „поправи“. Публикацијата е застарена. Недостасува најновото критичко издание. Превод на оригиналниот текст (Tonneau 1955, стр. 11–12): „Откако рече дека темнината е распространета над длабочината, [Мојсеј] исто така рече: „rūh.ā d-allāhā лебдеше над водата“. Бидејќи тој го нарекува rūh.ā d-allāhā, тврдејќи дека „брзал“, некои веруваат дека [се работи] за Светиот Дух и веруваат (поради напишаното) дека Тој [Духот] е вклучен во работата на создавањето. Сепак, ова не им изгледа веродостојно за верниците и тие не го поврзуваат [на овој начин]. Но, врз основа на она што е навистина кажано за него, тие го сметаат за вклучен во природата, бидејќи неговиот опис не им дозволува да веруваат дека Духот бил творец, бидејќи се вели: „духот Божји [rūh.ā d-allāhā] го исцрпи Саул“ (1 Сам. 16, 14). За наведеното „брзано“ [мора да прашаме], што излезе од водата првиот ден кога тој се нафрли над водата? Ако на денот за кој е напишано дека „лебдал над водата“, ништо не се појавило, а на петтиот ден водата родила влекачи и птици, но не е напишано дека духот „лебдел над водата“, тогаш како е можно да се каже дека тој е вклучен во работата на создавањето? Иако Писмото вели дека тој бил „брзан“, ништо не е кажано за нешто што се појавило на денот кога тој трчал. Како што преку службата на облаците (што е сенката на првата ноќ) го сфаќаме создавањето на облаците првиот ден, така и преку службата на ветрот [rūḥā], кој дуваше, Мојсеј сакаше да ни го покаже своето создавање. На крајот на краиштата, како што облаците не постојат без сенка, така нема ветер без здив. Благодарение на нив [облаците и ветерот] го разбираме она што не можеме да го разбереме. Така дуваше ветрот [rūh.ā] бидејќи за тоа е создаден. Откако дувна и ја откри својата креација преку својата служба во првата ноќ, тој повторно стана смирен првиот ден, исто како што облаците повторно се распрснаа на првиот ден“. Треба да се додаде дека, најверојатно, оваа позиција на Ефрем била апологетска реакција на учењето на сектата Бардаис (154–222), која верувала дека има пет несоздадени елементи (воздух, вода, оган, светлина и темнина). А. Гијомон убедливо покажа дека Ефрем, следејќи го библискиот наратив, се обидел да го побие овој концепт, нагласувајќи дека на почетокот биле создадени небото и земјата и дури потоа таквите елементи како што се водата („бездната“), темнината, светлината и воздухот [rūh.ā] (Guillaumont A. Genèles-2/see, Principiö Interpretations des premiers versets de la Genèse Paris, 1973. стр. 115–132 (Collections des Études Augustiniennes. Série Antiquité 38 за повеќе информации за толкувањето на овој стих во сириската традиција, види: Брок 1, рецепција на Сирија). традиција // Lectures et relectures de la Biblë Festschrift P.-M. Преводот на латински се враќа во изданието на Srboyn Efremi xorin suri Matenagrut‘iwnk. Vol. 3. Венеција, 1836. Нема ново издание на ерменската верзија. Споредбата е условена, земајќи ги во предвид и мал текст и циклус како едно. Бр. 568, 579, 581, 582, 588, 610, 620. Бр. 621–623, 646–654, 657–659. Од списокот се исклучени само оние текстови чија автентичност е јасно отфрлена. Посочени се сомнителни текстови, чиј степен на автентичност нема општоприфатено мислење, како и неавтентични текстови во циклуси. Прво е даден бројот според библиографијата на Ден Бизен (Бисен 2002), а потоа најновото издание. Римската цифра се користи за означување на бројот на текстови во еден циклус. Ѕвездичката означува дела што не се вклучени во Римското издание. Ја следиме општоприфатената поделба на делата на Ефрем по жанрови. Руски превод на химната 10: Од брегот на Босфор до брегот на Еуфрат / Прет., пред. и коментар. С.С. Аверинцева. М., 1987. стр. 172–176. Рус. превод на химните 36 и 41: Иларион (Алфеев), игумен. Христос е освојувач на пеколот: Темата за слегувањето во пеколот во источнохристијанската традиција. Санкт Петербург, 2001. стр. 385–401 (Византиска библиотека. Истражувања). Рус. превод на химните 3 и 36–41: Свети Ефрем Сирин (Мар Афрем Нисибински). За воскресението, смртта и сатаната / Превод. од францускиот D. Gavros. М.: Никеа, 2009 (Smaragdos Philocalias) [преведен од француски. превод: Свети Ефрем. Les chants de Nisibe / Трад. од P. Féghali, C. Navarre. Paris: Cariscript, 1989 (Antioche chrétienne 3)]. Рус. превод: Мар Афрем Нисибински (Свети Ефрем Сирин). Јулијански циклус / Прет., транс. со сирена, коментар, декрет. А. В. Муравјова. М.: Наследството на Фондацијата на Православниот Исток, Братство на свети Григориј Палама, издавачка куќа Инферос, 2006 година (Smaragdos Philocalias). бр. 564-565, 580, 587, 589-599 Оваа груба проценка вклучува и непреведени автентични текстови од „Римското издание“ (подоцна заменето со критичките изданија на Бек), кои сочинуваат околу една четвртина (500 стр.) од вкупниот обем на материјал што не е преведен на руски. Несомнено е дека и постоечките преводи имаат потреба од ревизија, само затоа што вторите ја занемаруваат поетската форма на многу дела на Ефрем. Во изданијата на CSCO, првиот том го содржи изданието на оригиналниот текст, вториот том го содржи преводот. Составувачот ја изразува својата длабока благодарност до А.