Udhëzimet

Publikimi paraqet një përmbledhje të mësimeve dhe udhëzimeve shpirtërore nga Shën Nikodemi i Malit të Shenjtë. Autori fokusohet në temat kryesore të asketizmit ortodoks dhe teologjisë morale: lufta me pasionet, kuptimi i Sakramentit të Eukaristisë, dashuria për Zotin dhe të afërmin, imitimi i Krishtit, rruga e shpëtimit, rreziku shpirtëror i mëkateve qoftë edhe të vogla dhe neglizhenca për shpëtimin e dikujt. Libri është shkruar në një gjuhë të thjeshtë, të arritshme dhe përmban citime nga Shkrimet e Shenjta dhe vepra patristike. Mësimet e Shën Nikodemi Malit të Shenjtë në format audio Mbi madhështinë e Eukaristisë Hyjnore Mendoni për një dhuratë, çmueshmëria e së cilës bëhet e dukshme kur ndërthuren tri gjëra në ju: ndërgjegjësimi për madhështinë e dhuratës, dashuria për Atë që ju jep dhe vetëdija për dobinë që ajo sjell. Këto tri gjëra të mrekullueshme zbulojnë dhuratën e dhënë në Sakramentin e Eukaristisë Hyjnore. Mendoni për madhështinë e kësaj dhurate. Zoti, pasi krijoi botën, na dha shumë. Së pari, Ai na dha veten tonë, duke na nxjerrë nga mosekzistenca në mënyrë që ne të mund të ekzistojmë të krijuar sipas shëmbëlltyrës dhe ngjashmërisë së Tij. Ai na dha krijimet e Tij të panumërta, qiellore dhe tokësore - jo vetëm jomateriale dhe shpirtërore, por edhe materiale - që ne të kujdesemi për to. Ai krijoi për ne qiejt, tokën dhe çdo gjë që është në to. Dhe një dhuratë edhe më e madhe ishte Mishërimi, në të cilin Zoti Fjala u bashkua me natyrën njerëzore për ta bërë njeriun një zot sipas hirit. Nga të gjitha dhuratat e mundshme, vetëm një mbeti, por Zoti ia dha njeriut në Eukaristinë Hyjnore. Në të Ai u jep të gjithë njerëzve të hanë Trupin e Tij më të shenjtë dhe Gjakun e Tij të çmuar, në mënyrë që shpirti i çdo personi të hyjnizohet dhe në këtë qëndron pasuria dhe e mira për ne. Kështu thotë Rev. për këtë Sakrament. Gjoni i Damaskut: "Ky Sakrament quhet "Pranim" sepse nëpërmjet tij ne marrim Vetë Hyjninë në vetvete; "Kungim" - sepse nëpërmjet tij ne arrijmë në kungim me Krishtin dhe bëhemi pjesëmarrës të mishit dhe hyjnisë së Tij." Me pak fjalë, ky Sakrament është imazhi i të gjithë Ekonomisë në mish. Ai përmban si Lindjen e Zotit, ashtu edhe jetën e Tij mes njerëzve, vuajtjet dhe vdekjen e Tij, zbritjen në ferr, Ringjalljen, Ngjitjen, uljen e Tij në të djathtë të Atit dhe Ardhjen e Dytë. E gjithë kjo kujtohet në Liturgjitë Hyjnore të Shën Vasilit të Madh dhe Gjon Gojartit. Ata flasin edhe për ata njerëz të bekuar që, duke u bashkuar me Krishtin në Eukaristinë Hyjnore, do të marrin përfitime të përjetshme. Ja çfarë thotë për këtë Kryepeshkopi i Selanikut Nikolla Kavasila: “Atëherë këta të bekuar do të bashkohen me njëri-tjetrin dhe me Krishtin, ashtu siç janë bashkuar gjymtyrët e trupit me kokën dhe me njëra-tjetrën. Megjithatë, edhe tani, duke marrë një Bukë dhe një Kupë, ata vijnë në këtë unitet, siç thotë lutja e Zotit: “qoftë edhe ne një.”21, Pra, ne nuk kemi më asgjë për të kërkuar nga Shpëtimtari ynë, sepse si apostulli Filip, ne mund të themi vetëm: "Zot, na mjafton" (Gjoni 14:8). Nëse fillojmë të kërkojmë çfarë për jetën tonë? ose më mirë, atëherë Ai do të na thotë: "Sakramenti që ju kam dhënë është plotësia e të gjitha bekimeve dhe nuk kam asgjë më të madhe se ajo. Unë ju kam dhënë të gjitha të mirat në këtë Bukë dhe në këtë verë." Çfarë dhuratë e pakrahasueshme! Çfarë bekimi, i patejkalueshëm në të gjithë shekujt - as kerubinët me shumë sy dhe Serafimët gjashtëkrahësh nuk mund ta kuptojnë atë! Pra, të dashur, a nuk duhet që përpara se të merrni pjesë në këtë vepër të mirë dhe dhuratë të Zotit, të sakrifikoni të gjithë veten ndaj Atij që do t'i falënderoni në Liturgji? A do të vazhdoni vërtet të qëndroni mosmirënjohës, pavarësisht dhuratave kaq të mëdha të marra nga Perëndia? Çfarë do të thonë engjëjt për një mosmirënjohje të tillë? Çfarë do të thonë për të shenjtorët në qiell që kanë njohur dashurinë e madhe të Perëndisë? Kini turp për mosmirënjohjen që tregoni gjatë kremtimit të Sakramentit të quajtur Falënderimi (Eukaristia). Dhe quhet kështu jo vetëm sepse Zoti, kur na e dorëzoi, falënderoi Atin, siç është shkruar: “Ai e mori bukën, e bekoi, e theu” dhe “duke marrë kupën dhe duke falënderuar, ua dha atyre” (Mateu 26:26, 27), por edhe sepse na inkurajon të falënderojmë Perëndinë për hirin e Tij të shumtë që na jep në këtë sakra. Kini parasysh gjithashtu se dënimet do të jenë proporcionale me dhuratat nëse nuk i përdorim ato siç duhet. Domethënë, sa të mëdha janë bekimet që vijnë nga Zoti, aq të mëdha do të jenë ndëshkimet për ju nëse i lini të pafrytshme dhuratat e Zotit brenda vetes. Premtoji Zotit se do t'i japësh Atij të gjithë veten, ashtu si Ai të jep gjithçka për ty. Jepini Atij mirënjohje për këtë dhuratë të madhe dhe të pamatshme dhe kërkojini Atij që t'i shtojë edhe një gjë tjetër të gjitha bekimeve të Tij - ripërtëritjen e shpirtit dhe ripërtëritjen e zemrës: në mënyrë që t'i kuptoni bekimet e Tij ashtu siç duhet dhe të mund t'i falënderoni për to në përputhje me rrethanat. Mendoni, i dashur, për dashurinë që ju tregon Zoti në dhuratën e Kungimit Hyjnor. Në këtë Sakrament dashuria e Tij arrin kufirin e përsosmërisë, siç thotë Ungjilltari Gjon: “Duke dashur të vetët që ishin në botë, i deshi deri në fund” (Gjoni 13:1). Dhe ashtu si nxehtësia e një furre njihet nga flaka që del prej saj, ashtu edhe dashuria e Zotit për ne njihet nga Sakramenti i Eukaristisë Hyjnore. Si mund t'i përgjigjesh Zotit për një dashuri të tillë, i dashur? Zoti ynë dëshiron një gjë: të bashkohesh me shpirtin tënd të mallkuar, por ti nuk dëshiron të bashkohesh me Të - të mirat e gjithanshme? Krijuesi tregon një dashuri kaq të zjarrtë, por pluhuri tregon kaq ftohtësi? Zoti dëshiron të jetojë në ty dhe të të bëjë shtëpinë e Tij, por ti, një krijesë mosmirënjohëse, përplas derën përpara Tij dhe nuk dëshiron ta lejosh të hyjë? Duke treguar një mosmirënjohje të tillë, bëhesh si ata hebrenjtë që në shkretëtirë donin qepë dhe hudhër egjiptiane, pra kënaqësi trupore. Çfarë tjetër duhet të bëjë Zoti për të kapërcyer pandjeshmërinë dhe çnjerëzimin tuaj? Pra, ndërsa qëndroni përpara madhështisë së Perëndisë, pranoni gjendjen tuaj të vështirë. Përkushtojuni plotësisht Zotit në këtë Sakrament dhe lëreni Jezusin tuaj të dashur, i cili e themeloi këtë Sakrament nga dashuria e Tij e madhe, në mënyrë që edhe ju të mund ta shprehni dashurinë tuaj për Të në të, në mënyrë që të jetë një ndërmjetës midis një Perëndie të dashur dhe jush, të dashur prej Tij. Çfarë bashkimi qiellor dhe i dashur! Zgjohu, vëlla, rri zgjuar dhe ruaju me gjithë frikën nga çdo mëkat që të ndot. Duke marrë pjesë në Misteret më të pastra, thuaj me vete: "Tani unë jam bërë shtëpia në të cilën banon Vetë Perëndia. Si mund ta bëj veten time banesë mëkati? Jam bashkuar me Perëndinë, si mund t'i bëj gjymtyrët e mia gjymtyrë të një prostitute? "A t'i heq, pra, gjymtyrët e Krishtit për t'i bërë gjymtyrë të prostitutës? Nuk do të ndodhë!” (1 Kor. 6:15). Së fundi, lutju Zotit, në të Cilin beson dhe të Cilin e do, t'jua shtojë dashurinë, dëshirën për bashkim me Të dhe djegien e dashurisë suaj për Të. Ashtu si Zoti në fron në kishë sakrifikon veten për dashurinë tuaj, edhe ju, duke qenë i detyruar ndaj dashurisë së Tij, sillni tek Ai mendimet dhe dëshirat tuaja, siç është shkruar: “Flijimi i Perëndisë është një frymë e thyer” (Ps. 50:19). Flijimi është lëmoshë, të bësh çdo të mirë dhe të shkulësh pasionet, siç thotë apostulli Pal: “O vëllezër, ju bëj thirrje, me mëshirën e Perëndisë, t'i paraqisni trupat tuaj si fli të gjallë, të shenjtë, të pëlqyer nga Perëndia” (Rom. 12:1). Për t'u bërë një i dashur, ju duhet të doni veten, siç thotë dishepulli i dashur i Krishtit: "Le ta duam Atë, sepse Ai na deshi i pari" (1 Gjonit 4:19). Mendoni, të dashur, për përfitimet që ju sjell dhurata e Eukaristisë Hyjnore. Kjo dhuratë quhet "Kungim" - nëpërmjet saj ne bëhemi pjesëmarrës të të gjitha të mirave dhe, mbi të gjitha, të Mbretërisë së Krishtit. Për këtë flet edhe Rev. Isidore Pelusiot: "Pranimi i Mistereve Hyjnore quhet "Kungim" sepse nëpërmjet tyre na jepet unitet me Krishtin dhe bëhemi pjesëmarrës të Mbretërisë së Tij." Gjithashtu Shën Gregori Teologu shkruan: "Trupi më i shenjtë i Krishtit shëron të sëmurët, ruan të shëndoshët, forcon të dobëtit. Nëpërmjet tij ne bëhemi më të butë në korrigjimin tonë, më të durueshëm në mundimet tona, më të zjarrtë në dashurinë tonë për Zotin". Së fundi, nëpërmjet Kungimit Hyjnor, Krishti nguli në ne farat e pavdekësisë, siç tha Vetë: “Ai që ha mishin tim dhe pi gjakun tim ka jetë të përjetshme dhe unë do ta ringjall atë në ditën e fundit” (Gjoni 6:54). Mendoni, i dashur, për arsyen e një rënieje të tmerrshme - heqjen dorë nga Pjetri, i cili, megjithëse ishte dishepulli i parë dhe më i zjarrtë i Krishtit, më vonë, pavarësisht kësaj, me një betim hoqi dorë nga Mësuesi i tij. Të ndriçoftë rënia e tij. Arsyeja kryesore e mohimit të Pjetrit ishte krenaria. Ishte ajo që e bëri Pjetrin të lartësohej sipas mendimit të tij mbi Apostujt e tjerë kur tha: “Edhe sikur të gjithë të fyhen për shkakun tuaj, unë nuk do të fyej kurrë” (Mateu 26:33). Dhe edhe kur Zoti parashikoi rënien e tij, Pjetri nuk i kushtoi vëmendje: "Por ai tha me përpjekje edhe më të mëdha: edhe pse duhej të vdisja me ty, nuk do të të mohoj" (Marku 14:31). Ishte krenaria që e bënte të paturpshëm dhe mospërfillës ndaj rrezikut, jo vetëm kur hynte në oborrin e kryepriftit, ku kishte shumë shërbëtorë, por edhe kur u ul të ngrohej me ta pranë zjarrit. Ai ishte aq i paturpshëm sepse mendonte se ai nuk duhet të ketë frikë nga shejtani, por djalli duhet të ketë frikë prej tij. Dhe si mund të rezistonte në atë moment kur kishte një krenari kaq të madhe? “Krenaria shkon përpara shkatërrimit dhe fryma krenare përpara rënies” (Prov. 16:18). Kur Jezusin e çuan te kryeprifti, dishepulli i Tij i dashur e ndoqi Atë. Ai gjithashtu hyri në dhomat e Kajafës, por mundi të shmangë rrezikun e abdikimit, sepse nuk u mbështet në forcën e tij dhe nuk ishte trim deri në pamaturinë. Ai nuk lejoi që krenaria të hynte në zemrën e tij dhe për këtë arsye nuk hoqi dorë nga Mësuesi. Ishte pikërisht për shkak të përulësisë së tij që Apostulli Gjon nuk tha në Ungjill se ishte ai që ndoqi Jezusin, siç shkruan i bekuari. Teofilakti: "Kështu që ai fshihet nga përulësia." O krenari e mallkuar, fillimi dhe rrënja e çdo mëkati! Çfarë të keqeje i ke sjellë fatkeqit! Mjerë ti, vëllai im, nëse tregohesh i paturpshëm dhe mbështetesh vetëm në forcat e tua! Mjerë ju nëse doni të bëni ndonjë gjë pa këshillën e babait tuaj shpirtëror, i cili është më i mençur se ju dhe e di më mirë se çfarë është e mirë për ju. "Mjerë ata që janë të urtë në sytë e tyre dhe të zgjuar në vetvete!" (Isa. 5:21). Mjerë ju nëse mendoni në kundërshtim me Shkrimin dhe Traditën Hyjnore dhe shkelni me kokëfortësi urdhërimet që ju janë dhënë nga rrëfimtari juaj. Mjerë ju nëse lejoni që krenaria t'ju verbojë para mendimit se keni rëndësi në këtë botë. A dëshiron të dish, fatkeq, çfarë je në të vërtetë? Mendoni për këtë: përpara Perëndisë, siç thotë profeti, "kombet janë si pika e një kovë" (Isaia 40:15). Tani ndajeni këtë pikë me numrin e të gjithë njerëzve - të vdekurve, të gjallëve dhe atyre që do të jetojnë pas nesh - dhe shikoni se çfarë pjesë e parëndësishme bie mbi secilin nga kjo turmë e panumërt. Pra, kjo pjesë, e cila është e njëjtë me asgjë, është ajo që jeni. Dhe forca juaj është po aq e parëndësishme sa ju vetë. Ashtu si ju vetë nuk jeni asgjë, ashtu edhe fuqitë tuaja nuk janë asgjë. Tani, ju e keni zgjidhur këtë problem, tani jini krenarë për veten nëse mundeni. Nëse edhe pas kësaj mendoni shumë për veten tuaj, atëherë dijeni se jeni shumë afër rënies, siç thotë Siraku i mençur: “Nëse dikush nuk ruhet me kujdes në frikën e Zotit, atëherë së shpejti shtëpia e tij do të shkatërrohet” (Sir. 27:3). Mendoni se sa herë keni qenë tashmë afër rënies më të madhe, sa herë për shkak të krenarisë suaj Zoti nuk ju dha ndihmën e Tij. Kthehuni tek Ai dhe urreni me gjithë zemër krenarinë e mallkuar, e cila është shkaku i çdo rënieje, siç thotë Rev. John Climacus: "Aty ku ndodhi rënia, krenaria u vendos fillimisht" ("Shkallët", fjala 23, kapitulli 4). Pra, puthni poshtërimin dhe dashuroni përulësinë, që është burimi i të gjitha virtyteve. Nëse shkruani një copë letër me vetëm zero, atëherë është e qartë se nuk do të ketë asgjë tjetër përveç zerove në të. Por nëse shkruani numra të tjerë përpara secilës prej zerove: një, dy, tre, atëherë këto zero do të kthehen në numra domethënës. Kështu është me të gjitha virtytet: nëse ato kryhen pa përulësi, ato do të mbeten zero të thjeshta dhe do të jenë të pavlera. Dhe Abba Isak Siriani thotë se nga të gjitha virtytet, vetëm përulësisë i jepet hiri i Zotit. Nëse nuk e përulni veten dhe nuk bëheni si një fëmijë, nuk do të mund të hyni në Mbretërinë e Qiellit, siç e ka përcaktuar Zoti për ne: “Në të vërtetë po ju them, nëse nuk ktheheni në besim dhe nuk bëheni si fëmijët, nuk do të hyni në Mbretërinë e Qiellit; prandaj, kushdo që përul veten si ky fëmijë, është më i madhi në mbretërinë e qiejve” (Mateu 3, 1). Ju duhet të keni turp që keni kaq shumë arsye për të përbuzur veten, por në vend të kësaj, ju, budalla, dëshironi që të tjerët t'ju nderojnë. Lutju Jezu Krishtit, i cili dikur ndriçoi verbërinë e Pjetrit me vështrimin e Tij Hyjnor dhe e bëri të ndjejë gabimin e tij, që Ai të ndriçojë verbërinë tënde, që të mësosh se çfarë thotë Apostulli: “Nëse dikush mendon se qëndron në këmbë, ki kujdes që të mos bjerë” (1 Kor. 10:12). Mendo, i dashur, për pakujdesinë, e cila ishte edhe arsyeja e mohimit të Pjetrit. Ai “e ndoqi nga larg” (Mateu 26:58). Nga këto fjalë është e qartë se Pjetri atëherë ishte i pakujdesshëm dhe “i vakët” (Shih Zbulesa 3:16). Ai nuk donte ta linte plotësisht Mësuesin e tij dhe as ta ndiqte Atë deri në fund. Ai donte të mbetej dishepull i Tij, pa e ekspozuar veten ndaj rrezikut që do ta kishte zënë nëse do të kishte luftuar për Mësuesin deri në fund. Në ndryshim nga Pjetri, dishepulli i dashur Gjoni qëndroi jo shumë larg, por afër Krishtit dhe hyri në oborrin e kryepriftit jo vetëm për të parë fundin, por edhe për të vdekur, nëse ishte e nevojshme, për Të. Ai e donte shumë Krishtin dhe nuk donte ta linte as edhe një hap. Pjetri nuk kishte një dashuri aq të zjarrtë sa Gjoni. Për shkak të pakujdesisë së tij, ai e mohoi Mësuesin dhe e kuptoi këtë vetëm kur Zoti e shikoi: "Atëherë Zoti u kthye dhe shikoi Pjetrin, dhe Pjetrit iu kujtua fjala e Zotit" (Luka 22:61). Pakujdesia e Pjetrit ishte si moti i ftohtë në atë kohë. Ungjilltari Gjoni shkruan: "Skllevërit dhe shërbëtorët, pasi ndezën një zjarr, sepse ishte ftohtë, u ngritën dhe u ngrohën; edhe Pjetri qëndroi me ta dhe u ngroh" (Gjoni 18:18). Siç thotë Theophanes Keramevs, Pjetri atëherë ishte vërtet i ftohtë në dashurinë e tij për Krishtin, dhe për këtë arsye ai u ngroh me flakët e zjarrit të paqes dhe mëkatit, të cilin shërbëtorët e djallit e shtruan me qëllim që ta bënin Pjetrin një apostat dhe ta tallnin atë. Gjoni, i zjarrtë në dashurinë e tij për Zotin, nuk kishte nevojë të ngrohej nga ky zjarr i mallkuar. Vërtet, pakujdesia është një e keqe e tmerrshme. Sepse Imzot Marku Asket e quan shumë shpesh “të pazot”, se i bën njerëzit të pazot dhe i detyron të heqin dorë nga Krishti. Dhe tani, i dashur, provoni zemrën tuaj: a ka ndonjë ves në të, si ai i Pjetrit, dhe nëse drita e dhënë nga Zoti në Shkrimet e Shenjta nuk është venitur në të, nga e cila do të mësoni për falsitetin e kënaqësive të kësaj jete. Ju dëshironi të ndiqni Krishtin, por në të njëjtën kohë zgjidhni një rrugë që nuk ju çon as te Krishti dhe as te zotërimi i bekimeve të kësaj bote. Me fjalë të tjera, ju po kërkoni një rrugë që nuk do të ishte as e gjerë dhe as e ngushtë për ju, që nuk do të prekte pasionet tuaja, që do t'ju çonte, ashtu si Pjetri atëherë, të ndiqni Krishtin nga larg. Pjetri u mposht nga pakujdesia një herë, por ju mposhteni nga ajo çdo ditë. Mos e dënoni Pjetrin për mohimin e Krishtit, por përkundrazi dënoni veten për faktin se, megjithëse me fjalë e dëshmoni besimin tuaj te Zoti, e mohoni Atë me vepra, siç shkruan apostulli Pal: “Thonë se e njohin Perëndinë, por me vepra e mohojnë” (Tit. 1:16). Dënoni veten për kaq shumë premtime të rreme, për kokëfortësinë tuaj, për krenarinë dhe vetëkënaqësinë tuaj. Sa herë, duke hequr dorë nga Krishti, jeni mbështetur vetëm në forcën tuaj dhe keni adhuruar paratë si idhull! Prandaj apostulli Pal e quan lakminë idhujtari (Kol. 3:5). Për ta thënë thjesht, ju preferoni një gjilpërë ndaj Krishtit dhe në këtë mënyrë hiqni dorë nga Ai. Kjo është arsyeja pse Krizostomi tha se "ka shumë mënyra në të cilat njeriu mund të heqë dorë nga Krishti". Dhe ti, vëlla, ashtu siç e imitove Pjetrin në mëkat, ashtu imitoje atë në pendim. Sepse, siç tha Rev. Nikita Stifat, na përshkruhen rëniet e shenjtorëve që të imitojmë pendimin e tyre. Pjetri e mohoi Zotin një herë, por u pendua për këtë gjatë gjithë jetës së tij. Dishepulli i Pjetrit Shën Klementi i Romës përmend në letrën e tij një tipar karakteristik: kur dëgjoi të këndonte gjeli, menjëherë iu kujtua heqja dorë dhe qau. Dhe ti, sapo të kujtosh mëkatet e tua, qaj për to dhe derdh lot të hidhur. Jeronimi i bekuar thotë: «Lutja zbut zemërimin e Perëndisë dhe lotët e shtyjnë Atë drejt mëshirës.» Gjithashtu, Gjon Gojarti shkruan: "Ashtu si ajri pas shiut bëhet i pastër dhe i tejdukshëm, ashtu edhe pas lotëve shpirti bëhet i pastër dhe mendja bëhet e pastër". Bëhu si Pjetri, i cili, sapo dëgjoi gjelin, u zgjua dhe iu kujtua mëkati i tij; kështu edhe ju, pasi keni dëgjuar Zotin që ju thërret në zgjim (Shih Marku 13:37), zgjohuni nga pakujdesia, mbani mend mëkatet tuaja dhe qëndroni zgjuar. Pas rënies së tij, Pjetri solli pendim dhe na mësoi të mos jemi arrogantë dhe të mos mbështetemi në forcën tonë, por në ndihmën e Perëndisë. Ai gjithashtu na mësoi të mos dëshpërohemi dhe të kemi dhembshuri për mëkatarët e tjerë. Dhe ju, duke parë mëkatet që keni bërë, mësoni përulësinë dhe mos i dënoni ata që kanë mëkatuar, por trajtojini ata me dhembshuri dhe nxitini të mos i dorëzohen dëshpërimit. Kur Pjetri solli pendimin e sinqertë, dinjiteti i tij apostolik iu rikthye dhe ai përsëri u bë suprem midis apostujve. Dhe ju, pasi të jeni penduar, do të jeni gjithashtu në gjendje të merrni hirin e birësisë që humbët dhe të bëheni përsëri biri i Perëndisë dhe trashëgimtari i mbretërisë së Tij. Dijeni se shkaku i të gjitha rënieve tuaja është pakujdesia. Pendohuni për këtë përballë Mësuesit tuaj Hyjnor dhe vendosni që tani e tutje të filloni një jetë të përtërirë e të zellshme. Kuptoni se pakujdesia është një gjë e tmerrshme; ajo është nga djalli. Kërkoji Perëndisë të të çlirojë nga vetja, sepse shpesh je një armik më i keq se djalli, siç është shkruar: “Ata që mëkatojnë luftojnë kundër jetës së tyre” (Shih Fjalët e Urta 8:36). Mëkatet tona dhe mosmirënjohja ndaj Zotit Le të mendojmë, të dashur, për numrin e madh dhe të tmerrshëm të mëkateve tona; ne kujtojmë vetëm një pjesë të vogël të tyre dhe harrojmë pjesën tjetër. Për të kujtuar të paktën disa prej tyre, duhet të kujtojmë të gjitha vendet në të cilat kemi jetuar, të gjitha periudhat tona të moshës dhe të gjithë njerëzit me të cilët kemi komunikuar - atëherë do të kuptojmë se sa i gjatë është zinxhiri i mëkateve që kemi bërë. Fundi i një mëkati u bë fillimi i një tjetri, kështu që nuk kishte asnjë aspekt të vetëm të jetës sonë kalimtare që të mos e kishim përdhosur nga neglizhenca jonë. Të gjitha ndjenjat i kemi bërë portat nëpër të cilat vdekja hyn në shpirt, siç thotë profeti Jeremia: “vdekja hyn në dritaret tona, pushton pallatet tona” (Jer. 9:21). Ne i kemi kthyer të gjitha fuqitë e brendshme të shpirtit tonë në instrumente të mëkatit. Nuk ka asnjë të keqe që nuk do ta bënim. E vetmja gjë që nuk bëmë ishte ajo që nuk mund të bënim ose për të cilën nuk kishte një kohë të përshtatshme; por çfarë të keqe mund të bënim, e bëmë. Ne përdorëm të gjithë vullnetin që na është dhënë nga Zoti, në mënyrë që të përpiqeshim për Të - plotësinë e të gjitha bekimeve - në mënyrë që të akomodojmë të gjitha neveritë e botës. Ne u larguam nga Zoti me një lehtësi kaq të mahnitshme - sikur ligjet hyjnore dhe natyrore të mos kishin asgjë për ne! Le ta pranojmë veten, vëllezër të mi, se në sytë e Zotit i gjithë shpirti ynë është i sëmurë dhe i mbuluar me plagë, ashtu si trupi i Jobit ishte i mbuluar me ulçera dhe i ngrënë nga krimbat. Kur mëkati fillon të dominojë një person, ai person ndëshkohet nga produkti i mëkatit - vdekja. Sa herë duhet të ishim ndëshkuar me të për të gjitha mëkatet që na pushtuan? Nëse mëkati i vdekshëm mund të na zhyte menjëherë në ferr, atëherë sa herë duhet të ishim hedhur atje bashkë me mëkatet tona? Por, përkundër kësaj, Zoti, nga mëshira e Tij e bollshme dhe e madhe, nuk na refuzon dhe jo vetëm na toleron me mëkatet tona për kaq shumë kohë, por edhe na tregon dobitë e Tij të pakufishme. Deri kur do të qeshim me mëshirën e Tij? Le të rrëfejmë të gjitha të këqijat që kemi bërë dhe, sa të jetë e mundur, le të imitojmë dashurinë e Perëndisë. Le t'i kërkojmë Atij dënimin për mëkatet tona dhe t'i premtojmë se me jetën tonë të guximshme nuk do ta zemërojmë më. Atëherë Ai do të na mbështesë me hirin e Tij, që të mos biem më në mëkatet e mëparshme, siç është shkruar në Urtësinë e Sirakut: “Zot, Atë dhe Mësues i jetës sime! Le të mendojmë edhe për ashpërsinë e mëkateve tona, sepse secili prej tyre është një e keqe e madhe dhe e tmerrshme, veçanërisht mëkat i vdekshëm, pasi është në armiqësi me mirësinë e pamatshme të Zotit, me të e fyejmë Zotin dhe e përçmojmë Atë. Çdo mëkat i vdekshëm është aq i rëndë sa që as të gjitha veprat e shenjtorëve, as e gjithë shenjtëria e engjëjve, as të gjitha lutjet e Virgjëreshës së Bekuar nuk mund ta fshijnë atë. Në peshoren e drejtësisë hyjnore, asgjë nuk mund ta tejkalojë peshën e një mëkati të vdekshëm përveç Kryqit dhe Gjakut të Shpëtimtarit. Prandaj, mëkati është më i madhi nga të gjitha të këqijat. Të gjitha mundimet e ferrit nuk mund të krahasohen në ashpërsi me një mëkat të vdekshëm. Fryma e Shenjtë flet përmes Sirakut: ferri preferohet nga një mëkat i vdekshëm. Kaq e madhe është graviteti i një shkeljeje serioze të vullnetit të Perëndisë! Ai që guxon ta bëjë këtë e ka zemrën prej guri; ai është si një kafshë memece dhe një pemë e pandjeshme. Ai mëkaton me një lehtësi dhe pa frikë, sikur nuk dëshiron të dëmtojë Perëndinë e Vërtetë dhe të Gjallë, por një të rremë dhe të përshkruar. I krishteri që mëkaton dhe fyen Krishtin me kaq guxim, po bën atë që idhujtarët nuk guxuan të bënin me perënditë e tyre të rreme prej druri dhe guri. Dhe pas gjithë kësaj, çfarë mund të bëjmë tjetër veçse të qajmë me lot pendimi gjatë gjithë jetës sonë për paturpësinë dhe mizorinë me të cilën fyejmë Zotin? Dhe në mënyrë që ne t'i pëlqejmë Zotit dhe t'i japim nderimin e duhur madhështisë së Tij, duhet të vendosim të bëjmë një gjë shumë të vështirë: duhet t'i kërkojmë Zotit me gjithë zemër që të na japë forcën për ta përmbushur atë, sepse pa ndërhyrjen e hirit Hyjnor nuk do të jemi në gjendje të ndryshojmë veten. Le t'i lutemi me zjarr Zotit Krisht që të na mëshirojë, të na dërgojë aq pikëllime sa shpesh kemi treguar mosmirënjohje ndaj mëshirës dhe dashurisë së Tij nëpërmjet mëkateve tona. Të mendojmë për mosmirënjohjen tonë ndaj Zotit dhe për veprat e mira me të cilat Ai i përgjigjet asaj. Sapo të njohim pasurinë e bekimeve të dhëna nga Zoti - të përbashkëta për të gjithë njerëzit dhe të dhëna personalisht për secilin prej nesh - do të ndiejmë menjëherë se nuk jemi të denjë për të gjitha ato bekime dhe dhurata të mëdha në të cilat Zoti na tregon dashurinë e Tij. Dhe si mund ta shpërblejmë Zotin për gjithçka që ka bërë për ne? Vetë engjëjt meditojnë me habi përulësinë, vuajtjen dhe vdekjen e Krishtit, të cilat Ai i mori mbi Vete për shpëtimin tonë. Ne jemi debitorë të dashurisë së Perëndisë. Meqenëse Ai vuajti dhe vdiq për ne me një dashuri të tillë, sikur të ishim vetëm në botë, tani jemi borxhli ndaj vdekjes së Tij. Pra, tani duke e parë veten të rrethuar nga kaq shumë bekime të Perëndisë, ne nuk duhet ta ofendojmë më Atë me mëkatet tona. Le të përsërisim gjithmonë fjalët e thënë nga Jozefi i urtë: "Si mund ta bëj këtë të keqe dhe mëkat të madh përpara Perëndisë?" (Zan. 39:9). Pse duhet të zemërojmë Bamirësin tonë më të ëmbël, i cili na ka dhënë dhurata kaq të pasura? Zoti na krijoi nga asgjëja dhe ne e neglizhojmë Atë sikur të ishte asgjë. Në vend të Zotit, ne i japim përparësi trupit tonë, i cili nuk ndryshon nga gjërat e kalbura. Zoti na dha jetën e Tij që ne t'i jepnim tonën, duke kryqëzuar pasionet tona dhe duke mos i acaruar plagët e Tij me mëkatet tona, sipas fjalëve të Apostullit Pal: “Ata e kryqëzojnë përsëri Birin e Perëndisë brenda vetes dhe e përqeshin” (Hebrenjve 6:6). Zoti na deshi, siç i ka hije madhështisë së Tij hyjnore dhe ne preferuam kënaqësitë e ndyra ndaj Tij, megjithëse ato ikin prej nesh si hije. Siç thotë i bekuari. Agustini: “Zoti të shpëtoi nga shumë telashe, kur gabove, të udhëzoi në rrugën e drejtë, kur ishe i hutuar, të mësonte, kur ishe i pikëlluar, të ngushëllonte, kur ishe i dobët, të forcoi, kur rrëzoheshe, të ngriti, ndërsa qëndroje, Ai të pohoi, kur ecje, kur erdhët, Ai të udhëzoi. fjeti, Ai ju ruajti, kur ju e thirrët, Ai u përkul për të të dëgjuar. Për të gjitha këto ne e shpërblenim me mosmirënjohje të padëgjuar. Le të pendohemi për paturpësinë dhe mosmirënjohjen tonë, me të cilën turpëruam mirësinë e Zotit, dhe tani e tutje do t'i përmbushim me frikë urdhërimet e Tij. E rrëfejmë se jemi të denjë që toka të na përpijë të gjallë, deti të na mbulojë me dallgët e tij, dielli të na djegë me rrezet e tij dhe ferri të na gllabërojë më në fund dhe mundimi i përjetshëm të na përfshijë me një flakë djegëse. Megjithatë, ndërsa jetojmë, e gjithë jeta jonë mund të bëhet për ne një kohë pendimi dhe kthimi te Zoti i mëshirshëm, i cili është gjithmonë i gatshëm të na falë neve që harrojmë mëkatet tona dhe na jep lumturi të pafundme në Parajsën e Tij. Çfarë bëri Zoti për shpëtimin tonë Le të mendojmë, të dashur, se sa shumë ka bërë Zoti për të na shpëtuar. Së pari, Ai përgatiti Mbretërinë e Tij për ata që do t'i binden vullnetit të Tij. Zoti nuk ia rezervoi lumturinë dhe lumturinë vetëm Vetes, Birit dhe Frymës së Shenjtë, por e përgatiti edhe për ne, duke dashur të na bëjë fëmijët e Tij me anë të hirit dhe pjesëmarrës të Frymës së Shenjtë. Për shpëtimin tonë, ushtritë qiellore po luftojnë kundër demonëve - Kryeengjëjve dhe Engjëjve, shërbimi i të cilëve është të mbrojë njerëzit dhe t'i ndihmojë ata të shpëtohen. Shkrimi i Shenjtë flet gjithashtu për këtë: engjëjt "janë shpirtra shërbyes, të dërguar për t'u shërbyer atyre që do të trashëgojnë shpëtimin" (Hebrenjve 1:14). Për shpëtimin tonë, Zoti “nga gjërat që nuk ekzistojnë” krijoi botën shqisore dhe na bëri mbretër në të mbi të gjitha krijimet e Tij, duke i urdhëruar që të na shërbejnë dhe që ne të përmbushim urdhrat e Tij në mënyrë që të marrim kënaqësi në Të në një jetë tjetër. Shkurtimisht, për të shpëtuar, "Perëndia nuk na caktoi për zemërim, por për të marrë shpëtimin" (1 Thesalonikasve 5:9). Për shpëtimin tonë, Zoti dha ligjin dhe urdhërimet dhe dërgoi profetë që nuk kishin qëllim tjetër veçse të na mësonin rrugën e shpëtimit. Dhe Ati, Biri dhe Fryma e Shenjtë - e gjithë Triniteti vepron për shpëtimin tonë. Dhe aq e madhe sa ishte puna e krijimit të botës, po aq e madhe, as më pak, ishte vepra e shpëtimit tonë. Sepse si hyrja jonë në botë ashtu edhe shpëtimi ynë janë rezultat i veprimit të plotfuqishmërisë së Perëndisë. Dhe besimi nuk ka për qëllim asgjë tjetër veç shpëtimin e shpirtit tonë, siç shkruan Apostulli Pjetër: “Më në fund të arrish me anë të besimit tënd shpëtimin e shpirtrave” (1 Pjet. 1:9). Sa të verbër jemi, vëllezërit e mi, nëse nuk shohim se sa shumë ka bërë Zoti për të shpëtuar shpirtin tonë të çmuar. Pra, duke mësuar tani për madhështinë e shpëtimit, le të jetojmë ato pak ditë të mbetura të jetës sonë, duke mbajtur gjithmonë parasysh fjalët e Apostullit Pal: “Ja, tani është koha e pranueshme, ja, tani është dita e shpëtimit” (2 Kor. 6:2). Pas gjithë kësaj, a është e mundur të mos mendojmë kurrë se çfarë bëri Zoti për shpëtimin tonë? Le të mblidhemi, të zgjojmë të gjitha aspiratat tona të mira të fjetura dhe të përdorim pjesën tjetër të ditëve të jetës sonë për të shpëtuar shpirtin. Le të themi atë që avokati e pyeti Krishtin: "Çfarë duhet të bëj për të trashëguar jetën e përjetshme?" (Luka 10:25). Kjo është më e nevojshme nga të gjitha punët në botë: çfarë duhet të bëj për të shpëtuar? Çdo gjë tjetër është e dëmshme, e padobishme dhe e kotë. Ne tashmë e kemi ekspozuar shumë herë në rrezik shpëtimin tonë; le të kemi frikë ta bëjmë këtë në të ardhmen. Le të falënderojmë Perëndinë që, në mirësinë e Tij të madhe, Ai toleron neglizhencën tonë për shpëtimin e Tij. Le t'i lutemi Atij që Ai të na ndihmojë të përfundojmë punën që kemi filluar. Le të mendojmë, vëllezërit e mi, çfarë mundimesh, vuajtjesh dhe vdekjesh duroi Krishti për të na shpëtuar. Dhe duke e bërë këtë, Ai na tregoi se shpëtimi ynë është gjëja më e çmuar për Të. Në vend që të na ndëshkonte për mëkatet tona, për paturpësinë tonë, për faktin se ne gjithmonë i rezistuam mirësisë së Tij, Ai vuajti për ne - blasfemuesit dhe apostatët. Dhe Ai nuk u pendua që na dha Hyjninë e Tij për shpëtimin tonë. Në vetvete, Ai e bashkoi atë me natyrën njerëzore dhe pranoi vuajtje të tilla, saqë i gjithë Trupi i Tij - nga koka te këmbët - ishte një plagë e vazhdueshme dhe Ai përjetoi një mundim të tillë që askush tjetër nuk e ka përjetuar, ashtu siç thotë profeti Isaia: “Njeri i pikëllimit dhe i njohur me dhimbjen” (Is. 53:3). Ai lindi në varfëri, në një shpellë. Nuk kishte ku të shtrinte kokën. “Dhelprat kanë gropa dhe zogjtë e qiellit fole, por Biri i njeriut nuk ka ku të mbajë kokën” (Mateu 8:20). Ai vdiq në varfëri. Ai duroi blasfemitë më të rënda dhe e përfundoi jetën e tij me një vdekje të pandershme, “duke u bërë i bindur deri në vdekje, deri në vdekjen e Kryqit” (Filip. 2:8), dhe pranoi mundime të paimagjinueshme me mishin e Tij nga torturuesit mizorë deri në atë pikë sa Gjaku i Tij derdhi si një përrua mbi tokë. Ai përjetoi një pikëllim dhe luftë të tillë që askush nuk e kishte përjetuar ndonjëherë: “Shpirti im është i trishtuar deri në vdekje” (Mateu 26:38). Dhe, për ta thënë shkurt, një humnerë e tërë mundimi u derdh mbi Të për të shuar flakën e mundimit të përjetshëm, të cilën e ndezëm me mëkatet tona dhe gjithashtu për të arritur në Parajsë. Pra, pasi Perëndia na çliroi me një vdekje kaq të tmerrshme nga gjendja jonë katastrofike dhe duroi aq shumë vuajtje sa askush nuk duhej të duronte, ne mësojmë se sa i çmuar është shpëtimi ynë. Dhe nëse nuk e kuptojmë këtë, atëherë sa të papërgjegjshëm do të jemi para Tij! Pas gjithë kësaj, le të mendojmë, vëllezërit e mi, sa e mahnitshme është kjo: Krishti derdhi Gjakun e Tij të Shenjtë për shpëtimin tonë, por ne nuk duam të kujdesemi për shpëtimin tonë siç urdhëroi Apostulli Pal: “Prandaj, sa kemi kohë, le të bëjmë të mirën” (Gal. 6:10). Nëse nuk i frikësohemi neglizhencës sonë tani, atëherë sigurisht që do të kemi frikë para Fronit të Gjykatësit të Drejtë - Krishtit, kur veprat tona të zbulohen ashtu siç ishin në të vërtetë. Le të kemi turp për jetën tonë marrëzi dhe mëkatare, që kemi jetuar deri tani, dhe të vendosim të kapërcejmë të gjitha pasionet tona dhe të gjithë të keqen që është në luftë kundër nesh. Dhe nëse deri më tani e kemi lënë pas dore shpëtimin tonë si një çështje të parëndësishme dhe të padenjë për t'u kujtuar, tani do t'i lutemi me zjarr Zotit që të na ndriçojë të fillojmë të paktën tani punën e shpëtimit të shpirtit tonë, sepse koha që ne mund të përdorim për korrigjimin tonë nuk do të kthehet. Le të mendojmë për mëkatet që disa i quajnë të lehta: megjithëse nuk janë të vdekshme, megjithatë kanë ashpërsi të madhe; dhe ne biem në to nga dobësia dhe mungesa e vullnetit. Mëkati, i cili duket i lehtë, nuk është i tillë as në vetvete dhe as në krahasim me mëkatin e vdekshëm. Për shembull, një liqen quhet i vogël kur krahasohet me një det të madh, megjithëse në fakt nuk është fare i vogël, sepse përmban shumë ujë. Po kështu, një mëkat i vogël duket i vogël vetëm në krahasim me një mëkat të vdekshëm, por i marrë në vetvete është një e keqe e madhe. Sepse mëkati i vogël dhe i madh burojnë nga një burim - shkelja e ligjit hyjnor, siç thotë Ungjilltari Gjon: "Kushdo që bën mëkat bën edhe paligjshmëri; dhe mëkati është paligjshmëri" (1 Gjonit 3:4). Dhe, sipas apostullit Jakob, “Kushdo që e zbaton të gjithë ligjin, por mëkaton në një pikë, është fajtor për të gjitha” (Jakobi 2:10). Pra, i dashuri im, si mund t'i quajmë të vogla mëkatet tona të zakonshme - për shembull, gënjeshtra, ose kur themi: "Nga dy të këqija, le të zgjedhim më të voglin, që të mos ndodhë më e madhja"; apo zemërimi, çlodhja në kishë, devotshmëria, zilia, pikëllimi që ndiejmë kur fqinji është përpara nesh në virtyt, fjalët kot, pakujdesia në fjalë, ngopja e barkut, kënaqësia e shijes e të tjera të ngjashme? Si mund të ketë mëkate të vogla që na shtyjnë drejt së keqes së madhe? Le të mos supozojmë se këto mëkate në dukje të vogla nuk janë në kundërshtim me vullnetin e Perëndisë dhe nuk na largojnë nga lavdia hyjnore e Mbretërisë së Qiellit. Jemi në gabim, në iluzion, nëse besojmë se ndonjë mëkat i zakonshëm, për shembull, të folurit kot, nuk është i keq në sytë e Perëndisë. Në fund të fundit, Zoti foli shumë qartë për të: "Unë po ju them se për çdo fjalë të kotë që thonë njerëzit, do të përgjigjen ditën e gjyqit: sepse me fjalët tuaja do të shfajësoheni dhe nga fjalët tuaja do të dënoheni" (Mateu 12:36, 37). Si mund të themi se e qeshura jonë e papërshtatshme nuk është në kundërshtim me vullnetin e Zotit, ndërsa Zoti ynë, kur u bë Burrë, jo vetëm që nuk qeshi kurrë, por, përkundrazi, qau katër herë. Ai gjithashtu tha në mësimin e Tij: “Mjerë ju që qeshni tani, sepse do të mbani zi dhe do të vajtoni” (Luka 6:25). Vasili i Madh, në rregullat e tij për murgjit, përcaktoi një javë shkishërimi për të qeshur, biseda të papërshtatshme ose fjalë shakaje: "Nëse dikush bën një shaka ose qesh në mënyrë të papërshtatshme, le të shkishërohet për një javë". Si mund të themi se grykësia, dehja dhe gënjeshtra nuk janë në kundërshtim me vullnetin e Perëndisë, kur Vetë Zoti tha se do të shkatërrojë “të gjithë ata që thonë gënjeshtra” (Ps. 5:7), dhe se të ngopurit do të kenë uri: “Mjerë ju që jeni të ngopur tani, sepse do të keni uri” (Luka 6:25). Dhe këtu është një imazh se si mëkatet e vogla e dëmtojnë virtytin dhe e pakësojnë hirin hyjnor tek ne: nëse një mizë futet në vajin aromatik, por hiqet shpejt prej tij, atëherë aroma e vajit nuk do të dëmtohet, por nëse miza mbetet në të, atëherë temjani do të kthehet në një erë të keqe, siç tha Fryma e Shenjtë e Frymës: dhe bëje të kundërmojë vajin e vajit të vajit” (Ekl. 10:1). Kështu janë edhe mëkatet e vogla - kur një shpirt i devotshëm dhe i virtytshëm nuk pastrohet prej tyre, ato i shkaktojnë dëm të madh, sepse nëse qëndrojnë në të për një kohë të gjatë, atëherë ai fillon të anojë vullnetin e tij drejt tyre dhe pastaj prej tij hiqet pastërtia e virtytit dhe aroma e hirit hyjnor dhe arritja e përsosmërisë së një shpirti të tillë bëhet shumë e vështirë. Këto mëkate e bëjnë shpirtin të poshtër dhe të urryer përpara Perëndisë. Në fund të fundit, nëse vetëm një mendim i keq është i neveritshëm dhe i urryer në sytë e Perëndisë, siç thotë Proverbi: "Mendimet e liga janë të neveritshme për Zotin" (Prov. 15:26), dhe nëse vetëm mendimet, kur janë të liga, e ndajnë shpirtin nga Perëndia - "mendimi i gabuar e ndan njeriun nga Perëndia" (Dituria 1:3). Një mirësi e pafund është ai shpirt i mallkuar që në fakt kryen këto mëkate "të vogla"? Ne duhet të ikim nga këto mëkate "të vogla", sepse nëse synojmë t'i pëlqejmë Zotit njëkohësisht dhe të mos heqim dorë nga mëkatet "të lehta", atëherë çfarë mund të jetë më e urryer për Të sesa dëshira jonë për të bashkuar Parajsën me ferrin, errësirën me dritën, zjarrin me ujin dhe shenjtërinë me të keqen? Këto mëkate, megjithëse duken të vogla, janë jashtëzakonisht të rënda, sepse ofendojnë Zotin e Gjithë Shenjtë. Po kështu, e keqja më e madhe e shkaktuar nga dikush ndaj një krijese është e parëndësishme në krahasim me atë që i shkaktohet Krijuesit. Le të kemi turp për lehtësinë me të cilën ne kryejmë veprime që nuk i pëlqejnë Perëndisë. Le të përmbushim urdhërimet e Zotit - të gjitha pa përjashtim - dhe të vendosim jo vetëm të mos i kryejmë këto mëkate të vogla, por edhe të mos lejojmë që zemrat tona të anojnë fare drejt tyre. Nëse ndodh që të biem në to për shkak të dobësisë së natyrës dhe vullnetit, atëherë nuk do të lejojmë që zemra jonë të rrëmbehet prej tyre, por le t'i urrejmë, të pendohemi e t'i rrëfejmë dhe t'i kërkojmë Zotit të na forcojë me hirin e Tij që të mos biem përsëri në to. Le të mendojmë edhe për të këqijat e shumta që sjellin në shpirtrat tanë mëkatet "të lehta". Ashtu si sëmundja e dobëson trupin, ashtu edhe mëkatet e vogla heqin çdo të mirë nga shpirti ynë dhe e dobësojnë atë, duke shkatërruar virtytet që i japin njeriut aromën e shenjtërisë. Çdo mëkat, edhe pse duket i lehtë, na largon nga frytet e jetës shpirtërore, na vendos larg Mistereve të Shenjta dhe pengon bashkimin tonë me Zotin Krisht, ashtu siç thotë profeti Isaia: “paudhësitë tuaja kanë krijuar një ndarje midis jush dhe Perëndisë” (Is. 59:2). Ky mëkat i vogël, në dukje i falshëm, e bën shpirtin tonë të ftohtë për dashurinë, vret devotshmërinë, thajnë lotët e butësisë, shuan pendimin dhe pengon që hiri i Krishtit të rrënjoset tek ne. Megjithatë, një e keqe edhe më e madhe është kur kalojmë lehtësisht nga mëkatet e vogla në mëkate të rënda, mëkate vdekjeprurëse që shkatërrojnë plotësisht një person fatkeq. Këto mëkate i bëjnë zakonet e mira të shpirtit të pafuqishëm dhe i pengojnë ata të marrin ndihmë nga Zoti. Le të ndalemi tani se si kalojmë nga mëkatet e vogla në ato të mëdha. Nuk na duket pak rëndësi të ekzaminojmë pa kujdes fytyrën e bukur të dikujt. Por le të shohim se çfarë mëkatesh lindin nga kjo. Shikimi i bukurisë jep arsye që mendimet e papastra të na sulmojnë. Fillimisht, ata fillojnë të tërheqin vëmendjen tonë ndaj vetvetes, pastaj shfaqet një vendosmëri tek ne për të arritur kënaqësinë, pastaj ne në fakt bëjmë një mëkat, kryerja e përsëritur e tij krijon një zakon të tij, zakoni gradualisht kthehet në një zakon të përhershëm, zakoni rritet në nevojën për të mëkatuar, një gjendje e tillë shkakton dëshpërim dhe dëshpërimi e zhyt një person në mundimin e përjetshëm. Zoti u dha nazareasve një urdhër që të mos pinin verë dhe të mos hanin jo vetëm rrush të pjekur, por edhe të papjekur, dhe gjithashtu të mos pinin lëngun e tyre. Dhe kjo sepse ai që ha rrush të papjekur gradualisht zhvillon shije për të pjekurin, nga ai - në lëng rrushi, nga lëngu - në verë dhe nga vera - në dehje. Tani ne shohim se ku çon një zinxhir i gjatë, duke filluar me një mëkat "të lehtë". Ai që nuk u kushton vëmendje mëkateve të vogla, bie në mëkatet e mëdha, siç thotë Fryma e Shenjtë në Urtësinë e Sirakut: “Ai që vlerëson gjërat e vogla gradualisht do të bjerë” (Sir. 19:1). Më në fund, Shën Gjon Gojarti thotë se ndonëse farat janë të vogla, prej tyre rriten pemë të mëdha dhe dhelprat janë kafshë të vogla, por që shkatërrojnë të gjithë vreshtin. Po kështu, pasionet e vogla, si dhelprat, hanë tufat e virtyteve; njeriu gradualisht korruptohet dhe nga mëkatet e vogla bie në mëkate të mëdha. Dëshira për kënaqësi Të sjellësh kënaqësi në pesë shqisat është një tërheqje e këndshme dhe në të njëjtën kohë e dhimbshme që një person ndjen në zemrën e tij. Megjithatë, asnjë person më elokuent nuk do të jetë në gjendje të përshkruajë plotësisht të gjitha të këqijat dhe dëmet që i sjell kënaqësia shpirtit. Nëse djalli na ofron helm, ne nuk do ta pimë, edhe nëse e përzien me mjaltin e kënaqësive (kur flas për kënaqësitë, me to nënkuptoj kënaqësinë e epsheve trupore - kurvërinë, tradhtinë bashkëshortore dhe pasionet e tjera të ngjashme). Secili prej nesh e di se papastërtia dhe paturpësia e kënaqësive verbon mendjen dhe e lidh zemrën me punët kalimtare të botës. Pas kësaj do të duken të vërteta fjalët e një njeriu të virtytshëm, se përveç foshnjave, pak do të arrijnë në Parajsë dhe do të shpëtojnë. Kënaqësitë ushqehen nga gjumi i gjatë, ushqimi i shijshëm, rrobat e bukura, shtretërit e butë dhe në përgjithësi gjithçka që sjell paqe në trupin tonë. Dashamirët e qejfit nxitojnë në gosti, në argëtim, në shoqëri të keqe, në këngë të paturpshme, në komedi, në pushime dhe nuk humbasin asnjë rast për kënaqësi; jeta e tyre është plot me kënaqësi, kurvëri, argëtim dhe të gjitha llojet e mëkateve. Dhe nëse dikush i qorton për një jetë të tillë, ata do të fillojnë ta quajnë atë një kodrinor të papjekur që dëshiron t'i kthejë qytetet në shkretëtirë dhe laikët në vetmitar. Këtë do ta thonë për të justifikuar veten. Ata e konsiderojnë të mirë vetëm një gjë - të kalojnë kohë në argëtim: nga shtrati kalojnë në tryezë, nga tavolina në argëtim. Dhe kështu kalon gjithë jeta e tyre - pa pushim ata vrapojnë nga një mëkat në tjetrin, dhe ferri hap gojën për t'i gëlltitur të gjithë ata që zhyten në të. Vetë Zoti, përmes gojës së profetit Amos, foli se sa larg lumturisë janë aristokratët dhe princat që flenë në shtretër të butë, hanë ushqim të shkëlqyeshëm dhe argëtohen në të gjitha mënyrat e mundshme. Mjerë ju që jeni të pasur dhe keni paqe në këtë jetë! Mjerë ju që jeni të ngopur me çdo kënaqësi! Mjerë ju që qeshni tani! Mjerë ju kur njerëzit ju lavdërojnë dhe ju nderojnë! Dikush do të thotë se argëtimi dhe kënaqësia nuk janë të këqija derisa të kthehen në mëkat. Por Jezu Krishti thotë se një mënyrë e tillë jetese është përgatitja e vetes për mundime. Mjerë ata që për kënaqësi të çastit do të vuajnë në përjetësi mes mundimeve të pafundme! Zoti na paralajmëroi se rruga e kënaqësisë është shumë e rrezikshme. Mendoni për shkatërrimin që shkakton kënaqësia në shpirtin tuaj. Kënaqësitë dhe kënaqësitë i bëjnë më të fortët të pafuqishëm. Është për shkak të tyre që disa të krishterë bëhen aq të pafuqishëm, saqë, duke parë vetëm hijen e kënaqësive dhe tundimeve, ata janë menjëherë të gatshëm të kthehen prapa dhe të heqin dorë pa luftë. Thirrja e një të krishteri është thirrja e një luftëtari. Pavarësisht se sa joshëse mund të jenë kënaqësitë, ato nuk duhet ta mposhtin luftëtarin e krishterë. Por ka edhe luftëtarë të dobët - megjithëse ata rrëfejnë pafuqinë e tyre, e cila u shfaq në ta nga mëkatet trupore, por më pas bien përsëri në to. Ju pyesni: a është mëkat të flesh i qetë, të hash e të pish mirë, të shkosh në festa dhe argëtime? Por me këtë pyetje ju vetëm dëshironi të justifikoni veten, sepse e gjithë kjo mund të mos jetë mëkat, por duke e bërë këtë po përgatiteni për të. E gjithë kjo ju pengon të shijoni ndonjëherë përfitimet shpirtërore që vijnë nga Zoti. Dhe ju do të vuani prej tyre, ashtu siç vuajti dikur Solomoni, i cili nuk ishte i kujdesshëm në kënaqësitë e tij dhe për shkak të tyre ra në idhujtari, ose siç pësuan banorët e Sodomës, të cilët me grykësinë, dehjen dhe dashurinë e tyre për argëtim arritën në një gjendje të tmerrshme dhe të poshtër - ata ranë në shthurje dhe vese të panatyrshme. Tertuliani shumë shpesh thoshte se të krishterët duhet t'i refuzojnë kënaqësitë sepse ato përkëdhelin një person dhe për shkak të kësaj virtyti i tij bëhet i dobët dhe i pafuqishëm. Letargjia dhe pafuqia që shfaqen në shpirt nga kënaqësia janë në kundërshtim me fatin e një të krishteri. Synimi ynë është të bëhemi si Jezu Krishti, i Cili është Kreu i të paracaktuarve, siç na mëson Apostulli Pal: “Ata që Ai i njohu që më parë, ai gjithashtu i paracaktoi të jenë të ngjashëm me shëmbëlltyrën e Birit të Tij” (Rom. 8:29). Për të ardhur te Lavdia e Tij, Krishti e kaloi jetën e tij në varfëri, pikëllim dhe qortim, dhe sensualistët kanë frikë nga kjo mënyrë jetese dhe për këtë arsye nuk duan të pendohen. A gjetën vërtet ndonjë Ungjill tjetër, apo u erdhi një Krisht tjetër, duke u premtuar atyre, budallenj, rroba të bukura, ushqime të ëmbla, paqe, argëtim dhe nder nga njerëzit? Ata harruan se “ngushtësia është porta dhe e ngushtë është udha që të çon në jetë” (Mateu 7:14). Dëgjoni një gjë më të rëndësishme. Njëherë e një kohë, një fisnik fisnik dhe i pasur, që e donte kënaqësinë, dëgjoi për jetën e virtytshme të një njeriu dhe shkoi tek ai për t'u konsultuar me të. Dhe kështu, ai bashkëshorti shpirtëror i thotë: “Krishti ishte i varfër, e ti je i pasur, Krishti agjëroi dhe je ngopur, Krishti nuk i mjaftonte rrobat dhe ti i kishe shumë, Krishti duroi dhembjet dhe vuajtjet, dhe ti ha ëmbël, pushon dhe fle në shtrat të butë”. Me të dëgjuar këtë, fisniku u acarua, u pendua dhe që nga ajo kohë nuk pushoi duke i kërkuar falje Zotit për jetën që kishte bërë më parë. Mësoni nga kjo se është më mirë të duroni pikëllimet në këtë jetë sesa të vuani përgjithmonë në një tjetër. Për këtë flet edhe Shën Athanasi i Madh: “Ai që ka paqe në këtë botë, të mos shpresojë të marrë paqen e përjetshme, sepse Mbretëria e Qiellit nuk u përket atyre që janë këtu në paqe, por atyre që e kalojnë këtë jetë në pikëllime dhe privime” (Predikimi për Virgjërinë). Bëhu i durueshëm në këtë jetë që të mos dëgjosh fjalët e tmerrshme të Krishtit: “O fëmijë, kujto se të mirat e tua i ke marrë tashmë në jetën tënde” (Luka 16:25). Dhe më në fund kuptoni se Mbretërinë e Qiellit nuk e fitojnë ata që janë në përtaci dhe rehati, por ata që e detyrojnë veten, siç tha Zoti: “Mbretëria e Qiellit merret me forcë dhe ata që përdorin forcën e marrin atë” (Mat. 11:12). Pra, mos thuaj më se kënaqësia nuk është mëkat dhe kthehu te Zoti me pendim, që të bëhesh vërtet i lumtur. Mendoni, të dashur, se Mësuesi i Ungjillit është Jezu Krishti, Mësuesi i të gjithë mësuesve dhe predikuesve. Vetëm Ai është Zot dhe Mësues, siç e quajti Nikodemi, i cili erdhi tek Ai natën: "Rabi, ne e dimë se Ti je Mësues i ardhur nga Perëndia" (Gjoni 3:2), dhe siç tha vetë Zoti për veten e tij: "Mos e quani veten mësues, sepse keni vetëm një Mësues - Krishtin" (Mateu 23:8). Ai erdhi në botë jo vetëm për të na shëlbuar, por edhe për të mësuar, siç thotë Ai vetë: “Për këtë qëllim... erdha në botë për të dëshmuar të vërtetën” (Gjoni 18:37). Dhe për të vendosur më tej këtë të vërtetë, Ati Qiellor na urdhëroi me zë të lartë që ta dëgjonim këtë Mësues: “Dëgjoni Atë” (Mateu 17:5). Por le t'i hedhim një vështrim më të afërt Ky Mësues. Ai, ndryshe nga mësuesit e tjerë, mëson jo aq me fjalë sa me vepra. Mendoni për mundin nëpër të cilin kaloi Shpëtimtari ynë për të na mësuar të vërtetën. Për të krijuar të gjitha gjërat, Atij i mjaftoi të thoshte vetëm një fjalë: “Ndërsa foli dhe ndodhi: urdhëroi dhe u krijua” (Ps. 149:5). Megjithatë, për të na mësuar vullnetin e Tij dhe për të na zbuluar thesaret e urtësisë së Tij, Ai e hoqi madhështinë e Tij, “duke marrë formën e një shërbëtori”, siç thotë Apostulli Pal, “duke u bërë në ngjashmërinë e njerëzve dhe në dukje duke u bërë si një njeri” (Filip. 2:7) dhe duroi të gjitha ato dhembje parathënie të mësuesve dhe hyjnoreve. Çfarë mund të bënte tjetër e vërteta e pavërtetë për ne, më shumë se fakti që Ajo na zbuloi veten në mënyrë hipostatike dhe na mësoi të vërtetën? «Я есмь истина» (Ин. 14:6). Në çfarë mënyre tjetër mund të na tregonte Mësuesi ynë më i ëmbël dashurinë e Tij, përveç punës që duroi: Ai u ngjit maleve dhe zbriti prej tyre, eci në mbarë Judenë me këmbët e Tij dhe vuajti kaq shumë turp! Ai u quajt një grykës, një pijanec dhe një demoniak - dhe e gjithë kjo për të na treguar rrugën që të çon në jetë. “Dhe Jezusi ecte nëpër gjithë Galilenë, duke mësuar në sinagogat e tyre dhe duke predikuar ungjillin e mbretërisë” (Mateu 4:23). Çfarë përgjigjeje apo justifikimi mund të kesh përpara Zotit, o njeri mëkatar, nëse nuk i beson mësimeve të Tij hyjnore dhe nuk ecën në dritën e Tij? “Po të mos kisha ardhur dhe të mos u kisha folur, ata nuk do të kishin mëkat, por tani nuk kanë asnjë justifikim për mëkatin e tyre” (Gjoni 15:22). Kini turp që për një kohë të gjatë keni ndjekur mësimet e rreme të botës dhe të mishit dhe keni lënë pas dore këshillat e mrekullueshme të Urtësisë Hyjnore, duke preferuar të ndiqni këshillat e urtësisë tokësore - shtazarake dhe djallëzore, duke mos dashur kurrë asgjë më të lartë se lavdia dhe respekti midis njerëzve, duke mos u përpjekur të shëroni ndjenjat tuaja, pasionet dhe epshet tuaja të çmendura, por përkundrazi mund të bëheshit si një gomar në fund. Ju është dhënë dhurata më e madhe - ju mund të dëgjoni Vetë Fjalën e Mishëruar, ato fjalë të Tij që profetët dhe mbretërit donin të dëgjonin, por nuk i dëgjuan. “Unë po ju them se shumë profetë dhe mbretër dëshironin... të dëgjonin atë që dëgjoni, por nuk dëgjuan” (Luka 10:24). Kur do të lexoni Ungjillin dhe do ta hapni, atëherë bëjeni sikur po hapni Parajsën, pasi ky Libër, i shkruar me nderimin më të madh, përmban mësimet e Vetë Krishtit. Shën Gjon Gojarti shkroi për këtë në këtë mënyrë: "Leximi i Shkrimeve është hapja e Parajsës" (Homelia e Dytë për Isainë). Lexojeni sikur Vetë Zoti të mësonte. Kur lexon fjalët e Tij, nuk ndjen asnjë frikë, por sa fort e ndjeu këtë frikë populli zemërgur i Izraelit dhe, duke mos pasur forcën për ta përballuar, i kërkoi Moisiut: “Na fol dhe ne do të dëgjojmë, por mos e lër Perëndinë të na flasë, që të mos vdesim” (Eks. 20:19). Mendoni për mësimin e Mësuesit Qiellor që përmban Ungjilli, veçanërisht Predikimi i Tij në Mal, i cili u regjistrua nga Ungjilltari Mateu: “Kur pa njerëzit, u ngjit në mal dhe... duke hapur gojën, i mësoi” (Mateu 5:1, 2); shqyrtoni tre vetitë e mëposhtme të mësimit hyjnor - lartësia, e vërteta dhe dobia. Lartësia e mësimit, më parë e fshehur dhe e pakuptueshme për të mençurit, tani është bërë e qartë, siç tha Zoti: "Unë do të flas gjëra të fshehura që nga krijimi i botës" (Mateu 13:35). Deri në këtë kohë, bota besonte se do të ishte e lumtur vetëm kur të kishte pasuri, famë dhe kënaqësi. Tani mund ta imagjinoni se sa e befasuar ishte raca njerëzore kur dëgjoi për herë të parë se Zoti po fliste për gjëra krejtësisht të kundërta - se të lumtur janë të varfërit, ata që qajnë, të poshtëruarit, zemërbutët, të uriturit, paqebërësit, të pastërt në zemër, të persekutuarit padrejtësisht dhe të akuzuarit. Dhe përkundrazi, se të palumturit janë të pasurit, zemrat e të cilëve janë të lidhur me begatitë e kësaj bote, si dhe ata që ngopen me kënaqësitë e kësaj bote, duke u argëtuar, duke qeshur dhe duke u nderuar nga njerëzit. Dhe kush mund ta kuptojë këtë lartësi të pashprehur të natyrshme në të gjithë mësimin e Ungjillit Hyjnor?! Apostulli Bartolomeu me shumë saktësi e quajti Ungjillin të vogël dhe të madh - të vogël në vëllim dhe të madh në përmbajtje dhe lartësi mësimore. Sipas Shën Ambrozit të Milanos, Ungjilli është si një humnerë në të cilën mund të gjejmë plotësinë e dhuratave, është si një det sekretesh shpirtërore në të cilat noton Peshku misterioz - Jezu Krishti, Biri i Perëndisë, Shpëtimtari. Jeronimi i bekuar e quan Ungjillin një Teologji të shkurtuar, Origjeni - fillimi i gjithë Shkrimit të Shenjtë. Dhe nëse i gjithë Shkrimi i Shenjtë quhet nga Agustini një enciklopedi e të gjitha shkencave, nga Vasili i Madh - një farkë në të cilën farkëtohen shpirtrat dhe një hambar me kokrra shpirtërore, atëherë sa i shkëlqyer është Ungjilli në të - Dhiata e Re, e rinovuar nga Gjaku i Birit të Perëndisë! Mësimi i Ungjillit është i vërtetë sepse vjen nga goja e Urtësisë së Shumë të Lartit, që është e vërteta, siç thuhet në Urtësinë e Sirahut: “Unë (d.m.th., Urtësia) dola nga goja e Shumë të Lartit” (Sir. 24:3). Dhe megjithëse të gjithë njerëzit - nga Adami deri në fund të botës - dalin gënjeshtarë, vetëm Perëndia nuk gënjen, por mbetet gjithmonë i vërtetë, siç thotë apostulli Pal: “Perëndia është besnik, por çdo njeri është gënjeshtar” (Rom. 3:4). Përfitimi i mësimit të Ungjillit është i dukshëm nga fakti se ai përmban mësim dhe njohuri që çojnë drejt shpëtimit dhe jetës, siç është shkruar: “për ta bërë popullin e Tij të kuptojë shpëtimin e Tij” (Luka 1:77). Dhe përsëri: “Fjalët që po ju them janë shpirt dhe jetë” (Gjoni 6:63), sepse përmbajnë të gjitha themelet e moralit të krishterë – na tregojnë se çfarë është e mirë dhe çfarë është e keqe dhe na veshin një person të ri, “të krijuar pas Krishtit” (Krahaso Efesianëve 4:24). Tani shikoni se çfarë jeni duke bërë. A nuk tregoni me veprimet tuaja se besimi juaj është krejtësisht i ndryshëm? Kur Ungjilli ju mëson të vërtetat teorike dhe dogmat e besimit, ju e njihni dinjitetin e tyre të madh, megjithatë, kur ju ofron këshilla praktike për korrigjimin e moralit tuaj, të gjitha epshet tuaja zgjohen në ju dhe fillojnë të bëjnë presion mbi ju, duke ju bërë të mos dëshironi t'u bindeni urdhërimeve të Ungjillit. Pra, mbani në mend se, siç tha Zoti, "ai që nuk i pranon fjalët e mia ka një që e gjykon; fjala që kam thënë do ta gjykojë atë në ditën e fundit" (Gjoni 12:48). Ju duhet ta vini në praktikë besimin tuaj, sepse teorikisht “edhe demonët besojnë dhe dridhen” (Jakobi 2:19). Besimi në vepra është një tipar karakteristik vetëm i të krishterëve: "por unë do t'ju tregoj besimin tim me veprat e mia" (Jakobi 2:18). Zgjohu dhe eja në vete. Ringjallni besimin dhe dashurinë tuaj për Mësuesin Hyjnor. Pendohuni që deri tani e keni ushqyer zemrën tuaj me vepra të kundërta me ato që mëson Zoti. Lutju Krishtit që të të japë një zemër të guximshme që të mund të jetosh me të sipas fjalëve të apostullit Pal: “Nuk janë të drejtë para Perëndisë dëgjuesit e ligjit, por ata që zbatojnë ligjin do të shfajësohen” (Rom. 2:13). Mendoni, të dashur, për luftën mendore për të cilën Zoti ynë erdhi në këtë botë, siç tha Ai vetë: "Unë nuk erdha për të sjellë paqen, por një shpatë" (Mateu 10:34). Në këtë luftë, vetë Shpëtimtari ynë Jezus është Udhëheqësi dhe Mbreti Ushtarak, aq i fuqishëm dhe madhështor, i mençur dhe i denjë për dashuri, i shoqëruar nga të gjithë engjëjt dhe shenjtorët. Dhe Ai nuk shkon në luftë për të vendosur taksën e Tij mbretërore mbi të gjithë popujt që nuk i binden Atij dhe bëhen më të pasur, por Ai vetë bëhet i varfër për t'i pasuruar ata. Mendoni për Krishtin si Mbretin që, nëpërmjet të gjitha pasurive të Hyjnisë dhe Njerëzimit të Tij, drejton jetën e kujtdo që i bindet Atij. Jo vetëm Mbret, por edhe Njeriu është Mbreti i mbretërve dhe Zoti i zotërve, siç flet për këtë Shën Gjon Teologu në Apokalips: “Në mantelin e tij dhe në kofshën e tij është shkruar emri: “Mbreti i mbretërve dhe Zoti i zotërve”” (Zbul. 19:16). Dhe pas kësaj, mendoni se ky Mbret po i thërret të gjithë njerëzit në luftë, dhe ju gjithashtu. Qëllimi për të cilin Ai na thërret është të luftojmë me armiqtë e Tij dhe me armiqtë tanë, pra me mishin, botën dhe djallin. Në këtë luftë, Mbreti shkon përpara të gjithëve, siç është shkruar: "Unë do të shkoj para jush dhe do të rrafshoj malet, do të thyej dyert e bakrit dhe do të thyej shufrat e hekurit dhe do t'ju jap thesaret e ruajtura në errësirë ​​dhe pasuritë e fshehura" (Isa. 45:2, 3). Në të gjitha kohërat e luftës, Ai është i pari që përballet me rrezikun dhe pranon plagët e betejës. Megjithatë, sapo të përfundojë lufta, lavdia e fitores dhe e kurorave do t'u shkojë të gjithë luftëtarëve. Zoti, pasi erdhi në botë, duke e kaluar jetën e tij në varfëri, mes pikëllimeve dhe qortimeve, duke vdekur në kryq, e pushtoi botën, siç thotë Ai vetë: "Të gëzuar, unë e munda botën" (Gjoni 16:33). Ai gjithashtu mundi djallin - "Tani është gjykimi i kësaj bote; tani princi i kësaj bote do të dëbohet" (Gjoni 12:31). Më në fund, Ai e pushtoi mishin, siç shkruan Apostulli Pal për këtë: “Perëndia dërgoi Birin e Tij në ngjashmëri me mishin mëkatar si flijim për mëkatin dhe e dënoi mëkatin në mish” (Rom. 8:3). Dhe kështu shpirtra të panumërt ndoqën solemnisht shembullin e Zotit dhe tani, pasi mundën armiqtë për të cilët folëm, ata triumfojnë me Të në Parajsë. Dhe njëri mori pesë qytete, tjetri dhjetë, sipas punës së secilit (e mërkurë - Luka 19:11-26). O ligji i lavdishëm i luftës! Në luftërat tokësore, luftëtarët luftojnë, por mbreti mbetet në një vend të sigurt, por në luftën shpirtërore, mbreti është i pari që hyn në betejë dhe trupat e ndjekin Atë. Çfarë duhet të bëni tani që jeni thirrur në këtë luftë? E shihni se lufta është e shkurtër, por fitorja dhe paqja pas saj janë të përjetshme. Ti e sheh se ata armiq që Jezusi dëshiron t'i mposhtë janë më shumë armiqtë e tu sesa të Tij, sepse ata nuk mund ta rrëzojnë Atë nga mbretëria, por ata mund t'ju bëjnë nëse nuk i mposhtni ata. Ndaj, ngrihuni dhe merrni një vendim të vendosur për ta ndjekur në mënyrë të palëkundur Zotin, ta imitoni Atë në gjithçka dhe të duroni gjithçka që do të jetë e nevojshme për ta kënaqur Atë. Dhe kur të afroheni me Të, do të gjeni lumturi të madhe në këtë. Pendohuni për jetën tuaj të kaluar, e cila ishte e kundërt me jetën e Krishtit, sepse për ju ata që ishin miq për Të ishin armiq, domethënë varfëria dhe të varfërit, dhembjet dhe ata që vajtojnë, qortimet dhe ata që qortohen. Ju dukej si ylli i mëngjesit, i cili është princi i atyre që mundohen, në ndryshim nga Krishti, Princi i atyre që shpëtohen. Pra, ndryshoni kampin tuaj ushtarak dhe tani e tutje bëni miq armiqtë tuaj të mëparshëm dhe armiqtë tuaj të mëparshëm dhe kthejini të gjitha armët shpirtërore kundër tyre për të fituar fitoren mbi ta. Dhe meqenëse fitorja që pason këtë luftë mendore është dhënë nga Zoti, siç është shkruar: “Kali është përgatitur për ditën e betejës, por fitorja vjen nga Zoti” (Prov. 21:31), atëherë lutju Atij që të të ndriçojë me hirin e Tij, që të mund të shohësh qartë si tani ashtu edhe në të ardhmen kryqet, pikëllimet dhe mundimet që Ai do t'ju dërgojë dhe nuk do t'ju japë fund. mirënjohje, siç i takon Atij ndjekës, duke kuptuar se të gjitha sprovat janë të çmuara dhe të dëshirueshme për ty. Sepse ai që ndjek Krishtin në këtë jetë dhe duron dhimbje të ndryshme, në të ardhmen do të gëzohet përgjithmonë me Mbretin e tij, siç thotë Pali hyjnor: “Nëse duam, do të mbretërojmë edhe me Të” (2 Tim. 2:12). Kini parasysh, të dashur, se njerëzit që ndjekin Krishtin në këtë luftë janë tre llojesh. Lloji i parë përfshin ata që ndjekin Krishtin vetëm në mendimet e tyre, nga larg, ata e admirojnë këtë luftë, por ende nuk mund të vendosin të marrin armët për të luftuar vetë kundër armikut dhe për ta mposhtur atë, pasi ata nuk duan të imitojnë shembullin e Jezu Krishtit, por janë në përtaci dhe përtaci. Lloji i dytë përfshin njerëz që armatosen dhe shkojnë në betejë, por vetëm kur duan, dhe bëjnë vetëm atë që u duket e drejtë, dhe jo atë që është në përputhje me vullnetin e Zotit. Ata besojnë se mund ta fitojnë këtë luftë duke bërë një jetë të qetë, duke jetuar si të duan dhe duke qenë krenarë. Lloji i tretë përfshin njerëz që, pavarësisht gjithçkaje, qëndrojnë të vendosur, sepse ata, duke i dhënë Zotit të gjithë forcën e shpirtit të tyre dhe gjithë lavdinë e fitoreve, bëhen imitues të Krishtit. Në këtë luftë ata nuk bëjnë asgjë pa këshillën e baballarëve të tyre shpirtërorë, por janë gjithmonë të bindur ndaj vullnetit të tyre. Pra, në rangun e parë përfshihen të ftohtët dhe të papunët, i dyti - të vakëtit dhe dembelët, i treti - i nxehti dhe i zellshmi. Cilës rangu i përkisni o vëlla? Nëse është e para, atëherë mjerë ju. Sepse gjatë Pagëzimit i premtuat Perëndisë të luftonte pasionet tuaja dhe djallin, por qëndroni në distancë duke mos bërë asgjë, në vend që të merrni armët dhe të shkoni në luftë. Dhe si ke harruar, o fatkeq, se nëse nuk lufton dhe nuk fiton këtu, armiqtë e tu do të të vrasin përgjithmonë? A nuk e dini se nëse nuk luftoni, nuk do të merrni as kurorë, as shpërblim? Dhe kush ka mundur ndonjëherë një armik, duke qenë i shkujdesur dhe duke fjetur? Ose kujt i vihej kurora nëse ai ishte në qejf dhe argëtim, siç thotë Vasili i Madh: "Kush, duke dremitur, i fitoi vetes një hark triumfi? Ose, duke u kënaqur ose duke luajtur fyellin, ishte stolisur me kurorat e fitores?" Pra, i dashur, braktisni dembelizmin dhe armatoseni për luftë kundër armiqve tuaj të vdekshëm. Dhe mos shikoni se si luftojnë të tjerët, që të mos bëheni të shkujdesur dhe të dëgjoni se çfarë u tha Moisiu bijve të Gadit dhe të Rubenit: "Vëllezërit tuaj do të shkojnë në luftë, por ju do të qëndroni këtu?". (Num. 32:6). Nëse i përkisni rangut të dytë, atëherë nuk jeni as të nxehtë as të ftohtë, por të ngrohtë. Njerëzve të tillë Fryma e Shenjtë u flet në Apokalips: “Por, duke qenë se je i vakët, as i nxehtë as i ftohtë, unë do të të pështyj nga goja ime” (Zbul. 3:16). Ai do t'ju dëbojë ditën e Gjykimit, kur do t'ju takojë, që vetëm keni folur dhe nuk keni bërë asgjë, me fjalët: "Nuk ju kam njohur kurrë; largohuni nga unë, ju që bëni paudhësi" (Mateu 7:23). Ju dëshironi të bëheni të virtytshëm, por vetëm pa përpjekje. Ju dëshironi të bëni mirë, por në të njëjtën kohë nuk doni të ofendoni botën. Ju përpiqeni të hiqni qafe zakonet tuaja të liga, por nuk dëshironi të pikëlloheni për këtë. Ju dëshironi t'i shërbeni Perëndisë, por vetëm me fjalë. Me një fjalë, ju dëshironi të shihni qiellin dhe tokën në të njëjtën kohë me një sy. Ju dëshironi të luftoni atë pasion ndaj të cilit jeni paksa të ndjeshëm, por nuk luftoni atë që ju ka përfshirë plotësisht. Kur Krishti ju thërret të ndryshoni veten, ju ndryshoni vetëm nga jashtë, pa rilindje të brendshme. Është e nevojshme jo vetëm të luftojmë, por edhe të luftojmë drejt, siç thotë Apostulli Pal: “Por nëse dikush përpiqet, nuk do të kurorëzohet nëse lufton në mënyrë të paligjshme” (2 Tim. 2:5). Pendohuni për paqëndrueshmërinë e mendimeve tuaja dhe tani e tutje dorëzohuni në duart e Zotit, duke thënë me gjithë zemër: "Zot, unë do të të ndjek kudo që të shkosh" (Luka 9:57). Zoti është e mira e përsosur, të cilën duhet ta duam, dhe mëkati është e keqja ekstreme, të cilën duhet ta urrejmë dhe ta urrejmë. Zoti është një humnerë e pamatshme e përsosmërisë dhe mëkati është një humnerë e së keqes. Zoti është i mirë, pafundësisht më i lartë se çdo e mirë, dhe mëkati është i keq, pafundësisht më i keq se çdo e keqe. Zoti është një Qenie në krahasim me të cilin çdo gjë tjetër nuk është asgjë, dhe mëkati është një neveri kaq e ndyrë, saqë të gjitha fatkeqësitë e tjera nuk mund të quhen të liga. Së fundi, mëkati është përbindëshi më i madh, si në të tashmen ashtu edhe në të ardhmen. Dhe vetë Zoti nuk njeh një përbindësh tjetër kaq të madh dhe të tmerrshëm që do të kundërshtonte madhështinë dhe mirësinë e Tij. Nuk ka asgjë që Ai urren aq shumë sa mëkati (siç tha Siraku i urtë, "Zoti e urren mëkatin"), sepse po të mos e urrente, nuk do të ishte Zot. Dikush mund të thotë këtë: ferri do të pushonte së qeni ferr nëse mëkati hiqej prej tij - ai do të shndërrohej në Parajsë. Ja sa i hidhur dhe i fuqishëm është helmi i mëkatit! Dhe çfarë mund të themi se sa të poshtër jemi përpara Perëndisë kur bëjmë një mëkat që është armiku i Zotit të mirë? Duke dashur këtë përbindësh të quajtur mëkat, ne bëhemi të këqij dhe të neveritshëm me Vetë Zotin. Ne bëhemi të urryer prej Tij, sepse Ai e urren mëkatin tonë, siç thotë Fryma e Shenjtë me gojën e Solomonit të urtë: “I ligu dhe ligësia e tij janë njëlloj të urryer nga Perëndia” (Wis. 14:9). Le të njohim situatën tonë të mjerë dhe thellësinë e rënies sonë. Le të falënderojmë Zotin e mëshirshëm, i cili na shtrin dorën për të na ndihmuar të çlirohemi nga rrobat e ndyra me të cilat na ka veshur mëkati. Sidoqoftë, në mënyrë që ne të shpëtojmë plotësisht nga mëkati, vullneti ynë duhet të bashkohet me vullnetin e Zotit - vetëm atëherë mëkati ynë do të fshihet. Ne duhet ta përdorim këtë vullnet së bashku me të gjitha forcat tona për të luftuar mëkatin. Ne gjithashtu duhet t'i lutemi Zotit që të na forcojë me hirin e Tij - në mënyrë që të mund t'i rezistojmë mëkatit dhe të mos jemi skllevër të tij. Sipas përkufizimit, Rev. Maksim Rrëfimtari, mëkati është një “lëvizje e panatyrshme”; e privon mëkatarin fatkeq nga të gjitha dhuntitë dhe përfitimet e mbinatyrshme. Ai gjithashtu e privon shpirtin nga hiri i birësisë - kjo dhuratë më e madhe që na është dhënë nga Zoti. Mëkati e ekspozon shpirtin dhe e sjell atë në gjendjen më të mjerë të shkretimit, duke e privuar atë nga shpërblimi për veprat e mira. Dhe më e keqja është se i heq njeriut mundësinë për të qenë trashëgimtar i Mbretërisë së Qiellit, siç thotë Apostulli Pal: “Nëse fëmijë, atëherë trashëgimtarë, trashëgimtarë të Perëndisë dhe bashkëtrashëgimtarë të Krishtit” (Rom. 8:17). Mëkati shkatërron në shpirt bekimet e dhëna nga Zoti - paqen me ndërgjegjen dhe pastërtinë e mendimeve. Ai gjithashtu e mbush trupin me papastërti dhe epshe të shfrenuara, domethënë shkatërron kishën e Perëndisë, siç shkruan apostulli Pal: “ju jeni kisha i Perëndisë së gjallë” (2 Kor. 6:16). Çfarë mund t'ju themi tjetër? Sipas Shën Athanasit të Madh, "mëkati dhe e keqja nuk erdhën nga Zoti, nuk ishin në Zotin, nuk ishin fillimisht dhe nuk kanë asnjë thelb". Pra, mëkati e kthen njeriun në asgjë. Dhe Shën Agustini thotë: “E keqja nuk është gjë tjetër veçse mungesa e së mirës”. Një person që i shërben mëkatit bën një jetë të pikëlluar dhe me ankth, si Kaini, i cili, pasi vrau vëllanë e tij, filloi të dridhej nga frika: i dukej se kodrat po dridheshin dhe toka po dridhej, prandaj vendi ku u vendos u quajt "Nod", që do të thotë "tokë që dridhet". Jeta që jetoi njeriu pas Rënies nuk mund të quhet jetë, por vdekje, ose, më saktë, peng dhe fillimi i mundimit të ardhshëm. Shën Gjon Gojarti, duke interpretuar kapitullin e njëzetë të librit të Zanafillës, thotë kështu: "Kurani, kurorëshkelësi, ose ai që i shërben një mëkati tjetër të ngjashëm, edhe sikur ta fshehë, nuk do të gjejë qetësi në jetën e tij. Ai ka frikë nga dyshimi, shpirti i dridhet vazhdimisht, si hijet në dimër, gjumi i tij nuk është i ëmbël, nuk i mbushet me frikë, nuk ndjen kënaqësi nga frika, nuk e ndjen kënaqësinë. qoftë duke vizituar miqtë ose në ndonjë mënyrë tjetër.” Më në fund, një i krishterë, i ndriçuar nga fjala e Perëndisë dhe besimi, pasi ka njohur të keqen që i solli mëkati, nuk mund të bjerë përsëri në të. Le të turpërohemi, vëllezër, për gjendjen katastrofike në të cilën na ka sjellë mëkati dhe le të marrim një vendim të vendosur se si duhet ta përdorim tani e tutje trupin tonë, i cili na ka tunduar. Dhe, meqenëse e keqja e shkaktuar mbi ne dhe Zotin nuk mund të shërohet në asnjë mënyrë tjetër përveçse me lot të nxehtë pendimi, ne do t'i kërkojmë Atij të na dhurojë shpirtin e pendimit të vërtetë. Le të mendojmë për një të keqe tjetër të sjellë nga mëkati - mundimin e përjetshëm. Nëse nuk mund të durojmë as një minutë kur një zjarr i vogël na djeg, atëherë me çfarë mund të krahasohen flakët e ferrit, si mund ta durojmë zjarrin e përjetshëm? Profeti Isaia, duke parë mundimin e papërshkrueshëm të zjarrit të përjetshëm, duke qenë në frikë dhe habi të madhe, tha: "Kush prej nesh mund të jetojë me zjarrin gllabërues? Cili prej nesh mund të jetojë me një flakë të përjetshme?" (Isa. 33:14). Le të vendosim t'u rezistojmë me guxim tundimeve në të cilat na zhyt djalli, që të mos biem në mëkat dhe të jemi gati të japim jo një, por një mijë jetë, vetëm që të mos i nënshtrohemi. Le t'i lutemi Zotit të na dërgojë hirin e Tij, që ne të derdhim gjakun tonë, vetëm që të mos e mërzitim përsëri me mëkate të reja. 1. Bindja e tij ndaj prindërve Jeta e Krishtit mund të shihet nga tre këndvështrime. E para është bindja që ka mbajtur ndaj prindërve deri në moshën tridhjetë vjeçare, e dyta janë veprat e Tij në këtë periudhë kohore dhe e treta është dashuria e Tij për Zotin dhe fqinjin pas moshës tridhjetë vjeçare. Le të flasim për secilën nga këto tre anët veç e veç. Le të mendojmë, vëllezër, se Zoti i të gjithëve, të cilit i binden të gjitha gjërat, Vetë, më shumë se kushdo tjetër, u bind prindërve të Tij. Ai iu bind Nënës së Tij Më të Shenjtë, e cila ishte Nëna e Tij nga natyra njerëzore, e ngjiz Atë nga gjaku i saj më i pastër, e mbajti në bark për nëntë muaj dhe e ushqeu me qumështin e saj. Ai domosdoshmërisht duhej t'i bindej asaj, si Ligjvënësi i vërtetë i urdhërimit të pestë: "Ndero... nënën tënde, që të jetë mirë për ty" (Eks. 20:12), dhe gjithashtu: "bir... mos e refuzo besëlidhjen e nënës sate" (Prov. 1:8), dhe gjithashtu: "ai që i bindet Zotit të tij do t'i japë prehje" (3:6). Ai gjithashtu iu bind Jozefit të drejtë, megjithëse nuk mund ta bënte këtë, sepse Jozefi nuk ishte babai i tij i vërtetë nga natyra dhe Zoti nuk ishte biri i tij i vërtetë; kjo atësi dhe bir ishin figurative dhe jo të vërteta. Sidoqoftë, përkundër kësaj, Zoti mbajti bindje të plotë ndaj të dyve - si Nënës së Vërtetë ashtu edhe të ashtuquajturit baba, sikur të ishte babai i Tij i vërtetë. Kjo është arsyeja pse Ungjilltari Luka tha: “dhe ai u nënshtrua atyre” (Luka 2:51). Zoti, me bindjen e tij të plotë ndaj tyre, përmbushi të gjitha kanunet dhe ligjet natyrore. Kanuni i dyzet e dytë i Këshillit të Kartagjenës përcaktoi që fëmijët duhet t'u nënshtrohen prindërve derisa të mund të mendojnë dhe të arsyetojnë në mënyrë racionale, domethënë derisa të arrijnë moshën pesëmbëdhjetë ose edhe njëzet vjeç, siç përcaktohet në kapitullin 32 të Librit të Numrave, dhe pasi të arrijnë këtë moshë ata janë të lirë dhe mund të disponojnë veten si të duan. Megjithatë, Jezusi jo vetëm që përmbushi, por edhe dyfishoi vitet e bindjes që fëmijët duhet të kryejnë, dhe iu nënshtrua prindërve të tyre për tridhjetë vjet. Prandaj, Shën Gregori i Niskinit, duke interpretuar fjalët që Zoti i tha Nënës së Tij ("Çfarë bëjmë unë dhe ti, o grua? Ora ime nuk ka ardhur akoma" - Gjoni 2:4), thotë se Zoti, si të thuash, iu ankua nënës së tij se nuk kishte arritur ende periudhën e pavarësisë, por dëshiron të vazhdojë t'i bindet asaj. Ora e tij nuk ka ardhur ende që Ai të jetë i lirë dhe sovran. Pra, Ai vazhdon t'i bindet asaj dhe bën atë që ajo i kërkon, pra e kthen ujin në verë. Jezusi iu nënshtrua prindërve të Tij dhe iu bind atyre me gjithë zell, me gjithë gëzim, me gjithë dashuri dhe u përul pa më të voglin murmuritje dhe pa asnjë kontradiktë të jashtme apo të brendshme. Dhe Ai ishte i bindur ndaj tyre jo vetëm në të lehtat, por edhe në të vështirat dhe të rëndat. Jo vetëm në vepra të nderuara dhe të lavdishme, por edhe në ato të ulëta dhe të vrazhda. Çfarë mospërfilljeje të papërshkrueshme! Ai që thërret retë me zërin e Tij dhe të cilit rrebeshit i binden me dridhje, siç thotë në librin e Jobit: “A mund ta ngresh zërin te retë që ujërat të të mbulojnë me bollëk?” (Jobi 38:34) - Jozefi e dërgon në pus për ujë dhe Ai menjëherë i bindet. Ai që dërgon rrufetë dhe ata menjëherë shkojnë: "A mund të dërgosh vetëtimë dhe a do të shkojnë ata të të thonë: ja ku jemi?" (Jobi 38:35), - Nëna thërret për të sjellë dru në vatër, dhe Ai shkon e i sjell. Ai ishte gati t'i nënshtrohej çdo valë dhe vullneti të prindërve të Tij - Ai, i cili tha vetëm një fjalë dhe gjithçka filloi të ndodhte: “Ajo fjalim u bë” (Ps. 149:5); Ai, urdhrat e të cilit asnjë krijesë nuk mund t'i shkelë: “Lëre një urdhërim dhe ai nuk kalon” (Ps. 149:6); – Ai vetë ishte i bindur ndaj çdo fjale të babait dhe nënës së Tij – kur i thoshin të gatuante darkë, të pastronte shtëpinë ose të bënte ndonjë punë tjetër të pistë. Çfarë thua ti lexues? Nëse Mbreti i Engjëjve ishte i bindur ndaj prindërve të Tij, pra ndaj pluhurit që Ai vetë krijoi me duart e veta, atëherë çfarë bindjeje duhet t'u tregoni prindërve tuaj! Si duhet t'i nderoni, çfarë dashurie duhet të keni për ta dhe me çfarë mirësi duhet t'i trajtoni ata! Çdo fëmijë duhet t'u kthejë prindërve të tij katër gjërat që thamë: bindje, respekt, dashuri, mirësi. Dhe në këmbim, pranoni katër të tjerët nga prindërit tuaj - edukimin, ndihmën, udhëzimin dhe një shembull të mirë. Fëmijët veçanërisht duhet të kenë durim të madh për ato mangësi që shfaqen shpesh te prindërit e tyre në pleqëri, siç shkruhet në Shkrimet e Shenjta: “Bir, pranoje babanë tënd në pleqëri dhe... Edhe sikur të dobësohet në të kuptuar, ki mëshirë dhe mos e neglizho me plotësinë e fuqisë sate” (Sir. 3:12, 13). Dhe si prisni të arrini sukses pa dëgjuar këshillat e prindërve tuaj? Kjo është ajo që ju vendosni në mendjen tuaj, thotë fjala e Perëndisë: "Një bir i pabindur është në shkatërrim" (Prov. 13:1). Nëse shpifni për babanë tuaj, atëherë jeni blasfemues. Nëse fyen dhe zemëron nënën tënde, atëherë je i mallkuar nga Zoti, sepse "ai që braktis babanë e tij është njësoj si blasfemuesi dhe ai që provokon zemërimin e nënës së tij është i mallkuar nga Zoti" (Sir. 3:16). Nëse e nderoni babanë tuaj, atëherë fëmijët tuaj do t'ju nderojnë. Dhe nëse merrni një bekim nga babai juaj, themelet e shtëpisë tuaj do të jenë të qëndrueshme. “Ai që nderon babanë do të ketë gëzim nga fëmijët e tij...sepse bekimi i babait vendos shtëpitë e fëmijëve, por betimi i nënës shkatërron për tokë” (Sir. 3:5, 9). Me pak fjalë, është absolutisht e nevojshme që ju të jeni të bindur ndaj prindërve tuaj. Vetëm në këtë rast nuk duhet t'i dëgjosh, por të preferosh dashurinë për Zotin, kur të detyrojnë të bësh keq dhe të shkelin urdhërimet e Zotit. Dhe Zoti, kur prindërit e tij po e kërkonin, ndërsa ai ishte në kishë, u tha atyre: "Pse më kërkuat Mua apo nuk e dinit se unë duhet të shqetësohem për gjërat që i përkasin Atit tim?" (Luka 2:49). Po ti, vëlla, sa herë nuk i ke bindur prindërve dhe etërve shpirtërorë? Sa herë i keni mërzitur me kontradiktën tuaj? Kini turp që jeni kaq larg shembullit që ju dha Jezu Krishti, i Cili është model për ju në të gjitha virtytet. Ai ishte gjithashtu një model bindjeje, që të mund të ndiqnit gjurmët e Tij. Pendohuni, kërkoni falje dhe lutuni Atij që Ai Vetë t'ju mësojë bindjen e vërtetë dhe të përsosur. Sepse Ai, duke qenë Biri dhe Fjala e Perëndisë, që nuk kishte nevojë të mësonte asgjë, na mësoi bindjen me shembullin e Tij, siç thotë Apostulli Pal: “Edhe pse ishte Bir, e mësoi bindjen me atë që vuajti” (Hebrenjve 5:8). Dhe ashtu si Ai ishte i bindur “deri në vdekje, deri në vdekjen e kryqit” (Filip. 2:8), po kështu ju, me gjithë besim dhe dashuri, kërkoni që Ai t'ju forcojë me hirin e Tij, të jeni plotësisht të bindur ndaj prindërve tuaj dhe etërve tuaj shpirtërorë, sepse, siç thotë Vasili i Madh, "bindje e vërtetë dhe e përsosur ka si kufi vdekjen". Mendo, i dashur, se Zoti ynë Jezu Krisht, që nga koha kur u bë i aftë për punë fizike, nuk e kaloi jetën në përtaci, por punoi me duart e Tij, ishte marangoz, ishte marrë me punimin e drurit - duke bërë dyer, dritare dhe gjithçka tjetër që është prej druri. Ai e bëri këtë deri në moshën tridhjetë vjeç dhe u quajt jo vetëm djali i marangozit Jozef, siç është shkruar nga Ungjilltari Mateu: "A nuk është ai bir i marangozëve?" (Mateu 13:55), por edhe thjesht marangoz, sipas Ungjilltarit Marku: “A nuk është ky marangozi, i biri i Marisë?” (Marku 6:3). Ndërsa Jozefi i drejtë ishte gjallë, Ai punoi dhe punoi me të, duke bërë të njëjtën zanat, e ndihmoi në çdo gjë dhe u soll ashtu siç thotë Siraku i urtë: “Ai do t'u shërbejë atyre që e lindën si sundimtarë” (Sir. 3:7). Dhe duke qenë se prindërit e Tij ishin të varfër dhe e fitonin bukën e përditshme me punë të mëdha, ishte e përshtatshme që Zoti të punonte me ta, siç thotë Shën Vasili i Madh: "Sipas moshës së tij të hershme, Ai iu bind prindërve të tij, duke duruar çdo mundim trupor me butësi dhe vetëkënaqësi. Dhe fakti që, megjithëse ishin njerëz të drejtë dhe të devotshëm, ata nuk ishin të nevojshëm dhe të devotshëm në të njëjtën kohë." (Rregullat monastike, 4). Pas vdekjes së Jozefit të drejtë, vetëm Zoti vazhdoi të merrej me këtë zanat. Dhe nuk ishte nga ato të lavdishmet që janë shkencat (fizika, gjeometria, matematika, muzika e të tjera si këto); ishte punë e ashpër, e vështirë dhe nuk sillte pasuri. Zoti e bëri këtë në mënyrë që Ai, si person, të kishte diçka për të jetuar dhe për të ndihmuar Nënën e Tij të gjorë dhe njerëzit e tjerë të varfër dhe endacakë. Këtë e bëri edhe për të treguar dy gjëra. E para është t'u japim të gjithëve një shembull për të mos qëndruar duarkryq dhe e dyta është t'i mësojmë njerëzit me shembullin e tyre që të mos përçmojnë asnjë zanat, i cili edhe nëse është më i ulëti dhe më i pandershmi, nuk mund të jetë pengesë për shpëtimin e njeriut. Çdo punëtor duhet ta mbajë mend këtë, dhe përveç kësaj, duhet të përmbahet nga gënjeshtrat, mashtrimet dhe vjedhjet. Çfarë gjë e mahnitshme! Zoti i të gjithëve, të cilit i nënshtrohet gjithçka në qiell dhe në tokë, i cili krijoi të lira të gjitha krijimet e Tij, u përul deri në atë pikë sa t'u shërbejë njerëzve dhe të punojë për ta gjithë ditën. Dituria, që rregulloi qiellin dhe tokën, që ndriçoi mendjen e njeriut për të shpikur arte dhe zanate të ndryshme, u përul deri në atë pikë sa u angazhua në punë të vrazhda dhe të vështira. Ajo urtësi, e cila me art të mahnitshëm krijoi qiellin dhe tokën dhe e shtyu mendimin njerëzor drejt shpikjes së arteve, u përul deri në atë pikë sa u angazhua në më të përulurit prej tyre. Vërtet, ishte mahnitëse ta shihje Atë - duke mbajtur të gjithë botën në pëllëmbën e Tij - duke u ngritur herët në mëngjes, duke marrë një shportë me mjete dhe duke shkuar në një shtëpi ose në një tjetër, duke djersitur në verë dhe duke ngrirë nga i ftohti në dimër, duke u kthyer në shtëpi në mbrëmje i lodhur nga puna. Ai që me Frymën e Tij ushqen të gjitha gjallesat (jo vetëm kafshët, por edhe bimët) dhe u jep çdo të mirë - “që përmbush çdo vullnet të mirë të gjallë” (Ps. 144:16) - punon nga mëngjesi deri në mbrëmje për të ardhurat e nevojshme. Mendja e njeriut nuk mund ta përmbajë këtë! Asnjë gjuhë nuk mund ta përshkruajë atë! Duke parë këtë, gjaku ngrin nga habia. Pra, fjala e thënë nga Zoti është e vërtetë: "Biri i njeriut nuk erdhi për t'i shërbyer, por për të shërbyer dhe për të dhënë jetën e tij si çmim për shpengimin e shumë njerëzve" (Mateu 20:28). A je i hutuar, o vëlla, dhe i habitur kur lexon për këtë? Dijeni se Zoti i bëri të gjitha këto si një mjek i urtë, që me shembullin e Tij të shërojë njerëzimin e sëmurë nga dy sëmundje dhe pasione: të inkurajojë të papunët dhe dembelët të punojnë dhe t'i mësojë ata që punojnë të sillen me ndershmëri - të mos grabisin apo mashtrojnë klientët. Mësoni të punoni shumë, dhe jo nga Engjëjt, por nga Vetë Krijuesi i të gjithë Engjëjve dhe njerëzve. Nëse jeni Patriark, atëherë imitoni Patriarkun e vërtetë Ekumenik - Krishtin dhe mbani mend se është e dobishme për ju të bëni një punë të vogël: të rishkruani dorëshkrime, ose të shkruani për diçka vetë, ose të bëni diçka tjetër shpirtërore, në mënyrë që të përmbushni detyrën tuaj ndaj dekreteve të kishës. Sepse në këtë mënyrë do të jeni në gjendje të ruani mendimet tuaja, do t'i jepni gjithashtu një shembull të mirë dhe të dobishëm kopesë tuaj dhe do të përmbushni urdhërimin apostolik, i cili thotë: "Ne nuk hëngrëm bukën e askujt falas, por u munduam dhe u munduam natë e ditë, që të mos rëndojmë asnjë nga ju" (2 Thesalonikasve 3:8). Sepse kush nuk dëshiron të punojë, të mos hajë, siç i urdhëroi Apostulli Pal të krishterët thesalonikas: "Nëse dikush nuk dëshiron të punojë, as të hajë" (2 Thesalonikasve 3:10). Këtë e bënë edhe Patriarkët e lashtë - Chrysostom, Gregory, Athanasius, Cyril, Eulogius, dhe me ta ata që jetuan kohët e fundit - Nektarios, Dositheos, Chrysanthus, Jeremiah dhe Shenjtëria e Tij Patriarku Silvester i Antiokisë, i cili vendosi të kalonte tre orë çdo ditë duke pikturuar ikona. Nëse jeni peshkop, atëherë ndiqni shembullin e Ipeshkvit të Madh, si dhe shumë peshkopë të lashtë dhe të rinj. Nëse jeni prift ose murg, atëherë është edhe më e nevojshme që ju të imitoni Jezu Krishtin në ushtrimin e një lloji arti ose artizanati. Për shkak se artizanati, sipas fjalëve të Shën Isakut, është si surrat, parandalon shfaqjen e përtacisë. Me paratë që fitoni, do të jeni në gjendje të ndihmoni vëllezërit në nevojë. Prandaj, të gjithë etërit e quajtur "punëtorë", si Gjon Klimaku, Efraimi, Isaia, Euergeti, veçanërisht Vasili i Madh (në shumë pjesë të "Rregullave për murgjit") tregojnë nga Shkrimet e Shenjta, duke përdorur shembullin e Zotit, apostujve dhe profetëve, se artizanati trupor është i bukur dhe i dobishëm. Ja çfarë shkruan Abba Isaku për të: "Paqja dhe përtacia janë vdekje për shpirtin; ato u japin demonëve mundësinë për ta dëmtuar atë". Dhe meqenëse një person është i dyfishtë, domethënë përbëhet nga trupi dhe shpirti, atëherë edhe puna e tij duhet të jetë e dyfishtë. Shpirti duhet të merret me lutje mendore dhe të pandërprerë, kurse trupi me punë dhe punë dore. Nëse ti, lexues, je i pasur dhe fisnik, atëherë imitoje Atë që është i pasur në mëshirë, “Sundimtarin e mbretërve të dheut” (Zbul. 1:5), i cili, për të të dhënë një shembull, u përul deri në atë pikë sa të merrej me zejtari. Mos lejoni që pasuria juaj t'ju çojë në përtaci dhe përtaci, por keni edhe disa punë dore të vogla. Ju mund të shkruani libra, si Perandori i Teodosit, i cili, pasi ka kopjuar të gjithë Ungjillin me dorën e tij, e lexon atë çdo ditë, ose si perandori John Cantacuzene, i cili shkroi dy libra të mrekullueshëm kundër hebrenjve dhe myslimanëve. Nëse nuk je i ditur, atëherë shërbeji të tjerëve me dashuri (Gal. 5:13) - vizito të burgosurit, të sëmurët, të vejat, jetimët, puno në vepra mëshirë, që të mos dënohesh si skllav dembel dhe pa vlerë. “Zoti...e mori njeriun [që ai krijoi] dhe e futi në kopshtin e Edenit për ta kultivuar dhe mbajtur atë” (Zan. 2:15), dhe jo që ai të ulej aty në përtaci dhe përtaci. Puna me dorë e forcon trupin dhe e bën atë të shëndetshëm, por përtacia dhe dembelizmi e bëjnë atë të pafuqishëm, letargjik dhe të sëmurë. Me të drejtë Siraku i mençur shkroi: Përtacia mëson shumë të këqija. Këtë e shohim në praktikë: ata që punojnë kanë më pak pasione dhe hile, ndërsa ata që rrinë kot shpesh pushtohen nga pasione të egra. Pra, nëse më parë e keni kaluar jetën tuaj në përtaci dhe përtaci, atëherë më në fund zgjohuni nga ky gjumë i rëndë dembelizmi. Ndryshoni jetën tuaj dhe pendohuni për faktin që nuk e keni ndjekur Jezu Krishtin për kaq shumë kohë dhe keni qenë si idhuj të pandjeshëm që kanë duar por nuk marrin kurrë asgjë në to, kanë këmbë por nuk ecin me to. Mbani gjithmonë në mendje fjalët që një murg tha në fillim të ditës: "Trup, puno për të ushqyer veten; shpirt, ji i matur që të shpëtohesh". Mendo, vëlla, se edhe pas tridhjetë vjetësh, pas Pagëzimit, Zoti kishte dashuri të përsosur për Perëndinë dhe të afërmin. Shën Maksimi Rrëfimtari thotë se djalli, sapo dëgjoi zërin e Atit që e thërriste Zotin Birin e Tij të dashur (gjatë pagëzimit në lumin Jordan: “Ky është Biri im i dashur, në të cilin jam shumë i kënaqur” - Mateu 3:17) dhe duke ditur nga ligji për dy urdhërimet kryesore dhe të mëdha - “O Zot dhe me gjithë shpirtin tënd me dashurinë tënde Zotin dhe me gjithë shpirtin tënd. gjithë forca jote është jotja” (Ligj. 6:5) dhe për tjetrin – duaje të afërmin tënd si veten tënde” (Lev. 19:18), më pas ai donte të provonte Zotin nëse Ai e do vërtet Perëndinë dhe të afërmin e tij. Pasi Zoti u pagëzua dhe u çua nga Fryma e Shenjtë në shkretëtirë, në Malin Dyzet Ditë, sapo kaluan dyzet ditë e dyzet netë, gjatë të cilave Ai nuk hëngri dhe nuk piu, djalli shfaqet para Tij dhe, meqenëse ka tre pasione kryesore - lakmia, dashuria për famën dhe dashuria për para, fillon ta tundojë me to. Së pari, ai kontrollon Zotin për të parë nëse Ai është lakmitar. Ai i thotë: “Nëse je Biri i Perëndisë, urdhëro që këta gurë të bëhen bukë” (Mateu 4:3) që të mund të hash dhe të ngopësh urinë. Por Zoti, duke preferuar dashurinë për Perëndinë sesa dashurinë për këtë jetë, përgjigjet: është shkruar: "Njeriu nuk do të jetojë vetëm me bukë, por me çdo fjalë që del nga goja e Perëndisë" (Mateu 4:4). Pas kësaj, djalli provon nëse Zoti e do lavdinë. Me lejen e vetë Zotit, e ngre lart, e vendos në krahun e kishës dhe thotë: “Nëse je Biri i Perëndisë, hidhu poshtë” (Mateu 4:6), që njerëzit, duke parë se si rashe përtokë dhe nuk pësoi asnjë të keqe, të të lavdëronin si një shenjtor dhe një mrekullibërës. Megjithatë, Zoti, duke parapëlqyer dashurinë për Perëndinë dhe lavdinë e Tij ndaj lavdisë njerëzore, i përgjigjet atij se është e pamundur të tundosh Perëndinë pa nevojë, në mënyrë që Ai të kryejë ndonjë mrekulli: "Mos e tundo Zotin, Perëndinë tënd" (Mateu 4:7). Së fundi, armiku tundon nëse Zoti i nënshtrohet dashurisë për para. Ai e ngre përsëri Atë në një mal të lartë dhe sa hap e mbyll sytë i tregon të gjitha mbretëritë e botës dhe lavdinë e tyre dhe thotë: "Unë do t'i jap të gjitha këto ty nëse bie dhe më adhuron" (Mateu 4:9). Por edhe këtë herë, Zoti, duke parapëlqyer dashurinë për Perëndinë ndaj të gjitha pasurive dhe mbretërive të botës, i përgjigjet djallit: "Adhuro Zotin, Perëndinë tënd dhe shërbeji vetëm Atij" (Mateu 4:10). Kështu, Zoti, pasi i mundi të treja pasionet, e përzuri djallin, i cili u largua prej Tij i turpëruar. “Atëherë djalli e la dhe ja, erdhën engjëjt dhe i shërbyen” (Mateu 4:11). Por tunduesi nuk u ndal në këtë. Duke parë se Zoti kishte dashuri të përsosur për Perëndinë, ai përsëri donte ta tundonte dhe këtë herë të provonte dashurinë e Tij për të afërmin e tij. Pra, ai hyn në zemrat e skribëve, farisenjve, kryepriftërinjve dhe priftërinjve të Judenjve dhe ndez në to një zjarr zilie dhe urrejtjeje ndaj Zotit - ata fillojnë të shpifin për mrekullitë e Tij dhe e quajnë Grykës, pijanec, demonik, mik i mëkatarëve dhe taksambledhësve; djalli ua dikton vullnetin e tij hebrenjve që ta tradhtojnë Zotin në duart e Pilatit dhe ta dënojnë me vdekje në kryq. Por Zoti, duke ditur gjithë ligësinë e Satanait, pasi e mundi dhe e dëboi nga mali, vazhdimisht nuk i jepte prehje, e dëboi nga të sëmurët dhe pushtoi dhe shëroi vuajtjet dhe sëmundjet e njerëzve që vuanin për shkak të mëkateve në të cilat i shtyu armiku. Me predikimin e Tij, Zoti ndriçoi gjithashtu mendjet e njerëzve të errësuar nga Satani. Dhe, përkundër faktit se skribët dhe farisenjtë e urrenin Atë, Ai, me butësinë dhe qetësinë e tij të madhe, i ktheu në anën e Tij. Ai i donte dhe i mëshironte shumë, sepse ato që thoshin dhe bënin nuk ishin aq faji i tyre sesa i djallit, i cili i përdori si vegla të tij. Më në fund, me gjithë vuajtjet që duroi Zoti, Ai e dënoi djallin. Dhe këtu, në kryq, Ai tregoi dashurinë e Tij të përsosur për të afërmin e Tij kur iu lut Atit të Tij që t'ua falte mëkatin atyre që e kryqëzuan, duke thënë: "O Atë, fali ata, sepse nuk dinë se çfarë po bëjnë" (Luka 23:34). Nga kjo është e qartë se Zoti e deshi të afërmin e tij jo si veten e tij, por shumë më tepër se kaq, dhe, pasi kishte përmbushur plotësisht këto dy urdhërime të dashurisë për Perëndinë dhe të afërmin, i dëshmoi djallit se Ai është Biri i vërtetë i Perëndisë dhe se në të vërtetë, "nga këto dy urdhërime varet i gjithë ligji dhe profetët" (Mateu 22:40). Por, vëlla, a e imiton vërtet kështu Zotin? Mjerisht! Unë mendoj se ju jeni shumë larg nga imitimi i shembullit të Jezu Krishtit dhe nuk e doni as Perëndinë, as të afërmin tuaj. Me tetë shenja mund të dini nëse e doni Zotin ashtu siç duhet. Ju me të vërtetë e doni Atë nëse: 1) e doni Atë lirisht dhe jo me detyrim; 2) zbatoni urdhërimet e Tij; 3) ju e doni Atë me gjithë zemër dhe nuk doni asgjë tjetër aq shumë sa Zotin; 4) ju kujtoni shpesh emrin e Tij, siç thotë Gregori Teologu: “Ata që e duan thellësisht dikë, kujtojnë me kënaqësi emrin e të dashurit të tyre”; 5) derdhni lot të shumtë kur kujtoni emrin e Zotit, siç thotë Shën Isaku: "Dashuria ka një zakon - të derdhësh lot kur kujton të dashurit e tu"; 6) gjatë namazit mendja jote largohet lehtësisht nga të gjitha punët e botës dhe kapet vetëm pas kujtimit të Zotit dhe dashurisë për Të, dhe në brendësi të tij ndjen ëmbëlsi dhe paqe, duke tejkaluar çdo ëmbëlsi dhe çdo qetësi, dhe sa kohë kalon në lutje para Zotit, aq shumë dashuri ke për Të; 7) gëzohesh kur duron qortim për dashurinë ndaj Perëndisë dhe për përmbushjen e urdhërimeve të Tij; 8) nëse dashuria juaj për Perëndinë nuk mposhtet me asgjë tjetër, siç thotë Apostulli Pal: “Për hirin tuaj ne vritemi çdo ditë, numërohemi si dele të dënuara për therje, por të gjitha këto i mposhtim me fuqinë e Atij që na deshi. Sepse jam i bindur se as vdekja, as jeta, as engjëjt, as principatat, as fuqitë, as e tashmja, as e ardhmja, as lartësia, as thellësia, as ndonjë gjë tjetër në të gjithë krijimin, nuk do të mund të na ndajë nga dashuria e Perëndisë që është në Krishtin Jezus, Zotin tonë” (Rom. 8:36–39). Pra, provoni nëse i keni të gjitha këto shenja dashurie për Zotin. Shiko, a e do Zotin ashtu siç i duan fëmijët e vegjël prindërit apo kafshët ata që i kanë lindur? A e doni Zotin ashtu siç e do dikush mirëbërësin dhe mikun e tij? A është dashuria juaj për Perëndinë e drejtuar ashtu si gjilpëra e busullës së një anijeje tregon gjithmonë drejt veriut? Provoni veten nëse i zbatoni urdhërimet e Perëndisë, sepse kushdo që e do Perëndinë i përmbush urdhërimet e Tij, siç tha Ai vetë: “Nëse më doni mua, zbatoni urdhërimet e mia” (Gjoni 14:15). Dhe anasjelltas, nëse dikush nuk e do Perëndinë, ai nuk i përmbush urdhërimet e Tij: “Ai që nuk më do mua, nuk i zbaton fjalët e mia” (Gjoni 14:24). Por kam frikë se edhe nëse i përmbush urdhërimet e Zotit, nuk e bën ashtu siç duhet, por me një mijë murmuritje dhe të përzier me kotësi. Kontrolloni nëse e doni Perëndinë “me gjithë zemrën tuaj, me gjithë shpirtin tuaj dhe me gjithë forcën tuaj” (Luka 10:27), siç na urdhëroi Ai. Sepse nëse dashuria juaj ndahet në dysh, kur në zemrën tuaj hyn një dëshirë për diçka tjetër, qoftë edhe e hollë si një fije floku, atëherë dijeni se nuk e doni Zotin me gjithë shpirt dhe me gjithë zemër. Pra, mendoni sa larg jeni nga dashuria hyjnore, aq më tepër që zemra juaj është e ndarë jo në dy, por në shumë pjesë. Sa e frikshme është të thërrasësh emrin e Zotit pa nderim dhe kotësi, ose nën presion, ose vetëm një ose dy herë në ditë! Zemra jote është ngurtësuar aq shumë sa jo vetëm nuk qan kur dëgjon emrin më të ëmbël dhe më të dashur të Zotit, por as nuk zbutet fare kur sheh Zotin duke derdhur gjak dhe të gozhduar në Kryq. Kur qëndroni në namaz, mendja juaj kapet pas çdo gjëje të kotë dhe të kësaj bote, është edhe këtu edhe atje, por jo në fjalët e lutjes. Dhe nëse qëndroni për një kohë në lutje, shpejt rëndoheni dhe dëshpëroheni. Kjo është sa pak e doni Zotin - sapo ndjeni shqetësimin më të vogël, menjëherë ktheheni dhe harroni mendimet tuaja të mira të mëparshme. Ekziston edhe një shenjë tjetër e rëndësishme e dashurisë për Zotin: kur lutesh me zell të barabartë si për mikun, ashtu edhe për armikun, pa bërë asnjë dallim mes tyre. Ja çfarë thotë Shën Gregori Palamas për këtë: “Kur, me butësi dhe pikëllim të ëmbël në zemrën tënde, i lutesh Zotit si për veten tënde, ashtu edhe për çdo person - të njohur për ty dhe të panjohur, armik dhe mik, që të ka fyer dhe jo - atëherë dije se e do të afërmin tënd nga thellësia e zemrës. Së fundi, për nevojën për ta dashur të afërmin si veten, Zoti tha veçmas: "Unë ju jap një urdhërim të ri, ta doni njëri-tjetrin" (Gjoni 13:34) - dhe nuk u ndal me kaq, por vazhdoi: "Askush nuk ka dashuri më të madhe se kjo, që dikush të japë jetën e tij për miqtë e tij" (Gjoni 15:13). Provoni, i dashur, nëse keni shenja të dashurisë së vërtetë. Më duket se nuk i ke. Sepse në vend që të doni vëllanë tuaj - bashkatdhetarin dhe bashkëbesimtarin tuaj - ju e urreni atë, e kafshoni dhe e gllabëroni, siç është shkruar në letrën drejtuar Galatasve: “Nëse kafshoni dhe hani njëri-tjetrin, kini kujdes që të mos përpiheni nga njëri-tjetri” (Gal. 5:15). Dhe në vend që t'i kërkosh Zotit falje për mëkatet që ke bërë, ti lutesh që Ai të ndëshkojë shkelësin tënd, si një qen që nuk i vërsulet atij që e hodhi një gur, por duke qenë një kafshë e paarsyeshme, vrapon dhe kafshon vetë gurin. Pra, ti nuk po lufton kundër djallit, i cili e shtyu vëllanë tënd dhe e bëri të vërsulet drejt teje, sikur të gjuante një gur, por, budalla, fillon të sulmosh vëllain tënd. Ju nuk e doni fqinjin tuaj më shumë se veten, madje nuk e doni atë si veten tuaj. Sepse ju keni çfarë të hani, çfarë të pini dhe çfarë të vishni, dhe keni paqe, ndërsa vëllai juaj është i uritur dhe i etur, përjeton të gjitha vështirësitë dhe vuajtjet e imagjinueshme dhe ju as nuk dëshironi ta shikoni atë. Kjo është në kundërshtim me dashurinë e krishterë, siç shkruan apostulli Pal: “Disa janë të uritur dhe të tjerë janë të dehur” (1 Kor. 11:21). Pra, pendohuni, ndryshoni jetën tuaj dhe kërkoni falje Zotit për faktin që e keni shpenzuar duke mos dashur as Atë dhe as fqinjin tuaj. Dhe premtojini Atij që tani e tutje do të përpiqeni ta doni Atë dhe të afërmin tuaj, do ta detyroni veten ta bëni këtë. Kërkojini Atij gjithashtu t'ju forcojë dhe ruajë me hirin e Tij dhe të ripërtërijë me të fuqitë natyrore të dashurisë që Ai ka investuar tek ju. Reflektime mbi shëmbëlltyrën e djalit plangprishës Mendoni, i dashur, për faktin se djali plangprishës, duke lënë shtëpinë e babait të tij, veproi shumë në mënyrë të paarsyeshme. Çfarë ndodhi me të kur babai i tij pushoi së sunduari? Para kësaj ai ishte vazhdimisht në krahët e të atit, por tani bëri atë që donte. Më parë i shërbenin të gjithë shërbëtorët e të atit, të gjithë ishin të sjellshëm me të, e nderonin edhe si trashëgimtar të pasurisë së të atit. Ai, si babai i tij, konsiderohej i zoti i shtëpisë dhe kishte pushtet mbi çdo gjë. Por dëshira për të fituar lirinë e rreme e bëri atë skllav dhe mercenar, ndërsa më parë ishte bir dhe trashëgimtar. Kështu, ai filloi të rëndohej nga jeta mbretërore që bënte kur ishte në bindje ndaj babait të tij. Dhe kjo lodhje nga një jetë e tillë dhe dëshira për liri e shtyu në faktin se vendosi të merrte pjesën e tij të trashëgimisë dhe të largohej nga shtëpia e të atit. “O Atë, më jep pjesën tjetër të pasurisë sime” (Luka 15:12). Babai nuk donte ta pengonte aspiratën e tij dhe e la të ikte që të mund të përjetonte se çfarë do të thotë të privohesh nga të mirat që kishte në shtëpi dhe që i përçmonte, siç shpjegon Shën Gjon Gojarti: “Prandaj, babai e lë të shkojë dhe nuk e pengon të shkojë në një vend të huaj, që të kuptojë mirë nga përvoja e tij se çfarë i sjellë dobi qëndrimi i tij në shtëpi”. Dhe, meqenëse babai i tij nuk mund ta bindte me fjalë, ai e lë të shkojë që të mësohet të jetojë përmes vuajtjeve. I njëjti baba i shenjtë flet për këtë në këtë mënyrë: "Zoti shpesh ndalon së mësuari me fjalë, në mënyrë që vetë jeta t'i mësojë një personi". Siç është shkruar: “Ligësia jote do të të ndëshkojë dhe braktisja jote do të të demaskojë” (Jer. 2:19). Sepse edhe Ademi, sa ishte në Xhenet, nuk e vlerësoi lumturinë e tij, por kur u dëbua, atëherë e mësoi vlerën e saj. Pra, babai ua ndan pasurinë fëmijëve të tij. “Dhe i ati ua ndau pasurinë dhe pas disa ditësh, djali më i vogël, mbasi mblodhi gjithçka, shkoi në një anë të largët” (Luka 15:12, 13). Kjo shëmbëlltyrë prekëse, të dashur, na tregon një imazh shumë të qartë të mëkatit që ju bëni kur dilni nga nënshtrimi ndaj Perëndisë. A ishte ai djali më i pasur se ju përpara se të humbisnit integritetin? A ishte vërtet më fisnik, më i bukur dhe më i lavdishëm se ju? Tërë xhenneti ishte i destinuar që ta trashëgosh. Të është dhënë hiri i birësisë, je e bukur me bukurinë që sjell pastërtia dhe pamëkatësia. Me hirin e Frymës së Shenjtë, ju u dashuruat nga engjëjt, u rritët bashkë me shenjtorët dhe ishit një kishë i gjallë i Perëndisë, siç thotë Apostulli Pal: “Pra, nuk jeni më të huaj dhe të huaj, por bashkëqytetarë të shenjtorëve dhe anëtarë të shtëpisë së Perëndisë” (Efesianëve 2:19). Ky hir ishte gjithmonë me ty, të drejtoi, si një nënë e dashur, të ngushëlloi me ëmbëlsinë qiellore dhe Sakramentet Hyjnore. Ajo të mbante shpesh në krahë sikur të ishte djali i saj i vetëm. Por ju, si ky i ri i pamatur, i përbuzët të gjitha këto dhe në mënyrë të pamatur dëshironit të abuzoni me lirinë që ju dha Zoti për të jetuar sipas tekave tuaja. Në vend që të jeni të bindur ndaj Atit tuaj Qiellor dhe të merrni një trashëgimi në të ardhmen, ju u tërhoqët prej Tij dhe u bëtë të mjerë. Sa zemërgur jeni kur preferoni krijimin sesa Krijuesin! Barra e lehtë e Zotit ju duket e rëndë. “Zgjedha ime është e lehtë dhe barra ime është e lehtë” (Mateu 11:30), por ju e konsideroni robërinë tuaj si liri. Hiqni nga mendja këtë vellon e rëndë të errësirës dhe mashtrimit dhe dijeni se nuk ka liri tjetër përveç se kur t'i nënshtroheni Perëndisë dhe t'i dorëzoheni vullnetit të Atit Qiellor, siç thotë Apostulli Pal: "Tani që jeni çliruar nga mëkati dhe jeni bërë skllevër të Perëndisë, fryti juaj është shenjtëria dhe fundi është jeta e përjetshme" (Rom. 66:22). Le të bëhet e neveritshme për ju ajo pakujdesi, e udhëhequr nga e cila u larguat nga dhomat mbretërore; pendohuni te Ati për gabimet tuaja dhe premtojuni Atij që të mos largohet kurrë nga shtëpia e Tij hyjnore. Por, meqenëse është krejtësisht e natyrshme që një bir i vërtetë të banojë në shtëpinë e Atit dhe jo për një skllav si ju, atëherë lutuni Birit të Vetëmlindur të Atit, që Ai t'ju bëjë të birësuar nga Ati, t'ju çlirojë nga skllavëria e mëkatit, në mënyrë që ju, si bir, të mund të banoni në shtëpinë qiellore, ashtu siç premton Ati: në shtëpi përgjithmonë biri mbetet përgjithmonë, pra, nëse Biri ju liron, do të jeni me të vërtetë i lirë. Mendo, i dashur, për jetën e mjerë që kaloi ai i ri i varfër dhe i panjohur jashtë shtëpisë së babait të tij dhe për atë që humbi. Ai kishte katër vështirësi. Së pari, ai shpërdoroi gjithë trashëgiminë e tij, së dyti, filloi të jetonte me një pronar shumë mizor, së treti, mori punën më të pistë, duke u kujdesur për derrat, dhe së katërti, ai u uritur aq shumë sa donte të hante edhe ushqimin e derrave, por as kjo nuk iu dha. Pra, çdo mëkatar duron të njëjtat vështirësi, madje edhe më të mëdha. Privimet e tyre janë si më poshtë: së pari, një person i tillë fatkeq e humb miqësinë me Zotin dhe bashkë me të privohet nga bekimet qiellore, duke e harxhuar mendjen në veprat e mishit. Së dyti, ai i nënshtrohet armikut të tij më të keq, djallit. Së treti, ai harron për fisnikërinë e tij të marrë në Pagëzim. Ai e përbuz edukimin që i është dhënë nga Kisha, e cila e ushqente me Sakramentet e saj Hyjnore. Ai heq dorë nga adoptimi i tij ndaj Zotit dhe zhytet në punët e turpshme të botës - në kënaqësitë shtazarake dhe epshet trupore dhe zhytet në kënetën e këtyre pasioneve, si një derr. Së katërti dhe së fundi, duke qenë në këto pasione të ndyra, ky person fatkeq as nuk mund të shërohet dhe as t'i kënaq epshet, por sa më shumë që ushqehet me ushqimin e veprave të turpshme, aq më shumë bëhet i uritur. I bekuari Teofilakti e tha këtë me shumë saktësi: “Ai që bën të keqen nuk ngopet me të. Sepse kënaqësia është e përhershme, ajo vjen e shkon, por ky person fatkeq sërish mbetet i shkatërruar - një gjendje e denjë për lot” (Interpretimi i shëmbëlltyrës së djalit plangprishës). Tani, pasi mësuat se si keni vuajtur nga mëkati, pse nuk përbuzni çdo të keqe që ju largon nga Perëndia? Pse, kur zgjoheni, nuk ikni nga shtëpia e zotërisë tuaj çnjerëzore dhe mizore, që nuk gëzohet për asgjë më shumë se rënien tuaj? Nëse po mendoni të gjeni paqen duke jetuar në mëkat dhe duke komunikuar me armiqtë tuaj, atëherë dijeni se Zoti dhe ndërgjegjja juaj nuk do të pushojnë së turpëruari dhe dënuari. Si dëshironi të mëkatoni dhe të qëndroni në paqe me ndërgjegjen tuaj në të njëjtën kohë? Pra, vendosni të ktheheni në shtëpinë qiellore të Atit tuaj, duke kuptuar se larg Tij mund të gjeni vetëm sëmundje, pikëllim dhe privim. Duke qëndruar larg Zotit, ju jeni të privuar nga përfitimet e dhuruara nga hiri Hyjnor. Nëse nuk merrni pjesë në Misteret Më të Pastërta, atëherë dijeni se jeni në një gjendje të pandjeshme. Por që të mos ngordhni nga uria shpirtërore dhe të ngopeni përjetësisht me bukën engjëllore, që është Fjala e Zotit, qëndroni gjithmonë me Perëndinë. Duke qëndruar me Të, ju nuk do të mbeteni të uritur. Ju do të jeni në gjendje të shmangni të gjitha llojet e mëkateve - mendimet e liga, vrasjen, kurorëshkeljen, kurvërinë, vjedhjen, dëshminë e rreme, blasfeminë dhe të jetoni si një mbret pranë Mbretit Qiellor. Mos kini frikë! Ngrihuni nga balta dhe vraponi te Jezusi i ëmbël, sepse nuk ka shpëtim tek askush tjetër (Veprat 4:12). Le të mendojmë, të dashur, për tri arsye serioze që na motivojnë, ose më mirë akoma, na detyrojnë ta duam Perëndinë. E para prej tyre është urdhri i Zotit për ta dashur Atë, i dyti është se Ai është më i denjë për dashuri dhe i treti është thirrja e Tij që ne, nëpërmjet dashurisë sonë, të kuptojmë dashurinë e Tij për ne, të zbuluar në përfitime të panumërta. I pari nga të gjitha urdhërimet është urdhërimi i dashurisë: “Duaje Zotin, Perëndinë tënd, me gjithë zemrën tënde, me gjithë shpirtin tënd dhe me gjithë mendjen tënde; ky është urdhërimi i parë dhe më i madhi” (Mateu 22:37, 38). Ajo është e para sepse ajo është përmbushja e të gjithë ligjit, baza e moralit dhe përsosmërisë së krishterë, prandaj ajo duhet të jetë guri i themelit në zemrat e të krishterëve. Dashuria për të afërmin dhe çdo virtyt tjetër burojnë nga dashuria për Zotin. Çdo virtyt që nuk ka dashurinë në thelb bazohet në urrejtje. Dashuria është e para nga virtytet dhe kjo sepse, ndryshe nga të tjerat, ajo i jep njeriut liri dhe gjithashtu sepse një person, nëse dëshiron, mund të përmirësohet pafundësisht në të. Është e para sepse është thellësia më e lartë që një person mund të arrijë. Dhe së fundi, është i pari sepse nuk do të ketë kurrë fund, është i përjetshëm. Prandaj apostulli Pal tha këtë: “Tani mbeten këto tri: besimi, shpresa, dashuria, por më e madhja prej tyre është dashuria” (1 Kor. 13:13). Tani le të mendojmë se si duhet ta vlerësojmë këtë virtyt dhe me çfarë zelli dhe vëmendjeje duhet ta kultivojmë në vetvete. Nëse Zoti na shpengoi në mënyrë që ne ta duam Atë, atëherë detyra jonë është t'i lutemi vazhdimisht Atij që të jemi në gjendje t'i tregojmë në praktikë këto virtyte më të mira. Dhe pasi Ai na urdhëroi ta duam Atë, si mund ta shpërfillim këtë urdhërim? Dhe çfarë tjetër, nëse jo përmbushjen e këtij urdhërimi, do të dëshirojnë ata që mundohen në ferr? Sepse, sapo të shpallet në ferr, zjarri i dhimbshëm dhe gjithëpërfshirës do të shndërrohet menjëherë në flakën e ëmbël të dashurisë. Mëkatarët do të përjetojnë vuajtjen më të madhe pikërisht sepse nuk e donin Zotin siç na urdhëroi Ai. Ata i shkelën urdhërimet e Tij dhe në këtë mënyrë u mbrojtën nga dashuria e Tij, siç thotë Shën Isaku Sirian: "Ata që mundohen në Gehena janë goditur me kamxhikun e dashurisë - ata që janë dobësuar, pasi kanë mëkatuar ndaj dashurisë, janë ndër mundimet - më të mëdha se çdo mundim më i tmerrshëm" (Homilia 84). Në urdhërimin për dashurinë mund të shihet përulësia mahnitëse e Zotit, i Cili na urdhëron ta duam Atë sikur të ishte Ai që ka nevojë për dashurinë tonë, por ne mbetemi aq të pandjeshëm sa as nuk i vërejmë dobitë e Tij. Ne duhet të zgjedhim një nga dy, nuk ka asnjë opsion të tretë: ose pranoni me mirënjohje dashurinë përvëluese të Zotit, si këtu dhe në Parajsë, ose, pasi e keni refuzuar atë, do të digjeni përjetësisht nga zjarri i ferrit. Njëra flakë është shpëtimtare dhe jetëdhënëse, tjetra është e dhimbshme dhe vdekjeprurëse. Si është e mundur që ne, të paarsyeshmit, nuk mund ta kuptojmë këtë dhe preferojmë zjarrin shfarosës të ferrit ndaj flakës së gjallë të dashurisë hyjnore? Dashuria që duhet të kemi për Perëndinë shprehet me fjalët e mëposhtme: “Bijtë e mi, të mos duam me fjalë e me gjuhë, por me vepra dhe të vërtetë” (1 Gjonit 3:18). Dashuria për Perëndinë duhet të qëndrojë për ne mbi çdo dashuri për çdo person, siç është shkruar: "dashuria është e fortë si vdekja" (Kënga 8:6). Le të pendohemi që deri tani kemi mëkatuar kundër Perëndisë dhe jemi kapur më shumë pas mëkatit sesa ndaj Tij. Me zemërim, le ta largojmë nga vetja një ligësi të tillë dhe ta duam Zotin me gjithë shpirtin tonë, me gjithë forcën tonë dhe me gjithë mendjen tonë (Luka 10:27) dhe do të përpiqemi të mos lejojmë kurrë asnjë mëkat në zemrat tona. Zoti na inkurajon të duam në shumë mënyra - ndonjëherë duke na nxitur, nganjëherë duke na frikësuar me frikën e mundimit të përjetshëm - le t'i lutemi Atij që Ai të na japë forcën për ta dashur Atë. Le të themi së bashku me të Lumin Agustin: "Ti urdhëron të të dua, më jep atë që urdhëron!" Ne duhet ta duam Zotin më shumë se çdo të mirë tjetër, sepse tek Ai është plotësia e të gjitha përsosurive të bukurisë, urtësisë, fuqisë, shenjtërisë, madhështisë, mirësisë, pafundësisë, jetës, paqes, lirisë, mbretërisë, drejtësisë dhe shpëtimit. E gjithë kjo nuk është Zot, por është në Zotin. Ai është pafundësisht mbi të gjitha këto, siç thotë Rev. Maximus Rrëfimtari: "Vetë Zoti është pafundësisht më i pakuptueshëm se çfarë është në thelb; se çfarë i takon Atij; dhe diçka që është e Tij, por jashtë Tij." Zoti dëshiron që ne ta lëmë Atë në pjesën më të mirë të zemrës sonë, në mënyrë që të mund të marrim pjesë në përfitimet për të cilat sapo folëm. Nëse ende nuk e kemi dashur Atë siç duhet, atëherë do të pendohemi për këtë, do të zhdukim neglizhencën tonë dhe do ta lëmë Atë në thellësinë e zemrave tona - atëherë do të jemi në gjendje të ndiejmë ëmbëlsinë e dashurisë së Tij Hyjnore. Le të vajtojmë kohën kur nuk e duam Zotin, sepse e humbëm atë në mënyrë të pakthyeshme dhe të themi së bashku me të Lumturin Agustin: "Vonë të kam dashur, bukuroshe kaq e lashtë, vonë të kam dashur, mjerisht, nuk ka më kohë që nuk të kam dashur". Zoti zbriti nga Qielli për të ndezur këtë zjarr hyjnor dashurie në zemrat e njerëzve; "Unë kam ardhur për të zbritur zjarrin në tokë dhe sa do të doja që ai të ishte ndezur tashmë!" (Luka 12:49). Le t'i lutemi Atij që Ai të na ndriçojë mendjet në njohjen se gjëja më e rëndësishme është ta duam Atë, sepse ne nuk duam sepse nuk e dimë, siç tha dashnori hyjnor dhe i papërmbajtshëm i Zotit Agustini: "Ndriço një dritë të përjetshme në shpirtin tim, që të të ndjej, të të njoh dhe të të dua". Një dashuri të tillë për Perëndinë kishte edhe Apostulli Pal, i cili thotë: “Nuk jetoj më unë, por Krishti jeton në mua, dhe jetën që jetoj tani në mish, e jetoj me besimin në Birin e Perëndisë, i cili më deshi dhe e dha veten për mua” (Gal. 2:20). Të njëjtën gjë e ndjeu edhe Shën Injaci Hyjbartësi kur u shkroi të krishterëve të Romës: “Unë e dua Jezusin, i cili e dha veten për mua. Çfarë do t'i kthej Zotit për të gjitha veprat e tij të mira ndaj meje? Dhe përsëri: “Dashuria ime u kryqëzua. kam etje. Pija e tij, e cila është dashuri e pavdekshme dhe jetë e përjetshme.” Si mund të mos e duam Perëndinë kur Ai na deshi për herë të parë? “Le ta duam Atë, sepse Ai na deshi i pari” (1 Gjonit 4:19). Ai na deshi me dashurinë me të cilën Ai e do Veten. Prova më e qartë e dashurisë së Tij për ne është se me sakrificën e Birit të Tij Ai na çliroi nga dhimbjet e ferrit dhe në vend të kësaj na dha lumturinë e Mbretërisë së Tij: “Sepse Perëndia e deshi aq botën, sa dha Birin e Tij të vetëmlindurin” (Gjoni 3:16). Së fundi, të mos harrojmë se as në qiell e as në tokë nuk ka gjë më të çmuar se Gjaku hyjnor i Birit të Perëndisë. Për hir të dashurisë së nëntë engjëjve, Ai nuk hodhi asnjë pikë të vetme. Në mënyrë që ne ta duam Atë, u derdh i gjithë Gjaku i Zotit. Si mund të mos duam ta duam Atë? Çfarë lloj hidhërimi fshihet tek ne nëse, pas të gjitha sakrificave të bëra nga Zoti për shpëtimin tonë, ne qëndrojmë të palëvizshëm dhe indiferentë ndaj Tij! Le të pendohemi për ftohtësinë dhe mosmirënjohjen tonë ndaj Zotit. Dhe tani e tutje, baza kryesore e të gjitha veprimeve tona le të jetë dashuria për Të. Perëndia është Perëndia i zemrave tona, siç thotë Davidi: "Perëndia i zemrës sime dhe pjesa ime, Perëndia, vazhdon përjetë" (Ps. 72:26). Le të themi së bashku me të Lumturin Agustin: "Zot, robëroje gjithë lirinë time në dashurinë për Ty. Merre për vete kujtesën time, mendjen time, vullnetin tim. Më dhuro një zemër që mendon vetëm për atë që është e jotja, një mendim që të do Ty, një kujtim që është i zënë me Ty, një mendje që mendon për Ty". Krenaria është një pengesë e madhe për shpëtimin tonë Nga të gjitha ethet, më e rrezikshmja është ajo që quhet “akute” sepse është një armik i fshehur dhe si rrjedhim i rrezikshëm i shëndetit tonë. Pra, nga të gjitha pasionet që janë, si të thuash, ethet e shpirtit tonë, më e rrezikshmja është krenaria. Sepse sado shkatërrues është, ai fshihet tek ata që janë të sëmurë me të. Dhe shumë njerëz jo vetëm që nuk janë të bindur nga ndërgjegjja e tyre se janë krenarë, por janë fjalë për fjalë të dehur nga krenaria, për ta është si një lloj dekorimi dhe një kurorë. Prandaj profeti Isaia u shpall hidhërimin atyre: “Mjerë kurora e krenarisë së Efraimitëve të dehur!...” (Is. 28:1). Krenaria është një epsh i çmendur që, duke zotëruar një person, i fut atij mendimet se ai është më i mirë se sa është në të vërtetë dhe se njerëzit e tjerë mendojnë të njëjtën gjë për të si ai. Prandaj, një njeri krenar nuk mendon për askënd, vetëm për veten e tij. Ashtu si një merimangë ulet në qendër të rrjetës, ashtu ai e vendos veten në qendër të gjithçkaje. Dhe ashtu si një merimangë rrotullon një rrjetë nga vetja, ashtu edhe një njeri krenar, kur mendon ose bën diçka, gjithmonë e konsideron veten bazë të gjithçkaje. Ai i konsideron shërbëtorët si kafshë memece, zotërinjtë e tyre shërbëtorë të tij, të afërmit i trajton sikur të mos i kishte njohur kurrë dhe bashkëqytetarët e tij si vagabondë dhe të huaj. Shkrimi i Shenjtë përshkruan në mënyrë të përsosur gjendjen shpirtërore të krenarëve me fjalët e çmendura të mbretit Nabukadnetsar: "A nuk është kjo Babilonia madhështore, të cilën e kam ndërtuar si një shtëpi mbretërie me fuqinë e fuqisë sime dhe për lavdinë e madhështisë sime!" (Dan. 4:27). Vetëkënaqësia me të cilën ai rishikoi mbretërinë e tij është karakteristikë e çdo njeriu krenar. Një person i tillë është veçanërisht i vëmendshëm ndaj mënyrës së veshjes, mënyrës se si një pallua i rregullon pendët e tij kur ecën rreth Babilonisë. Dhe ashtu si Nebukadnetsari e admironte veten dhe donte që të tjerët ta admironin, kështu çdo njeri krenar nuk mbështetet në faktin se ai e lavdëron veten, por dëshiron që të tjerët ta admirojnë dhe ta nderojnë. Nëse nuk e duartrokasin, atëherë ai i konsideron ata armiq të tij. Po kështu, çdo dinjitet dhe talent të tij e konsideron të madh, ashtu si një lypës, kur i jepet një qindarkë, beson se ka marrë ar. Krenaria e Nebukadnetsarit nuk u ndal me kaq, por shkoi edhe më tej. Ai filloi të mburrej jo vetëm për atë që ishte e vërtetë, por edhe për atë që ai e dinte se ishte një gënjeshtër. Ai pohoi se ishte ai që ndërtoi Babiloninë, ndërsa në të vërtetë ai i bëri vetëm muret më të larta dhe asgjë tjetër, dhe vetë qytetin e ndërtoi një mbret tjetër, i cili quhej Bel. Të tillë janë edhe krenarët: ata jo vetëm mburren me veprat e tyre, duke folur për to, por edhe i përziejnë me gënjeshtra të dukshme për të lavdëruar veten dhe për të treguar se janë superiorë ndaj të tjerëve, ndërsa shkojnë aq larg sa edhe të metat i shndërrojnë në avantazhe. Dhe ashtu si Nebukadnetsari i çmendur, kur fliste kot për vepra të mëdha, sikur t'i kishte kryer vetë, edhe krenarët, me marrëzinë që i denoncojnë, besojnë se ata vetë kanë arritur të mirat që kanë në to dhe asgjë nga këto nuk ia atribuojnë Zotit. Ata, ndoshta jo me fjalë, por me vepra, i kanë harruar fjalët e çmendura të Nebukadnetsarit dhe besojnë me arrogancë në forcën e tyre, punën e palodhur dhe zellin e tyre. Shkatërrimi që prodhon krenaria në shpirt është i papërshkrueshëm. Mendoni për këtë: e keqja më e madhe që ekziston në botë është mëkati dhe e mira më e madhe është hiri hyjnor. Krenaria është rrënja e çdo mëkati; kundërshton hirin e Zotit dhe na sjell të keqen më të madhe. Ajo është më e keqja e mëkateve të vdekshme, sepse ajo lehtë e shtyn një person drejt ndonjë prej të gjithë të tjerëve. Ashtu si gjarpëri, nëse arrin të ngul kokën në një vrimë, atëherë pjesa tjetër e trupit mund ta ndjekë, dhe kështu me krenari - pas tij, çdo e keqe e mundshme hyn në një person, siç thotë Fryma e Shenjtë përmes Sirakut: “fillimi i mëkatit është krenaria” (Sir. 10:15). Edhe Krishti, edhe krenaria nuk mund të jenë së bashku në zemrën e një të krishteri; kur ka një, atëherë sigurisht nuk ka tjetër, dhe anasjelltas. Kjo është arsyeja pse Zoti u tha farisenjve se ata, duke kërkuar lavdinë njerëzore nga njëri-tjetri, u bënë të padenjë për të besuar në Të: "Si mund të besoni kur merrni lavdi nga njëri-tjetri, por nuk kërkoni lavdinë që është nga Një Perëndi?" (Gjoni 5:44). Nga këto fjalë mund të kuptoni se sapo lavdia hyn në shpirtin e një personi, besimi zhduket menjëherë. Sa tragjike është që një person do të mundohet përgjithmonë sepse ai përçmoi ligjin e Perëndisë dhe në vend të tij deshi lavdinë e përkohshme. Kjo është, vëllai im, sa larg mund të shkosh nëse drejtohesh nga krenaria. Së pari, shpirti juaj do të mbushet me papastërti dhe pasione, dhe më pas, ashtu siç ndodh marramendja nga buzët e mbushura me pështymë të keqe, kështu nga një ndërgjegje e mbushur me pasionin e krenarisë, do të fillojnë të shfaqen dyshime në besim, dhe veçanërisht në doktrinën e Parajsës dhe Ferrit - do të filloni t'i konsideroni ato trillime. Hiri hyjnor është në luftë me krenarinë, mendoni për këtë. Dhe që ne të marrim pjesë në këtë luftë, është e nevojshme që Zoti të na forcojë me hirin e Tij. Ai vetë tha këtë: "pa mua nuk mund të bëni asgjë" (Gjoni 15:5). Dhe Apostulli Pal thotë: “Perëndia vepron në ju për të dashur dhe për të bërë për pëlqimin e Tij” (Filip. 2:13). Nga kjo duket qartë se është Zoti ai që fillon dhe përfundon çdo punë të mirë tek ne. Një person jo vetëm që nuk është në gjendje ta përfundojë atë, ai as nuk mund të fillojë diçka të mirë nëse vendos të bëjë pa ndihmën e hirit. Nëse duam të shpëtohemi, duhet ta duam Zotin dhe virtytin me gjithë forcën e shpirtit tonë. Mos harro, vëlla im, se krenaria e pengon hirin të hyjë në shpirtin tonë dhe edhe nëse hyn, ai do të dëbohet menjëherë. Nëse një person që në fillim ishte i pasur para Perëndisë në virtytet e tij lejon që krenaria të hyjë në zemrën e tij, ai menjëherë bëhet një lypës, si fariseu nga shëmbëlltyra ungjillore e tagrambledhësit dhe fariseut. Një njeri i tillë krenar është si një pëllumb që ulet në diell dhe gëzohet për pastërtinë dhe pendët e tij shumëngjyrëshe, por papritmas një skifter e godet dhe e vret. Po kështu, ai që mburret me virtytet e tij rrëmbehet menjëherë nga sokoli mendor - djalli. Prandaj, Etërit Hyjnorë thanë fjalë të tilla të urta: "Për njeriun është edhe e lehtë, edhe e vështirë të shpëtohet, sepse tani ai, duke u përulur, ngjitet në Parajsë dhe në minutën tjetër, për shkak të mendjemadhësisë dhe krenarisë, zhytet në mundime skëterre". Ji i arsyeshëm, vëllai im, dhe pranoje me gëzim këshillën që të jep Fryma e Shenjtë: “Mos u lartëso në zemër” (Tov. 4:13). Mos e lejo veten të pushtohesh nga asnjë lloj krenarie – as e brendshme, as në thellësi të zemrës, as e jashtme – në punët e tua, sepse ajo krijon çdo gjë që është e keqe në botë, sepse në krenari ka shkatërrim dhe çrregullim të madh. Pra, përuluni - dhe nuk mund të keni më frikë se mos bini, sepse Zoti do të jetë gjithmonë me ju. Si mund të shëroheni nga kjo sëmundje e tmerrshme - krenaria? Ajo na hyn, na korrupton dhe na bën të varfër e të pakënaqur. Na fryn dhe bëhemi si një lëkurë uji plot. Na privon nga çdo virtyt dhe fjalët e Sirakut të urtë bëhen të zbatueshme për ne: “Shpirti im ka urryer tre lloje njerëzish dhe jeta e tyre është shumë e neveritshme për mua: lypësin arrogant, pasanikun mashtrues dhe shkelësin e kurorës, të dobësuar në arsye” (Sir. 25:3, 4). Kur mendojmë se mund ta shërojmë veten nga krenaria, kjo është një shenjë e shkallës së saj ekstreme. E vetmja mënyrë për t'u shëruar prej saj është t'i drejtohemi Zotit dhe, së bashku me profetin David, të themi: "Mos të më vijë këmba e krenarisë" (Ps. 35:12), domethënë mos lejo, Zot, ajo krenari e mallkuar të më shkelë shpirtin në tokë me këmbën e saj. Së pari duhet të na shërohet mendja, që të mos duam më të krenohemi dhe më pas do të shërohet çdo gjë tjetër. Mendja shërohet nga fakti se një person pushon së menduari se ai do të thotë diçka përpara Zotit dhe shenjtorëve. Lavdia e kësaj bote është një fryt që nuk e ushqen njeriun, por e helmon atë. Zoti krijoi gjithë botën dhe, nga mirësia e Tij e pafund, ua dha njerëzve që, pasi ta pranonin, të lavdëronin Krijuesin, i cili i rezervoi Vetes të gjithë lavdinë dhe nderin, siç thoshin engjëjt: "Lavdi Perëndisë në vendet më të larta dhe paqe mbi tokë, vullnet i mirë për njerëzit" (Luka 2:14). Dhe nëse krenarët duan të vjedhin këtë lavdi, që i takon vetëm Zotit, atëherë kjo është pafytyrësi dhe paturpësi, fyerje e madhështisë së Zotit. Mjerë ai që kërkon lavdi nga bota dhe që bota e konsideron të madh. Kjo lavdi është boshe dhe e kotë. Kjo lavdi është e kotë sepse nuk mund të na shtojë apo të heqë asgjë nga ne. “Nëse unë përlëvdoj veten time, atëherë lavdia ime nuk është asgjë” (Gjoni 8:54), që do të thotë se nëse një person, pasi ka bërë diçka, fillon të lavdërojë veten, atëherë kjo lavdi e tij është e njëjtë me hapësirën boshe. Tani mund të kuptoni se sa i parëndësishëm është lavdërimi njerëzor që shumë njerëz kërkojnë nga bota. Kjo lavdi është e kotë edhe për ata që e japin. Sepse ata nuk e dinë se brenda jush jeni mëkatar dhe i mallkuar, ata dinë vetëm pamjen tuaj. Çfarë lavdie tjetër mund t'ju japin përveç asaj që mund të lidhet me një varr të zbukuruar, i cili nga jashtë është i stolisur me mbishkrime dhe epitafe, por brenda është plot me erë të keqe dhe kalbësi, siç tha Zoti: "Mjerë ju, skribë dhe farisenj, hipokritë, që jeni si varre të zbardhura, që nga jashtë duken të gjitha të pafavorshme dhe të bukura". (Mateu 23:27). Lavdia e botës është gjithashtu e kotë, sepse nuk mund të jetë kurrë e barabartë me lavdinë e qiellit. E gjithë kjo botë vulgare është si një moment në krahasim me përjetësinë. Lavdia e tij është e kotë, sepse ajo shpejt kalon. E gjithë jeta jonë, në krahasim me përjetësinë, është më pak se një rrahje pulsi, më pak se një moment. Njerëzit ju nderojnë për veshjet tuaja të bukura, por ky nder me të drejtë nuk ju takon aspak, por krimbave të mëndafshit nga fijet e të cilëve janë bërë. Sado bukur të visheni, prapë nuk do të dukeni më bukur se një pallua me pendët e tij të arta dhe shumëngjyrëshe apo më bukur se lulet e egra dhe zambakët shumëngjyrëshe. “Dhe Solomoni në gjithë lavdinë e tij nuk ishte i veshur si asnjë prej tyre” (Mateu 6:29), thotë Zoti. Njerëzit ju lavdërojnë për fisnikërinë tuaj, por kjo lavdi nuk vlen për ju, por për paraardhësit tuaj. Njerëzit të nderojnë sepse je i pasur, por Zoti e di me sa gënjeshtra e ke fituar pasurinë dhe si të pengon të shkosh në parajsë. Zoti tha: "Është e vështirë për një njeri të pasur të hyjë në Mbretërinë e Qiellit" (Mateu 19:23). Njerëzit të lavdërojnë për bukurinë tënde, por thelbi yt i vërtetë fshihet pas sipërfaqes, ashtu si plehrat fshihen nën dëborë në dimër. Bukuria juaj është jetëshkurtër, si bora, në fund të fundit, “kur njeriu vdes, trashëgimia e tij janë zvarranikët, kafshët dhe krimbat” (Sir. 10:13). Pasi të keni hapur një arkivol, do të bindeni për falsitetin e lavdisë së kësaj bote, dhe një lavdi e tillë, pavarësisht se nuk është asgjë, është e dëshirueshme në sytë e budallenjve! A e kupton, o vëllai im, çfarë është lavdia njerëzore? Tani mendoni se si është personi që e kërkon atë. Nëse e pyet profetin për këtë, ai do t'ju përgjigjet se çdo njeri - jo vetëm një njeri i thjeshtë, por edhe ai që është më i fuqishëm se të gjithë mbretërit - nuk është asgjë, i mbushur me dobësi, pafuqi, injorancë dhe fatkeqësi. "Çdo gjë është kotësi, çdo njeri që jeton", thotë profeti David. Dhe ti, o vëlla, je i njëjti para Zotit. Nëse je edhe krenar, atëherë je më keq se asgjë, sepse je duke vjedhur lavdinë që i takon vetëm Zotit, siç thotë Shën Agustini: "Gjithçka e mirë është e jotja, o Zot, e jotja është lavdia. Dhe ai që përdor dhuntitë e tua të mira, por nuk kërkon lavdi për Ty, por për veten e tij, është një hajdut dhe një kusar që kërkon djallin tënd". Nuk ju shkon mendja të pajtoheni? A nuk e sheh se në zemrën tënde bart pisllëk dhe parëndësi, të pakrahasueshme me Fuqinë e Zotit? Nëse je krenar, do të ndëshkohesh si vjedhës i lavdisë së Perëndisë, sepse Ai vetë tha këto fjalë: “Nuk do t'ia jap lavdinë time një tjetri” (Isaia 42:8). Sa i varfër je, o njeri krenar! Mundohuni të gjeni diçka të mirë që keni bërë vetë. Provojeni - dhe do të turpëroheni, sepse çdo të mirë që keni, e keni marrë nga Zoti: "Çfarë keni që nuk e morët? Dhe nëse e morët, pse mburreni sikur nuk e keni marrë?" (1 Kor. 4:7). Pasi mendja krenare të jetë shëruar nga e gjithë kjo, është e nevojshme të shërohet vullneti i tij, duke larguar prej tij çdo dëshirë për t'u mburrur me veten. Ne do të kemi sukses nëse mendojmë se nga të gjitha të këqijat që sjell krenaria, më e madhja është mundimi i përjetshëm. Ne duhet të shkatërrojmë pandjeshmërinë me të cilën krenaria josh zemrën; ne duhet të kuptojmë një gjë - se pa përulësi ne nuk mund të shpëtohemi: "nëse nuk ktheheni në besim dhe nuk bëheni si fëmijë, nuk mund të hyni në Mbretërinë e Qiellit" (Mateu 18:3). Në çështjen e shpëtimit, ne kemi nevojë për përulësi ashtu si Pagëzimi. Dhe ndërsa Zoti foli për përulësinë, ai flet edhe për Pagëzimin: "Nëse dikush nuk lind përsëri, nuk mund ta shohë mbretërinë e Perëndisë" (Gjoni 3:3). Profeti Isaia na thotë se të fortët, të lavdishmit, të mëdhenjtë, të pasurit dhe të tjerë si ata shkojnë në ferr: “Dhe njeriu do të përkulet dhe njeriu do të mbetet pa lavdi dhe sytë e krenarëve do të ulen” (Isaia 5:15). Dije vëlla se krenaria është flamuri dhe boria e betejës së yllit. Dennitsa është mbreti i të gjithë bijve të krenarisë. Ai është koka e mëkatarëve të papenduar dhe krenaria, karakteristika e tij kryesore, është pengesa më e madhe për shpëtimin tonë. Ejani në vete, shqyrtoni botën tuaj të brendshme dhe nëse gjeni gjurmë krenarie në zemrën tuaj, atëherë kujdesuni t'i fshini ato. Mos dënoni asnjë mëkatar të vetëm që është krenar për veten e tij, sepse ju vetë e dini se ai që është tani i keq mund të ndryshojë menjëherë, si hajduti i ungjillit, dhe se ju, duke qenë i mirë tani, mund të dilni papritmas i keq, siç ndodhi me Judën. Dhe vetë dënimi është tashmë një manifestim krenarie. Apostulli Pal thotë: "Kush je ti që gjykon shërbëtorin e një njeriu tjetër?" (Rom. 14:4). Pra, mos i përbuzni njerëzit e varfër dhe të parëndësishëm, sepse të varfrit janë lokumet e Krishtit, siç tha Vetë për ta: “për aq sa ia bëre njërit prej vëllezërve të mi më të vegjël, ma bëre Mua” (Mateu 25:40). Mos u mburr me fisnikërinë dhe talentin tënd, sepse edhe ajo pak që ke nuk është e jotja dhe sa herë e ke përzier me të keqen? Dukesh si një zezak që bardhësinë e konsideron një mrekulli sepse ai vetë ka vetëm dhëmbë të bardhë. Mos lavdëro veten dhe mos kërko vendin e parë për veten tënde, mos dua të dukesh më i mirë se njerëzit e tjerë, “sepse çdo gjë e lartë midis njerëzve është e neveritshme për Perëndinë” (Luka 16:15). Mos harroni se Zoti mund të tolerojë çdo mëkat tuajin, përveç krenarisë. Mos harroni fyerjet, fyerjet dhe çnderimin që vuajti Krishti në Kryq, dhe kjo do t'ju ndihmojë të përulni veten. Besimi është një forcë që qëndron në mendjen dhe vullnetin e një personi. Mendja ndriçohet nga drita qiellore dhe përmban brenda vetes atë që Zoti i zbulon. Po kështu, vullneti nxitet nga Perëndia për të përmbushur gjithçka që është e vërtetë, e urdhëruar nga mendja. Kur besimi është i pafuqishëm, atëherë mendja nuk mund t'i kuptojë misteret e Zotit dhe vullneti, edhe para se mendja t'i kuptojë ato, nuk dëshiron t'i dojë ato. Shën Agustini tha se një person mund të dojë atë që është e padukshme për të, por jo atë që është e panjohur. Këtë e shohim te disa të krishterë që e konsiderojnë veten besnikë, por jo sepse jetojnë në përputhje me mësimet e Krishtit, por vetëm sepse kanë lindur nga prindër të krishterë; ata janë besnikë sepse kanë marrë Pagëzimin. Në realitet, ata ndiejnë pak për madhështinë e Sakramenteve dhe dinë akoma më pak për përmbajtjen e besimit tonë dhe se si ai ndryshon nga fetë e tjera. Duke qenë në këtë pozicion, ata nuk ndryshojnë shumë nga të pafetë. I bëj thirrje çdo të krishteri. Kush jeni ju që qëndroni këtu në kishë? Unë mund të them vetëm me emrin tuaj se ju jeni një i krishterë; kjo nuk mund të shihet nga asgjë tjetër. Nëse të pyesim se kush është Krishti, në kë beson, del se nuk do të mund të thuash asgjë të kuptueshme. Pra, do të ishte e drejtë të thuhet se në ditët tona besimi te të krishterët ka rënë, ashtu siç tha profeti David: “E vërteta u largua nga bijtë e njerëzve” (Ps. 11:1), sepse edhe nëse besojnë në Sakramentet e Kishës, besimi i tyre është aq i ngatërruar, aq i ftohtë dhe i pafuqishëm sa mund të themi me gjithë seriozitetin: ata i njohin ata si njerëzit e verbër që i panë ata si njerëzit e verbër, si "unë i shohin njerëzit e verbër" 8:24). Zoti lindi në një shpellë dhe u vendos në një grazhd kafshësh memece, me qëllim që të na mësojë të mos rrëmbehemi nga mallrat kalimtare. Zoti jetoi në punëtorinë e një marangozi për tridhjetë vjet dhe Vetë e praktikoi këtë zanat që ne të mund të mësojmë përulësinë. Zoti eci rrugëve të Jeruzalemit për të na treguar rrugën që të çon në Parajsë. Perëndia vuajti në Kryq për të shkatërruar mëkatin. Dhe e gjithë kjo në asnjë mënyrë nuk prek ndërgjegjen e të krishterëve dhe nuk gjeneron dridhje në zemrat e tyre. Prandaj, do ta përsëris përsëri atë që sapo thashë: "E vërteta u largua nga bijtë e njerëzve". Ashtu si e vërteta, besimi është zvogëluar edhe te të krishterët modernë, sepse besimi duhet të jetë jo vetëm rregulli “si të besosh”, por edhe rregulli “si të bësh”; ai konsiston jo vetëm në besimin e drejtë, por edhe në të jetuarit në përputhje me besimin: “besimi pa vepra është i vdekur” (Jakobi 2:26). Në të njëjtën kohë, ata që rrëfejnë se Krishti është Mësuesi i besimit, i Sakramenteve dhe i dogmave, që Ai na i zbuloi ato, po ata njerëz nuk e zbatojnë ligjin e Tij në jetën e tyre. Dhe, megjithëse ata dëgjojnë nga buzët e Tij se lum ata që vuajnë për të tjerët, largohen nga kënaqësitë dhe falin çnderimet dhe fyerjet e bëra ndaj tyre, pavarësisht kësaj, ata shkelin të gjitha urdhërimet e Zotit, përmes mësimit hyjnor të Krishtit, duke thënë në zemrat e tyre: e gjithë kjo është e vërtetë në lidhje me Zotin, por jo në lidhje me botën. Dhe kështu këta fatkeq besojnë se me këtë ata janë vërtet të justifikuar para gjykatës së Urtësisë së mishëruar të Perëndisë. Besimi i njerëzve të tillë është si një amalgamë prej ari, e cila në pamje është shumë e ngjashme me arin e vërtetë, por vetëm derisa të hidhet në zjarr. Sepse kur të hidhet në zjarr, ari i vërtetë do të mbetet (nëse ishte aty), dhe merkuri do të avullojë. Kështu është edhe me këta njerëz - ata e ndjekin Mësuesin Hyjnor vetëm derisa u duhet të luftojnë pasionet, dhe kur të vijë koha për këtë, ata e lënë Atë të qetë. Kur Jezu Krishti i urdhëron ata të luftojnë pasionet e tyre dhe t'i mposhtin ato, ata menjëherë heqin dorë nga mësimet e Tij dhe kthehen prapa. E gjithë e keqja vjen nga besimi i pafuqishëm. Zvogëlimi dhe dobësia e besimit çon në varfërimin e virtytit dhe pasurimin e së keqes. Sa të krishterëve modernë u mungon ajo pasuri e virtyteve që ishin aq të bollshme në shekujt e parë të krishterimit! Dashuria për Zotin ishte atëherë aq e zjarrtë sa, sipas Tertulianit, shumë të krishterë me vullnetin e tyre u dorëzuan për t'u torturuar nga persekutuesit e besimit dhe ndonjëherë nuk kishte as xhelat të mjaftueshëm për t'i vrarë të gjithë. Gjithashtu, dashuria për të afërmin ishte aq e zjarrtë tek ata të bekuarit, saqë, sipas Klementit të Aleksandrisë, ai njihte të krishterë të tillë që shisnin jo vetëm pasuritë e tyre për të dhënë lëmoshë, por edhe shitën veten në skllavëri, vetëm që të mund të ndihmonin vëllezërit e tyre. A është e mundur të krahasohet besimi i të krishterëve të lashtë dhe atij modern? Vërtet, e gjithë e keqja moderne vjen nga dobësia e besimit. Nëse i prisni degët e një peme, ato do të mund të rriten përsëri, por nëse i prisni rrënjët, pema vdes shpejt. Dhe çfarë është rrënja për një pemë, besimi është për shpirtin. E ushqen shpirtin dhe i jep mundësinë të rritet e të japë fryte, prandaj quhet rrënja e pavdekësisë. Nëse një i krishterë jeton, ai jeton me anë të besimit, siç thotë apostulli Pal: “I drejti do të jetojë me anë të besimit” (Rom. 1:17). Nëse të gjitha forcat e ferrit nxitojnë te një person i tillë, ai lehtë mund t'i largojë ato. Me ndihmën e besimit njeriu arrin përsosmërinë në virtyte, por nëse i pritet rrënja e besimit, atëherë jo vetëm frutat, pra virtytet, zhduken menjëherë, por edhe gjethet - ajo që e dallon një të krishterë nga jashtë nga njerëzit e tjerë. Kur Apostulli Pjetër, duke ecur në det, filloi të mbytej, ai e konsideroi shkakun e kësaj si një erë të fortë: "duke parë erën e fortë, ai pati frikë" (Mateu 14:30). Por Zoti i tha atij se arsyeja ishte mungesa e besimit të tij: "O besimpak! Pse dyshoje? (Mateu 14:31). Po kështu, të krishterët e konsiderojnë arsyen e të gjitha veprave të tyre të liga dhe të jetës së keqe si tundime që nuk mund të mos vijnë. Arsyeja e vërtetë e veprave të tyre të turpshme është se besimi i tyre është i dobët dhe i varfër. skllavëria ndaj mëkatit. Një skifter, i lindur në të egra, i mësuar të fluturojë në ajër të pastër dhe të lirë, me një forcë të madhe në kthetrat dhe sqepin e tij - si mund të tolerojë të shtyhet përreth, të goditet me një shkop dhe të mbahet në robëri; a nuk do të luftojë vërtet me kthetrat dhe sqepin e tij? Kështu është edhe i krishteri, i cili e di se mëkati është i neveritshëm për Zotin dhe më i keq se çdo fatkeqësi; duke rrëfyer se Zoti-njeri Jezusi u kryqëzua për të shkatërruar mëkatin - si mund të mëkatojë një i tillë i krishterë? Shumë të krishterë besojnë se mëkati është naiv fëminor dhe jo një e keqe shumë e madhe; ata jo vetëm që e konsiderojnë një të keqe të vogël, por edhe qeshin me të, madje disa prej tyre mburren me mëkatet e turpshme që kanë bërë. Ata nuk kanë frikë të mëkatojnë dhe vazhdimisht ia shtojnë mëkatin mëkatit. Dhe ashtu siç kemi frikë të biem në gjumë natën me një gjarpër në shtratin tonë, ashtu do të kemi frikë dhe do të mëkatojmë dhe do t'i lutemi Jezu Krishtit që ta bëjë besimin tonë të dobët të fortë. Ata që mëkatojnë me mendimin e pendimit të mëvonshëm Nuk ka një tregtar kaq të çmendur në botë që do të hidhte të gjitha mallin e tij në det me shpresën se do t'i ktheheshin atij. Por ka të krishterë që janë lehtësisht të gatshëm të humbasin pastërtinë e shpirtit dhe hirin e Zotit, që është më i madhi nga të gjitha dhuratat që na janë dhënë prej Tij, dhe shpresojnë se do të marrin përsëri dhurata qiellore, që pastërtia e tyre e mëparshme do t'u kthehet sapo të rrëfejnë. Këta të pafat, duke qenë të lidhur me pranga skëterrë, mendojnë se në dëshirën e parë mund t'i hedhin. Ata, duke ecur para yllit, i cili mban në duar çelësat e shpirtit të tyre, besojnë se mund ta lënë lirisht në çdo moment. Nuk do ta përshkruaj më tej këtë keqkuptim, sepse nuk është i ri mes njerëzve. A nuk ishte kjo ajo që tunduesi i futi Evës kur e inkurajoi të shkelte urdhërimin e Perëndisë? Çfarë tha ai? Nuk do të vdesësh (Zan. 3:4), domethënë mund të bësh çdo gjë dhe asgjë nuk do të të ndodhë, sepse Zoti është shumë i mirë. Eva u mashtrua nga kjo, dhe pas saj Adami u mashtrua - ai mëkatoi, duke menduar për mëshirën hyjnore, domethënë Adami ra, duke besuar se në të vërtetë ai nuk do të ndëshkohej nga Zoti, megjithëse Ai e paralajmëroi atë për dënimin. Dhe ti, vëllai im, çfarë shembulli tjetër dëshiron të shohësh shkallën e paturpësisë në të cilën ka arritur djalli në armiqësinë e tij kundër Zotit tonë Jezu Krisht? Ai, i papastërti, shkoi aq larg sa e ftoi Zotin të hidhej nga krahu i kishës me shpresën se Engjëjt do ta përkrahnin dhe nuk do ta lejonin të vuante ndonjë të keqe, siç është shkruar: “Hidhe poshtë, sepse është shkruar: Ai do të urdhërojë engjëjt e Tij për ty dhe ata do të të mbajnë në duart e tyre, që të mos godasësh me gurë” (6:Matt kundër a). Pra, nuk ka nevojë të thuhet se, duke rrënjosur të njëjtin mendim të rremë, armiku i ka tunduar tashmë shumë herë të krishterët, duke i nxitur ata të hidhen në paudhësi të ndryshme dhe t'i shtojnë mijëra të tjera mëkateve të tyre të para, duke përfshirë shpresën e shkujdesur se një ditë do t'i rrëfejnë dhe etërit e tyre shpirtërorë do t'u falin gjithçka. Është për t'u habitur që të krishterët nuk vërejnë gënjeshtra kaq të dukshme dhe të dukshme dhe për shkak të kësaj ata bëhen plotësisht indiferentë ndaj Zotit. Rrëfimi i mëkateve dhe pendimi, mëshira dhe mirësia e Zotit - ata i kthejnë këto mjete shpëtimi në mjete të rënies së tyre. Dhe ashtu si një bar helmues, i quajtur napelon, bëhet helmues kur vesa bie nga qielli mbi të, kështu këta fatkeq e bëjnë Gjakun shpëtimtar të Jezu Krishtit një helm vdekjeprurës. Sepse ata e përdorin këtë Gjak, i cili pas rrëfimit supozohet të lajë dhe të shuajë mëkatet tona, për t'i ndezur edhe më shumë. A mund të ketë gjë më të paligjshme se kjo?! Çfarë ilaçi tjetër mund të abuzohet më shumë se ky, për triumfin dhe fitoren më të madhe të djallit? Shën Ambrozi i Milanos gjithashtu u ankua për këtë: "Për shkak të abuzimit tonë me këtë ilaç, djalli ndonjëherë thjesht triumfon". Jam i bindur se shumica e të krishterëve janë të munduar dhe vuajnë nga kjo shpresë e ligë dhe mashtruese, e cila pothuajse i zhyt në ferr. Përkundër faktit se mëkatarët janë të destinuar për mundim të përjetshëm, ata mëkatojnë në heshtje, duke besuar se e gjithë kjo është trillim. Dhe kjo sepse ata mendojnë se heqja e mëkateve është e lehtë dhe e thjeshtë - thjesht duhet t'i tregoni priftit për to dhe të kryeni një lloj pendimi. Pasi mendojnë për këtë, përsëri ndihen të qetë dhe nuk kujdesen fare për mëkatet e tyre, duke besuar se është shumë herët që ata të pendohen. Dëmi që i shkaktojnë vetes ata që mëkatojnë me shpresën e pendimit të mëvonshëm është se mëkatet e tyre bëhen gjithnjë e më të ndyra dhe kryhen gjithnjë e më shpesh. Dhe kjo sepse ata, duke pasur mundësinë të rrëfehen, besojnë se vetëm kjo mjafton që pendimi t'i bëjë ata të drejtë. Këta fatkeq fillojnë të zhyten në pasionet e tyre, pushojnë së frenuari me fjalë dhe kuriozitet dhe nxitojnë, si kafshë memece, në rrugën e shkatërrimit. Kush është në gjendje të masë thellësinë e rënies së tyre? Sa herë që shfaqet tek ata epshi i keq dhe shfaqet një mundësi, ata menjëherë bien në mëkat. Sa herë që u vjen një mendim i keq, ata zhyten në vepra të paligjshme. Shumë nga këta mëkatarë, të cilët besojnë se me rrëfim të gjitha mëkatet e tyre do t'u falen lehtësisht, i shumëfishojnë ato çdo ditë - si me veprat e tyre të liga, ashtu edhe me epshet, bisedat e paturpshme, kënaqësitë mëkatare dhe veçanërisht duke shkaktuar tundime te të tjerët dhe në këtë mënyrë duke ua vrarë shpirtin. Kështu, njerëzit që mendojnë vazhdimisht në këtë mënyrë mund të kryejnë mijëra mëkate pa e vënë re, dhe çdokush mund ta kuptojë pse drejtësia e Perëndisë hap dyert e ferrit për këta mëkatarë. Është e frikshme të dëgjosh fjalët e Zotit drejtuar teje, të shpallura prej Tij nëpërmjet profetit Jeremia: Trajtimi të ka bërë të vuash edhe më shumë, nuk të ka sjellë asnjë dobi. Ju jeni duke u trajtuar, por nuk ju ndihmon. Jeni rrëfyer shumë herë, ju është dhënë falja e mëkateve që t'i vrisnit, por përkundrazi, për shkak të ligësisë suaj, e gjithë kjo shërbeu vetëm për t'i përhapur më shumë. "Nëse mund të mëkatoj, mund të pendohem. Jam i lirë të mëkatoj përsëri dhe përsëri - do të rrëfehem akoma më vonë." Ju jeni duke u trajtuar, por nuk po merrni asnjë përfitim prej tij. Rrëfimin e kthen në arsye për mëkate të panumërta, duke mos ditur se gjithë kjo mori mëkatesh të zhyt në ferr dhe të bën të denjë për ndëshkim, siç është shkruar: Armiku të ka goditur sepse mëkatet e tua janë shumuar. Për shpirtin që rrëfen dhe pastrohet nga mëkatet, e pastaj përsëri mëkaton dhe nga kjo bëhet i pashërueshëm dhe i denjë për t'u refuzuar nga Zoti, profeti në një vend tjetër thotë kështu: “Ne e shëruam Babiloninë, por nuk u shëruam; lëreni... sepse gjykimi për të ka arritur në qiell” (Jer. 51:9). I madh është dëmi që ata që mëkatojnë i sjellin vetes me shpresën se do të pendohen në të ardhmen, sepse mëkatojnë pa turp dhe frikë, dhe kështu zhyten thellë e më thellë në kënetën e papastër dhe të ndyrë të mëkatit, në të cilin as derrat nuk do të donin të zhyten. Dëmi që i bëjnë vetes është se bëhen indiferentë ndaj shpëtimit të tyre dhe fillojnë të përçmojnë urdhërimet e Perëndisë, siç tha Solomoni: “Me ardhjen e të ligjve vjen përbuzja” (Prov. 18:3). Kur arrijnë fazën e fundit të ligësisë, mendjet e tyre errësohen, zemrat e tyre ngurtësohen dhe nuk mendojnë kurrë për mëkatet e tyre. Dhe disa prej tyre jo vetëm që i trajtojnë me indiferencë, por edhe mburren me to si vepra të mëdha, siç thotë Solomoni: “Gëzohen duke bërë të keqen, kënaqen në shthurjen e keqe” (Fjalët e Urta 2:14). Dhe ata që thanë "nëse mëkatoj, atëherë do të pendohem dhe do të rrëfehem", arrijnë në pikën që nuk duan më të rrëfehen apo të pendohen. Edhe sikur të duan ndonjëherë, nuk do të munden, sepse përsëritja e shpeshtë e mëkatit është bërë zakon për ta, dhe zakoni është bërë, si të thuash, natyrë e dytë dhe zemrat e tyre janë bërë gur, si shkëmb, janë bërë të pandjeshëm dhe kanë mbytur në vetvete çdo shpresë pendimi dhe korrigjimi. Kështu vdesin këta njerëz fatkeq - pa korrigjuar veten dhe pa u penduar. Djalli ngre kurthe të ndryshme me qëllim që t'i zërë në kurth shpirtrat njerëzorë dhe t'i shtyjë ata drejt shkatërrimit. Dy prej tyre janë përtacia dhe zelli i tepruar. Si përtacia, për shkak të së cilës një person ulet dhe prishet nga dembelizmi, i denjë për çdo dënim, dhe kujdesi i madh, që konsiston në faktin se një person është vazhdimisht i zënë me një mijë gjëra, janë pengesa për shpëtim. Shumë të krishterë mbeten pa punë gjatë gjithë ditës: ata ecin nëpër rrugët e qytetit, i tregojnë njëri-tjetrit lajme të ndryshme, diskutojnë për njerëzit që kalojnë dhe nëse vijnë në kishë, kjo është vetëm sepse nuk kanë çfarë të bëjnë tjetër. Kështu kalojnë ditë pas dite pa asnjë përfitim për veten e tyre. Kështu thotë Fryma e Shenjtë në Urtësinë e Sirahut: “shumë” të këqija janë mësuar nga përtacia” (Sir. 33:28) Djalli, si të thuash, hapi shkollën e tij të ligësisë dhe së keqes dhe, duke mos dashur të jepte mësime për të keqen, vendosi përtacinë në vend të tij si mësuese, që ajo t'i lexonte shpejt këta njerëz pa mëkat. Të gjithë njerëzit i studiojnë mëkatet, por ata që kanë mendime të rënda dhe të ngadalta janë veçanërisht të suksesshëm në mendimet e tyre, duke dashur me zemër atë që nuk mund ta bëjë: “Dëshirat e një përtaci do ta vrasin, pavarësisht se ai dëshiron të bëjë asgjë të keqe, por nuk dëshiron të bëjë asgjë këtë, ai çdo ditë i zhyt mendimet e tij në papastërti. Mendimet e njerëzve të papunë janë një zinxhir i vazhdueshëm thashethemesh dhe dënimesh, njëri pas tjetrit. Sado që një dembel është i pakujdesshëm në punët e veta, aq i zellshëm dhe i zellshëm është në diskutimin e punëve të njerëzve të tjerë. Sado që është e pakëndshme për të që të punojë, i jep kënaqësi të bisedojë me dikë, sepse nuk kërkon punë. Ai mund të kalojë gjithë ditën në gjykim dhe nëse ndalon së foluri për një kohë, së shpejti do të rifillojë bisedat e tij të këqija. Edhe pse buzët e tij janë të shenjtëruara në Sakramentin e Pagëzimit, kjo nuk e shqetëson aspak; ai i ndot me qetësi me dënim. Për aq sa një dembel është armiku i punës, në të njëjtën masë është mik i kënaqësisë. Një person i papunë është shpesh i trishtuar nëse nuk i merr ato. Thënia e lashtë është e vërtetë: "Njerëzit që nuk bëjnë asgjë mësojnë të bëjnë keq." Uji i qëndrueshëm përkeqësohet shpejt, ajri i qetë bëhet i dëmshëm dhe një ushtri dembel lodhet shpejt. Kur afrohet Kreshma e Madhe, të dashuruarit e përtacisë vrapojnë urgjentisht te rrëfimtarët e tyre dhe, me pretekste të ndryshme, u kërkojnë atyre të qetësojnë ashpërsinë e agjërimit. Le të mos kënaqemi me të keqen dhe të mos tërhiqemi nga virtyti në pengesën e parë. Ky është kurthi i parë i djallit - përtacia, por ka edhe një tjetër. Kjo është një mori e punëve dhe qëllimeve të të gjitha llojeve me të cilat njerëzit rëndojnë veten e tyre, duke mos i dhënë prehje shpirtrave të tyre. Si përtacia, ashtu edhe shumë detyra, shqetësime dhe telashe sjellin shumë të këqija. Zoti foli për ta kur foli për gjembat, duke shtypur farën e urdhërimeve hyjnore dhe duke penguar rritjen e çdo gjëje të bukur dhe të mirë: "Dhe ata që ranë midis gjembave janë ata që e dëgjojnë fjalën, por, duke shkuar larg, pushtohen nga shqetësimet, pasuritë dhe kënaqësitë e kësaj jete dhe nuk japin fryt" (Luka 8:14). Këta njerëz, kur vjen koha për t'u lutur, për të shkuar në kishë dhe për të marrë Misteret e Shenjta, nuk kanë kohë për të gjitha këto. Ata janë të gjithë në punë. Sapo lënë një gjë, ata menjëherë marrin një tjetër, por nuk kanë kohë të lexojnë diçka të dobishme për shpirtin. Ata janë si një litar i lidhur me një mijë nyje që nuk do të zgjidhen kurrë. Dhe në këtë mënyrë djalli mban në robëri ata që, ndoshta, do të donin të shpëtonin nga duart e tij, por nuk gjenin një mënyrë për të shpëtuar. Dhe djalli i zbret gjithnjë e më poshtë në tokë, duke kërkuar gjithnjë e më shumë gjëra dhe shqetësime të ndryshme për ta që të mos kenë kohë jo vetëm për të bërë mirë, por edhe për të menduar për të. Kështu, brengat dhe punët e përditshme bëhen rrjeta që i mbajnë njerëzit, i përkulin në tokë dhe i sjellin në një shkallë të tillë errësire, saqë në to nuk mbetet asnjë gjurmë devotshmërie. Mirëpo, edhe sikur të kishin mbetur pak kohë, do ta përdornin për punët e tyre. Ajo që u ndodh gjuetarëve u ndodh atyre. Edhe kur gjuetarët flenë, ata ëndërrojnë se janë zgjuar - duke gjuajtur zogj dhe kafshë që ose ikin prej tyre ose bien në rrjetat e tyre. Trupi i tyre qëndron në shtrat, dhe imagjinata e tyre shtrihet në pyje. E njëjta gjë ndodh me ata që janë të fiksuar pas shumë detyrave. Ata qëndrojnë në kishë dhe shqiptojnë fjalët e lutjeve me buzët e tyre, dhe në këtë kohë mendja e tyre endet aty-këtu, të zhytur në punët e përditshme: si t'i bëjnë ato më mirë. Mendimet e tyre janë si të bëjnë një gjë dhe të mbarojnë një tjetër, por nuk ka kohë për shpirtin. Megjithëse trupi i tyre është në kishë, mendja e tyre është në rrugë. Edhe kur bien në gjumë, mendimet e tyre do të shkojnë nga një detyrë në tjetrën. Nëse nuk ju pëlqen kur flisni për diçka me mikun tuaj, por ai nuk ju dëgjon dhe vazhdimisht ju bën disa pyetje të papërshtatshme, atëherë si mund të dëshironi që Zoti t'i flasë zemrës tuaj në të njëjtën kohë kur ka njëqind mendime të kota në të? Për të hequr qafe këto dy telashe - përtacia dhe zelli i tepruar - lutju Zotit që të të ndriçojë, që të kuptosh qëllimin për të cilin ke lindur në këtë botë, siç thotë profeti David: “Më thuaj, o Zot, fundin tim dhe numrin e ditëve të mia, që të kuptoj se jam i privuar” (Ps. 38:5). Dhe pas kësaj, mendoni se sa e çmuar është koha e jetës suaj. Është aq e vlefshme sa çdo gjë vitiia, po të mblidheshin bashkë, nuk do të mund të tregonin gjithë çmimin dhe rëndësinë e saj dhe, në fund të fundit, vetëm do të heshtin, si budallenj. Por çfarë po them? Edhe sikur engjëjt të donin të na shpjegonin këtë, ata nuk do të mund të thoshin asgjë, sepse koha që na ka dhënë Zoti që gjatë saj të fitojmë Xhenetin është po aq e çmuar sa vetë Xheneti. A e kuptoni tani vlerën e kohës që Zoti na dha për të ndryshuar jetën tonë? Kur vdekja të vijë papritur, do të filloni të kërkoni të paktën edhe një moment, por nuk do ta gjeni. Рассказывают обном вельможе, который во продолжение многих лет был советником при своем царе. Kogda он понял, что достиг концай жизни, то горько заплакал и сказал: «Горе мне! Я istratil столько бумаги, когда писал царские грамоты, и не е нашел даже одной минуты, чтобы записать на какой-нибудь ненужной бумажке свои грехи, чтобы теперь вспомнить их и раскаятьс». И ты, возлюбленный, можешь так же плакать в конце твојй жизни, что столько лет провел в суете. Zgjohu dhe ngrihu nga gjumi. Будь подобен паломнику, который, позволив себе прилечь отдохнуть и вспомнив, что его товарищи ушли далеко вперед, тотчас встает и продолжува свой путь. "Mos jini si budallenj, por si të urtë, duke vlerësuar kohën, sepse ditët janë të liga" (Efes. 5:15, 16). Le të mendojmë, të dashur, për shkatërrimin në të cilin ndodhej natyra njerëzore dhe për shkak të të cilit nuk mbeti asnjë forcë e brendshme në të. Meqenëse, siç e kemi thënë tashmë, çdo mëkat i vdekshëm është një përbuzje e qartë për Zotin, shkatërrimi dhe e keqja që ai shkakton nuk mund të fshihen nga asnjë qenie e krijuar. Askush nuk mund të na shpëtonte nga një gjendje e tillë, sepse ai vetë ishte në të - ai ishte në robëri të djallit dhe, për shkak të mëkateve të tij, ishte i neveritshëm para Zotit. Këtë e pohon edhe Apostulli Pal, i cili thotë: “Të gjithë mëkatuan dhe u privuan nga lavdia e Perëndisë, duke u shfajësuar falas me anë të hirit të tij nëpërmjet shpengimit që është në Krishtin Jezus” (Rom. 3:23, 24). Jo vetëm njerëzit, por edhe engjëjt nuk mund të na shpëtonin. Ata as nuk mund të shëronin të keqen që ishte në ne, as të gjenin një mënyrë për të na shëruar. Ata ishin të pafuqishëm për të na dhënë lumturinë e përjetshme të Xhenetit. Prandaj profeti Isaia tha: “As ndërmjetësues, as engjëll, por Ai Vetë i shpëtoi” (Isaia 63:9). Kush eshte ky? Biri i Zotit dhe Zoti ynë, i cili ka fuqi të pafundme dhe mençurinë më të madhe për të gjetur një mënyrë për të na çliruar nga tirania e djallit dhe për të na dhënë të gjitha pasuritë e Hyjnisë së Tij, hirin dhe lavdinë e Tij, duke na bërë pjesëmarrës të shenjtërisë së Tij, domethënë Hyjnisë dhe Njerëzimit të Tij. Le të mendojmë për dëshpërimin e madh që përmbanin shpirtrat njerëzorë kur ata, të dënuar me mundime të përjetshme, ishin skllevër të demonëve. Mendimi për këtë duhet të na inkurajojë të përulemi dhe të falënderojmë me gjithë zemër Zotin tonë Jezu Krisht, i cili vetëm mund të na shpëtojë nga humnera e ferrit. Duhet të pendohemi që deri tani kemi harruar Perëndinë dhe hirin e madh të shpëtimit që Ai na ka dhënë. Le t'i kthejmë mendimet tona tek Ai - jo një Engjëll dhe jo thjesht një njeri që dha veten për të na shpëtuar. Le ta lavdërojmë Zotin për dhuratën e Tij të madhe, e cila na ka çliruar nga mundimi i përjetshëm. Le t'i lutemi Atij që të na japë dritën e Tij, në të cilën do të jemi në gjendje ta njohim dhe ta falënderojmë së bashku me Apostullin Pal: "duke falënderuar Perëndinë Atë, që na thirri të marrim pjesë në trashëgiminë e shenjtorëve në dritë, që na çliroi nga fuqia e errësirës dhe na solli në mbretërinë e Birit të Tij të dashur" (Kol. 1:12). Le të mendojmë edhe për lartësinë në të cilën na ngriti Mishërimi dhe për të cilën apostulli Pal flet kështu: “Duke u ngjitur në lartësi, e zuri robërinë dhe u dha dhurata njerëzve” (Efes. 4:8). Për të na shpëtuar nga mundimi i përjetshëm, Zoti thjesht mund të na falte, siç do të falte një mbret një kriminel të dënuar me vdekje. Ai nuk u ndal me kaq, që në vetvete do të kishte qenë një përfitim i papërshkrueshëm, por na ngriti drejt Vetes me hirin e Tij gjithëshenjtërues dhe, duke na adoptuar si bij të Tij, na bëri trashëgimtarë të të gjitha bekimeve të përjetshme: “Ky Frymë dëshmon me frymën tonë se ne jemi bijtë e Perëndisë. Dhe nëse fëmijë, atëherë bashkëtrashëgimtarë të Krishtit. 17). Kush mund të masë distancën midis errësirës në të cilën ishim dhe kësaj lartësie në të cilën na ka ngritur Zoti? Të dënuar në ferr, ne befas bëhemi të aftë të trashëgojmë lavdinë e Mbretërisë së Perëndisë. Serafinët janë të habitur kur shohin një ndryshim të tillë, por ne nuk duam ta ndiejmë as pak në zemrat tona. Ungjilltari Gjon dhe Apostulli Pal u kënaqën me dashurinë e pakufishme të Perëndisë që iu zbulua dhe i pari tha: “Perëndia e deshi aq botën, sa dha Birin e tij të vetëmlindurin” (Gjoni 3:16), dhe i dyti: “Ai nuk e kurseu Birin e vet, por e dha për të gjithë ne” (Rom. 8:32). Dhe ne as nuk duam të mendojmë për të gjitha këto. Vërtet, ne duhet t'i përsërisim shpesh vetes fjalët e thëna nga Dionisi qiellor Areopagiti, se Zoti del nga vetja, i prekur nga dashuria e pashprehur për të gjithë krijimin e Tij, veçanërisht për njeriun. Ai që është mbi të gjitha zbret tek ata që janë poshtë për t'u dhënë atyre mirësinë e Tij: “Për hir të së vërtetës, ne gjithashtu guxojmë të themi se Ai Vetë, i cili është Shkaku i gjithçkaje - falë dashurisë për të bukurën dhe të mirën në gjithçka - për shkak të teprimit të dashurisë së mirësisë, e gjen veten jashtë vetvetes, duke u tërhequr nga gjithçka që ekziston si nga një gjendje e mirësie. çdo gjë, Ai ulet nga një forcë super-thelbësore që është e pandashme prej Tij, që të çon jashtë” (Për emrat hyjnorë. 4, 13). Le të mendojmë për një dhuratë tjetër të madhe që na është dhënë nga Zoti. Ai, duke parashikuar çmendurinë, për shkak të së cilës ne do të humbnim të gjithë pasurinë e shpëtimit tonë të dhënë prej Tij dhe do të binim nga lartësitë e hirit në humnerën e mëkatit, na tregoi rrugën e pendimit, pas së cilës ne mund të kthehemi përsëri në hirin tonë të mëparshëm. Kjo është arsyeja pse Shën Isaku Sirian e quajti pendimin "hir pas hiri". Sa e pakuptueshme është dashuria e Zotit për njerëzit! Nuk mund të gjejmë dashuri të tillë mes njerëzve. Megjithatë, përkundër gjithë kësaj, ne mbetemi të paarsyeshëm dhe të pandjeshëm. Nëse një person na tregon një shenjë të vogël dashurie, ne e falënderojmë menjëherë. Sa e tmerrshme është mosmirënjohja jonë e padëgjuar ndaj Perëndisë në përgjigje të të gjitha përfitimeve të Tij të panumërta që na ka treguar! Edhe demonët nuk kanë një mosmirënjohje të tillë, sepse ata, duke mos marrë dhurata si ne, dikur u larguan nga Zoti dhe që atëherë kanë mbetur në braktisjen e tyre. Sa mirënjohës duhet t'i jemi Zotit për faktin që Ai na tregoi një butësi të tillë, ndërsa Ai i ndëshkoi rreptësisht engjëjt e rënë. Dashuria e Zotit për ne është aq e madhe sa që asnjë mëkat yni, sado i madh që të jetë, nuk mund ta shuajë atë. Le të mendojmë gjithashtu se si Zoti na tregoi këtë të mirë të madhe - Mishërimin e Tij Hyjnor. Kjo është përulësia më e madhe që Ai mori mbi Vete dhe e bëri natyrën njerëzore pjesë të Hyjnisë së Tij. Profeti David e quan këtë përulësi prirje të parajsës: “Përkulni qiejt dhe zbritni” (Ps. 17:10), dhe Apostulli Pal e quan poshtërim: “Ai, duke qenë shëmbëlltyrë e Perëndisë, nuk e konsideroi grabitjen si të barabartë me Perëndinë, por e bëri veten të pafajshëm, duke marrë formën e një shërbëtori” (Ps. 2,7). Gjithashtu, Shën Gregori Teologu, duke shpjeguar se çfarë lloj nënçmimi është ky, thotë: "Plotësia e zvogëlon lavdinë e saj deri në shkallën më të vogël, në mënyrë që unë, pasi e kam pranuar këtë Plotësi, të shkëlqej me lavdinë e saj në maksimum" ("Bisedë mbi Lindjen e Krishtit"). Dhe Shën Vasili i Madh, duke diskutuar për përbuzjen hyjnore dhe duke e krahasuar me krijimin e gjithë botës, vëren: "Zoti ishte i kënaqur të simpatizonte dobësitë tona dhe madje ishte në gjendje të pranonte vetë dobësinë tonë. Sepse epërsia e fuqisë së Tij nuk tregohet aq shumë nga qielli, toka, pafundësia e deteve, ujrave, ujrave dhe gjallesave në tokë. dekorimi i larmishëm i universit, por më tepër nga fakti që Zoti i paimagjinueshëm, nëpërmjet mishit, mund të hynte pa pasion në luftë me vdekjen, me qëllim që të na jepte pasion nëpërmjet vuajtjes së Tij” (“Për Shpirtin e Shenjtë”, kapitulli 8). Me faktin se Ai mori mbi vete natyrën njerëzore, Ai jo vetëm që e privoi Veten nga lavdia, lumturia dhe paqja që i takon një qenieje kaq të lartë, por vuajti para së gjithash nga ajo që vuan njeriu në këtë botë - nga mundimet e dhimbshme, nga qortimet e qëndrueshme, nga mundimet dhe, në fund, nga vdekja në kryq, siç është shkruar për EW në Kryqin: u vu para tij, duroi kryqin, duke përçmuar turpin” (Hebrenjve 12:2). Sa shumë ka bërë Zoti për ne, duke duruar një humnerë mundimesh dhe fyerjesh për shpëtimin tonë! Duke parë këtë, çdo mendje shkon në një furi dhe çdo gjuhë heshtet. Birit të Njeriut iu desh t'i thoshte vetëm një fjalë Atit të Tij Qiellor - dhe ndihma do t'i vinte menjëherë. Por në vend të kësaj, Ai donte të na çlironte nga fuqia e errësirës duke derdhur Gjakun e Tij të çmuar dhe Hyjnor. Si mund ta falënderojmë Atë që sakrifikoi veten e Tij në mënyrë që ne të jetojmë përgjithmonë? A mund të bënte Perëndia diçka më shumë për ne se sakrifica e kryqit e ofruar nga Fjala e mishëruar e Perëndisë? A kërkoi vërtet Zoti shumë prej nesh kur na urdhëroi të zbatonim urdhërimet e Tij? Sigurisht që jo. Le të pendohemi për mosmirënjohjen tonë ndaj Zotit të dashurisë. Le t'i dorëzohemi Atij, sepse Ai na krijoi dhe na shpëtoi me një çmim të tillë. Le t'i kërkojmë Atij me përulësi që të na djegë gjithë mosmirënjohjen me zjarrin e dashurisë së Tij, që dashuria e Tij të shkëlqejë në ne dhe që ne të mos duam asgjë në këtë botë më shumë se Ai. Le të mos e fyejmë më me mëkatet tona, por t'i shërbejmë me gjithë zemër, duke thënë me Shën Davidin: "Zot, unë jam shërbëtori yt" (Ps. 116:7). Ju mund të jeni të interesuar në: