Ortodoksyjny rękopis syryjski 1. tomu św. Izaaka Syryjczyka, synaj syr. 24 (19 traktat)

Abstrakcyjny. W publikacji przedstawiono tekst syryjski XIX traktatu rękopisu Sin. sir. 24. Przedmowa mówi o obecności traktatów z rękopisu synajskiego, które nie zostały uwzględnione w tłumaczeniu greckim. Wskazano cechy tekstowe opublikowanego traktatu, które potwierdzają inne rękopisy, zarówno wydania zachodnio-, jak i wschodnio-syryjskiego, co pozwala mówić o pewnej zależności obu wskazanych wydań od listy synajskiej. Dodatek zawiera analizę egzegetyczną i porównawczą XIX traktatu wydania wschodnio-syryjskiego. Z przeprowadzonej analizy tekstowej i egzegetycznej wynika, że ​​traktat ten, nie występujący we wszystkich rękopisach tradycji wschodnio-syryjskiej, dotarł do nas w zniekształconej formie i można go zaliczyć do wątpliwego tekstu przypisywanego św. Izaakowi Syryjczykowi. W rękopisie synajskim 1 znajduje się sześć traktatów, które nie zostały przetłumaczone na język grecki i w związku z tym nie znalazły się w tzw. 1. tomie św. Izaaka Syryjczyka. Zgodnie z kolejnością zawartą w rękopisie na Synaju traktaty te są ponumerowane następująco: 19, 21, 22, 24, 27, 29 2. W 2019 roku tłumaczeniem tych traktatów zajęła się M.G. Kalinina, a jako dodatek włączono je do księgi św. Izaaka Syryjczyka „Słowa ascezy” 3. Z przedmowy do tego wydania 4 wynika, że ​​spośród 14 przetłumaczonych traktatów pięć znajduje się w rękopisach prawosławnych (melkickich) 5 . Niestety tłumaczenia dokonał M.G. Kalinina z później opublikowanego bezkrytycznie rękopisu Nestorian Mardin 46 (XIII w.). Chronologiczny odstęp między tym rękopisem a listą Synaju wynosi pięć wieków. Z tego powodu uważamy, że nie można założyć z wystarczającą pewnością, że lista Mardina obiektywnie przekazuje oryginalny tekst tradycji oryginalnego rękopisu 6 . Cechą tekstową traktatu XIX jest w szczególności to, że w rękopisie synajskim traktat XIX jest przedstawiony jako jeden, a nie podzielony na dwa odrębne, w przeciwieństwie do tekstu syryjskiego opublikowanego przez P. Bejana 7 . Traktat ten znajduje się w tej samej formie w innym rękopisie Melchickim, Vat. sir. 125, a także w kadzi monofizyckiej. sir. 562 i Nestorian Berolin. Lub. kwarta. 1159. W rękopisie synajskim, porównując tekst z innymi rękopisami, odkrywa się lukę, która najwyraźniej ma związek z błędem kopisty. Ta sama luka znajduje odzwierciedlenie w trzech wymienionych powyżej rękopisach, co może wskazywać na pewną zależność od listy synajskiej. XIX traktat św. Izaaka Syryjczyka w wydaniu melchickim na liście Synaj Wydanie tekstu syryjskiego, przedmowy, przypisów i dodatku: Hieronim. Nikona (Skarga) ͬ ͘ ͒ ͕ ͝ ͗͠ ͕ ͡ ͪ ͝ ͐ ͝ ͚ͤ ͩ ͥ ͠ ͦ ͘ ͪ̈ ͫ ͢ ͑ ͕ ͚ ̈͝ ͐͠ ͕͓̈͐͢͠͝ ͕͚͙̈͐͘͘͢ ͕͚͚ͪ͐͘: 8 ख़ଯ ࠏगर्र्टा मार्टे ͓͐͢͠͝ ͐͗͐͠͝: ͙ͬͬͥͬ͐͘͢͢͡͡͝ ͗͝ ͕͗͐͘͢ ͒ͤ̈͘࠿: ͚ͪ̈͐͘͢͝ ͕ͥ͠ ͐͗ͬ͐͘͠. ͕͗͐ ͕͢͝: ͐ͦ͐͠ ͕͒͐̈͐͟͢͢͟͟͝͡͠: तझ࡯ ठ࡯ङ॥ ࡡࢢ ࢢফ ͢: ͒ ͠ ͥ ͕ ͓ ͠͝ ͢ ͐ ͕ ͡ ͢ ઝ॒ ͘ ͑ ͐ . ͐ ͚ ͪ ͑ ͑ ͗ ͝ ͡ ͡ ͬ ͙ ͝ ͥ ͢ ͘ ͒ ͑ ͒̈ ͓ ͠ ͝ ͢ ͑ 9 ͕ͥ͠ 10 ͟͢͝ ͐ ͝ ͬ ͘ ͬ ͗ . ͩ ͕ ͡ ͝ ͑ ͐ ̇͡ ͢ ͥ ͬ͠ ͐ ͼ ͡ ͢ ͬͪ͡ ͓ͫ̈ͬ͐͢͝ ̈͟͢͢͡͡͡° मार्टा मे में में मे में में में में में में में में मेंं ࡯ࢢ ࡯्॥ ࠟ 11 ࠯ࡡ ࠏ ̈ࢢଏ ઝૠ૝ି ௝ ࡯રॢ . ࡡ ࠯ ࡡࢢ ̈઩ ࡡ૫ 12 ࠯ࡡ૬ ࠯ ૫ࢢ ઐ ... ͕ͬ͒ͪͫͬ͗͘͢͢͡ ͕ͪ͢͡ ͓͗͘͢͢͠͝ ͕͒͒ͤͪ ͗̇͢͡ ͢͡ ͬ ͐ ͘ ͪ ͝ ͑ ͐ ͗ͬ͐͠͝ ͬ͐ͪͪ͐͡͡͡ ͕͐ͬ͗̇͝͝͝ . क̈࠯:ࡡ॥࢘ି ࡕड ઇࢪ ࠝࢡ करॠगࢢ .࠯ࢫ ઢ ࠠ ઇࢫ ࠏ઒પ ࡡࢢ ࢢ कमर्ट्टा मे मे मे मे मे मे में मे में ͐ͫ͢ ͕͚͙͐͢ ͐͒͘͢͢:͐͘͟͝ ͕͐ͬ͗͘͢͝͝ ͒͒ͪͬ͐͝ ͕͚ͪͬ͗͘͘͘͢͢: ͒ ͑ ͡ ͝ ͢ ͡ ͕ͤ̈͐͘͟͠͠ ͚ͪ̈͐͘͢͢ ͕ͥ͗͘͢͠͝ ͙ͬͬͥ͡͝ ͒͗͗͘͢ ͢͡ ͛͒͑͐͘͝ .͐͡͡ ͕͢͝ ͕ͦͫ͐͢ ͕͐ͬ͑͟͝ 13. ͫ͑͘͘ 14 ͚͙͐͡͡ ̈ͬ͗̇͘͟͢͢͠: संगर्ट्ट्ट् ͘͠ ͓ͫ̈͐͝͡ ͐͘͢͢. कतગ࡯ࢗି ࢢঋૡ࢝କ ઝઐ ૫૪ઝપબર . ͚͐ͪ͐ͬ͢͝͝ ͚͙͑͘͢͢ ̣͗͘͢͢ ͕͟ ̣͗͘͢͢:͕͟ ͐͠ ͫ͘͢͝ . 15 कर्मा में में में मे में में में ... ນ ॥ ࡡࢡ ढ़ ࢢࢯଐ 16 Öࢢ પࢢ३ຒࠀ ͐ͫ͢ ͐͠ ͨ͡ ͐͝ .͗̇͝ ͕͢͝ ͕͕͒̈ͬ͐͘͡ ͚͙ͬ͘͢͢ ͐ͫ̈͢͢͠͠͝. मे मे मे मे में में में में में में ࡯૟૫ࢡ ଏ૕ઠରપપનપપપ૪પપપપ૪પપપ૪પપક . ᡡạạạạạ််််််််််််််််််််််် ͗̇͝ ͕͐ͦ ͐͠͠ ͕̈͐͟͝ ͗̈͘͢͝ कॐमट ࠝࢢ ̈ࢯ .ए ੕ࡕ ͢૫ ࢢઇ ธฝ॥ࢯ ॥ࠝ ઝ ઒ઇ ̈ચ ૫ࠝઐ ककढ़ଏ .̇ࢪ ॥ ࠤ̈ઝࡡ િ ࢢ:ૠ ࠫૢર ࡯૫ຒ ࠯ૠ ૫॒ ࡯:࠯ দए ॥ ࡯ࢢ ࢡଏ .य़ দપ ઝ ॥ ̈ ૠ: ु संग्ट करामा मे में मा में में में में में में ธภ ࡡ ̇॥ .ࢢธ ड ࡡࢢି࢝ ࡡ ࠠૐ: कॐर्मार कर्टे मे में में में में क्टे में क्टे ͕͐͢͢͝ ͒͗̇͟͠ ͦͫ͛ͬ͐͘͝ ͚ͤ͢͢͡͡ 18 ͒͗ ͨ̇ͦ͟͟͝ ͕͕ͬ͐͘͟͝ कर्पर्ट्ट्ट्ट:समेंर्ट्ट:समारान ͗͢͠͠͝ ͕ͩ̈ͬ͐͡͝ ͕͐ͬ͐ͪ̀͡͡ मेंरेंपरानन ͬͪͨ͘͝ ͫ͗͘͢͢͝ .͕ͩ͐ͬ͡͝͝ ͒ͩͪ͝ࢯ ͛͡॥࡯ ͗͘͢͠ ͛͒ͬ͘͝ ͗͢͠͝ ͕͐͘͟͝ ͗͢͠͝:ͩͪ͒͐͘͡ ͚̈ͫ͒͗͘͘͢͠͝ ͢͡ ͪ͐͢͝ कॐઇ॥ढॐ ठग्रे मेंर मार्टे में में मे में में में में में का क्र्ट्ट गक़रॐ ࡡ ࢢ ࠘ି ଒ଏૡ࡝૫ର. Traktat 19. wydania wschodnio-syryjskiego Traktatu XIX, należącego do wydania wschodnio-syryjskiego, nie ma w starożytnych rękopisach melkickich (prawosławnych) ani we wszystkich egzemplarzach wydania zachodnio-syryjskiego; ponadto brakuje go również w jednym ze starożytnych rękopisów Nestorian Brit. Dodać. 14632, tel. 45r. Zaraz po traktacie 18 (jeśli kierować się numeracją wprowadzoną przez Bejana) następuje traktat 20. Inne rękopisy Nestorian mają ten sam układ traktatów: Berolin. Lub. kwarta. 1159 i Berolin. Lub. Październik 1258. W ostatnim z nich na końcu korpusu umieszczony jest traktat 19. W innym rękopisie Nestorian z British Library Brit. Dodać. 14633, traktatowi temu towarzyszy glosa stwierdzająca, że ​​wstawienia tego dokonali Nestorianie 19 . Jak rozumiemy, możliwą tego przyczyną jest częsta wzmianka w tym traktacie o Teodorze z Mopsuestii. Rzeczywiście, w traktacie XIX znajdują się trzy odniesienia do Błogosławionego Tłumacza. W pierwszym widzimy niezwykle entuzjastyczną, jak to ujmuje G. Bickel, pochwałę Teodora z Mopsuestii. W drugiej znajduje się odniesienie do komentarza Teodora do Dziejów Apostolskich. Trzecia zawiera odniesienie do interpretacji Księgi Hioba. Przyjrzyjmy się wszystkim trzem fragmentom. Odnosząc się do pierwszego cytatu, warto zauważyć, że w tym „chwalebnym” fragmencie wymieniono księgi biblijne, w których Teodor mówił o „porządku objawień”: Księgę Rodzaju, Księgę Hioba, 12 Proroków, Dzieje Apostolskie i Ewangelię Mateusza. Jednak autor XIX traktatu tylko częściowo posługuje się przykładami z tych ksiąg. Na przykład proroctwa i objawienia 12 proroków w ogóle nie są używane. Dziwne staje się także to, że autor XIX traktatu częściej podaje przykłady z tych ksiąg, których Teodor nie wymienia. I tak przykłady z Listów Apostolskich podane są dwanaście razy, Księga Wyjścia jest cytowana osiem razy itd. Ponadto można zauważyć, jak fragment składający się z pochwały dla Teodora przerywa narrację: „...ponieważ był zdumiony, jak mówi Pismo. [Fragment pochwały.] Albowiem w Piśmie Świętym jest mowa o sześciu rodzajach objawień” 20 . Uwagę zwraca także jedna cecha. Autor XIX traktatu, pomimo obecności odniesień do Teodora, wyraźnie wchodzi w konflikt z egzegetyczną metodą interpretatora mopsuestowskiego. Na przykład to, co autor XIX traktatu nawiązuje do „porządku wzniosłych wnikliwości i poznania natury Boga” 21: Ty jesteś Chrystus, Syn Boga żywego (Mt 16:16) i który jest obrazem niewidzialnego, przez którego On także stworzył światy (Kol 1:15–16; Hbr 1:1–2). Teodor z Mopsuestii w swojej interpretacji tych fragmentów stwierdził coś przeciwnego, a mianowicie, że w fragmentach tych nie objawia się „wiedza o naturze Boga”. W swojej interpretacji Ewangelii Mateusza (por. Mt 16,16) Teodor pisze: „Tak jak Natanael przez taką spowiedź nie wydaje się mieć wiedzy o Boskości, tak Marta poprzez takie wyznanie nie udowadnia swojej znajomości Boskości, podobnie jak błogosławiony Piotr” 22. Biskup Ravvula również to potwierdza. Edessa w liście do św. Cyryla Aleksandryjskiego: „On (Teodor) mówi, że nawet apostoł nie uznał Chrystusa za Boga (por. Mt 16,16), lecz że Kościół został stworzony na wierze, która jest w człowieku”23. Teodor w swojej interpretacji drugiego fragmentu wyklucza także „znajomość natury Boga”. Według zeznań księdza Hezychiusza z Jerozolimy, opierając się na tych fragmentach, Teodor stwierdził, że „nie jest On wcielonym Słowem, ale człowiekiem przez wywyższenie życia i doskonałość cierpienia zjednoczonym ze Słowem Bożym” 24. Teodor w swojej interpretacji pierwszych wersetów Listu do Hebrajczyków (por. Hbr 1,1-2) pisze: „w istocie przez to należy rozumieć postrzeganą osobę, która nie ma absolutnie nic wspólnie z Bogiem, Słowem” 25. Podobną sprzeczność można znaleźć w „czwartym porządku proroctw”. Autor XIX traktatu twierdzi, że objawienia „doszły do ​​proroków, którzy przepowiadali przyszłość na wiele stuleci” 26, natomiast wiadomo, że Teodor wykluczył prorokom taką możliwość przepowiadania wydarzeń „na wiele stuleci” i ograniczył wszelkie proroctwa do epoki, w której żył ten czy inny prorok 27. Warto zauważyć, że klasyfikacja sześciu rodzajów objawień dokonana przez autora XIX traktatu jest nieco sztuczna i warunkowa i powoduje spore zamieszanie. I tak na przykład autor nazywa objawienie zmysłowe „drabiną Jakuba”, podczas gdy to objawienie, zgodnie z narracją biblijną, miało miejsce we śnie (por. Rdz 28,12) i zgodnie z klasyfikacją XIX traktatu należy zaliczyć do szóstego rodzaju objawienia – „we śnie”. Fenomenu „krzewa” nie można przypisać objawieniu poprzez żywioły, gdyż ogień, który nie spalił krzaka, był niematerialny. Objawienie o „przybytku” można raczej przypisać do drugiego rodzaju objawień, choć autor XIX traktatu zalicza je do typu pierwszego – poprzez zmysły. Pojawienie się trzech aniołów Abrahamowi zawiera proroctwo i faktycznie jest to główny powód objawienia, ale autor XIX traktatu nawet o tym nie wspomina i odnosi to zjawisko do objawienia poprzez zmysły. Pod koniec traktatu nasz autor był całkowicie zdezorientowany w zaproponowanej przez siebie klasyfikacji proroctw. I tak np. na początku XIX traktatu autor twierdzi, że „porządek objawienia” jest wyższy od wiedzy ludzkiej, 28 na końcu traktatu wręcz przeciwnie, uważa, że „objawienia nie są dokładne [wiedzy] o prawdzie. Podobnie działania [Boga] i cuda w tych objawieniach nie powinny być nazywane wiedzą i prawdą” 29 - i dalej: „Od nich nie da się uzyskać [wiedza] o uprzedniej wiedzy Boga, czyli o niezrozumiałości Jego natury, lub o zrozumieniu tajemnic Jego woli wobec ludzi itd., które osiąga się poprzez solidną wiedzę o Nim”30. Widzimy tu, że „zdrowa wiedza o Nim”, czyli o Bogu, jest świadectwem dokładniejszym niż samo „objawienie i działanie Boga” 31. Tak dziwna wypowiedź autora XIX traktatu zawiera kilka sprzeczności z myślami zawartymi zarówno w samym traktacie XIX, jak i w pismach św. Izaaka Syryjczyka. Na przykład z tego samego traktatu XIX wiemy, że Objawienie przekazuje „wiedzę o sprawach przyszłego świata, o porządku zmartwychwstania i przemiany ciał ludzkich itd., a także wiedzę o naturze Boga” 32, ale jak widzimy, to samo stwierdzenie autor traktatu XIX odrzuca: z tych objawień „nie da się uzyskać wiedzy o przedwiedzy Boga ani o niezrozumiałości Jego natury” 33. Można też zauważyć, że w kolejnym, 20. traktacie św. Izaak twierdzi, że wręcz przeciwnie, to w objawieniu przekazywana jest wiedza „o naturze Jego istoty”. Być może tak oczywiste sprzeczności były powodem, dla którego kopista Berolinum lub. Październik 1258 nie umieścił tych fragmentów w rękopisie. Klasyfikacja objawień Teodora z Mopsuestii Teraz należy wyjaśnić, czy Teodor rzeczywiście mówił w swoich książkach o sześciu rodzajach objawień. W interpretatorze mopsuestowskim można znaleźć pewną klasyfikację objawień, ale jest to raczej uogólnienie niż rozkład. Tym samym Teodor utożsamia takie pojęcia, jak „wizja” i „słowo Pańskie”. „Pismo” – pisze Teodor – „słowem Pańskim” nazywa takie działanie, przez które prorocy, poprzez dary duchowe, otrzymali wiedzę o przyszłości, a „wizją” nazywa to samo działanie, czyli objawienie Boże, przez które otrzymali wiedzę o tym, co nieznane. Ponieważ prorocy z jednej strony w niewypowiedziany sposób przyjmowali za sprawą łaski Ducha Bożego na swoje dusze pewne przeczucia, a z drugiej także poznali wiedzę. przyszłości jakby od kogoś mówiącego, pod wpływem Ducha Świętego, dlatego Pismo Święte nazywa ją wizją i słowem Pana” 35 . W innym miejscu Theodore ponownie łączy objawienia otrzymane w stanie ekstazy z objawieniami otrzymanymi podczas snu. I tak w komentarzu do księgi proroka Nahuma pisze: "Wszyscy prorocy w stanie ekstazy otrzymywali wiedzę o niewysłowionych tajemnicach, gdyż trzeba było, aby ich umysły były daleko od świata realnego i przez to wznosiły się wyłącznie do kontemplacji przedmiotów objawionych. Tak jak my nie jesteśmy w stanie w pełni zrozumieć słów nauczyciela, jeśli nie wyrzekniemy się wszystkiego, co obce i nie skierujemy uwagi tylko na jego słowa, tak i prorocy byliby w stanie je zrozumieć. straszliwe i niewysłowione Boskie objawienia, gdyby ich duch nie wyrzekł się wszystkiego, co ziemskie? I tak jak we śnie my, odrywając się od obecnego stanu ciała, dostrzegamy obrazy objawione naszemu duchowi, tak i prorocy kontemplują to, co zostaje im objawione, gdy ich umysł zostaje poddany łaskawemu działaniu Ducha Świętego” 36 . Teodor identyfikuje w tym miejscu objawienie we śnie i objawienie w rzeczywistości, co nie odpowiada klasyfikacji XIX traktatu. Ogólnie rzecz biorąc, u Teodora nie można znaleźć klasyfikacji sześciu typów objawień, jaką proponuje autor XIX traktatu, odwołując się do nauczania Teodora. Teodor ma także przykład objawienia, którego nie ma w traktacie XIX. "Czasami prorokom wydawało się, że Pan zdawał się dotykać ręką ich umysłów, aby przekazać im niezbędną naukę. Stąd wzięło się użycie wyrażenia w Piśmie Świętym: "i spoczęła na mnie ręka Pana". 37 I kolejny przykład objawienia poprzez „zachwycenie”: „Czasami prorocy doświadczali nagłego pochwycenia swego ducha przez Ducha Bożego, aby otrzymać objawienia dotyczące przyszłości. Na przykład prorok Nahum był w takim stanie, kiedy otrzymał objawienie o Niniwie i określił ten stan słowem „uniesienie” 38 . Jednakże przykład „mentalnego podziwu” autora XIX traktatu sięga nie proroka Nahuma, ale apostoła Pawła (por. 2 Kor. 12, 2–4). „Dlatego w rzeczywistości istniały dwa główne sposoby przyjmowania przez nich (proroków - I. N.). ) Boskie objawienia: jedno polega na bezpośrednim przekazywaniu im Boskich prawd i definicji w zwykłym stanie przebudzenia, a drugie to objawienie im nieznanego w stanie ekstazy” 39. Do takiego wniosku doszedł P.V. Guryev w rozdziale „Nauczanie Teodora z Mopsuestii o proroctwach”. Przejdźmy do rozważenia fragmentu interpretacji Dziejów Apostolskich. Zdaniem Gustava Bickela fragment ten „nie jest cytatem jako takim” 40. Zdaniem redaktorów tekstu trudno ustalić, gdzie kończy się rzekomy cytat 41. Podążając za obserwacją Bickela, można przypuszczać, że powołania się na „Błogosławionego Tłumacza” dokonał nie autor XIX traktatu, lecz kopista, który dostrzegł paralelę i postanowił utrwalić ten fragment cytatem. Rzeczywiście, uważna lektura tego fragmentu ujawnia interwencję kopisty. W tym fragmencie jest kilka sprzeczności, ujawniających niespójność samego cytatu i jego niezgodność z tekstem biblijnym. W wersecie czytamy: A ci, którzy szli drogą z Pawłem, stali oniemiali, słysząc głos, ale nikogo nie widząc (Dz 9,7). Nacisk położony jest na fakt, że ci, którzy szli z Pawłem, „słyszeli głos, ale nikogo nie widzieli”. W interpretacji przypisywanej Teodorowi teza ta zostaje powtórzona, ale następnie obalona: „W milczeniu i bez słów, ogarnięci wątpliwościami, ponieważ zmysłowo poczuli głos, który do niego mówił, i zobaczyli światło, które mu się ukazało, na tyle, na ile było to możliwe, ujrzeli 42 - aby Saul nie myślał później, że to on zmyślił to, co się wydarzyło i na niego wpłynęło, podczas gdy nikt z tych, którzy z nim byli, nie słyszał ani nie widział, ponieważ nikogo nie widzieli” 43. Obecność takich sprzeczności i nieostre granice cytatu mogą wskazywać na interpolację w tym fragmencie. Na koniec rozważmy trzeci fragment XIX traktatu, w którym znajduje się wzmianka o „Błogosławionym Tłumaczu”. W akapicie 5 stwierdza się, że „wszystkie objawienia, które Bóg daje, aby uczyć ludzi i pouczać ich o rzeczach”, po czym następuje stwierdzenie, że „wyraźnie pokazuje to Błogosławiony Tłumacz w drugim tomie poświęconym Hiobowi” 44. Tutaj pojawia się kolejne pytanie. Jeśli Teodor rzeczywiście nauczał, że w Księdze Hioba znajdują się różnego rodzaju Boskie objawienia, to wynika z tego, że księga ta jest natchniona przez Boga, ponieważ przez nią Bóg objawił się ludziom, „aby ludzi uczyć”. A jeśli w Księdze Hioba są prawdziwe objawienia, to znaczy, że zostały dane dla kogoś i dla kogoś. W ten sposób zostaje uznana realność historyczna tej księgi, co stoi w sprzeczności ze znanym faktem, że Teodor uważał księgę Hioba za bajkę pozbawioną rzeczywistości historycznej, a w dodatku za księgę nie natchnioną przez Boga, wierząc, że Bóg nie objawił się przez nią. A Teodor sam uważał błogosławionego Hioba za „człowieka niewykształconego” 45. Księga ta była „obca i niezrozumiała Teodorowi z Mopsuestii – temu, który heretycko „przeciął” Chrystusa „na pół”, dzieląc Go na dwie osoby, wypaczając prawdę o Nim” 46. Z tego powodu Teodor usunął tę księgę z kanonu biblijnego 47. Zatem kolejna sprzeczność ponownie sugeruje interwencję kopisty, który oczywiście wpisał imię „Błogosławionego Tłumacza” zamiast kogoś innego, ponieważ Teodor nie mógł zinterpretować księgi Hioba w ten sposób. Klasyfikacja objawień św. Izaaka Syryjczyka Trzeba też dodać, że jeśli porównamy sposób interpretacji sześciu typów objawień z pismami św. Izaaka, to nie znajdziemy pożądanej tożsamości. W 21. Słowie wydania rosyjskiego kilkakrotnie pojawia się kwestia objawień i wizji 48: „Czy wizja i objawienie to to samo, czy nie?” Autor odpowiada: „Nie. Różnią się od siebie”. I dalej św. Izaak opisuje sposoby widzenia: „W obrazach i obrazach, jak to miało miejsce w starożytności w Starym Testamencie, w głębokim śnie lub na jawie, a czasem z całą dokładnością, a czasem jakby w duchu i poniekąd pośrednio, dlatego ten, kto ma wizję, często nie wie, czy widzi na jawie, czy w stanie snu” 49 . Widzimy tutaj, że klasyfikacja odbywa się tylko na trzy sposoby: na podstawie obrazów, snów i stanu jawy; możliwy jest również czwarty sposób - w pewnym stanie mieszanym, na wpół uśpionym. Jedną z głównych przyczyn wizji i objawień, na którą wskazuje św. Izaaka, którego nie ma ani u autora XIX traktatu, ani u Teodora z Mopsuestii, istnieje „czystość i zepsucie sumienia” 50, a także stan „modlitwy duchowej” 51. Jak widzimy, zaproponowanej przez autora XIX traktatu klasyfikacji sześciu typów objawień nie ma ani u Teodora z Mopsuestii, ani u św. Izaaka Syryjczyka. Wszystkie tego rodzaju sprzeczności i niespójności wskazują, że traktat XIX, znajdujący się jedynie w wersji Nestoriańskiej pierwszego tomu, dotarł do nas w zniekształconej formie. Biorąc zatem pod uwagę fakt, że traktat 19 nie występuje we wszystkich rękopisach wydania wschodnio-syryjskiego, a także obecność oczywistych sprzeczności w tym traktacie, z większym prawdopodobieństwem możemy stwierdzić, że traktat ten zawiera interpolacje wprowadzone przez skrybę Nestorian. Na pytanie, czy traktat XIX należy do św. Izaaka Syryjczyka, nie możemy z całą pewnością odpowiedzieć z następujących powodów. Jak stwierdzono powyżej, traktat ten nie występuje w tradycji rękopisów zachodnio-syryjskich i melkickich. Nie ma go także we wczesnych rękopisach wschodnio-syryjskich, co potwierdza rękopis Nestorian z X wieku. Brytyjczyk. Dodać. 14632. Jego pojawienie się w rękopisie Nestorian z XI – XII wieku. towarzyszy glosa stwierdzająca, że ​​traktat nosi ślady interpolacji 52. W późniejszych rękopisach wydania wschodnio-syryjskiego, np. Berolin. Lub. Październik 1258, traktat 19 znajduje się już na końcu korpusu i zawiera luki 53. Wydaje nam się, że traktat ten został włączony do rękopisów w późniejszym czasie (ok. XII-XIII w.) i utrwalił się w tradycji wschodnio-syryjskiej. Z powyższych powodów dziewiętnasty traktat wydania wschodnio-syryjskiego należy zaliczyć do tekstów wątpliwych przypisywanych św. Izaakowi Syryjczykowi. Akty Soborów Ekumenicznych. T. 3. Konstantynopol 2. Ekumeniczny W. Izaak Syryjczyk, słowa św. ascety. Siergijew Posad: Drukarnia STSL, 1911. Izaak Syryjczyk, św. O tajemnicach Bożych i życiu duchowym: teksty nowo odkryte / przeł. z ojcem., notatka., przedmowa. i po. Metropolita Hilarion (Alfeev). Petersburg: Wydawnictwo Oleg Abyshko, 2013. Izaak Syryjczyk, św. Słowa Ascetyczne. [Siergijew Posad:] STSL, 2019. Hesychius Hierosolymitanus. Ab Ecclesiastica historia // Concilium universale Constantinopolitanum sub Iustiniano habitum. Concilii actiones VIII/wyd. J. Strauba. Berolini: In aedibus Walter de Gruyter & Co., 1971 (ACO; [tom IV], tom I). s. 90–91. Mar Isaacus Ninivita. De Perfecte Religiosa / wyd. P. Badjana. Paryż; Lipsk: Otto Harrassowitz, 1909. Rabbula Edessenus. Epistola ad sanctum Cyrillum contra impium Theodorum // Concilium universale Constantinopolitanum sub Iustiniano habitum. Concilii actiones VIII/wyd. J. Strauba. Berolini: In aedibus Walter de Gruyter & Co., 1971 (ACO; [tom IV], tom I). s. 89. Teodor Mopsustenus. Ex libro quinto commenti de creatura // Concilium universale Constantinopolitanum sub Iustiniano habitum. Concilii actiones VIII/wyd. J. Strauba. Berolini: In aedibus Walter de Gruyter & Co., 1971 (ACO.; [T. IV], t. I). Guryev P.V. Teodor, biskup Mopsuestii. M.: Drukarnia L. i A. Snegirevów, 1890. Kavvadas N. Świat idei Mar Ishaka. Antiocheńskie podstawy teologii Iszaka // Izaak Syryjczyk, św. (Mar Izaak z Niniwy) . Książka o wzniesieniu się mnicha: Zbiór pierwszy (traktaty I–VI) / Ogólne. wyd. i pas z języka syryjskiego, arabskiego, greckiego A.V. Muravyova. M.: Wydawnictwo „Yask”, 2016. s. 137–142. Kalinin M.G. Zastosowania // Izaak Syryjczyk, św. Słowa Ascetyczne. [Sergiev Pasad:] STSL, 2019. s. 526–580. Kessel G.M. Tradycja rękopisowa pierwszego tomu korpusu syryjskiego Izaaka z Niniwy [Część wprowadzająca] // Izaak Syryjczyk, św. (Mar Izaak z Niniwy) . Książka o wzniesieniu się mnicha: Zbiór pierwszy (traktaty I–VI) / Ogólne. wyd. i pas z języka syryjskiego, arabskiego, greckiego A.V. Muravyova. M.: Wydawnictwo „Yask”, 2016. Malkov P.Yu. Miłośnik Chrystusa. Patrystyczne interpretacje Księgi Hioba. M .: Wydawnictwo klasztoru Sretensky, 2014. Muravyov A.V. Świat idei Mar Ishaka. Źródła i kontekst // Izaak Syryjczyk, św. (Mar Izaak z Niniwy) . Książka o wzniesieniu się mnicha: Zbiór pierwszy (traktaty I–VI) / Ogólne. wyd. i pas z języka syryjskiego, arabskiego, greckiego A.V. Muravyova. M.: Wydawnictwo „Yask”, 2016. Savrey V.Ya. Szkoła antiocheńska w dziejach myśli chrześcijańskiej. M.: Wydawnictwo Uniwersytetu Moskiewskiego, 2012. Timofiejew B., ks. Typologia w interpretacji proroctw Teodora z Mopsuestii // Kh. 2016. nr 2. s. 193–207. Hagman P. Asceza jako teologia polityczna: asceta jako sakrament u św. Izaaka z Niniwy // Czcigodny Izaak Syryjczyk i jego dziedzictwo duchowe: Materiały I Międzynarodowej Konferencji Patrystycznej Ogólnokościelnych Studiów Podyplomowych i Doktoranckich im. Świętych Cyryla i Metodego. M.: [Ogólnokościelne studia podyplomowe i doktoranckie im. Św. Cyryl i Metody, 2014. s. 259–273. Bickell G. Ausgewählte Schriften der syrischen Kirchenväter Aphraates, Rabulas und Isaak von Ninive, zum ersten Male aus dem Syrischen übersetzt. Kemptena, 1874. [Miller]. Ascetyczne homilie św. Izaaka Syryjczyka. Boston: Klasztor Świętego Przemienienia Pańskiego, 2011. Zobacz tabelę stosunków traktatów: Nikon (Skarga) Hierom. Ortodoksyjny rękopis syryjski 1. tomu św. Izaaka Syryjczyka, Synaj syr. 24 (traktat 18) // Diakryzys. 2019. Nr 1 (1). s. 20–49; [Młynarz]. Ascetyczne homilie św. Izaaka Syryjczyka. Boston, 2011. s. 575. W wydaniu Bejana odpowiadają one traktatom: 20–21, 23, 24, 26, 29, 31. Zobacz: Kalinin M.G. Zastosowania // Izaak Syryjczyk, św. Słowa Ascetyczne. [Sergiev Posad,] 2019. s. 526–580. Naszym zdaniem dziwny jest początek dodatku, w którym znajdują się nowo przetłumaczone teksty. Na pierwszej stronie przedstawiono fotografię karty rękopisu prawosławnego z X w., natomiast w samym aneksie zamieszczono tłumaczenie z XIII-wiecznego rękopisu nestoriańskiego. Jeszcze bardziej zaskakujące jest to, dlaczego M.G. Kalinin (myślę, że dla sirologa nie może to być zwykła pomyłka) wybrał kartkę, która – jak sam uważa – zawiera tekst przypisywany monofizyckiemu pisarzowi Filoksenowi. Zobacz: Od redaktora. s. 5–8. Warto zauważyć, że najstarszym zabytkiem zawierającym 1. tom św. Izaaka Syryjczyka jest rękopis synajski. sir. 24, VIII – IX w. W przeciwieństwie do tego rękopisu, M.G. Kalinin wskazuje na inny rękopis Nestorian, Vat. sir. 367, które niektórzy uczeni datują na VIII wiek. Jednak według cech paleograficznych rękopis ten jest zbliżony do rękopisów z VIII–IX w. (patrz: Kessel G.M. Rękopis tradycja pierwszego tomu syryjskiego korpusu Izaaka z Niniwy // Izaak Syryjczyk Czcigodny (Mar Ishak z Niniwy). Księga o wejściu mnicha: Pierwszy zbiór (traktaty I–VI) / wyd. ogólne i tłumaczenie z języka syryjskiego, arabskiego, greckiego. A.V. Muravyova. M., 2016. s. 72) oraz w fakt wydaje się być w tym samym wieku, co lista Synaj. Ponadto rękopis watykański jest poważnie uszkodzony i zawiera niekompletny tom: 25 z 82 traktatów. Według G.M. Kessela, w opracowaniu Chabota rękopis ten zaliczany był do kategorii tekstów nieautentycznych (zob.: Kessel G.M. Manuscript tradycja... s. 57, przyp. 184): najprawdopodobniej Chabot miał na myśli uszkodzenie rękopisu. Biorąc pod uwagę te fakty, rękopis Vat. sir. 367 może pełnić rolę głównego źródła tradycji rękopisów (wydanie wschodnio-syryjskie) wraz z listą synajską. MG Kalinin myli się: w tradycji melchickiej znanych jest nie pięć, ale siedem (a raczej sześć) przetłumaczonych traktatów: traktaty 20 i 21 (według numeracji wprowadzonej przez Bejana) są przedstawione w rękopisach melchickich jako jeden traktat. Zobacz: Grzech. sir. 24, ul. 6r – 6v; Kadź. sir. 125, fol. 11r–11w. Tekst opublikowany przez Bejana nie odzwierciedla dokładnie oryginalnego rękopisu. Bejan dokonał bliżej nieokreślonych poprawek. Poprawki znajdujące się na marginesach zostały przez niego wprowadzone do tekstu głównego bez komentarza (patrz: Kessel G.M. Manuscript tradycja... s. 65). Bardzo często Bejan wprowadzał poprawki do tekstu głównego, a tekst główny wprowadzany był do aparatu (por. tamże, s. 64). Ogólnie rzecz biorąc, działalność wydawnicza tego katolickiego naukowca nie jest pozbawiona wad. Według rosyjskiego sirologa G.M. Kessela „wydania tekstów syryjskich Bejana często odbiegają od norm krytycznej pracy z tekstem” (tamże, s. 57). W związku z tym tłumaczenia tych tekstów nie mogą być już postrzegane jako pełne odwzorowanie oryginału. Byłoby znacznie lepiej, gdyby M.G. Kalinin zrobił to z oryginalnego rękopisu – wtedy mieliby zupełnie inne zainteresowania naukowe. I jeszcze jedna mała uwaga, a raczej życzenie. Dla czytelnika prawosławnego te słowa św. są przede wszystkim nie tylko interesujące, ale także pożądane. Izaaka Syryjczyka, które znajdują się w rękopisach prawosławnych (melkickich) pierwszego tomu i które nie zostały przetłumaczone na język grecki. Wydaje nam się, że konieczne było rozpoczęcie zapoznawania rosyjskiego czytelnika prawosławnego z tłumaczeniem tych słów. A tłumaczenie tych słów należało dokonać nie z rękopisu Nestorian z XIII wieku, ale z Synaju Sin. sir. 24 (VIII w.), skopiowany w tym samym klasztorze św. Sawy Uświęconego, w którym na przełomie VIII–IX w. dokonano tłumaczenia greckiego. Wtedy oczywiście tłumaczenie tych słów harmonijnie wpasowałoby się w ogólny kontekst pierwszego tomu i zapewniłoby tę kompletność, której nie udało się osiągnąć greckim tłumaczom. W tym wydaniu są to memy 20 i 21. Patrz: Mar Isaacus Ninivita. De Perfecte Religiosa / wyd. P. Badjana. Paryż; Lipsk, 1909, s. 161–163. W tekście obu rękopisów występuje luka, którą rekonstruujemy na podstawie dwóch rękopisów brytyjskich: Brit. Dodać. 14632, 14633: ॥ऒ ॠ: પି ทททททททททททททททท przezททททททททททททททททഗ W Vacie. 125 dodano: ͗ͼ͝. Litera ͠ w rękopisie jest trudna do odczytania, przywracamy ją wg Vat. #125: Fol. 43v. Przypomnijmy, że niemiecki syrolog Gustav Bickel poczynił własną uwagę na temat dwóch pierwszych fragmentów. I tak pisze: „Jednakże jedna notatka na marginesie Monofizyty wyjaśnia to połączenie jako interpolację Nestorian, w rzeczywistości jedynie podkreśla bezużyteczność tego połączenia (nie jest to cytat jako taki, a jedynie dodatek do jakby bezsensownej notatki, że Teodor w swoim komentarzu do Dziejów Apostolskich i we wszystkich swoich pismach mówił to samo), a w żaden sposób nie potwierdza związku Izaaka z Teodorem z Mopsuestii, jest jedynie zbyt pompatyczną pochwałą skierowaną pod jego adresem”. Bickell G. Ausgewählte Schriften der syrischen Kirchenväter Aphraates, Rabulas und Isaak von Ninive, zum ersten Male aus dem Syrischen übersetzt. Kempten, 1874. S. 280). Kalinin M.G. Dodatek... s. 528. Teodor Mopsustenus. Ex libro primo de incarnatione [actio IV, XXV] // Concilium Universale Constantinopolitanum sub Iustiniano habitum. Concilii actiones VIII/wyd. J. Strauba. Berlin, 1971 (ACO; [T. IV], t. I). s. 55. Rus. Tłum.: Akty Soborów Ekumenicznych. T. 3. Konstantynopol 2. Ekumeniczne V. St. Petersburg, 1996. 4. spotkanie, § 25. s. 324. Rabbula Edessenus. Epistola ad sanctum Cyrillum contra impium Theodorum [actio V] // Concilium Universale Constantinopolitanum. s. 89. Rus. Tłum.: Akty Soborów Ekumenicznych. T. 3. Spotkanie 5. s. 356. Hesychius Hierosolymitanus. Ab Ecclesiastica historia [actio V] // Concilium Universale Constantinopolitanum. s. 90. Rus. Tłum.: Akty Soborów Ekumenicznych. T. 3. Spotkanie 5. s. 357. Akty Soborów Ekumenicznych. T. 3. Spotkanie 5. s. 349. Kalinin M.G. Dodatek... s. 531. Patrz: Timofiejew Borys, ks. Typologia w interpretacji proroctw Teodora z Mopsuestii // Kh. 2016. Nr 2. S. 206. Zobacz: Kalinin M.G. Dodatek... s. 527. Teodor Mopsustenus. Komentarz w Abdiam prorokam // PG. 66. Kol. 308. Rus. Tłum.: Guryev P.V. Teodor, biskup Mopsuestii. M., 1890. S. 211. Teodor Mopsustenus. Komentarz w Nahumum proroka // PG. 66. Kol. 401–404. Rus. Tłum.: Guryev P.V. Teodor, biskup Mopsuestii. s. 211–212. Guryev P.V. Teodor, biskup Mopsuestii. s. 212. Bickell G. Ausgewählte Schriften der syrischen Kirchenväter Aphraates. S. 280. Zobacz: Kalinin M.G. Dodatek... s. 530, przyp. 4. To ostatnie zdanie zostało pominięte w tłumaczeniu M.G. Kalinina, natomiast w tłumaczeniu Metropolitana. Hilariona, zachował się, co odpowiada tekstowi syryjskiemu. (Patrz: Bedjan, 1909. R. 157). Dodać należy, że po słowach „i zobaczyli” w tekście syryjskim następuje kropka, która może wskazywać na koniec zamierzonego cytatu. Tłumacze łamią tę interpunkcję, przez co określenie granic cytatu staje się naprawdę trudne. Kalinin M.G. Dodatek... s. 530. Zobacz także tłumaczenie Met. Hilarion (Alfeev): Izaak Syryjczyk, św. O tajemnicach Bożych i życiu duchowym. Nowo odkryte teksty. Petersburg, 2013, s. 293–294. Właśnie tam. s. 295. Zobacz też: Kalinin M.G. Dodatek... s. 533. Zobacz: Teodor Mopsuestenus. Ex Commentario in Iob [actio IV, LXVI] // Concilium Universale Constantinopolitanum. s. 67. Rus. Tłum.: Akty Soborów Ekumenicznych. T. 3. Spotkanie 4. § 66. s. 334. Malkov P.Yu. Miłośnik Chrystusa. Patrystyczne interpretacje Księgi Hioba. M., 2014. s. 791–792. Zobacz: Guryev P.V. Teodor, biskup Mopsuestii… s. 92–93; Savrey V.Ya. Szkoła w Antiochii. M., 2012. s. 104. Warto zauważyć, że 21. Słowo nie jest tak bardzo odległe od 19. traktatu; Opierając się na tej logice, można by się spodziewać, że osoba pytająca o objawienie zostanie odniesiona do traktatu XIX lub przynajmniej spotka się z powtórzeniem tych samych myśli, które są zawarte w traktacie XIX i odnoszą się do tematu. Ale w 21. Słowie nie widzimy ani pierwszego, ani drugiego. Sermo I, 35 // Mar Isaacus Ninivita. De Perfecte Religiosa / wyd. P. Badjana. Paryż; Lipsk, 1909. S. 347. Rus. Tłum.: Izaak Syryjczyk, słowa św. ascety. s. 135. Numeracja stron następuje według tego samego wydania, w którym znajduje się zgłoszenie. Zobacz: Izaak Syryjczyk, słowa św. ascety. s. 134. Można zauważyć, że niemiecki badacz Gustav Bickel potraktował tę notatkę bez większej krytyki, a nawet z pewnym przekonaniem. Patrz: Bickell G. Ausgewählte Schriften der syrischen Kirchenväter Aphraates… S. 280. Zobacz: Kessel G.M. Tradycja rękopisowa... s. 69, 78.