Коментар на писмото на Јован до Партијците
Толкование на послание Иоанна к Парфянам
Јавна сопственост — целиот текст е тука.
Машински превод од оригиналот · Прикажи оригинал
„Коментар на посланието на Јован до Партите“ претставува 10 проповеди (дискусии) кои ги одржа Блажениот. Аврелиј Августин пред стадото во Нилски коњ (сега Анаба, Африка). Епископот од Хипо го нарекува Првото Соборно послание на светиот апостол Јован Богослов Послание до Партите. Компилацијата на толкувања датира од 407-415 година.
Блж. Августин ги коментира сите поглавја од Посланието (до 1. Јованово 5:3), оставајќи го недовршено толкувањето на поголемиот дел од 5-то поглавје. Дискурсот ги комбинира егзегезата, проповедта, духовното толкување и теолошката рефлексија.
Разговорите главно се фокусираат на темата на христијанската љубов. Блж. Августин зборува за Бога како љубов, која Светиот Дух ја излеал врз Црквата откако Христос го завршил Искупувањето на човечкиот род. Бог го сака своето создание, но не го сака отстапувањето на созданието од Него, не го сака гревот.
За да ја прифати љубовта кон Бога, христијанинот мора да се ослободи од љубовта кон светот. Блж. Августин зборува за тесната евангелска врска меѓу љубовта кон Бога и ближниот.
Разликата помеѓу верата на вистинскиот христијанин и верата на демоните лежи во отсуството на љубов: „Верата со љубов е верата на христијанинот; верата без љубов е вера на демоните; кој воопшто не верува е уште полош од демоните; таквите луѓе се уште поинертни од демоните“ (Разговор 10, поглавје 2).
Карактеристиката на совршената христијанска љубов е самопожртвуваноста. Есејот ја содржи познатата изрека на блажениот. Августин: „Кратката заповед: „Сакај и прави што сакаш“. Дали молчиш, молчи со љубов; дали врескаш, врескај од љубов; Ако поправаш, поправај со љубов; дали простуваш, простуваш со љубов; коренот на љубовта нека биде во вас; ништо друго освен добро не може да израсне од овој корен“ (Дискур 7, поглавје 8).
Други теми што се покренуваат во дискусиите: вера, единство со Христа, заповеди, грев и др. Блж. Августин зборува за главната причина за Воплотувањето - помирувачката жртва и воскресението на човечкиот род.
Во есејот се открива и темата за Црквата, која ја презентира Бл. Августин како Тело Христово, Невеста Христова и Мајка.
Во оваа публикација е претставен првиот целосен превод на „Разговори за посланието на Јован до Партите“ на руски јазик, направен од проф. В.М. Тјуленев.
Превод од латински и белешки од В.М. Тјуленев
Предговор на P. K. Dobrotsvetov
На читателот му го претставуваме делото на Блж, за прв пат целосно преведено на руски. Августиновите говори за посланието на Јован до Партијците, попознато како Прво католичко послание на свети апостол Јован Богослов. Датирањето на оваа интерпретација се припишува на приближно 407–415 година. Блж. Августин ги толкува сите пет поглавја од ова Послание (до 1. Јованово 5:3), оставајќи го својот коментар на поголемиот дел од 5. поглавје недовршен. Лајтмотив во ова дело е љубовта, која кај Августин добива семантички прекршувања во теми поврзани со Светиот Дух, Помирувањето, Христијанската црква и моралниот живот на христијанинот.
Блажениот Августин Хипонски како теолог и егзегет во „Разговори за посланието на Јован до Партијците“
На читателското внимание му го претставуваме недовршеното дело на Блж, за прв пат целосно преведено на руски. Августиновите „Разговори за посланието на Јован до Партијците“ (S. Aurelii Augustinis Hipponensis episcopi in Epistulam Ioannis ad Parthos tractatus decem), попознато како Прво Соборно послание на свети апостол Јован Богослов. Превод на В. М. Тјуленев од публикацијата: Свети Августин. Commentaire de la Première Épître de S. Jean / Texte latine, introduction, traduction et notes par P. Agaesse (SC; vol. 75. Paris, 1961). Ова дело беше делумно објавено во превод на руски од А. Р. Степанцов во списанието „Алфа и Омега“ во 2002-2003 година. Беа објавени 1-ви, 2-ри, 5-ти и 7-ми дискурси. За списанието „Дијакризис“ проф. В. М. Тјуленев го заврши целосниот превод на сите десет дискурси и тие ќе бидат објавени во претстојните изданија на нашето списание.
Ако се свртиме кон самото дело на Августин и неговиот наслов, издавачот на ова дело во серијалот „Христијански извори“, П. Агосе, ги објаснува можните причини за необичното име на ова Послание - „до Партите“, бидејќи во текстот на Посланието нема индикации за Партите или Персијците. Касиодор и преподобниот Беде укажуваат на такво спомнување кај некои антички црковни автори, на пример во свети Атанасиј Велики, иако свети Атанасиј не е зачувано такво спомнување 1. Некои сугерираат дека грчкото име „Πρός Πάρθους“ („За Партијците“) е погрешно изведено од името „Πρός не се спомнува самата девица“ („Да не се спомнува самиот Август). Партите во неговото дело, иако сите ракописи со ова дело се испишани „до Партите“ 3. Друга опција е „Adumbrationes“ на Климент Александриски, кој ова Послание го нарекува „Прво послание на Јован Богородица“ 4 .
Есејот „Разговори за посланието на Јован до Партијците“ се состои од десет проповеди, или Дискурси (трактати). Според P. Agösse 5, tractatus на Августин е технички термин на христијанскиот латински, што укажува на сложен литературен жанр што комбинира егзегеза, проповед, духовно толкување и теолошка рефлексија 6.
Ова дело не е прецизно датирано од самиот Августин и затоа постојат различни мислења за годината на неговото составување. Најшироки граници на пишување на ова дело се 407–415 7. Појасни се укажувањата за времето од годината во кое е напишано ова дело. Блж. Августин на самиот почеток вели: „Се сеќавате, возљубени браќа, за што разговаравме во последно време, пасус по пасус, Евангелието по Јован. Но бидејќи пристигнаа празнувањата по повод светите денови, кога одредени делови од Евангелието мора да се читаат, исто од година во година, и тие не можат да се [заменат] со други, ние сме принудени да ја прекинеме потполно наредбата, додека не ја прекинуваме избрале“ 8 . Оттука, истражувачите заклучуваат дека „Разговорите за посланието на Јован до Партијците“ го прекинуваат процесот на усно толкување на Евангелието по Јован во проповедите (и, соодветно, неговата писмена презентација - „Разговори за евангелието по Јован“ 9), создадени, според различни проценки, од 406 до 40.2.
Веројатно тоа можело да биде 407 (според Бонардје 11), 413, 415, па дури и 418. Според Агосе, најверојатно тоа било 415. Августин тогаш имал шеесет години и работел на неговите главни трактати: „За тројството“ и „За градот Божји“ 12. Бидејќи во вообичаениот редослед на егзегетски проповеди на свети Отец имаше пауза, тој се зафати со толкување на релативно мал новозаветен текст - ова Послание. Блж. Августин го избрал Посланието на свети апостол Јован, така што, прекинувајќи го толкувањето на Евангелието по Јован, да не се оддалечува од самиот апостол 13. Се претпоставува дека Коментарот на Посланието до Партите бил предаден помеѓу 12-ти и 13-ти дискурси за Евангелието според Јован 14. биле напишани наместо изговорени, ова дело на Августин се состои од проповеди кои биле усно одржани 15 во Хипо од Региум, каде што се наоѓал проповедникот на Августин. Светите денови што ги спомнува светецот Нилски коњ се Светла недела од Велигденска недела до петок.
Последните два говори (9-ти и 10-ти) тој ги кажа во неделата во која се паѓа празникот Вознесение Господово. Времето на рецитирање најверојатно биле вечерните богослужби, бидејќи таму имало повеќе време за разговор отколку на Литургијата во 16 часот наутро.
Сите ракописи во кои е зачувано ова дело на Августин завршуваат со 10-тиот дискурс, во кој толкувањето стигнува до третиот стих и се прекинува, оставајќи го недовршен коментарот на следниот дел од 5-тото поглавје. Така, сите десет дискурси беа напишани и пренесени како во еден здив 17.
Покрај неговите две главни дела - „За тројството“ и „За градот Божји“ 18, Августин истовремено напишал серија мали антипелагиски дела. Сепак, добро познатите екстремни позиции на доцниот Августин за прашањата за слободната волја, благодатта и првобитниот грев, развиени во полемиката против оваа ерес, сè уште не ја достигнале својата острина во ова дело. Овде можете да најдете такви изјави дека никој на земјата не може да биде без грев 19, а во исто време дека благодатта Божја не ја поништува слободната волја, односно авторот зборува за синергијата на Бога и човекот во прашањето на спасението: „Видете како не нè лишува од слободната волја и вели: тој се чисти себеси... Но Бог не те очисти, затоа се очистиш себеси со тоа што ќе се соединиш со твојата волја. себе си, не сам, туку преку Оној Кој дојде да живее во тебе“. 20 Августин наидува на уште повеќе тематски пресеци со говорите за евангелието по Јован. Покрај тоа, блж. Августин е јасно на мислење дека св.
Апостол Јован Богослов е автор на Евангелието според Јован, три Соборни посланија и Апокалипса 21.
Што се однесува до егзегетскиот метод во ова дело, додека скрупулозно го коментира „писмото“ на текстот, Августин сепак е темелен во тоа што му е верен на неговиот дух. Методот на егзегеза на блажениот. Августин не се состои само во разјаснување на некои места од библискиот текст, туку и во спротивставување на некои текстови со други, 22 во потрага по дури и надворешни противречности помеѓу различни места на Светото Писмо. Во исто време, основниот постулат на Августин е дека Светото Писмо е целото инспирирано од Бога, целосно вдахновено од истиот Свет Дух и затоа не може да биде во несогласување со себе. На пример, Августин ги споредува зборовите на свети пророк Давид и свети апостол Јован Богослов и вели: „Духот е еден, дури и ако има две книги, дури и ако има две усни, дури и ако има два јазика; има одреден договор, одредено едногласност, но бара некој што може да слушне“ 23.
Според тоа, за Августин не може да има ситуација на избор меѓу два текста на Светото Писмо кои се навидум спротивни по значење, за да се прифати едниот, а другиот да се отфрли. Ако тие се надворешно спротивни, тогаш излегуваат дека се само два различни аспекти на иста вистина, што бара нејзино разбирање. Нема ништо што повикува на размислување за Светото Писмо, ништо што го пренесува значењето на тајната на библискиот текст како контрадикторните фрагменти од Светото Писмо 24. Августин, како и во Коментарот на Јован 25, им се обраќа на своите слушатели, барајќи нивно заедничко учество во процесот на толкување на тешките зборови од Светото писмо: ни, за преку твоето внимание, преку твојата молитва и за нас и за тебе, Бог да ги отвори [нашите очи] и да понуди излез, за никој да не најде во Неговиот збор причина за нивно уништување, кое слово беше проповедано и запишано само заради исцелување и спасение.
Ако накратко ги разгледаме учењата на блажениот. Августин во ова дело, можете да го видите следново. Теоријата на богопознанието, доктрината Божја: за Неговите својства, за Светата Троица - Августин овде ги претставува со точкаста линија, бидејќи за тоа зборува многу во својот „Коментар за Јован“. Тој е повеќе заинтересиран за темата Божја како љубов, која се излеа од Светиот Дух врз Црквата откако Христос го заврши откупувањето на човечкиот род, и како да ја следи и стекне оваа љубов: „Христос е Бог, крајот на заповедта е љубов, а Бог е љубов; Отецот и Синот и Светиот Дух се едно. нема да стигне до крајот!“ 27
Блж. Августин почесто зборува за Воплотувањето на Синот Божји. Христос, како Син Божји, постои предвечно, роден од Бог Отецот: „Роден од вечниот Отец, роден од вечноста, роден засекогаш, Тој нема почеток, нема граница, нема просторно ограничување, бидејќи Он е она што постои, зашто Тој Самиот е Постоечкиот“ 28 . Зборувајќи за Исус Христос, Августин прашува: „Кој е Тој? Слово Божјо. И како дојде кај болните? И Словото стана тело и се всели во нас (Јован 1:14)“ 29. Значи, „Господ Исус Христос беше Бог во телото, скриен во слабоста“ 30. Затоа, Црквата учи за Христа како храна и за Бог е двојно поучена. истиот Христос, рамноправен со Отецот, ве храни со леб за да ве засити духовно со своето срце, значи да сфатите дека Тој е еднаков со Отецот“ 31 . Но, за Августин оваа вера во Христа како човек и во Христа како Бог нема еднаквост.
Христос е пред сè Бог, Божјиот Син, и затоа е важна верата во Христа како Син Божји и Бог еднаков на Отецот: „Кој друг не ја разбира Христовата Божественост, се приближил само кон Неговото тело и не го постигнал Неговото Божество? Каква голема работа е да се постигне само исто како Неговите гонители кои Го распнаа? Голем е да се разбере Словото од почетокот и Кој е со Бога (сп. Јован 1:1-3)“ 32.
Блж. Августин зборува и за главната причина за Воплотувањето - искупителната смрт и воскресението на човечкиот род: „Зошто дојде во тело? Затоа што требаше да ја примиме надежта за воскресение. Тој беше Бог и дојде во тело. На крајот на краиштата, Бог не можеше да умре, но телото можеше да умре; затоа, поради тоа дојде во телото3.“
Причината за Воплотувањето, според Августин, е падот на човештвото и затоа, во економијата на спасението, Бог го воздигнува и збогатува човекот, намалувајќи се Себеси. Овде ја слушаме добро познатата тема за „кенозата“ на Синот Божји, која, сепак, не допира толку јасно како доктрината за обожение, дека „Бог стана човек за човекот да стане бог“, како што ја среќаваме главно меѓу грчките свети отци, во форма на нивното симетрично учење tantum – quantum („колку што“). Августин сè уште останува во рамките на западната традиција со други – често правни – акценти во сотериологијата. Како што пишува блажениот. Августин, „За тебе стана привремен, за да можеш да станеш вечен, бидејќи и Тој стана привремен на тој начин што остана вечен. Нешто му е додадено од времето, но ништо не е одземено од вечноста. Господ ја пролеа својата крв за нас, нè откупи, ни даде нова надеж“ 34.
Темата на Христос како Нов Адам е отсликана и во ова дело на Августин: „Внимавајте, браќа, на две раѓања: Адам и Христос. Двајца, но едниот е човек како човек, вториот е Богочовек. Преку човекот како човек ние сме грешници; преку Богочовекот добиваме оправдување. гревот“ 35.
Августин подетално се задржува на деталите за спасоносните дела што ги извршил Христос. Августин ги толкува Христовите искушенија во пустината „по желбата на телото, похотта на очите и гордоста на животот“ и Христовата победа над ѓаволот како упатство за христијаните да го победат на ист начин: „Преку овие три [нешта] Господ беше искушуван од ѓаволот... Но Господ, кој го направи ѓаволот ѓаволот го надвладеа ѓаволот. победен од Господа, но зошто и тој одговори на ѓаволот, за да ве научи?
Темата на Црквата, која често се среќава кај Августин во овој период, е присутна во ова дело, исто така, во голема мера поради неговата интензивна борба со расколничките донатисти. Црква во близина на бл. Августин традиционално е претставен како Тело Христово, како Невеста Христова и како Мајка.
Блј. е светло и неочекувано разноврсна. Августин зборува за темата на Црквата како Тело Христово: „Нашиот Господ Исус Христос, вознесувајќи се на небото на четириесеттиот ден, го остави Своето Тело да остане тука, затоа што виде дека многумина ќе Го почитуваат токму затоа што се вознесе на небото, и виде дека нивното почитување ќе биде бескорисно ако почнат да ги газат членовите [на Неговото тело, а не почестуваат, а не почестуваат никој. е на небото, не сакаше да ги гази [Неговите] нозе на земјата, Тој рече каде ќе се наоѓаат членовите на Неговото [Тело]“ 37, „И тука е целиот Христос: и Главата и Телото“ 38.
На блж. Августин во сите негови теолошки и економски толкувања во ова дело се провлекува низ темата за Божјата љубов кон човекот, која навлегува во аспектите на еклисиологијата и црковното единство 39 . Христос бил распнат на крст поради недостаток на љубов меѓу Неговите непријатели: „На крајот на краиштата, имаше еден грев што Евреите не можеа да го имаат. некој многу специфичен грев, имено недостатокот на љубов“ 40. Истиот овој недостаток на љубов ги карактеризира еретиците на современиците на Августин. Толкувајќи ги добро познатите зборови на апостолот: „Кој негира дека Исус Христос дошол во тело е Антихристот“ (сп. 1. Јован 4:3; сп. 1. Јован 2:22), Августин го поставува прашањето: „кој негира, бидејќи ниту ние негираме, ниту тие [еретиците] негираат? Дојдете во тело, но вистината ги осудува“ 41. „Прашајте ги Аријаните, тие признаваат дека Исус Христос дошол во тело, тие исповедаат дека Исус Христос дошол во тело.
Прашајте ги Катафризите, тие признаваат дека Исус Христос дошол во тело. Прашајте ги Новатјаните, тие признаваат дека Исус Христос дошол во тело. Па што? Дали сите еретици го имаат Божјиот Дух? Па, нели тие се лажни пророци? Па, нема измама, нема искушение во нив? Се разбира, тие се Антихристи, зашто излегоа од нас, но не беа наши (1. Јованово 2:19)“ 42. И тој продолжува: „Многу еретици исповедаат дека Исус Христос дошол во тело, но вистината ги осудува... љубовта Го принудила да земе тело. Секој што нема љубов, не признава дека Христос дошол во тело. И сега прашајте кој било еретик, дали Христос дојде во тело?.. За таа цел Христос дојде во тело да умре за нас. Затоа Тој умре за нас, за да не научи на голема љубов. Никој нема поголема љубов од оваа, некој да ја даде својата душа за своите пријатели (Јован 15:13). Но, вие немате љубов, бидејќи поради вашата гордост го уништувате единството. Се одвојуваш од единството на земниот круг, ја делиш Црквата со расколни, го раскинуваш Телото Христово. Тој дојде во телото да ги собере [сите] заедно. Викаш да ги разделиме [сите]“ 43.
Значи, расколниците и еретиците одат против Христа и затоа тие се Антихристи 44, а ако е така, тогаш верата во Христа за нив се покажува залудна, според Августин: „...ако не припаѓаш на Телото, тогаш немаш Глава над себе“ 45.
Значи, ова Христово тело е Негова Црква. Оттука произлегува дека Христос е органски неразделен од Неговата Црква како Глава од Тело: „И тука е целиот Христос: и глава и тело“ 46. Љубовта кон Христос подразбира и љубов кон Неговото Тело - Неговата Црква: „Каква корист има ако верувате, а сепак хулите? Го почитувате во главата и се одвојувате себеси од телото. Главата не се одвојуваше од Неговото тело „Залудно Ме поклонувате“, ви вика Главата одозгора: „Залудно ме почитувате. Тоа е исто како некој да сака да ти ја бакне главата и да ти гази; а можеби ќе те газеше со чизми обложени со клинци, сакајќи да ти ја зграпчи главата и да ти бакне; освен ако во моментот кога ќе изговореше зборови на почит, немаше ли да викаш велејќи: „Што правиш човече? Ме газиш... Над почит ми покажуваш, а долу газиш.
Болката при газење е поголема од радоста на почит, кон главата, кон која искажувате почит, трпи болка за нозете што ги газите.“47
Парадоксалната изјава на Августин е дека Телото на Црквата Христова не е, теолошки кажано, „нераспадливо“, туку е подложно на слабост и болест: „Неговото тело е сè уште подложно на слабост и нема да биде целосно здраво додека не се случи воскресението на мртвите“. Христијаните: „Тие живеат во Телото Христово, како лоши сокови. Кога ќе се отстранат, телото доживува олеснување; на ист начин, кога злобните [христијаните] заминуваат, Црквата доживува олеснување. И кога телото ги исфрла и ги отстранува, вели: „Овие сокови излегоа од мене, но не беа мои“. Што значи „не беа мои“? Тоа значи дека тие не беа отсечени од моето тело, туку ги притискаа моите гради кога беа во мене“ 49. Оттука, „или сме меѓу членовите [на Христовото тело] или ни се покажа дека сме лоши сокови. Оној што се менува на подобро е член на телото; кој останува во гнев е лош сок“ 50.
Друга слика на Црквата според Августин е ликот на Мајката. Откако го завршил откупувањето на човечкиот род, Христос и го дал на Црквата Својот Свети Дух: „Зашто беше неопходно Светиот Дух да се манифестира на сите јазици, бидејќи Евангелието Божјо мораше да го обиколува целиот круг на земјата на сите јазици“ 51 . Со Божјиот Дух се исполнува Светата тајна на Божественото раѓање - во Светото Крштение: од вода и Дух (сп. Јован 3,5). Мајката е Црквата. Но, дури и откако ќе се роди, човекот треба да расте духовно, да добива храна и да ја применува својата волја и напорите за својот раст: „Затоа, ако некој сака, ќе расте [по такво раѓање], а ако сака ќе се намалува. Што значи да расте? Тоа значи да се движи напред. Што значи да се намали? Ова значи да се повлече. лакомо се припива за градите на мајка си и брзо расте Мајката е Црквата, а нејзините гради се двата Завета на Божественото писмо“ 52.
Но, оваа иста Мајка, која ги раѓа и ги храни своите деца, со болка гледа како некои од нив паднале во ерес и раскол: „На крајот на краиштата, пред оние кои ја делат Црквата меѓу себе и се трудат да формираат партии од една целина, во личноста на апостолот, мајка-љубов, кој роди деца во болка, ги разоткрива нејзините тела, градите, со солзи. се преселиле [од неа] и повиците да се вратат на едно име за оние кои сакале да си формираат многу имиња, ги одвраќа да се сакаат себеси, за да Го љубат Христа“ 53 .
Освен што ја разбира Црквата како Тело и како Мајка, Августин традиционално ја разбира и како Христова Невеста: „Секој [христијански] празник е празник на бракот. Се слави бракот на Црквата. Се ожени Синот на Царот. плодови во Црквата невестата се соединува со Младоженецот во тело“ 54 .
Од една страна, Августин верува во моќта на Божјиот Свети Дух, свртувајќи се кон себе противниците на Евангелието и на Црквата: „Сте слушнале додека читате од Дела на апостолите колку илјадници Христови убијци поверувале (сп. Дела апостолски 2,41). 55 Од друга страна, тој го наведува отсуството на благодатта на Светиот Дух кај еретиците и расколниците, но и кај некои неподобни членови на самата Православна Црква: „Ова е Божјиот Дух, што не можат да го имаат еретиците и сите што се отсечеле од Црквата. имај го тој Дух“ 56 .
Како важни елементи на Црквата Христова, блажени. Августин ги спомнува апостолите како сведоци на Господ и инсистира на потребата современите христијани да им бидат верни врз основа на една единствена вера: „Тие видоа, а ние не видовме, а сепак ние сме нивни соучесници, бидејќи се придржуваме до заедничка вера“ 57 . Потоа, тука се и мачениците: „Мачениците се сведоци Божји, Му беше мило на Бога да ги има луѓето за сведоци, за луѓето да го имаат Бога за сведок“58.
Друг важен елемент на „елементот“ на црковниот живот е молитвата: „Ние се молиме за вас, браќа, но вие молете се и за нас. Сите членови [на Телото Христово] нека се молат еден за друг, а Главата нека посредува за сите“59.
Блж. Августин, во неговите „Разговори за посланието на Јован до Партите“, ја продолжува борбата против донатистичката шизма, која настојуваше да ја намали универзалноста на Црквата Христова, сведувајќи ја Црквата само на Црквата во Африка. Донатистите, според Августин, „го почитуваат Христос до таа мера што тврдат: Тој остана на два јазика, латински и пунски, односно африкански. Дали Христос има само два јазика? Овие два јазика се единствените познати на партијата Донат, и не повеќе!“ 60 Индиректно, овие зборови на Августин сведочат и против добро познатата последователна католичка средновековна „тројазична ерес“, која заповеда Евангелието да се чита само на латински, грчки и хебрејски и затоа го отфрли обожавањето и читањето на националните јазици на верниците.
Темата на еретиците и лажните христијани, кои се само навидум членови на Телото Христово, е исто така важна и секогаш актуелна за Августин. Тоа се совпаѓа со темата на Антихристот: „Еве, антихристите, тие нè напуштија, чујте ја утехата, но тие не беа наши (1. Јован 2:19). Сите еретици, сите расколници нè напуштија, односно ја напуштија Црквата; но немаше да излезат да беа наши. Затоа, пред да заминат, не станаа наши пред да излезат, не беа многумина, ако беа наши. надвор, а во исто време се и антихристи... И секој мора да ја праша својата совест дали тој самиот е Антихристот, на крајот на краиштата, на латински „антихрист“ значи „противник на Христос“ 61. Според Августин, „ќе најдеме многу антихристи кои го исповедаат Христос со своите усни, но со своето однесување се оддалечуваат од Него, кои се отсекуваат од Црквата“ 62. единството на Црквата се антихристи, никој да не се сомнева во тоа“. 63
Но, има и антихристи внатре во Црквата 64, како лоши сокови 65, како плева: „...гледајте, возљубени: многумина кои не се наши ги примаат Тајните со нас, се крштеваат со нас, примаат со нас сè што верниците знаат дека примаат: благослов, Евхаристија и она што е содржано во Светите Тајни - тие не се причестуваат со нас. Искушението ќе ги погоди како налетот на ветар, тие се занесуваат затоа што не биле жито, а сите тие [без трага] ќе одлетаат тогаш (што треба да се повторува) кога Господовото гумно ќе се појави на Судниот ден“ 66 е, тие не се [христијани] во животот, во моралот, во верата, во надежта, во љубовта“ 67. „Значи, браќа, ако размислиме за постапките, ќе најдеме не само многу антихристи кои ја напуштиле [Црквата], туку и многумина кои воопшто не ја напуштиле [неа].
На крајот на краиштата, има толку многу лажни сведоци, измамници, нечестиви луѓе, љубители на гатање, прељубници, пијаници, лихвари, измамници и сите оние што е невозможно да се наведат во Црквата! Тие се противници на Словото Божјо, Словото Божјо е Христос; сè што е спротивно на Божјото Слово му припаѓа на Антихристот, бидејќи Антихристот е противник Христов“ 68.
Сепак, мила. Августин никако не им „ставува печат“ на црковните грешници, туку повикува на нивно поправање: „Ова ти е кажано, зрно, и нека го слушнат тоа оние што беа плева и нека станат жито. Секој што го сака светот нека се промени себеси, грижејќи се за својата совест; нека стане Христов љубител, за да не стане Антихрист“ 69.
Учењето за љубовта во Јовановото послание и во неговото толкување од Августин го зазема првото место по важност, како што сведочат зборовите на самиот Августин, кои го карактеризираат Првото послание на Јован Богослов: „Колку повеќе сакам да зборувам за љубовта, толку помалку сакам да заврши ова Послание. канонско послание, се чита меѓу сите народи, се препознава низ целиот земски круг, го создал целиот свет овде од Духот Божји: Бог е љубов (1. Јованово 4:8)“ 71. Меѓутоа, никаде во своите говори Августин не дава точна дефиниција за љубовта 72 .
Важноста на оваа тема во условите на Хипо во тоа време тешко може да се прецени. И покрај неодамнешниот владин декрет со кој се забранува донатистички раскол, христијанската заедница во Хипо беше поделена на две партии - православна и донатистичка, чии членови беа во непријателство. Но љубовта треба да биде причина и алатка за единство; тоа ќе помогне да се исцели расколот, да се обедини Црквата во Нилски коњ и да се исчистат срцата на христијаните 73 .
Љубовта, според Августин, е и содржина на внатретронитарниот живот и меѓусебната љубов на Отецот и Синот 74 . Тогаш тоа е љубовта Божја кон Неговото создание, кон нас, излеана врз нас преку Светиот Дух. Затоа, оваа љубов се пројавува во присуство на Светиот Дух во човекот: „Ако Синот е Бог, а Светиот Дух е Бог, тогаш тој љуби во кого живее Светиот Дух, затоа љубовта е Бог, но таа е Бог бидејќи е од Бога“ 75 . Но, оваа љубов не е рамнодушна: „Дали навистина нѐ сакаше нас грешниците за да останеме грешни? Тој нѐ виде како столар видел дрво донесено од шумата и во своите мисли имал на ум што ќе направи од него, а не дрвото што е“, 76 односно, Бог го сака Своето создание, но не го сака отстапувањето на созданието, дали љубовта од Х.
За да ја прифати љубовта кон Бога, христијанинот мора да се ослободи од љубовта кон светот: „Има две љубови - кон светот и кон Бога. Ако љубовта кон светот живее во нас, тогаш нема место за љубов кон Бога. Нека љубовта кон светот си отиде, а љубовта кон Бога остане, нека добие подобро место... Кога ќе го ослободите срцето од земната љубов, ќе ја оставите божествената љубов што нема да почне да живее таму.
Блж. Августин зборува за тесната евангелска врска помеѓу љубовта кон Бога и ближните: „Љубовта е Бог. Затоа, секој што го сака својот брат неизбежно го сака Бога“. 78 Ова е разликата помеѓу верата на вистинскиот христијанин и верата на демоните: „Верата со љубов е вера на христијанинот; верата без љубов е вера на демоните; кој воопшто не верува е уште полош од демоните; таквите луѓе се уште поинертни од демоните“ 79 .
Значи, љубовта кон Бога мора да се изрази во љубовта кон ближниот, кон соверниците кои го сочинуваат Телото Христово, чија глава е Богочовекот - Христос - Синот Божји: „Лажеш, зашто ако ја сакаш Главата, тогаш ги сакаш и членовите; ако не ги сакаш членовите, тогаш не ја сакаш ниту Главата“ 80. Христос: „... синовите Божји се Телото на Единородниот Син Божји, и додека Тој е Глава, а ние сме членови, ова е еден Божји Син. Затоа, кој ги љуби синовите Божји, го љуби и Синот Божји, и кој го љуби Синот Божји, го љуби Таткото, никој не може да Го љуби Отецот, а да го има и Синот кој го љуби Бога. Синови Божји Членови на [Телото] на Синот Божји, и преку љубов, тој самиот ќе стане член, преку љубовта ќе влезе во единството на Телото Христово, и ќе биде еден Христос, љубејќи се Себеси“ 81.
Патот на христијанското совршенство, според Августин, е патот на љубовта: „Почни да сакаш и ќе станеш совршен. Дали почна да сакаш? Тогаш Бог почна да живее во тебе; сакај го Оној Кој почна да пребива во тебе, така што преку посовршеното престојување ќе те направи совршен“ 82. Но, дури и на овој пат, оние што се стремат кон љубов можат да очекуваат заведување на внатрешно надворешно самозаведување: „Љубовта ги храни гладните, а гордоста ги храни!.. Љубовта облекува личност лишена од облека, а гордоста облекува; љубовта го одржува постот, а гордоста го одржува постот; љубовта ги закопува мртвите, а гордоста ги закопува. Сите добри дела што љубовта сака да ги прави и што ги прави, гордоста пак ги прави и се чини дека поттикнува на своите коњи. трпи мачеништво, а гордоста признава и трпи мачеништво, но едниот има љубов, а другиот нема. Но, ситуацијата може да биде поинаква: „Арогантниот ласка, саканиот е груб, овој се облекува, овој удира.
Но, тој се облекува за да ги задоволи луѓето, а овој удира со цел да се поправи преку сериозноста. Подобро е да се прифаќаат удари од љубов, отколку милостина од гордост“ 83. Критериум за разликување на две надворешно идентични дејства треба да биде љубовта - нејзиното присуство или отсуство: „Предавството го изврши Отецот, предавството го изврши Јуда, истото дело беше извршено. Но, каква е разликата помеѓу чинот на Отецот кој го предаде Синот, разликата помеѓу чинот на Синот кој се предаде Себеси и чинот на ученикот Јуда кој го предаде својот Учител? Факт е дека Отецот и Синот тоа го правеа во рамките на љубовта, а Јуда во рамките на предавството... Бог размислуваше за нашето спасение, заради кое бевме откупени; Јуда размислувал за плаќањето што го добил за продажба на Господа. Синот размислуваше за цената што ја плати за нас, а Јуда размислуваше за цената што ја доби за продажбата. Затоа, различните размислувања ги направија постапките различни. Таква е моќта на љубовта. Погледнете: таа сама ја прави разликата; погледнете: само таа прави разлика меѓу постапките на луѓето“ 84. Затоа, „љубовта е единственото нешто што ги разликува децата Божји и децата на ѓаволот.
Секој нека се засени со знакот на крстот Христов; сите нека одекнат „Амин“; сите нека пеат „Алелуја“; секој нека прими Крштение; сите нека посетуваат цркви, сите нека градат базилички ѕидови; но децата Божји и децата на ѓаволот не се разликуваат на друг начин освен преку љубовта. Оние кои имаат љубов се родени од Бога; Оние кои немаат љубов не се родени од Бога. Одличен знак, голема разлика! Имајте сè што сакате, но ако го немате, ништо нема да ви помогне.“ 85
Својството на совршената христијанска љубов е самопожртвуваноста: „Ова е совршена љубов ако си подготвен да умреш за својот брат. Господ тоа го покажа во Себе, прифаќајќи ја смртта за сите, молејќи се за оние од кои бил распнат, велејќи: Оче! прости им, зашто не знаат што прават (Лука 23:34)“ 86.
Но, во постигнувањето на оваа совршена љубов, Августин гледа и одредени чекори, низа чекори: „Но, ти се прашуваш и си велиш: „Кога ќе можеме да најдеме таква љубов? Не брзајте да очајувате. Можеби таа веќе е родена, но сè уште не го достигнала совршенството; храни ја за да не се задуши“ 87. „Ако се храниш со словото Божјо и надежта за иден живот, тогаш оваа едвај родена љубов ќе ја доведеш до совршенство, така што ќе бидеш подготвен да го дадеш животот за твоите браќа“ 88. „Таа е родена за да се подобрува. Кога ќе се роди, таа почнува да се заситува; откако е задоволен, зајакнува; зајакнувајќи, станува совршена“ 89. Различни степени на совршенство се рефлектираат во кругот на луѓе до кои се протега, почнувајќи од ближните и завршувајќи со непријателите: „Љубовта е како оган, таа мора прво да го прегрне она што е поблиску, а со тоа да се прошири на она што е подалеку...
Распространете ја својата љубов кон ближните, но не нарекувајте ја проширување на љубовта, зашто ако ги сакате оние што ви се блиски, тоа е исто како да се сакате себеси. Раширете го на странци кои не ви нанеле никаква штета. Одете подалеку од тоа исто така; постигнете да ги сакате своите непријатели. Токму тоа го заповеда Господ“ 90, „за да ги сакаме за да станат браќа“ 91.
Оттука, генерално, максимата на блж. Августин е неговата следна позната заповед во врска со љубовта: „Кратката заповед: „Сакај и прави што сакаш“. Без разлика дали молчиш, молчи со љубов; ако викаш, викај со љубов; ако поправаш, поправај со љубов; ако простуваш, збогувај се со љубов; Нека е коренот на љубовта во тебе, од овој корен ништо друго освен добро не може да расте“ 92 .
Оттука, објаснувањата на Августин за љубовта се влеваат во химна на пофалба за самата љубов: „Ја фалам љубовта пред тебе, ако сакаш да ја поседуваш, поседувај ја!.. Таа се стекнува како подарок. Најди ја, негувај ја, нема ништо послатко од неа. замислете го како тромово и погодно за безделничење. Немојте да мислите дека тоа се чува преку некаква кроткост, па дури и кроткост, туку безгрижност и невнимание. Вака не се чува. Немој да мислиш дека го сакаш својот слуга кога не го тепаш, или дека го сакаш својот син кога не му покажуваш строгост, или дека го сакаш ближниот кога не го прекоруваш. Ова не е љубов, туку рамнодушност. Љубовта желно нека се труди да го исправи и подобри [престапникот]; ако има добар морал нека радуваат, но ако има лош морал нека се поправат, нека станат подобри. Мразете го гревот во една личност, но сакајте ја личноста.
Зашто Бог го создаде човекот, но човекот веќе направи грев. Сакајте го она што го создал Бог и не го сакате она што го создал човекот. Кога го сакаш првото, го отстрануваш второто. Кога го сакаш првото, го поправаш второто“ 94. „Да се постапува спротивно на љубовта значи да се постапува против Бога“ 95. За да се зачува љубовта, мора да научиш да простуваш: „Љубовта е таа што простува. Отстрани ја љубовта од срцето и омразата ќе го завладее; не знае да прости“ 96.
Љубовта излева толку многу благослови на оние што ја поседуваат! Љубовта е заштитник од злото: „Ако покажуваш љубов, нема да паднеш во искушение ниту во Христа ниту во Црквата; Нема да го оставиш ниту Христос ниту Црквата“ 97, „љубовта ги уништува гревовите“ 98. Затоа, „чувај ја љубовта Божја, та, како што Бог е вечен, така и ти да останеш во вечноста“ 99.
Стекнувањето на оваа христијанска љубов подразбира покајание како нејзин услов: „Празни го она што треба да се наполни. Наполни ја [душата] со добро, излеј го злото. Размисли како Бог сака да те наполни со мед: ако си наполнет со оцет, каде ќе го ставиш медот? Што треба да се излее садот, дури и ако треба да се исчисти садот, да биде тешко да се исчисти. исчистен за да стане погоден за нешто“ 100. „Ако гревот се раѓа од слабоста на овој живот, нека предизвика веднаш непријателство во тебе, веднаш осуди го, и кога ќе го осудиш, ќе дојдеш смирен кај Судијата“ 101. „Кажи му на Бога што си, зашто сакаш да му судиш“. Тој да те осуди себеси“ 102.
Во љубовта, според Августин, мора да се почитува правилната хиерархија. Сакајќи го созданието како Божјо, човекот мора повеќе да го сака Создателот: „Исто е, браќа, како младоженецот да ја направи својата невеста прстен, а таа повеќе го сакаше прстенот што го доби од младоженецот што и го направи прстенот“ 103 .
Според Августин, има добра што треба да се љубат (Бог и ближен), а има добра што треба да се користат (се друго создадено од Бог): „Но нека има мерка заради Создателот, за да не те робуваат овие [задоволства] преку љубовта кон нив, за да не го сакаш заради задоволство она што треба да го користиш 10“.
Августин, Св. Париз, 1961. (SC; том 75).
Августин, Св. Трактат за евангелието по Јован 112–124 // Трактати за Првото послание на Јован. Vol. 5. Вашингтон: Католички Унив. на Америка Прес, 1995 година.
Августин од Нилски коњ, бл. Толкување на Евангелието по Јован: во 2 тома / превод. од лат. В.М.Тјуленева; научно издание, вовед. чл. П.К. Доброцветова. М.: Сибирска Благозвоница, 2020 година.
Августин од Нилски коњ, бл. За обука на јавноста // БТ. Vol. 15. М., 1976. стр. 25–55.
Доброцветов П.К. Блж. Августин Хипонски како егзегет и проповедник во „Коментар на евангелието по Јован“ // Августин од Хипо, Бл. Толкување на Евангелието по Јован: во 2 тома. М.: Сибирска Благозвоница, 2020. Т. 1. стр. 5–36.
Доброцветов П.К. Невестата на младоженецот во параболата за десетте девици (Матеј 25:1–13) според светоотечки толкувања // Таблици. 2019. Бр 18. стр 128–145.
Степанцов С. А., Фокин А. Р., Лебедев Е. Н., Двоскина Е. М., Е. Н. М. Августин Блажениот // ПЕ. 2000. Т. 1. стр. 93–109
Блж. Августин од Нилски коњ. Коментар на писмото на Јован до Партијците
Се сеќавате, возљубени браќа, за што разговаравме во последно време, пасус по пасус, Евангелието според Јован. Но, бидејќи пристигнаа празнувањата на светите денови, кога одредени делови од Евангелието мора да се читаат, исти од година во година, и тие не можат да се [заменат] со други, ние сме принудени да го прекинеме одредено време (но не целосно да го отфрлиме) редоследот [на проповедите] што сме го избрале.
Кога размислував што да разговарам со вас од Светото писмо (колку што дозволува Господ) во текот на оваа недела, за да одговара на свеченоста на овие денови, за да може да се направи за седум или осум дена, ми дојде на ум Посланието на блажениот Јован. Така, барем за некое време, ќе го оставиме неговото Евангелие настрана, но додека разговараме за неговата Порака, нема да отстапиме од него. Згора на тоа, во ова Послание, кое е многу слатко за секој кој има праведно срце, преку кое се јаде лебот Божји, 106 и многу достојно да се памети во Светата Божја Црква, зборуваме пред се за љубовта. Таму кажува многу работи, но најмногу за љубовта. Оној што има што да слушне во себе мора неизбежно да се радува на она што го слуша. Зашто ова четиво за него ќе биде како масло за оган: ако во таков човек има нешто да се храни, [П. 106] ќе се храни, зајакнува и зајакнува. За некои треба да стане како пламен за гориво: ако не изгорел порано, тогаш благодарение на слушнатите зборови ќе се запали.
Зашто во еден случај [читајќи ја оваа Порака] ќе додаде храна на она што веќе постоело 107, во друг ќе запали пламен каде што немало, така што сите имаме радост во истата љубов. Каде што има љубов, таму е мир; а каде што има смирение, таму е љубов.
Да го послушаме и да зборуваме и за неговите зборови, кои Господ ги вдахнал, за правилно да го разберете [напишаното].
1. Она што беше од почетокот, она што го слушнавме, што видовме со нашите очи и што нашите раце го допреа, за Словото на животот (1. Јованово 1:1). Кој може да го допре Словото со рацете? Дали тоа значи дека Словото стана тело и се всели во нас (Јован 1:14)? Ова Слово, кое стана тело за да може да се допре со раце, почна да биде тело од Дева Марија; но не тогаш почна да постои Словото, зашто [апостолот] рече: што беше од почетокот. Погледнете дали во своето Послание не укажува на своето Евангелие, во кое слушнавме: Во почетокот беше Словото, а Словото беше кај Бога (Јован 1:1)? Можеби некој може да го разбере Словото на животот како одреден израз за Христа, а не самото Христово тело, кое го допираат рацете. Погледнете што следува: се појави самиот живот (1. Јованово 1:2). Затоа, Христос е Словото на животот. Од каде дојде таа? Навистина, тоа беше од почетокот, но не им беше откриено на луѓето; Таа им била откриена на ангелите, кои ја виделе и се хранеле со неа како да се нивни леб. На крајот на краиштата, што вели Светото писмо? Човекот јадеше леб на ангели (Пс. 77:25). Затоа, самиот Живот се појави во телото.
Затоа што стана очигледно, така што она што беше достапно само за срцето стана достапно и за очите за да ги лекува срцата. Зашто Словото може да се види само со срцето, но телото може да се види и со очите на телото. Го имавме она со кое можевме да го видиме телото, но го немавме она со кое можевме да го видиме Словото. Словото стана тело (Јован 1:14) за да можеме да го видиме, и благодарение на тоа се исцели во нас тоа преку кое можеме да го видиме Словото.
2. „И видовме и сме сведоци“ (сп. 1. Јованово 1:2). Можеби некои браќа (оние што не разбираат грчки) не знаат што значи „сведоци“. Овој збор, кој го користат сите, има религиозно значење, бидејќи оние што ги нарекуваме сведоци на латински се нарекуваат маченици на грчки. Кој не слушнал за маченици или кој христијанин не го слуша името на мачениците секој ден? Ах, да остане и во срцето, да ги имитираме мачениците, а не да ги газиме! 108 Сега, тој рече: „Видовме и сме сведоци“, [што значи]: „Видовме и сме маченици“. Зашто, сведочејќи за она што го видоа, и сведочејќи за она што го слушнаа од оние што го видоа, тие 109 претрпеа сè што трпат мачениците, бидејќи самото сведоштво не му угодуваше на луѓето против кои се зборуваше. Мачениците се Божји сведоци. Му беше угодно на Бога да има луѓе за сведоци, така што луѓето треба да го имаат Бога за сведок. Видовме, вели [апостолот], и сме сведоци. Како видоа? Во манифестација (in manifestatione).
Што значи „во манифестација“? На сонце, односно во овој свет. Како може да се види на сонцето Оној што го создал сонцето? Можеби во смисла дека „Своето живеалиште го постави на сонцето и Самиот, како младоженец, напуштајќи ја својата невестинска одаја, се радуваше, како џин, да трча на трката“ (сп. Пс. 18,6). Оној што го создал сонцето е пред сонцето, пред ѕвездата (сп. Пс. 109,3), пред сите ѕвезди, пред сите ангели, вистинскиот Творец, зашто сè е создадено преку Него и ништо не е создадено без Него (сп. Јован 1,3). Да станат достапни за погледот на телесните очи, со кои тие го гледаат сонцето, [П. 116] Тој го постави Своето живеалиште на сонцето, односно го откри Своето тело во пројавувањето на оваа светлина; а Неговата невестинска одаја беше утробата на Богородица, зашто во оваа девствена утроба се соединија двајца - Младоженецот и Невестата, Младоженецот-Слово и Телото на невестата. Зашто Писмото вели: „и ќе бидат двајца во едно тело“ (1. Мој. 2:24). А Господ вели во Евангелието: да не се веќе две, туку едно тело (Матеј 19:6).
Исаија исто така соодветно се сеќава дека и двајцата се едно; всушност, тој зборува во името на Христос: како младоженец ми стави круна, а како невеста ме украси со украси (сп. Ис. 61,10). Очигледно е дека еден [Господ] зборува и се претставува како младоженец и невеста, бидејќи не се двајца, туку едно тело, затоа што Словото стана тело и се всели во нас (Јован 1:14). Црквата е соединета со ова тело. И тука е Тој - целиот Христос: и Главата и телото 110.
3. А ние сме сведоци, вели [апостолот], и ви го објавуваме вечниот живот кој беше со Отецот и се покажа во нас (1. Јованово 1,2), односно се појави меѓу нас, што може појасно да се каже: „нам ни се јави“. Значи, она што го видовме и слушнавме, ви го објавуваме (1. Јованово 1:3). Слушајте, возљубени: она што видовме и слушнавме, ви го објавуваме (1. Јованово 1:3). Тие 111 Го видоа Самиот Господ како пребива во телото, ги слушнаа зборовите од устата на Господ и ни кажаа. Затоа слушнавме, но не видовме. Значи, дали сме помалку среќни од оние што ги видовме и слушнавме? А зошто [апостолот] додава: за и вие да имате заедништво со нас (1. Јованово 1:3)? Тие видоа, а ние не видовме, а сепак ние сме нивни соучесници, бидејќи се придржуваме до заедничката вера. На крајот на краиштата, имаше еден [апостол] кој, дури и откако виде, не веруваше и сакаше да допре, а потоа да поверува, велејќи: ако не го ставам прстот во раните на ноктите и не ги допрам Неговите лузни, нема да верувам (Јован 20:25). А Он, Кој секогаш им дозволуваше на Ангелите да Го видат, привремено дозволуваше луѓето да Го допрат; [П. 118] и тој ученик се допре и извика: Господи мој и Боже мој! (Јован 20:28).
Допирајќи го Човекот, тој го исповеда Бога. А Господ, за да нè утеши нас, кои немаме можност со раце да го допреме Оној кој веќе седи на небото, но кој може да се допре само преку вера, му рече на тој [ученик]: поверуваше затоа што ме виде; Блажени се оние кои не виделе, а поверувале (Јован 20:29). Ова е напишано за нас, а инструкции ни се дадени! Нека ни се даде блаженството што го претскажа Господ: да се држиме цврсто за она што не сме го виделе, зашто оние што виделе ни кажале за тоа! За да имате и вие заедништво со нас, вели [апостолот]. Што е толку неверојатно во комуникацијата со луѓето? Одвојте време, погледнете што вели тој: и нашето заедништво е со Отецот и Неговиот Син, Исус Христос. И ова ви го пишуваме за вашата радост да биде целосна (1. Јованово 1:3-4). Радоста е совршена, вели тој, во самата комуникација, во самата љубов, во самото единство.
4. А ова е Евангелието што го слушнавме од Него и ви го објавуваме (1. Јованово 1:5). Што значи тоа? Тие го видоа и го допреа Словото на животот со своите раце. Единородниот Син Божји бил од почетокот и во одредено време станал видлив и опиплив. Зошто дојде или што ново ни објави? Што сакаше да предаваш? Зошто го направил тоа што го направил: Словото да стане тело (Јован 1,14), за Бог, кој е над сите, да трпи понижување од луѓето, за да прими удари од рацете што Самиот ги создал? Што сакаше да предаваш? Што сакаше да покажеш? Што сакавте да објавите? Да слушаме, бидејќи без плодот на заповедта, слушањето на приказната за тоа како Христос се роди и како Христос пострада, е само за да се забавува умот, [стр.120], а не да се зајакне. Кои важни работи ги слушате? Размислете какво овошје слушате! Што сакаше да научи? Што да се објави? Слушајте: Бог е светлина и во Него нема темнина (1. Јованово 1:5). Иако претходно ја спомна светлината, тие зборови беа темни: доброто за нас е што светлината за која зборува ги просветлува нашите срца и што го гледаме она што Тој го кажа.
Тоа е она што ние го објавуваме, имено, дека Бог е светлина и во Него нема никаква темнина (1. Јованово 1:5). Зашто, кој ќе се осмели да каже дека во Бога има темнина? Но, што е светлина? А што е темнина? Малку е веројатно дека Тој зборува за такви работи што се достапни за нашите очи. Бог е светлина, и некој ќе рече дека сонцето е светлина, и месечината е светлина, а свеќата е светлина. Нешто мора да биде многу повеќе од ова, поубаво и посупериорно. Колку е далеку Бог од создавањето, колку е далеку Создателот од она што е создадено, колку е далеку Мудроста од она што е создадено од Мудроста, досега оваа светлина треба да биде од сè. И можеби ќе се доближиме до него ако разбереме каква светлина е ова, и ако ѝ се придружиме за да бидеме просветлени од неа; затоа што во себе сме темнина и можеме да станеме светлина само ако сме просветлени од неа и не сме збунети од неа, збунети од самите себе. Кој се срами сам од себе? Оној кој се препознава себеси како грешник. И кој не се срами од него? Оној кој е просветлен од тоа. Што значи да се биде просветлен од него?
Тој што веќе се гледа себеси потонат во темнина поради гревовите и копнее да биде просветлен од него, веќе му се приближува. Затоа во псалмот се вели: „Приближи му се и просветли се, и лицата твои нема да се засрамат“ (сп. Пс. 33, 6). Нема да се срамиш ако не ти се допаѓа твојата подлост, кога пред тебе те покажува грд, за да ја сфатиш неговата убавина. Ова е она што Тој сака да го научи.
5. Можеби ова го кажавме премногу набрзина? Самиот [апостол] нека го објасни ова со следните зборови. Запомнете [стр.122] што беше кажано на почетокот на нашата проповед, имено, дека оваа Порака ја потврдува љубовта во нас. Бог е светлина и во Него воопшто нема темнина, вели [апостолот]. Што кажа тој претходно? За да имате и вие заедништво со нас, и нашето заедништво со Отецот и Неговиот Син, Исус Христос. За возврат, ако Бог е светлина, а во Него нема темнина, и ако мораме да имаме заедница со Него, тогаш темнината треба да се исфрли од нас за да може да се појави светлина во нас, зашто темнината не може да има заедница со светлината. Затоа, погледнете што следува: ако велиме дека имаме заедништво со Него, а одиме во темнина, тогаш се лажеме (1. Јованово 1:6). Го имате апостол Павле кој рече: Што имаат заедничко светлината и темнината? (2. Кор. 6:14). Велиш дека имаш заедница со Бога и одиш во темнина, но Бог е светлина и во Него нема темнина. Каква комуникација има светлината со темнината?
И така човек си вели: „Што правам? Како ќе станам светлина? Живеам во гревови и беззаконија!“ Се чини дека го обзема некаков очај и меланхолија. Нема спас освен во заедница со Бога. Бог е светлина и во Него нема темнина. Но, гревовите се темнина. На крајот на краиштата, што вели апостолот за ѓаволот и неговите ангели? Тие се владетели на оваа темнина (сп. Еф.6:12). Тој немаше да ги нарече владетели на темнината ако не беа владетели на гревот, владетели на злите. Што да правиме, браќа мои? Треба да имаме заедништво со Бога; нема друга надеж за вечен живот. Бог е светлина и во Него нема темнина. Но беззаконието е темнина; и ние сме газени под беззаконие, за да не можеме да имаме заедништво со Бога. Која е тогаш надежта? Нели ветив дека деновиве ќе кажам нешто што ќе предизвика радост? Ќе биде тажно ако не го сторам ова. Бог е светлина и во Него нема темнина. Гревовите се темнина. Што ќе се случи со нас?
[П. 124] Да слушаме дали ќе нè утеши, дали ќе ни помогне да се кренеме, дали ќе ни даде надеж, дали нема да се сопнеме на патот. На крајот на краиштата, ние брзаме, брзаме во нашата татковина. И ако изгубиме надеж дека ќе го постигнеме, паѓаме во очај. Но, на нашиот пат нè поддржува [Господ], кој сака [ние] да го достигнеме и да бидеме сочувани од Него во нашата татковина. Да слушаме: Ако велиме дека имаме заедништво со Него, но одиме во темнина, тогаш лажеме и не постапуваме во вистината (1. Јованово 1:6). Да не велиме дека имаме заедништво со Него ако одиме во темнина. Ако одиме во светлината, како што Тој е во светлината, тогаш имаме заедништво еден со друг (1. Јованово 1:7). Да одиме во светлината, како што [апостолот] одеше во светлината, за да имаме заедништво со Него. Што да правиме со гревовите? Слушајте го следново: И крвта на Исус Христос, Неговиот Син нè чисти од секаков грев (1. Јованово 1:7). Бог ни дава голема доверба. Го празнуваме Велигден, при кој се пролеа Господовата крв и преку него се чистиме од гревот. Сигурни сме: ракописот за ропството, кој беше против нас, го чуваше ѓаволот, но беше уништен со Христовата крв (сп. Кол. 2,14).
Крвта на Неговиот Син нè чисти од секаков грев, вели [апостолот]. Што значи тоа: од сите гревови? Гледај: во името на Христос, преку Неговата крв, која ја препознаваат оние што се нарекуваат доенчиња (инфанте) 112, сите нивни гревови веќе се исчистени. Влегоа стари и излегоа нови. Што значи да се „влезе старо и да излезе ново“? Дојдоа како старци и си заминаа како бебиња. Зашто староста е слаб, стар живот; Детството припаѓа на повторното раѓање, тоа е нов живот. Но, што да правиме ние 113? Не само ним, туку и нам ни беа простени претходните гревови. Но, бидејќи живееме во овој свет среде искушенија, по простувањето и простувањето на сите гревови, можеби се направени некои [нови гревови]. Затоа, човек нека прави што може, нека се признае таков каков што е [П. 126] е, така што Оној кој е секогаш таков каков што е, ќе се грижи за него. Зашто Тој беше и е; ние не постоевме и не постоиме.
6. Погледнете што вели тој: Ако кажеме дека немаме грев, се лажеме себеси, а вистината не е во нас (1. Јованово 1:8). Затоа, ако се препознаеш како грешник, има вистина во тебе, зашто вистината е светлина. Вашиот живот сè уште не блескал со совршена сјајност, бидејќи вашите гревови сè уште опстојуваат, но вие почнавте да се просветлувате, бидејќи ги исповедавте своите гревови. Погледнете што се вели следно: Ако ги исповедаме своите гревови, тогаш Тој, верен и праведен, ќе ни ги прости гревовите и ќе нè очисти од секаква неправда (1. Јованово 1:9). Не само минатото, туку и оние што можеби сме ги направиле во овој живот, 114 бидејќи човекот не може, додека го носи телото, да нема барем лесни гревови. Сепак, не ги занемарувајте овие ситни гревови за кои зборуваме. Ако ги занемарите кога ги мерите, ќе се плашите кога ќе ги преброите. Многу лесни гревови тежат еден тежок. Многу капки ја полнат реката, многу зрна создаваат куп. Која е надежта?
Како прво, во исповед: никој да не се смета себеси за праведен и во очите на Бога, Кој го гледа она што е, нека стои исправен човекот кој не бил и [сега] е. Значи, пред се, исповед. Потоа љубов. Впрочем, што се вели за љубовта? Љубовта покрива мноштво гревови (1. Петрово 4:8).
Сега да видиме дали тој нуди љубов во однос на гревовите што ненадејно се вовлекоа во нас. На крајот на краиштата, само љубовта ги уништува гревовите. Гордоста ја уништува љубовта, затоа смирението ја зајакнува љубовта, а љубовта ги уништува гревовите. Понизноста служи на исповедта, во која се исповедаме себеси дека сме грешници. Ова понизност не значи дека нешто кажуваме со помош на јазикот, како само за да не ги навредуваме луѓето со ароганција ако се нарекуваме праведни. Злобните и лудаците го прават истото: „Знам дека сум праведен, но што ќе кажам пред луѓето? Ако се наречам праведен, кој ќе издржи, кој ќе го поднесе? [Стр. 128] Мојата праведност нека му биде позната на Бога, но јас ќе се наречам себеси грешник; не затоа што сум грешник, туку за да не ја заслужам својата омраза. Кажи им на луѓето што си, кажи му на Бог што си. Затоа што ако не му кажеш на Бог каков си, Бог ќе суди што ќе најде во тебе. Зарем не сакаш Тој да те суди? Проценете сами. Дали сакате Тој да ви прости?
Запомни за себе дека можеш да му кажеш на Бога: Сврти го лицето Твое од моите гревови (Пс. 50:11). Кажи Му ги овие зборови од истиот псалм: зашто ги знам моите беззаконија (Пс. 50:5).
Ако ги исповедаме нашите гревови, тогаш Тој, верен и праведен, ќе ни ги прости гревовите и ќе нè очисти од секаква неправда. Ако кажеме дека не сме згрешиле, тогаш Го претставуваме како лажго, а Неговото слово не е во нас (1. Јованово 1:9-10). Ако кажете: „Не згрешив“, ќе Го претставите како лаже, сакајќи да се претставите како вистинито. Но, дали навистина е можно Бог да испадне лажливец, а човекот да биде вистинит, ако тоа е во спротивност со Писмото: само Бог е верен, а секој човек е лажливец (Рим. 3:4)? Тоа значи дека Бог е верен во Себе, но вие сте верен преку Бога, бидејќи во себе си лажго.
7. И за да не изгледа дека [апостолот] ги оставил гревовите неказнети, затоа што рекол дека е верен и праведен, Кој нѐ чисти од секаква неправда, и за луѓето да не си велат: „Згрешивме, мирно да правиме што сакаме, Христос, верниот и праведникот, ќе нѐ очисти, ќе нѐ исчисти од се влева корисен страв. Сакате да се преправате дека сте безбедни, обрнете внимание. Зашто Тој е верен и праведен да ни ги прости гревовите, само ако постојано сте незадоволни од себе и се исправате додека не достигнете совршенство. Значи, што доаѓа следно? Моите деца! Ова ти го пишувам за да не грешиш (1. Јованово 2:1). Но, можеби гревот се раѓа од човечкиот живот? Што да се прави тогаш? Што? Дали ќе има целосен очај? Слушајте: ако некој згреши, имаме застапник кај Отецот, Исус Христос, праведникот; [П. 130] Тој е помирување за нашите гревови (1. Јованово 2:1-2). Значи, Тој е посредник; обидете се да не згрешите.
Ако гревот се роди од слабоста на овој живот, бидете будни, веднаш нека предизвика непријателство во вас, веднаш осудете го; и кога ќе го осудите, ќе дојдете смирен кај Судијата. Таму ќе имате посредник; Не плашете се дека ќе го изгубите вашиот случај како резултат на вашата исповед. Зашто, ако понекогаш во овој живот човек има доверба во елоквентен јазик и не загине, тогаш дали навистина ќе загинете со доверба во Словото? Извикајте: имаме застапник кај Отецот!
8. Погледнете ја понизноста на самиот Јован. Несомнено, тој бил праведен и голем човек кој пиел од Господовите скриени тајни 115 (сп. Јован 13,23). Тој е оној кој, откако го испи Божествениот [пијалок] од градите Господови, рече 116: Во почетокот беше Словото, а Словото беше кај Бога (Јован 1:1). А овој човек не рече: „Имаш застапник кај Таткото“. Но тој рече: „А ако некој згреши, имаме застапник кај Таткото“. Тој не рече: „Имаш“. И тој не рече: „Ме имаш мене“. И тој не рече: „Ти го имаш Христос“. Но, од една страна покажуваше кон Христос, а не кон себе, а од друга страна рече „имаме“, а не „ти имаш“. Тој претпочиташе да се вклучи меѓу грешниците за да го има Христос за застапник, отколку да се нарекува себеси посредник наместо Христос и така да биде меѓу гордите луѓе достојни за осуда.
Браќа! Го имаме Самиот Исус Христос, праведникот, за наш посредник кај Отецот; Тој е помирување за нашите гревови (1. Јованово 2:2). Секој што разбрал вака не паднал во ерес; кој го разбрал ова не направил раскол. На крајот на краиштата, кога се појавуваат поделби? Тогаш кога луѓето велат: „Ние сме праведни“; кога луѓето велат: „Ги посветуваме злите, ги оправдуваме злите, се молиме и молиме“. Што рече Џон? И ако некој згреши, имаме застапник кај Отецот, Исус Христос, праведникот. Но, некој може да рече: „Но, зарем светите не се молат за нас? Дали епископите и учителите 117 не се молат за луѓето? Да, но погледнете во Светото писмо и ќе видите дека учителите побарале од луѓето да се молат за нив. [Стр.132] Зашто апостолот им вели на луѓето: Молете се и за нас (Кол. 3:4). Апостолот се моли за народот, народот се моли за апостолот. Ние се молиме за вас, браќа, но вие молете се и за нас. Сите членови [на Телото Христово] нека се молат еден за друг, а Главата нека посредува за сите. Затоа, не е чудно што следува: [апостолот] им ги запира устата на оние што ја делат Црквата Божја.
Всушност, велејќи: го имаме Исус Христос праведникот; Тој е помирување за нашите гревови, им одговори на оние кои се обидуваа да се одвојат со зборовите: ете, тука е Христос или таму (Матеј 24:23), и на оние кои само сакаат да покажат дека Оној кој откупил сè и поседувал сè, [откупил] само дел. [Апостолот] веднаш им одговори на таквите [верници]: и не само за нашите, туку и за [гревовите] на целиот свет (1. Јованово: 2, 2). Што значи ова, браќа? Очигледно е дека ја најдовме на пасиштата (Пс. 132, 6), Црквата ја најдовме меѓу сите народи. Значи, Христос е помирение за нашите гревови, и не само за нашите, туку и за [гревовите] на целиот свет. Види, ти имаш Црква низ целиот свет, не одете по лажни оправдувачи, туку всушност расколници 118. Застанете на таа планина што ја исполни целата земја (сп. Дан. 2,35), зашто Христос е помирение за нашите гревови, и не само за нашите, туку и за [гревовите] на целиот свет, што Тој ја откупи со Својата крв.
9 . „И во тоа“, вели [апостолот], „Го препознаваме, дека ги пазиме Неговите заповеди“ (сп. 1. Јованово 2:3). Кои заповеди? Кој вели дека Го познава, но не ги пази Неговите заповеди, е лажливец и во него нема вистина (1. Јованово 2:4). Но, вие сепак прашувате: „Кои се заповедите? Кој го држи Неговото слово, вели тој, во него е навистина усовршена љубовта Божја (1. Јованово 2:5). Да видиме дали самата заповед се нарекува љубов. На крајот на краиштата, прашавме: „Кои се заповедите?“, а тој вели: кој [стр.134] го држи Неговото слово, во него навистина љубовта Божја е совршена. Свртете се кон Евангелието, зар тоа не е заповед: Нова заповед ви давам, да се љубите еден со друг (Јован 13:34). „По тоа знаеме дека сме во Него, ако сме целосни во Него“ (сп. 1. Јованово 2:5). Зборува за оние кои се совршени во љубовта. Што значи совршенство во љубовта? Сакајте ги и вашите непријатели. За да ги сакаме за да станат браќа. Зашто нашата љубов мора да биде нетелесна. Да се посака некому привремено здравје е добра работа, но ако тоа не се случи, нема да и наштети на душата. Дали посакувате живот за некој ваш пријател? Добро ти оди! Дали се радуваш на смртта на твојот непријател? Ти правиш лошо!
Но, можеби животот што му го посакуваш е бескорисен за твојот пријател, а смртта во која се радуваш била во корист на твојот непријател. Не се знае дали овој живот е во корист на некого или не; истиот живот што е со Бога е, без сомнение, корисен. Сакајте ги своите непријатели за да ви станат браќа; сакајте ги вашите непријатели толку многу што ги повикувате во вашата заедница. Зашто токму така љубеше Он, Кој виси на крстот рече: Оче! прости им, зашто не знаат што прават (Лука 23:34). На крајот на краиштата, Тој не рече: „Татко! Да живеат долго! Иако Ме убиле, нека живеат!“ Но, што вели Тој? Простете им, зашто не знаат што прават. Со својата милосрдна молитва и моќта што ја имал, Тој се обидел да ги избави од вечната смрт. Многумина од тие поверуваа и им беше простено што ја пролеаја Христовата крв. Отпрвин го истуриле бесни, а потоа го испиле верувајќи. „По тоа знаеме дека сме во Него, ако сме целосни во Него. За совршенството на љубовта кон непријателите, Господ го вели ова, поттикнувајќи: Бидете совршени, како што е совршен вашиот Отец небесен (Матеј 5:48).
Затоа, кој вели дека останува во Него, мора да оди како што одел Тој (1. Јованово 2:6). Како, браќа? Што нè советува? Кој вели дека останува во Него, односно во Христа, [П. 136] тој мора да оди по патот што одеше. Можеби нè советува да одиме по морето? Воопшто не! Затоа, тоа значи дека мораме да го следиме патот на праведноста. Каков е овој пат? Веќе го спомнав ова. Тој беше распнат на крстот, а сепак чекореше по овој пат - ова е патот на љубовта: Оче! прости им, зашто не знаат што прават. Затоа, ако научите да се молите за вашиот непријател, ќе го следите патот Господов.
10. Возљубени! Не ви пишувам нова заповед, туку древна заповед, која ја имавте од почетокот (1. Јованово 2:7). Која заповед [апостолот] ја нарекол античка? Која ја имавте од почетокот“, вели тој. Затоа, таа е древна затоа што веќе сте ја слушнале. Во спротивно, тој ќе дојде во судир со Господ, кој рече: Нова заповед ви давам, да се љубите еден со друг (Јован 13:34). Но зошто заповедта е стара? Затоа, таа е древна затоа што ја покажува како нова, велејќи: „Покрај тоа, јас ви пишувам нова заповед“ (1. Јованово 2:8). Вистинската светлина веќе сјае (1. Јованово 2:8).
„Облечете го стариот човек и облечете го новиот“ (Кол. 3:9–10). Што друго вели тој? Некогаш бевте темнина, но сега сте светлина во Господа (Еф.5:8).
11. Оној кој вели дека е во светлината, сега јасно кажува сè што рекол: Кој вели дека е во светлината и го мрази својот брат;
тој сè уште е во темнина (1. Јованово 2:9). О, браќа мои, колку долго [П. 138] ќе ви кажеме: сакајте ги своите непријатели (Матеј 5:44)? Внимавајте да не покажувате омраза кон вашите браќа, што е уште полошо [од мразењето на вашите непријатели]. Ако ги сакате само браќата, сè уште не сте совршени. Но, ако мразите браќа, каква личност сте вие? Каде си? Секој нека погледне во своите срца; нека не држи омраза кон својот брат за некој груб збор; поради расправии во земјата, нека не стане земја. Зашто, кој го мрази својот брат, нека не вели дека оди во светлината. Што рече тој? Нека не кажува дека оди во Христа. Кој вели дека е во светлината, а го мрази својот брат, сè уште е во темнина.
Некој човек од паган станал христијанин. Види: тој беше во темнина кога беше незнабожец, сега стана христијанин. Фала му на Бога! Сите се радуваат и го читаат апостолот исполнет со радост: Некогаш бевте темнина, а сега сте светлина во Господа (Еф. 5:8). Се молеше на идолите, сега се моли на Бога. Им се молел на оние што самиот ги создал, сега се моли на Оној што го создал. Тој се промени. Слава на Бога! Сите христијани се во радост. Зошто? Затоа што тој е веќе обожавател на Отецот, Синот и Светиот Дух и мразител на демоните и идолите. Но, Јован сè уште е загрижен за него; кога многумина беа во радост, тој сè уште гледаше со загриженост. Браќа, доброволно да ја прифатиме мајчината грижа. Но, не за џабе нашата мајка се грижи за нас кога другите се среќни. Под мајка мислам на љубовта; зашто таа беше во срцето на Јован кога ги кажа овие зборови. Зошто тој [го рече ова] ако не од страв за нас, додека сите луѓе се радуваат на нас? Од што се плаши? Кој вели дека е во светлината... Што значи тоа?
Секој што вели дека веќе е христијанин, а го мрази својот брат, сè уште е во темнина. Овде нема потреба од објаснувања и треба да се радувате ако тоа не се случи и горко да плачете ако се случи.
12. Кој го сака својот брат, останува во светлината и во него нема навреда (1. Јованово 2:10). Повикувам преку Христос: Бог нè задоволува, [П. 140] за да ги поддржуваме нашите тела во името на Христос (донекаде веќе сме се зајакнале и ќе се зацврстиме), па нека ни е задоволен умот. Сепак, ова не го велам затоа што требаше да зборувам долго. Видете, разговорот веќе е при крај, но исклучително е важно да не ги оставите неопходните работи без надзор поради замор.
Кој го сака својот брат, останува во светлината, и во него нема искушение. Кои се луѓето кои се во искушение и предизвикуваат искушение? Тоа се оние кои паѓаат во искушение во Христа и во Црквата. Оние кои се навредуваат во Христа се како изгорени од сонцето; а оние што се во Црквата се како изгорени од Месечината. Но, псалмот вели: Сонцето нема да те изгори дење, ниту месечината ноќе (Пс. 121:6). Односно, ако покажеш љубов, нема да паднеш во искушение ниту во Христа ниту во Црквата; Нема да го напуштиш ниту Христос ниту Црквата. Зашто, како може оној кој ја напуштил Црквата да биде во Христа, ако не е меѓу членовите на Христовото [Телото]? Како може некој да биде во Христа кој не е во Телото Христово? Затоа, во искушение паѓаат оние кои го напуштаат или Христос или Црквата. Како да заклучиме дека според зборовите на псалмот: Сонцето нема да те изгори дење, ниту месечината ноќе - самото ова изгореница значи искушение? Прво, забележете ги сличностите. Значи, човек што е изгорен од нешто вели: „Не можам да издржам, не можам да го издржам“ - и се повлекува.
Исто така, во искушение паѓаат оние што не можат да издржат нешто во Црквата и се оддалечуваат од името Христово или од Црквата.
Погледнете како оние телесни луѓе на кои Христос им проповедаше за Своето Тело паднаа во искушение, како [изгорени] од сонцето, велејќи: ако не го јадете Телото на Синот Човечки и не ја пиете Неговата Крв, нема да имате живот во себе (Јован 6,53). Седумдесет луѓе рекоа: какви чудни зборови! (Јован 6:60) - и тие се оддалечија од Него, оставајќи дванаесет. Сонцето ги изгоре сите, а тие се повлекоа, [П. 142] не можејќи да ја поднесе моќта на зборот. И така, останаа дванаесет. И за луѓето одеднаш да не помислат дека тие, верувајќи во Христа, се смилувале на Христа, а не Тој им дава милост, Господ, кога останале дванаесет, им рекол: сакате ли и вие да заминете? (Јован 6:67) за да знаат дека им треба Него, а не Тој има потреба од нив. И така, оние што не беа изгорени од Сонцето, одговорија со гласот на Петар: Господи! кај кого да одиме? Ги имате зборовите на вечниот живот (Јован 6:68).
Кои се тие што Црквата ги гори како месечина ноќе? Тоа се оние кои го предизвикаа расколот. Слушнете го глаголот што го употребува апостолот: Кој се онесвести, со кого не би се онесвестил? Кој е во искушение, за кого не би се разгорил? (2. Кор. 11:29) 120. Зошто нема искушение кај личноста која го сака својот брат? Зашто, кој сака брат, сè поднесува заради единството, бидејќи братската љубов останува во единството на љубовта. Да речеме дека некоја личност ве навредува. Или е лош, или мислиш дека е лош, или си замислуваш дека е лош. И затоа се одвраќате од многу добри луѓе. Каква братска љубов е ова? Каква љубов покажаа тие [донатисти]? Тие, обвинувајќи ги Африканците, се оддалечија од целиот свет. Дали навистина немаше светци на целиот свет? И тие, дури и без да бидат слушнати, беа осудени од вас? 121 О, да ги сакаш своите браќа, нема да има искушение во тебе. Слушај го псалмот, што вели: Голем мир имаат оние што го сакаат Твојот закон и во нив нема навреда (Пс. 119:165). Таа вели дека оние кои го сакаат Божјиот закон имаат голем мир и затоа во нив нема искушение.
Затоа, оние кои се воведени во искушение го уништуваат светот. А за кого се вели дека не подлежат на искушение и не раѓаат искушение? За оние кои го сакаат законот Божји. Затоа, тие се заљубени. Но, некој ќе рече: „Ова го рече за оние што го сакаат законот, а не за браќата“. Слушајте што вели Господ: Ви давам нова заповед, [П. 144] нека се сакате еден со друг (Јован 13:34). Што е закон ако не заповед? Како не се во искушение? Се разбира, третирајќи се едни со други со снисходење. Како што вели Павле: поднесување еден со друг во љубов, обидувајќи се да го одржиме единството на Духот во врската на мирот (Еф. 4:2-3). А што е тоа Христовиот закон, слушајте го истиот апостол кој го пренесува овој закон: Носете ги товарите еден на друг и на тој начин исполнувајте го Христовиот закон (Гал. 6:2).
13. А кој го мрази својот брат, тој е во темнина, оди во темнина и не знае каде оди (1. Јованово 2:11). Важна мисла, браќа! Ве молиме обрнете внимание! Кој го мрази својот брат, оди во темнина и не знае каде оди, зашто темнината му ги заслепи очите (1. Јованово 2:11). Кој може да биде слеп како оние што мразат браќа? Знајте го ова: бидејќи се слепи, се урнаа на планината. За истото зборам 122 да не ти избега. Зар тој камен што беше исечен од планината без раце (Дан. 2:34) не беше Христос од царството на Евреите, роден без брак? Зарем овој камен не ги уништи сите царства на земјата, односно сите владенија на идолите и демоните? Зарем овој камен не порасна и не стана голема планина и не ја исполни целата земја (сп. Дан. 2:34-35)? Зарем не покажуваме со прст кон оваа планина како што луѓето покажуваат кон Месечината на нејзиниот трет ден 123? На пример, кога луѓето сакаат другите да ја видат младата месечина, тие велат: „Гледај, месечината! А ако има такви чиј вид не е доволно остар и прашаат: „Каде?“, тогаш ќе им биде вперен прст за да видат.
Но, понекогаш, засрамени да изгледаат слепи, велат дека го гледаат она што навистина не го гледаат. Дали навистина вака укажуваме на Црквата, браќа мои? Дали таа не е видлива? Зарем не е очигледно? Дали навистина не ги опфати сите народи? Зар не се исполни она што му беше ветено на Авраам пред многу години, дека во неговото потомство ќе бидат благословени сите народи (1. Мој. 22:18)? Ова му беше ветено на еден верник, а светот беше исполнет со илјадници верници. [П. 146] Еве ја планината што го покрива целото лице на земјата! Еве го градот за кој се вели: Градот што стои на врвот на планината не може да се сокрие (Матеј 5:14). Но, тие се урнаа на планината. А кога ќе им кажат: „Качете се“, тие одговараат: „Нема планина [пред нас]“. И тие попрво би удриле во карпата отколку таму да најдат засолниште. Вчера читавме Исаија. Секој од вас, кој не спиеше и кој имаше не само отворени очи, туку и уши, и не телесните уши, туку ушите на срцето, обрнуваше внимание [на зборовите]: И во последните денови ќе се појави гората на домот Господов и ќе биде поставена на врвот на планините (Ис. 2:2). Што може да биде очигледно како планина? Но, има и непознати планини, бидејќи се наоѓаат на друг дел од земјата.
Колкумина од вас ја познаваат планината Олимп? На ист начин, оние што живеат таму не ја знаат нашата Гидаба 124. Овие планини се на различни делови. Но, таа планина не е таква, бидејќи го покри целото лице на земјата. За неа се вели: била поставена на врвот на планините. Оваа планина е повисока од главите на сите други планини. И сите народи ќе течат кон неа, вели [пророкот] (Ис. 2:2). Кој не знае за оваа планина? Кој им го крши лицето кога ќе се соочи со тоа? Кој не забележува град кој стои на врвот на планина? Но, немојте да се чудите што тоа е непознато за оние што ги мразат браќата: на крајот на краиштата, тие одат во темнина и не знаат каде да одат, зашто темнината им ги заслепи очите. Тие не ги гледаат планините. Не сакам да се чудите: немаат очи. Зошто немаат очи? Затоа што темнината ги заслепи. Како можеме да го докажеме ова? Затоа што ги мразат браќата, затоа што осудувајќи ги Африканците се одвоиле од целиот свет, бидејќи не можат, во името на Христовиот мир, да се натераат да ги толерираат оние што ги клеветат, но заради партијата на Донат ги толерираат оние што ги осудуваат. [П. 150]
1. Сè што се објавува при читањето на Светото писмо за наша поука и заради нашето спасение, мора многу внимателно да се слуша. Но, особено треба да го имаме на ум она што е моќно против еретиците, во чии лукави замки слабите и невнимателните никогаш не престануваат да паѓаат. Запомнете дека нашиот Господ и Спасител Исус Христос умре за нас и воскресна; Тој умре, се разбира, за нашите гревови и воскресна за наше оправдување (сп. Рим. 4,25).
Штотуку слушнавте како на двајцата ученици што ги сретнал на патот им биле толку покриени очите со темнина што не Го препознале (сп. Лука 24,13-28). И откри дека тие се полни со очај за откупувањето што беше во Христа, и тие веруваа дека Тој пострада и веќе умре како човек, и не веруваа дека Тој е вечно жив како Божји Син, мислеа дека умре во тело, за да не живее повторно, и дека Тој е само еден од пророците - и оние од вас кои ги слушнаа нивните зборови на почетокот. Писмо до нив, почнувајќи од Мојсеј и [поминувајќи низ] сите пророци, покажувајќи им дека сè што претрпел е претскажано, за да не бидат премногу шокирани кога дознале дека Господ воскреснал и да веруваат во Него, покажувајќи дека сето тоа за Него било претскажано. Зашто верата станува цврста поради фактот што сè што се случи со Христос беше предвидено. Така, учениците Го препознале само при кршењето на лебот (сп. Лука 24:30–31). Навистина, кој не јаде и не пие осуда, Го познава Христа при кршењето на лебот (сп. 1. Кор. 11,29). [П. 152]
Подоцна, единаесетте мислеа дека го виделе духот (сп. Лука 24:37). Потоа дозволи да се допре, откако дозволи да биде распнат: распнат од непријатели, допрен од пријатели. Како Исцелител на сите: лекувајќи едни од злобата, а други од неверството. Слушнавте додека читавте од Делата на апостолите колку илјадници Христови убијци поверуваа (сп. Дела 2,41). Ако со текот на времето поверуваа тие што убиваа, зарем не треба да веруваат и оние што кратко време се сомневаа? А сепак (на ова мора да обрнете внимание пред сè и да го чувате во вашето сеќавање, зашто Бог сакаше да го вклучи во Светото писмо она што може да нè зајакне од подмолните грешки и против кое никој што сака да изгледа дека е христијанин не се осмелува да зборува), иако дозволил да биде допрен од нив, тоа не му беше доволно, па затоа ги зајакна верниците од срцата на срцата. Зашто Тој се грижеше и за нас што требаше да дојдеме. Немаме можност да го допреме, но имаме можност да го прочитаме 126. На крајот на краиштата, ако поверувале затоа што биле со Него и го допирале, тогаш што да правиме?
Христос веќе се вознесе на небото и ќе дојде дури на крајот да им суди на живите и мртвите: како тогаш да веруваме, ако не на начинот на кој се зајакнаа оние што допреа? Зашто Тој им го отвори Писмото и им покажа дека е потребно Христос да страда и да го исполни сето она што е напишано за Него во Мојсеевиот закон, пророците и псалмите. Тој го прифатил целиот антички текст на Светото писмо. Сè што е во тие писма зборува за Христос, но само ако има уши. И им даде разум 127 за да можат да го разберат Писмото. Затоа, треба да се молиме и Он да ни даде разбирање.
2. Што откри Господ што е напишано за Него во Мојсеевиот Закон, Пророците и Псалмите? Што откри Тој? Нека зборува за себе. Евангелистот го сумираше ова така што ние [П. 154] знаеше во што треба да веруваме и што треба да разбереме во сето богатство на Светото писмо. Се разбира, има многу страници и многу книги, од кои сите го содржат она што Господ накратко им го рекол на своите ученици. Што е ова? Дека Христос мораше да пострада и да воскресне на третиот ден (сп. Лука 9,22; 24,7). За Младоженецот веќе знаете дека Христос морал да пострада и да воскресне. Младоженецот ни го покажаа. Ајде да видиме што рекол за невестата, за кога ќе дознаете за младоженецот, да не доаѓате само на свадбените веселби. Секој [христијански] празник е свадбен празник. Се празнува бракот на Црквата. Синот на кралот се ожени. Згора на тоа, Синот на кралот е самиот Цар. Гостите што доаѓаат [на прославата] се невестата. Ова не е како што се случува во телесниот брак, кога има сватови, а има невеста; во црквата, гостите кои доаѓаат, ако доаѓаат со добра цел, самите стануваат невеста.
Зашто секоја Црква е невеста Христова; Христовото тело е неговиот почеток (principium) и неговите први плодови; во Црквата невестата се соединува со Младоженецот во тело. Не е случајно што, доверувајќи им го [учениците] Своето тело, го скрши лебот; и не случајно на кршењето леб им се отворија очите на учениците и Го препознаа.
Што рекол Господ за она што е напишано за Него во Законот, Пророците и Псалмите? Дека Христос мораше да страда. Ако не додаде „и воскреснете“, оние [учениците] чии очи беа покриени со темнина ќе продолжија да тагуваат. Но, беше проречено [дека Тој треба] исто така да воскресне. За што? Зошто Христос морал да страда и да воскресне? – Според псалмот што особено ви го препорачавме на четвртиот ден од седмицата 128, на првата средба од претходната седмица. Па зошто Христос морал да страда и да воскресне? Еве зошто: Сите краеви на земјата ќе се сеќаваат и ќе се обратат кон Господа и ќе се поклонуваат [П. 156] пред Него се сите племиња на незнабошците (Пс. 21:28). За да знаете дека Христос мораше да пострада и да воскресне, што додаде овде и како, откако го претстави Младоженецот, ја претстави и невестата? И во Негово име треба да се проповеда покајание и простување на гревовите на сите народи, почнувајќи од Ерусалим (Лука 24:47).
Слушнавте, браќа, внесете го! Никој да не се сомнева во Црквата, дека ја има во сите народи. Никој да не се сомнева дека започна од Ерусалим и ги исполни сите народи. Ја знаеме нивата каде што е засадена лозата, но кога порасна, веќе не ја препознаваме затоа што презела се. Каде започна? Од Ерусалим. Што постигнавте? Сите народи. Остана уште малку и таа наполни се. Во меѓувреме, додека сè уште не наполнило сè, на Земјоделецот му изгледало неопходно да отсече неколку бескорисни гранки, бидејќи тие создавале ереси и раскол. Нека не те фатат исечените гранки, за и тебе да бидеш отсечен; туку ги поттикнувате отсечените [гранките] за повторно да се накалемат. Очигледно е дека Христос пострада, воскресна и се вознесе на небото. Очигледно е дека постои Црква, бидејќи во Негово име се проповеда покајание и простување на гревовите во сите народи. Од каде дојде таа? Почнувајќи од Ерусалим.
Глупав и суетен (и би рекол повеќе - слеп) слуша за ова, кој не гледа толку голема планина и ги затвора очите пред свеќата поставена на свеќникот (сп. Матеј 5,15).
3. Кога ќе им кажеме: „Ако сте православни (соборни) христијани, комуницирајте со таа Црква од која е распространето Евангелието низ целиот свет, комуницирајте со тој Ерусалим“, - кога ќе им го кажеме ова, тие одговараат: „Ние не комуницираме со тој град во кој е убиен нашиот крал, каде што е убиен нашиот Господ“, како да го мрази нашиот Господ тој град. И ете, Евреите Го убија додека беше на земјата, [П. 158] и овие Го отфрлаат сега кога Тој царува на небото. Која е полоша? Оние кои Го презираа затоа што Го сметаа за човек или оние кои ги отфрлаат Неговите Тајни, иако веќе Го препознаваат како Бог? Тие разбирливо го мразат градот во кој е убиен нивниот Господ. Побожни и милосрдни луѓе! Тие многу жалат што Христос е убиен, а сега го убиваат Христос во луѓето! Тој го сакаше тој град и го сожали, и рече дека Неговата проповед ќе дојде од него: Почнувајќи од Ерусалим. Тој почна да го проповеда Неговото име таму, и дали се плашите да имате заедништво со овој град? Не е ни чудо што, бидејќи сте отсечена [гранка], го мразите коренот.
Што им рекол на Своите ученици? Но, вие останете во градот, зашто Јас ќе ви го испратам Моето ветување (сп. Лука 24,49). Погледнете кој град го мразат! Можеби ќе им се допадне ако сè уште беше населено со Евреи, Христови убијци? На крајот на краиштата, познато е дека сите Христови убијци, односно Евреите, биле протерани од овој град. Во градот каде што живееле Христови мразители, сега живеат Христови обожаватели. Затоа го мразат [градот] во кој живеат христијаните. Тој сакаше Неговите ученици да останат таму и таму да го испратат Светиот Дух врз нив. Каде започна Црквата, ако не каде Светиот Дух слезе од небото и наполни сто и дваесет [луѓе] кои живеат на едно место? Бројот дванаесет беше зголемен за десет пати. Седеа сто и дваесет луѓе, а Светиот Дух слезе и го исполни целото место, и се чу шум како од силен ветар, а јазиците се расцепија како оган (сп. Дела 2, 2-3). Сте ги слушнале Делата на апостолите. Денес беше прочитан токму овој пасус: и тие почнаа да зборуваат на други јазици, како што Духот им даваше да зборуваат (Дела 2:4).
И сите Евреи кои беа таму, [стр.160] кои потекнуваа од различни народи, го препознаа секој од нивните дијалекти и беа зачудени што овие необразовани и неуки наеднаш совладаа не еден или два јазика, туку јазиците на апсолутно сите народи (сп. Дела 2,5-12). И беше очигледно дека таму каде што зборуваат сите јазици, сите јазици ќе веруваат. Оние кои многу го љубат Христа и врз основа на тоа одбиваат да комуницираат со градот што го уништил Христос, го „почитуваат“ Христа до таа мера што тврдат: Тој останал на два јазика, латински и пунски, односно африкански. Дали Христос има само два јазика? Овие два јазика се единствените познати на партијата на Донат и не повеќе!
Да се разбудиме, браќа, да го видиме што побрзо дарот на Божјиот Дух и да веруваме во она што е однапред кажано за Него и да видиме исполнето она што беше претходно кажано во псалмот: Нема јазик, и нема говор каде што не се слуша нивниот глас (Пс. 19,4). И да не помислите наеднаш дека самите јазици дошле на едно место, а не дарот Христов дошол на сите јазици, слушнете го следново: Нивниот звук оди по целата земја, а нивните зборови до крајот на вселената (Пс. 18, 5). Зошто е ова така? Затоа што Своето живеалиште го постави на сонцето (сп. Пс. 18,5). Тоа е, за гледање. Неговото живеалиште е Неговото Тело; Неговото живеалиште е Неговата Црква. Го ставил на сонце, односно не ноќе, туку преку ден. Но, зошто не го признаат тоа? Врати се на пасусот што го прочитавме вчера и види зошто не признаваат: А кој го мрази својот брат е во темнина и оди во темнина и не знае каде оди, зашто темнината му ги заслепи очите (1. Јованово 2:11). Да видиме што следи и да не останеме во темнина. Во кој случај можеме да избегнеме да бидеме во темнина? Ако ги сакаме нашите браќа.
Како можеме да докажеме дека ги сакаме нашите браќа? Затоа што не го нарушуваме единството, затоа што ја чуваме љубовта. [П. 162]
4. Ви пишувам, деца, бидејќи вашите гревови се простени преку Неговото име (1. Јованово 2:12). Бидејќи [се вели] деца, вие сте родени со простување на гревовите. Преку чие име се простуваат гревовите? Дали е тоа навистина преку името на Августин? Значи, не преку името Донат. На крајот на краиштата, кој е Августин или кој е Донат? Знаеш. Исто така, не преку името на Павле и не преку името на Петар. Навистина, пред оние кои ја делат Црквата меѓу себе и се трудат да формираат партии од една единствена целина, во лицето на апостолот, мајка-љубовта, која родила деца во агонија, ја разголува својата внатрешност, ги кине градите со плач, ги оплакува своите деца, кои, како што гледа, се оддалечиле [од неа] и повикува да се вратат кај оние што ќе посакаат да се вратат во едно име. сакајќи се себеси, за да Го љубат Христа, и вели: дали Павле погледна кон тебе? или си крстен во името на Павле? (1. Кор. 1:13). Што вели тој? „Не сакам да бидеш мој, туку да бидеш со мене. Остани со мене, сите ние сме Оној кој умре за нас, кој беше распнат за нас“. Оттука и следново: „ви се простени гревовите преку Неговото име“, а не преку името на некоја личност.
5. Ви пишувам, татковци... (1. Јованово 2:13). Зошто прво децата? – Затоа што гревовите ви се простени преку Неговото име (1. Јованово 2:12) и повторно се родивте во нов живот, затоа сте деца. Зошто татковци? – Затоа што сте Го познавале од почетокот (1. Јованово 2:13). За почеток се однесува на татковството 129 . Христос е нов во телото, но стар во Божеството. Колку стар го сметаме за Него? Колку години има? Дали мислиме дека Тој е постар од Неговата Мајка? Се разбира, Тој е постар од Мајката: „Зашто преку Него се создаде сѐ“ (сп. Јован 1,3). Ако е тоа сè, тогаш античкиот [Христос] ја создал Самата Мајка за да се роди нова од неа. [Стр.164] Дали мислиме дека Тој е постар само од Мајката? Античкиот [Христос] бил пред предците на Мајката. Предок на Мајката бил Авраам, но Господ вели: пред Авраам сум јас (Јован 8,58). „Пред Авраам? - прашуваме. Пред да се создаде човекот, пред да се создадат небото и земјата. Пред нив постоел Господ, поточно, постои. Зашто, не е случајно што Тој не рече: „Пред Авраам бев“, туку рече: Јас сум пред Авраам. Она што се вели дека „било“ повеќе не постои; а тоа во однос на кое велат дека „ќе биде“ сè уште не постои.
Тој знае само „е“. Според фактот дека Тој е Бог, „е“ е применливо за Него, а „било“ и „ќе биде“ не се применливи. Има само еден ден, но [денот] е вечен. Овој ден не е помеѓу вчера и утре. Зашто, кога ќе заврши „вчера“, почнува „денес“, што ќе заврши со почетокот на „утре“. Ова е еден ден - без темнина, без ноќ, без должина, без мерка, без часови. Наречете го како што сакате. Ако сакате, „ден“; ако сакате, „година“; „години“ ако сакате. Всушност, за него се вели: Твоите години нема да завршат (Пс. 101:28). А кога се вика ден? Кога му беше кажано на Господа: Денес те родив (Пс. 2, 7). Роден од вечниот Отец, роден од вечноста, роден засекогаш, Тој нема почеток, нема граница, нема просторно ограничување, бидејќи Он е она што постои, зашто Тој Самиот е Постоечкиот. Тој му го кажал ова Свое име на Мојсеј: Кажи им: Јехова ме испрати кај вас (2. Мој. 3:14). Па што? Значи Тој е пред Авраам? Пред Ное? Пред Адам? Слушај го Светото писмо: „Пред утринската ѕвезда Те родив“ (сп. Пс. 109,3). Освен тоа, Тој е пред небото и земјата. Зошто?
Бидејќи сè е создадено преку Него и ништо не е создадено без Него (сп. Јован 1, 3). Затоа разберете зошто [апостолот вели] „отци“: затоа што тие стануваат татковци сфаќајќи ги работите од почеток.
6. Ви пишувам, млади момци... (1. Јованово 2:13). Тие се нарекуваат деца, се нарекуваат татковци, се нарекуваат млади. Деца затоа што се родени; татковци, затоа што го знаеле почетокот. Зошто млади мажи? Затоа што си го победил злобниот (1. Јованово 2:13). [П. 166] Кај децата - раѓање; кај татковците - антиката; кај младите мажи има сила. Ако злиот е поразен од младите, тој се бори со нас. Се бори, но не совладува. Зошто? Дали затоа што сме силни, или затоа што Тој е силен во нас, Кој се покажа како немоќен во рацете на прогонителите? Тој нè направи силни, Кој не се спротивстави на прогонителите. Зашто Тој беше распнат во слабост, но живее со силата Божја (2. Кор. 13:4).
7. Ви пишувам, деца... (1. Јованово 2:13). Зошто млади? Затоа што сте го познавале Отецот (1. Јованово 2:13). Ви пишувам, отци (сп. 1. Јованово 2:14) 130. За да ја разбере својата поента, [апостолот] уште еднаш го повторува [што е веќе кажано]. Затоа што вие Го познававте од почетокот (сп. 1. Јованово 2:14). Запомнете дека сте татковци. Ако го заборавиш Битието од почеток, ќе го изгубиш татковството. Ви пишувам, млади момци... Размислете за ова повторно и повторно. Бидејќи сте млади луѓе, борете се за да победите; освојувај за да ја добиеш круната; биди понизен за да не паднеш во битка. „Ви пишувам, млади момци, зашто сте силни, а словото Божјо останува во вас, и го победивте лукавиот“ (1. Јованово 2:14).
8. Сето тоа, браќа, е затоа што ние ги знаеме работите од почетокот; затоа што сме силни; затоа што Го познаваа Отецот. Сето ова се чини дека го потврдува знаењето, но зарем не ја потврдува љубовта? Ако знаеме, тогаш ќе сакаме; на крајот на краиштата, знаењето без љубов не спасува. Знаењето буди, но љубовта изградува (1. Кор. 8:1). Ако сакате да го исповедате [Христос] и да немате љубов, тогаш станувате како демони. Демоните го исповедаа Синот Божји и рекоа: Што имаш ти со нас? (Матеј 8:29) - и беа отфрлени. Признај и биди прифатен. Зашто тие се плашеа поради своите беззаконија, а вие Го љубите Оној, Кој ви ги простува беззаконите.
Но, како можеме да го сакаме Бога ако го сакаме светот? Значи, Тој нè подготвува да имаме љубов која пребива во нас. Има две љубови - кон светот и кон Бога. Ако љубовта кон светот живее во нас, тогаш нема место за љубов [П. 168] на Бога. Љубовта кон светот нека си отиде и љубовта кон Бога нека остане, нека добие подобро место. Се заљубивте во светот - престанете да го сакате светот. Кога ќе го ослободите срцето од земната љубов, ќе ја пуштите Божествената љубов во себе и таму ќе почне да живее љубов, од која ништо лошо не може да дојде. Слушајте ги зборовите на [апостолот] кој носи очистување. Ги наоѓа срцата на луѓето, како нива. Но, како го наоѓа? Ако најде таму шума, ја искорнува; Ако најде нива што е веќе исчистена, ја засадува. Таму сака да засади дрво - љубов. А која шума се обидува да ја искорне? Љубов кон светот. Слушајте го искоренувачот на шумите, кој вели: Не сакајте го светот, - и додава: ниту она што е во светот: кој го љуби светот, ја нема љубовта на Отецот (1. Јованово 2:15) 131.
9 . Сте слушнале: кој го љуби светот, ја нема љубовта на Отецот. Никој да не каже во срцето дека ова е лага, браќа. Ова е Бог што зборува, ова е преку свети апостол вели Светиот Дух. Нема ништо повистинито: кој го сака светот, ја нема љубовта на Отецот. Дали сакате да имате љубов кон Отецот за да можете да станете сонаследник со Синот? Не го сакај светот! Отстранете ја злата љубов кон светот за да бидете исполнети со љубов кон Бога. Вие сте сад, но сè уште не е завршен. Истурете го она што е во вас за да го прифатите она што не е во вас. Се разбира, нашите браќа веќе го примија новото раѓање од вода и Дух, а ние го примивме новото раѓање од вода и Дух пред неколку години. Добро ни е што не го сакаме светот, па Светите Тајни да не служат за наша осуда, туку да нè зајакнат за спасение. Да се биде зајакнат за спасение значи да се биде вкоренет во љубовта, да се биде силен во побожноста и да не се има облик на побожност (сп. 2. Тим. 3,5). Формата е света, формата е добра, но што може да направи формата ако нема корен? Да не се фрла исечена гранка во оган? Имај го видливиот [дел], но имај го и коренот. Но, како треба да се вкорениш во [П. 170] не сте биле искоренети?
Држете се за љубовта, како што вели апостол Павле: вкоренета и втемелена во љубовта (Еф. 3, 17). Како може да се вкорени во љубовта меѓу такви грмушки на љубов кон светот? Искорнете ја шумата! Ќе посеете големо семе, и да не има ништо на полето што ќе го убие семето. Ова се зборовите за искоренувањето што [апостол Јован] ги рекол: Не сакајте го светот, ниту она што е во светот: кој го љуби светот, ја нема љубовта на Отецот.
10. Зашто сè што е во светот е телесната страст, похотата на очите и гордоста на животот. Тој наведе три работи кои не се од Отецот, туку од овој свет. И светот поминува, а и неговата страст, но оној што ја врши волјата Божја, останува засекогаш, како што и самиот останува засекогаш (сп. 1. Јованово 2, 16-17) 132.
Како да не го сакам она што Бог го создал? Што сакаш? Да ги сакаш минливите работи и да умреш со нив - или да не го сакаш светот и да живееш вечно со Бога? Потокот носи привремени работи, но нашиот Господ Исус Христос е како дрво што расте покрај реката (сп. Пс. 1,3). Тој зеде тело, умре, воскресна и се вознесе на небото. Тој сакаше да биде засаден на некој начин во близина на реката на привремени работи. Дали ве носат по брзаците? Држете се за дрвото. Дали сте фатени во кругот на љубовта кон светот? Држете се за Христа. Заради вас Тој стана привремен, за да станете вечни, бидејќи и Тој така стана привремен, за да остане вечен. Нешто му е додадено од времето, но ништо не е одземено од вечноста. Ти си роден привремен и преку гревот стана привремен; Ти стана привремен преку гревот, а Тој стана привремен преку милоста за простување на гревовите. Која е разликата помеѓу криминалецот и неговиот посетител кога двајцата се во затвор? Всушност, еден човек доаѓа кај својот пријател [во затвор] и влегува во него да го посети, а очигледно е дека и двајцата се во затвор. Но, тие се сосема различни едни од други. [П.
172] Едниот страда поради вина, другиот е привлечен од човештвото. Така, во оваа расипаност, ние сме задржани по наша вина, но Тој ја понесе од милост. Тој дошол кај заробеникот како Откупител, а не како угнетувач. Господ ја пролеа својата крв за нас, нè откупи, ни даде нова надеж. Ние сè уште носиме распадливо месо и веруваме во идната бесмртност; Сè уште нè тресат морските бранови, но веќе фрливме сидро на надеж во пристаништето.
Но, да не го сакаме ниту светот ниту работите во светот. Зашто, она што е во светот е похотта на телото, страста на очите и гордоста на животот (1. Јованово 2:16). [Апостолот само ги именуваше] овие три работи, за никој да не рече: нема потреба, велат, да се сака она што Бог го создал во светот, односно небото, земјата, морето, сонцето, месечината, ѕвездите и сите убавини на небесата. Кои се убавините на морето? Сите риби. А убавината на земјата? Животни, дрвја, птици. Сето ова е во светот, а Бог го создал сето тоа. Зошто да не го сакам она што Бог го создал? Нека Божјиот Дух биде во вас за да видите дека сето тоа е добро. Но тешко вам ако го сакаш создаденото и го оставиш Создателот. Вие ги сметате [суштествата] убави, но колку е поубав Оној што ги создал! Бидете внимателни, сакана! Нека ви биде помогнато да ја разберете оваа сличност, за сатаната да не се прикраде во вас, велејќи го она што обично го вели: „Уживајте во делата Божји; Зошто Тој ги создаде ако не за ваше уживање?“ И луѓето се насладуваат со тоа, пропаѓаат и забораваат на својот Создател, неумерено и лакомо користејќи го создаденото, занемарувајќи го Создателот.
Апостолот зборува за такви луѓе: тие му се поклонија и му служеа на созданието наместо на Создателот, Кој е благословен засекогаш (Рим. 1,25). Бог не ти забранува да ги сакаш овие [креации], но не сакај ги за да бараш блаженство во нив, туку им се восхитуваш и величај ги за да го сакаш Создателот.
Исто е, браќа, како младоженецот да и направил прстен на својата невеста, а таа повеќе го сакала прстенот што го добила од младоженецот што и го направил прстенот. Дали е тоа навистина поради овој подарок од младоженецот [П. 174] ќе испадне ли нејзината душа распуштена затоа што го сака она што ѝ го дал [нејзиниот] младоженец? Се разбира, нека го сака она што и го дал нејзиниот вереник, но сепак, ако рече: „Овој прстен ми е доволен, не сакам повеќе да му го гледам лицето“, каква жена ќе испадне? Кој ќе остане рамнодушен на ваквата непромисленост? Кој не би нашол овде прељубничка душа? Сакаш злато наместо маж, сакаш прстен наместо младоженец. Ако сте такви што сакате прстен наместо вереникот и не сакате да го видите вереникот, тоа значи дека тој ви дал залог [на својата љубов] за да не ја стекне вашата наклонетост, туку да ве оттргне од него! Но, се разбира, младоженецот дава залог [на својата љубов] за да го сакате како залог! Затоа, Бог ви ги дал сите овие созданија; сакајте го Оној кој ги создал. Има уште нешто што сака да ти го даде, односно Самиот, Кој ги создал.
Ако ги сакаш, иако Бог ги создал, тогаш ќе го презираш Создателот и ќе го сакаш светот. Дали вашата љубов нема да испадне дека е прељуба?
12. Факт е дека светот се нарекува не само овој универзум што го создал Бог: небото и земјата, морето, видливи и невидливи, туку и жителите на светот се нарекуваат свет, како што ѕидовите и жителите се нарекуваат дом. И понекогаш сме задоволни со куќата и во исто време ги караме нејзините жители. Велиме „Убава куќа“ затоа што е направена од мермер и убаво украсена. А ние велиме во друга смисла: „Тоа е добра куќа“, бидејќи таму никој не толерира никакво беззаконие, нема неправда, нема угнетување. Сега не ги фалиме ѕидовите, туку жителите кои живеат внатре во ѕидовите. А сепак и двете се викаат дома. Значи, сите што го сакаат светот живеат во светот, бидејќи ја насочуваат својата љубов кон светот, како што живеат на небото оние чиешто срце е насочено нагоре, иако нивното тело е на земјата. Затоа, секој што сака мир се нарекува мир. Тие ги имаат само трите спомнати работи: похотта на телото, страста на очите и гордоста на животот (1. Јованово 2:16). Навистина, луѓето сакаат да јадат, да пијат, да имаат односи, да ги искусат сите овие задоволства, но зарем навистина не треба да има мерка во овие [задоволства]?
Или кога ќе ви кажат: „Не ви се допаѓа ова“, дали навистина го кажуваат за да не јадете, [П. 176] не пиел, не родил деца? За тоа не зборуваме. Но нека има мерка заради Создателот, за да не те робуваат овие [задоволства] преку љубовта кон нив, за да не го сакаш заради задоволство она што треба да го користиш. Но, можете само да одредите како се чувствувате за вакво нешто кога ви се нудат и двете: дали сакате праведност или профит? „Немам од што да живеам, немам од што да јадам, немам од што да пијам“. Што треба да направите ако не можете да го добиете освен преку беззаконие? Зар не би било подобро да го сакаш она што нема да го изгубиш отколку да правиш беззаконие? Ако стекнете злато, го гледате, но ако ја изгубите вербата, не го гледате. Ова, [апостолот] ни кажува, е телесната похота, односно желбата за оние работи што се однесуваат на телото, како што се храната, односот и слично.
13. Страста на очите. Сета љубопитност ја нарекува страста на очите. Колку е распространета љубопитноста? Љубопитноста се манифестира за време на спектаклите, во театрите, во тајните на ѓаволот, во магиските уметности, во злите дела. Понекогаш ги искушува Божјите слуги, така што тие речиси сакаат да прават чуда, да го искушуваат Бога: дали Бог ќе ги слушне и ќе им дозволи да направат чудо. Ова е љубопитност, односно страста на очите. Тоа не е од Отецот. Ако Бог дава, направи [чудо], зашто Тој Самиот те покани да го направиш тоа. Но, оние што не прават [чуда] нема да бидат екскомуницирани од Царството Божјо. Кога апостолите се радувале што демоните им се потчинети, што им рекол Господ? Не радувајте се на ова, туку радувајте се затоа што вашите имиња се напишани на небото (Лука 10:20). Она на што сакаше да се радуваат апостолите, радувајте се и на вас! Зашто тешко вам ако вашето име не е напишано на небото. Тешко вам ако не ги воскреснуваш мртвите? Ќе ви биде ли тешко ако не одите по море? Тешко вам ако не изгонуваш демони? Ако сте ја добиле моќта да го направите ова, употребете ја понизно, без гордост. На крајот на краиштата, Господ рече за одредени лажни пророци што ќе ги дадат [П.
178] знаци и чуда (сп. Мат. 24:24). Да не покажуваме световна гордост. Секојдневната гордост е гордост кога човек сака да се опкружи со слава, да се гледа себеси како голем или благодарение на богатството или благодарение на некаква моќ.
14. Тоа се овие три работи, и нема да најдете ништо што би можело да ја искушува човечката алчност, освен телесната страст, страста на очите и гордоста на животот. Преку овие три [работи] Господ беше искушуван од ѓаволот.
Го искушуваше телесната страст кога Му беше речено: ако си Син Божји, заповедај овие камења да станат леб (Матеј 4:3), кога Он беше гладен после постот. Но, како Тој го отфрли искушувачот и го научи [неговиот] воин да се бори? Погледнете што рече: човекот не живее само од леб, туку со секое Божјо слово (сп. Мт. 4,4).
Го искушуваше и страста на очите во врска со чудото, кога ѓаволот Му рече: фрли се надолу, зашто е напишано: Тој ќе им заповеда на Своите ангели за Тебе, и тие ќе те поднесат во рацете нивни, за да не удриш со ногата на камен (Матеј 4:6). Тој му се спротивставил на искушувачот, зашто, ако направил чудо, ќе се чинеше дека или се попуштил [на искушувачот] или го направил [чудото] заради [непопустлива] љубопитност. На крајот на краиштата, Тој, како Бог, правеше [чуда] кога сакаше, но само за да ги лекува слабите. На крајот на краиштата, ако тогаш направил [чудо], човек би помислил дека го создал само затоа што сакал да создаде чудо. Но, погледнете што одговори Тој, за да не мислат луѓето така, и кога ќе ви се случи тоа, кажете го истото: тргни зад Мене сатано, зашто е напишано: Не искушувај Го Господа, твојот Бог (Матеј 4:7). Односно, ако го направам ова, ќе го искушам Бога. Го кажа она што сакаше да го слушне од тебе. Кога непријателот те инспирира: „Каква личност си ти, каков христијанин си? Дали си направил барем едно чудо? Дали мртвите воскреснале преку твоите молитви? Дали оние со треска оздравеле?
Да вредеше нешто, би направил некакво чудо“, кажи му како одговор: „Напишано е: Не го искушувај Господа, твојот Бог, и затоа нема да го искушувам Бога, и не сметам, [П. 180] дека му припаѓам на Бога само ако правам чуда, а не припаѓам ако не правам. И каде се тогаш Неговите зборови: радувајте се што вашите имиња се напишани на небото?
И кога Господ бил искушуван за гордоста на животот? Кога [сатаната] Го подигна и Му рече: Сето ова ќе ти го дадам ако, кога ќе паднеш, ќе ми се поклониш (Матеј 4:9). Сакаше да го искушува Царот на целиот свет со величината на земното царство 133. Но Господ, Кој ги создаде небото и земјата, го згази ѓаволот. Дали е изненадувачки што ѓаволот бил поразен од Господ? Но, зошто Тој му одговори и на ѓаволот? Да, за да те научи како да му одговориш. Напишано е: Поклонете му се на Господа, вашиот Бог и служете Му само Нему (Матеј 4:10).
Ако се држиш за ова, страста на светот нема да биде во тебе; ако во тебе нема световна страст, нема да те потчини ни телесната похотта, ни похотата на очите, ни гордоста на животот, и ќе најдеш место за љубов кога ќе ти дојде, и ќе го сакаш Бога. На крајот на краиштата, ако има љубов кон светот, тогаш нема да има љубов кон Бога таму. Чувај ја својата љубов кон Бога, за, како што Бог е вечен, така и ти ќе останеш во вечноста, зашто секој човек е таква каква што е неговата љубов. Дали ја сакаш земјата? Вие ќе бидете земјата. Дали го сакаш Бог? Што ќе кажам? Дали ќе станеш бог? Не се осмелувам сам да го кажам ова, ајде да го слушаме Писмото: Реков: вие сте богови, а синовите на Севишниот сте сите вие (Пс. 82,6). Затоа, ако сакате да станете богови и синови на Севишниот, не љубете го светот, ниту она што е во светот: кој го љуби светот, ја нема љубовта на Отецот. Зашто сè во светот: похотта на телото, страста на очите и гордоста на животот, не е од Отецот, туку од овој свет (1. Јованово 2:15-16), односно од луѓето кои го сакаат светот. И светот поминува и неговите похоти, но оној што ја врши волјата Божја останува засекогаш, како што Бог останува засекогаш (сп. 1. Јованово 2,17).
1. Деца! Последниот час... (сп. 1. Јованово 2:18). Во овој пасус [апостолот] им зборува на децата [и ги поттикнува] да побрзаат да пораснат, зашто дојде последниот час. Возраста на телото не зависи од волјата [на човекот]. Така, никој не го одгледува своето месо кога сака, како што никој не се раѓа кога сака. Но, таму каде што раѓањето зависи од волјата [на личноста], таму и растењето зависи од волјата. Никој не се раѓа без своја волја од вода и Дух (сп. Јован 3,5). Затоа, ако некој сака, ќе порасне [по такво раѓање], а ако сака ќе се намали. Што значи да растеш? Тоа значи да се оди напред. Што значи да се намали? Ова значи повлекување. Кој знае дека е роден, нека чуе дека е дете и дете; нека лакомо се држи за градите на мајка си и брзо расте. Мајката е Црквата, а нејзините гради се двата Завета на Божественото писмо. Нека го цица оттаму млекото на сите таинства извршени навреме за наше вечно спасение, за да може, хранејќи се и зајакнато, да јаде од цврста храна, а тоа е следново: во почетокот беше Словото. И Словото беше со Бога, и Словото беше Бог (Јован 1:1).
Нашето млеко е Христос понизен; нашата цврста храна е истиот Христос, еднаков на Отецот. Тој ве храни со млеко за да ве нахрани со леб, зашто духовно да го допрете Христа со своето срце значи да сфатите дека Тој е еднаков на Отецот.
2. Затоа, ѝ забрани на Марија да го допира и ѝ рече: не допирај до Мене, зашто уште не сум се вознесе кај Отецот (Јован 20, 17). Што значи тоа? Тој им дозволил на своите ученици да го допрат (сп. Јован 20:27), но го избегнал допирот на Марија? Нели Самиот му рекол на ученикот кој се сомневал: „Стави ги прстите и почувствувај ги раните“ (сп. Јован 20:27)? Дали Тој веќе се вознесе кај Отецот? Зошто [П. 188] тогаш ја прекори Марија и рече: „Не допирајте Ме, зашто уште не сум се вознесол кај Отецот? Или да кажеме дека Тој не се плашеше од допирот на мажите, туку Оној чиј допир го чисти секое тело, се плашеше од допирот на жените? Дали се плашеше од допирот на оние на кои прво сакаше да им се појави? Зар не беа жените кои им објавија на мажите за Неговото воскресение, за да биде победена змијата исто како што тој самиот еднаш победи 134? Зашто еднаш преку жена му донесе 135 смрт на првиот човек, а сега на мажите им се објавува живот преку жена. Зошто Тој не сакаше да биде допрен од [Марија]? Се чини затоа што Тој сакаше овој допир да се сфати како духовен.
Духовниот допир е она што доаѓа од чисто срце. Таа личност со чисто срце го допира Христос кој разбира дека е еднаков на Отецот. Кој сè уште не го разбира Христовото Божество, пристапил само кон Неговото тело 136 и не го постигнал Неговото Божество. Каква голема работа е да се постигне само исто како Неговите гонители кои Го распнаа? Одлично е да се разбере дека Бог е Словото, Кој беше со Бога од почетокот и преку Кого започна сè да биде (сп. Јован 1:1-3). Вака сакаше да биде познат кога му рече на Филип: Толку долго сум со тебе и не Ме познаваш, Филипе? Кој Ме видел Мене, Го видел Отецот (Јован 14:9).
3. Но за да не бидеме бавни во движењето напред, сите нека слушнат: Деца! Последниот час... (сп. 1. Јованово 2:17). Оди напред, побрзај, растеј, дојде [последниот] час! Последниот час е долг, но сепак последен. Зашто [апостолот] под час значи последен пат, бидејќи во последните времиња ќе дојде нашиот Господ Исус Христос. Но, некои можеби ќе речат: „Зошто во последно време? Зошто последниот час? На крајот на краиштата, прво ќе дојде Антихристот, а потоа ќе дојде Судниот ден“. Јован ги зел предвид овие мисли и за луѓето да не се чувствуваат безбедно и да не мислат дека ова не е последниот час, бидејќи [П. 190] Антихристот ќе дојде, им рече: И како што чувте дека ќе дојде Антихристот, и сега се појавија многу антихристи (1. Јованово 2:18). Дали може да има многу антихристи ако ова не беше последниот час?
4. Кого ги нарекол Антихристите? Тој продолжува и објаснува: од ова знаеме дека времето е последно (1. Јованово 2:18). Каде? Затоа што се појавија многу антихристи. Тие излегоа од нас (1. Јованово 2:19). Еве ги антихристите! Не оставија. Слушнете ја утехата: но тие не беа наши (1. Јованово 2:19). Сите еретици, сите расколници не напуштија, односно ја напуштија Црквата; ама немаше да излезат да беа наши. Затоа, пред да заминат, тие не станаа наши. Ако пред да излезат не биле наши, тогаш многумина остануваат внатре, не излегле, а во исто време се и антихристи. Решивме да го кажеме ова само за сите, останувајќи внатре, да не бидат Антихристот. [Јован] сега ќе ги опише и карактеризира Антихристите, а ние ќе ги видиме.
И секој мора да ја праша својата совест дали тој самиот е Антихристот. На крајот на краиштата, на латински, „антихрист“ значи „непријател на Христос“. И многу луѓе погрешно мислат дека тој се нарекува Антихрист затоа што ќе дојде пред Христос (ante Christum), односно Христос ќе дојде по него. Не затоа е наречен така, туку затоа што е Антихристот, затоа што е непријател Христов. Значи, кој е Христовиот противник, вие веќе гледате од излагањето на самиот [апостол] и разбирате дека никој не може да излезе [од Црквата] освен Антихристите, а оние што не се Христови противници не можат никако да излезат. Зашто, кој не е противник на Христос, се држи цврсто за Неговото Тело и се смета за негов член. Членовите никогаш не се нивни противници. [П. 192] Интегритетот на телото го обезбедуваат сите негови членови. А што вели апостолот за согласноста на членовите? Затоа, ако еден член страда, сите членови страдаат со него; Ако се прослави еден член, сите членови се радуваат со него (1. Кор. 12:26). Затоа, ако во прославувањето на еден член се радуваат сите членови заедно со него, а во страдањето страдаат сите членови, тогаш договорот на членовите го нема Антихристот.
Но, има и такви кои пребиваат во телото на нашиот Господ Исус Христос (бидејќи Неговото Тело сè уште е подложно на немоќ и нема да биде целосно здраво додека не се случи Воскресението на мртвите), па тие пребиваат во Телото Христово, како лоши сокови 137. Кога ќе се отстранат, телото доживува олеснување; на ист начин, кога злобните [христијаните] заминуваат, Црквата доживува олеснување. А кога телото ги исфрла и ги отстранува, вели: „Овие сокови излегоа од мене, но не беа мои“. Што значи „не беа мои“? Тоа значи дека тие не беа отсечени од моето месо, туку ги притискаа моите гради кога беа во мене.
5. Не оставија, но (не биди тажен) не беа наши. Како ќе го докажеш тоа? Зашто, да беа наши, ќе останеа со нас (1. Јованово 2:19). Затоа, гледајте, возљубени: многумина кои не се наши ги примаат Светите Тајни со нас, се Крштеваат со нас, примаат со нас сè што верниците знаат дека добиваат: благословот, Евхаристијата и она што е содржано во Светите Тајни - тие се причестуваат со нас на олтарот, но не и со нашето. Дека не се наши се докажува со искушение. Кога искушението ќе ги погоди како налет на ветер, тие се занесуваат затоа што не биле жито. И сите тие [без трага] ќе одлетаат тогаш (што треба да се повторува одново и одново) кога Господовото гумно ќе биде изветрено на Судниот ден. [Стр.194] Не оставија, но не беа наши: зашто да беа наши, ќе останеа со нас.
Сакаш ли да знаеш, возљубени, колку е вистинита оваа изрека, дека оние што можеби излегле и се вратиле не се антихристи и Христови противници? Не може да се случи оние кои не се Антихристови да останат надвор, туку секој по своја волја да биде или Антихрист или да остане во Христа. Ние сме или меѓу членовите [на Телото Христово] или сме откриени дека сме лоши сокови. Оној кој се менува на подобро е член на Телото; кој останува во гнев е лош сок. И кога ќе излезе, членовите кои се измачувани [од него] ќе доживеат олеснување. Не оставија, но не беа наши: зашто да беа наши, ќе останеа со нас; за да се открие дека не се сите наши (1. Јованово 2:19). Зошто [апостолот] додал „за да се открие“? Затоа што и кога беа внатре [Црквата] не беа наши, но тоа не беше очигледно, но кога си заминаа, се откри.
Меѓутоа, вие имате помазание од Светиот и знаете сè (1. Јованово 2:20). Духовно помазание е Самиот Свети Дух, чија тајна е присутна во видливото миропомазание. Сите што го имаат ова Христово помазание, вели [апостолот], го знаат доброто и злото и немаат потреба да се поучуваат, бидејќи самото помазание ги учи.
6. Ти пишав не затоа што не ја знаеш вистината, туку затоа што ја знаеш, [како и] дека ниту една лага не е од вистината (1. Јованово 2:21). Види, добивме упатства како можеме да го препознаеме Антихристот. Што е Христос? Вистина. Самиот рече: Јас сум вистината (Јован 14:6). Но, секоја лага не е од вистината. Затоа, секој што лаже сè уште не е Христов. Во исто време, Тој не рече дека некои лаги се од вистината, а некои не се од вистината. Забележете ја оваа мисла, [П. 196] за да не се уверувате, да не се додворувате, да не се залажувате, да не се залажувате: ниедна лага не е од вистината. Ајде да видиме како лажат антихристите, бидејќи има повеќе од еден вид лага.
Кој е лажго ако не тој што негира дека Исус е Христос? (1. Јованово 2:22). Исус значи едно, Христос друго, иако тоа е еден Исус Христос, нашиот Спасител. Но Исус е Неговото име. На ист начин, Мојсеј се нарекува со своето име, на ист начин Илија, на ист начин Авраам; Значи, нашиот Господ има свое име - Исус. Христос е името на светата тајна (sacramenti nomen). Како што велат „пророк“ или „свештеник“, така под Христос се подразбира Помазаникот, во кого мора да биде откупувањето на целиот народ на Израел. Целиот еврејски народ се надеваше на доаѓањето на овој Христос, но бидејќи дојде во понизност, не беше препознаен; бидејќи каменот бил мал, се сопнале и биле скршени. Но, каменот порасна и стана голема планина (сп. Дан. 2,35). На крајот на краиштата, што вели Светото писмо? Секој што ќе се сопне на тој камен ќе биде скршен, а на кој ќе падне ќе биде смачкан (Лука 20:18). Треба да ја видиме разликата помеѓу зборовите. Овде пишува дека тој што ќе се сопне ќе падне, а тој на кој ќе падне [каменот] ќе биде смачкан.
На крајот на краиштата, во почетокот Тој дојде со понизност и луѓето се сопнаа над Него; и бидејќи Тој ќе дојде на суд во величественост, тогаш врз кого ќе падне, ќе го здроби. Но, Он нема да го здроби кога ќе дојде, кој не се сопна кога дојде. Оној што не се сопнал над Смирениот нема да биде скршен од Возвишениот. Сте ја слушнале оваа кратка [мисла]: кој не се сопнува над Смирениот, нема да биде скршен од Возвишениот. Зашто за сите зли Христос е камен на сопнување; сè што вели Христос им е горчливо.
7. За слушнете и видете! Се разбира, секој што ја напушта Црквата и се отсекува од единството на Црквата е антихристи. Никој да не се сомнева во ова. Зашто и самиот [апостол] го истакна ова: тие излегоа од нас, но не беа наши: зашто ако беа [П. 198] нашите, тогаш ќе останеа кај нас. Затоа, оние кои не остануваат со нас, туку нè напуштиле, очигледно се Антихристите. Што докажува дека тие се Антихристот? Лага. Кој е лажго ако не тој што негира дека Исус е Христос? Да ги прашаме еретиците: каде ќе најдеш еретик кој би негирал дека Исус е Христос? Ете, сакана, големата мистерија! Погледнете со што нè вдахнал Господ Бог и што би сакал да ви пренесам.
Види, не оставија и станаа донатисти. Ги прашуваме дали Исус е Христос. Тие веднаш одговараат дека Исус е Христос. Ако тој е антихрист кој негира дека Исус е Христос, тогаш ниту тие можат да не нарекуваат антихристи, ниту ние нив, бидејќи и ние и тие признаваме [дека Исус е Христос]. Ако ниту тие не викаат така, ниту ние тие, тогаш ниту тие дошле од нас, ниту ние од нив. Ако не сме се напуштиле, тогаш го одржуваме единството. Ако останеме обединети, тогаш што прават два олтара во овој град? Зошто се поделени куќите, зошто се разделени сопружниците? Зошто има заеднички кревет, но секој има свој Христос? [Апостолот] нѐ поттикнува; тој сака да го признаеме она што е вистина. Или тие дојдоа од нас, или ние дојдовме од нив. Но, невозможно е да ги оставиме, зашто имаме завет за Господовото наследство; го читаме и наоѓаме во него: ќе ги дадам народите за твое наследство и краевите на земјата за твоја сопственост (Пс. 2:8).
Ние сме сопственици на Христовото наследство, а тие не се сопственици; немаат комуникација со целиот земен круг, немаат комуникација со вселената, откупена со крвта Господова. Го имаме Самиот Господ, воскреснат од мртвите, Кој им дозволи на учениците сомнителни да го допрат со своите раце. И кога тие сè уште се сомневаа, Тој им рече: Христос мораше да пострада, [стр.200] и да воскресне од мртвите на третиот ден, и да се проповеда покајание и простување на гревовите во Негово име (Лука 24:46-47). Каде? Каде? На кого? Во сите народи, почнувајќи од Ерусалим (Лука 24:47). Ние сме во мир за единството на нашето наследство. Секој што не е вклучен во ова наследство си заминува.
8. Но, да не се обесхрабруваме: нѐ оставија, но не беа наши, зашто да беа наши, ќе останеа со нас. Ако не оставија, тогаш тие се Антихристи. Ако се антихристи, тогаш тие се лажговци, а ако се лажговци, тогаш негираат дека Исус е Христос. Повторно се враќаме на тешка точка во ова прашање. Прашајте го секој од нив дали го препознаваат Исус како Христос. Ние сме попречени од тесно разбирање [на она што е кажано] во оваа Порака. Се разбира, гледате што е прашањето. Ова прашање ќе нè збуни и нас и нив ако не е јасно. Или ние сме антихристи, или тие се антихристи. Не нарекуваат антихристи и велат дека сме излегол од нив; и ние го кажуваме истото за нив. Но, оваа Порака покажа кои се Антихристите. Секој што негира дека Исус е Христос е Антихристот. Да се запрашаме, кој негира? И да внимаваме не на зборови, туку на дела.
Зашто, ако ги прашате сите и сите, сите ќе кажат во еден глас дека Исус е Христос. Нека ти молчи јазикот малку, прашај го самиот живот. Ако се свртиме кон Светото писмо и ако тие ни кажат дека можеш да негираш не само со твоите усни, туку и со своите дела, тогаш, се разбира, ќе најдеме многу антихристи кои со своите усни го исповедаат Христа, но со своето однесување се оддалечуваат од Него. Каде го наоѓаме ова во Светото Писмо? Слушајте го апостол Павле. Зборувајќи за таквите луѓе, тој вели: Тие велат дека го познаваат Бога, а во делата негираат (Тит 1:16). Така наоѓаме антихристи, зашто секој што го негира Христос е антихрист. Не слушам [во моментов] што вели човекот, но гледам како живее. [П. 202] Дејствата зборуваат, дали ни требаат зборови? За кој негативец не сака да зборува добро? Но, што им вели Господ на таквите луѓе? „Лицемери, како можете да зборувате добро кога сте зли? (Матеј 12:34). „Ти ги упатуваш своите говори во Моите уши, но јас ги гледам твоите мисли и таму гледам зла волја, а ти покажуваш лажни плодови.
Знам што и каде ќе соберам, и не собирам смокви од трн, ниту грозје од трње, зашто секое дрво се познава по плодот“ (сп. Матеј 7, 16) Поизмамлив е Антихристот кој со своите усни признава дека Исус е Христос, а со своите дела го негира тоа.
9 . Така, браќа, ако ги погледнеме постапките, ќе најдеме не само многу антихристи кои ја напуштиле [Црквата], туку и многумина кои воопшто не ја напуштиле [неа]. На крајот на краиштата, има толку многу лажни сведоци, измамници, нечестиви луѓе, љубители на гатање, прељубници, пијаници, лихвари, измамници и сите оние што е невозможно да се наведат во Црквата! Тие се противници на Словото Божјо, Словото Божјо е Христос; сè што е спротивно на Божјото Слово му припаѓа на Антихристот, бидејќи Антихристот е противник Христов. Дали сакате да знаете колку јасно се противат на Христа? Понекогаш се случува да направат некое зло, и да почнат да се обвинуваат. И така, бидејќи не се осмелуваат да го хулат Христа, ги хулат Неговите слуги, кои ги прекоруваат. Ако им покажеш дека ги кажуваш зборовите Христови, а не твоите, тие ќе се обидат, најдобро што можат, да те осудат дека ги кажуваш твоите, а не Христови зборови.
Ако стане очигледно дека ги кажувате зборовите на Христос, тие ќе одат против Христа, ќе почнат да го обвинуваат Христа: „Зошто, зошто нè направи вака?“ Зарем луѓето не кажуваат такви работи секој ден кога некој го прозива нивното однесување? Имајќи изопачена волја, тие го обвинуваат Создателот. Создателот им вика [П. 204] од небото (зашто Оној што нè создаде повторно нè создаде): „Што создадов во тебе? Јас го создадов човекот, а не алчноста; создадов човекот, не грабежот; јас го создадов човекот, а не прељубата. Небото, земјата и морето Го фалат; сè што е на небото Го фали; Ангелите Го слават, ѕвездите го слават, светилниците го слават, сите што пливаат, летаат, одат и лазат Го слават Него, сите Го слават Господа“ (сп. Дан. 3:24-90). не го фали Господа во оваа химна не е создаден од Господ.
Поправете го она што сте го создале, за да се спаси она што Бог го создал во вас. И ако не го сакате ова, ако ги сакате и ги негувате своите гревови, тогаш сте противник на Христос. Без разлика дали сте внатре [Црквата], дали сте надвор, вие сте Антихристот. Без разлика дали сте внатре [Црквата], дали сте надвор, вие сте плева. Но, зошто не си надвор? Затоа што сè уште не сте однесени од налет на ветер.
10. Сето ова, браќа, е сосема очигледно. Никој да не рече: „Јас не Го почитувам Христа, туку Го почитувам Бога, Неговиот Татко“. Кој се одрече од Синот, нема ниту Син, ниту Татко; а кој го исповеда Синот, го има и Синот и Таткото (сп. 1. Јованово 2,23). Ова ти е кажано, жито, и нека го слушнат тоа оние што беа плева и нека станат жито. Секој што го сака светот нека се промени себеси, грижејќи се за својата совест; нека стане Христов љубител, за да не стане Антихристот. Ако некој му каже дека е Антихристот, тој се нервира и верува дека е навреден. Христос му вели: „Биди трпелив, ако си чул лаги [за себе], радувај се со Мене, зашто и јас слушам лаги [за Себе] од Антихристите; и ако си ја слушнал вистината, договори се со својата совест; ако се плашиш да го слушнеш [тоа за себе], тогаш плаши се уште повеќе да бидеш [таков]“. [П. 206]
11. Затоа, што и да чувте од почетокот, нека остане во вас; Ако она што сте го чуле од почетокот останува во вас, тогаш и вие ќе останете во Синот и во Отецот. Ветувањето што ни го вети (1. Јованово 2:24-25). На крајот на краиштата, можеби ќе прашате за наградата и ќе речете: „Ете, го чувам во себе она што го слушнав од почетокот, го чувам; поднесувам опасности, тешкотии, искушенија заради оваа постојаност. За какви плодови? За каква награда? Што ќе ми даде подоцна, зашто во овој век се гледам себеси како трпам тешкотии меѓу искушенија? Не го гледам моето тело расипано, никаков мир. ме привлекува кон она што е долу, но јас поднесувам сè, за да остане во мене она што го слушнав од почетокот и за да можам да му кажам на мојот Бог: според зборот на устата Твоја, се чував од погрешните патишта (Пс. 16,4).
Слушам и не губам срце. Ако се обесхрабрите среде тешкотии, дозволете ветената награда да ви ја врати силата. Кој, додека работи во лозје, ја исфрла од срцето [мислата за] наградата што ќе ја добие? Ако заборави на наградата, неговите раце ќе се откажат. Сеќавањето на ветената исплата го тера да работи со трудољубивост. Ветувањето го дава личност која може да ве измами. Колку повеќе треба да бидете трудољубиви на полето Божјо кога ви ветува Вистината, која е непроменлива, која не може ниту да умре, ниту да го измами оној кому му е дадено ветувањето? Какво ветување е ова? Ајде да видиме што ветува таа. Дали е тоа злато, што луѓето овде многу го сакаат, или сребро? Или имот за кој луѓето трошат злато за да го купат? Или пријатни земји, пространи куќи, бројни робови и безброј животни? Ова [наведено] не е плаќањето за кое сме повикани да бидеме трпеливи во нашата работа. Како треба да се нарече таа награда? Вечен живот. [П.
208] Слушнавте и извикавте од радост; сакај го она што го слушаш; ќе бидете избавени од вашите трудови за мирот на вечниот живот. Тоа е она што Бог го ветува - вечен живот. Тоа е она што Бог се заканува - вечен оган. Што им е [ветено] на оние од десната страна? Дојдете, благословени од Мојот Отец, наследете го царството подготвено за вас од основањето на светот (Матеј 25:34). А што е со оние што стојат лево? Одете во вечниот оган подготвен за ѓаволот и неговите ангели (Матеј 25:41). Сè уште не го сакате ова [Кралството], тогаш барем плашете се од тој [оган].
12. Запомнете, браќа мои, дека Христос ни вети вечен живот, а ветувањето што ни го вети е живот вечен. Ова ви го напишав за оние што ве мамат (1. Јованово 2:25–26). Никој да не ве искушува до смрт, размислете за ветувањето за вечен живот. Што може светот да вети? Нека вети било што; му дава ветување на некој што може да умре утре. И со кое лице ќе дојдеш кај [Бог], кој живее во вечноста? „Но, моќен човек ми се заканува, принудувајќи ме да направам некое зло“. Со што ти се заканува? Затвор, синџири, оган, мачење, ѕверови. Дали е тоа навистина вечен оган? Плашете се од она што Семоќниот се заканува, сакајте го она што Семоќниот го ветува. Целиот свет избледува [на оваа позадина], без разлика дали нешто ветува или не плаши со нешто.
Ова ви го напишав за оние што ве мамат, за да знаете дека го имате помазанието, а помазанието што го примивте од Него останува во вас (сп. 1. Јованово 2,26). Таинството на помазанието има невидлива сила; ова невидливо помазание му припаѓа на Светиот Дух, невидливото помазание е онаа љубов која, без разлика која е, му служи како еден вид корен, кој не може да пресуши, колку и да гори сонцето. Сè што има корен се храни од телото на сонцето, но не венее.
13. И не ти треба никој да те учи; зашто Неговото помазание ве учи на сè (1. Јованово 2:27). Зошто тогаш ние [П. 210] дали го правиме ова, браќа? Зошто ве учиме? Ако Неговото помазание ве учи на сè, тогаш се чини дека залудно го трошиме времето. Можеби само ќе го тресеме воздухот? Да ве оставиме на Неговото помазание, а Неговото помазание да ве научи. Но, ова прашање си го поставувам и себеси и на апостолот. Нека се удостои да го слушне детето како го прашува; Му се обраќам на самиот Јован: „Дали оние со кои зборуваш имаа помазание? Ти рече: зашто Неговото помазание те учи на сè. Зошто тогаш ја напиша оваа порака? Зошто ги учиш? Зошто ги поучуваш? Зошто ме опоменуваш?
Еве, браќа, голема мистерија: само звукот на нашите зборови допира до вашите уши, но Учителот останува внатре. Немојте да мислите дека некој учи од некоја личност. Можеме да ве поттикнеме преку нашиот глас; но ако во вас нема Еден кој поучува, звукот на нашиот глас ќе биде празен. Дали сакате доказ за ова, браќа? Дали сите не сте ја слушнале оваа проповед? Но, колкумина ќе заминат одовде неуки! Што се однесува до мене, на сите им се обратив. Но, оние со кои ова помазание не комуницираше внатрешно, кои не беа поучени од Светиот Дух внатре, ќе се вратат [дома] неуки. Надворешното водство на наставникот е некаква помош и предупредување. Оној што ги поучува срцата, има проповедник на небото. Затоа и Самиот вели во Евангелието: „Никого не нарекувајте ваш учител на земјата, зашто имате само еден Учител – Христос“ (сп. Матеј 23,8-9). Затоа, дозволете Он Самиот да ви зборува во вас, бидејќи таму нема никој, зашто дури и да стои некој до вас, нема никој во вашето срце. Нека нема никој во твоето срце, само Христос нека биде во твоето срце.
Нека остане Неговото помазание во твоето срце, за твоето срце да не се најде како жеден во пустината, без извори да му даде вода. Затоа, постои внатрешен Учител кој поучува; Христос е тој што поучува, Неговото помазание учи. Онаму каде што ја нема Неговата вдахновение и Неговото помазание, излишни се зборовите кажани однадвор.
[П. 212] Зборовите, браќа, што ги изговараме однадвор, се како земјоделец кој работи со дрво: тој применува сила, води и се грижи за растението; нека ги вложи сите можни напори, но дали навистина може да даде плод? Дали навистина го покрива голото стебло со лисја? Дали навистина прави нешто внатре во дрвото? Но, кој го прави тоа? Слушајте го земјоделецот-апостол, видете кои сме ние и слушнете го внатрешниот Учител: Јас засадив, Аполо напои, но Бог даде зголемување; Затоа, кој сади и кој наводнува, не е ништо, туку Бог кој зголемува сè (1. Кор. 3:6-7). Значи, ние разговараме со вас, но дали сееме на разговор или вода, ние сме ништо, туку Бог кој зголемува сè, односно Неговото помазание, кое ве учи на сè.
1. Се сеќавате ли, браќа, дека вчерашното читање заврши со следните зборови: И не ви треба никој да ве учи; зашто Неговото помазание ве учи на сè (1. Јованово 2:27). А вие, сигурен сум, ќе се сетите дека тоа ви го објаснивме вака, дека ние што зборуваме во вашите уши сме како работници кои се грижат за дрво и не обработуваат и не создаваат плодови, но ако не ви зборува Оној што создал и откупил и ве повикал, кој е во вас преку вера и Својот Дух, залудно ќе го тресеме воздухот. Што значи ова? Од тоа што, иако многумина ме слушаат, кажаното не допира до сите, туку само до оние на кои Бог им зборува во срцето. Тој зборува со истите оние внатре кои Му дале место. Оние кои Му даваат место таму се оние кои не оставаат место за ѓаволот. Зашто ѓаволот сака да живее во срцата на луѓето и таму да кажува работи што можат да заведат. Но, што вели Господ Исус? Кнезот на овој свет е исфрлен (Јован 12:31). Од каде беше протеран? Дали е навистина од границите на небото и земјата? Дали е навистина од границите на универзумот? Не, туку од срцата на верниците.
Бидејќи напаѓачот е истеран, нека Искупителот остане таму. Зашто Искупителот е Самиот Создател. Ѓаволот сега напаѓа однадвор и не е во состојба да го победи Оној што живее внатре. Тој напаѓа однадвор, втурнувајќи го во разни искушенија, но не им попушта на оние на кои Бог им зборува внатре и [го зборува] помазанието за кое сте слушнале.
2. Навистина, вели [апостолот], ова помазание е Дух Господов, кој ги учи луѓето и не може да лаже. [П. 220] И она што те научи не е лажно, останете во него. Затоа, деца, останете во Него, за кога ќе се појави, да имаме доверба и да не се срамиме пред Него при Неговото доаѓање (1. Јованово 2:27-28). Гледате, браќа: ние поверувавме во Исуса, Кого не го видовме; Го објавија оние што Го видоа, што Го допреа, што го слушнаа словото од Неговата уста, и за да го убедат човечкиот род во тоа, беа испратени од Него, тие не се осмелија да одат сами. Зошто беа испратени? Сте слушнале за време на читањето на Евангелието: оди и проповедај го Евангелието на секое создание што е под небото (сп. Марко 16,15). Затоа, учениците беа испратени на сите страни со знаци и чуда, за благодарение на нив луѓето да поверуваат дека [апостолите] го кажуваат она што самите го гледаат. И ние веруваме во Него, иако не сме го виделе тоа, и се надеваме на неговото доаѓање во иднина. И сите што Го чекаат со вера ќе се радуваат кога Тој ќе дојде. А оние што немаат вера, кога ќе дојде она што сега не сакаат да го видат, ќе се засрамат.
И овој срам нема да биде ограничен само на еден ден и нема да помине, како што обично се случува кога се срамат оние кои се осудени за некаков прекршок и кои луѓето ги прекоруваат. Овој срам ќе ги стави оние што се срамат на левата страна, за да слушнат: одете во вечниот оган подготвен за ѓаволот и неговите ангели (Матеј 25:41). Да продолжиме во Неговите зборови, за да не се срамиме кога ќе дојде. Зашто Тој Самиот им вели во Евангелието на оние кои веруваат во Него: ако останете во Моето слово, тогаш сте навистина Мои ученици (Јован 8:31). И се чини дека велат [како одговор]: „И што ќе се случи сега? И ќе ја знаете“, вели Тој, „вистината, и вистината ќе ве ослободи (Јован 8:32). На крајот на краиштата, сега нашето спасение ѝ припаѓа на надежта, а не на реалноста, бидејќи ние сè уште не сме сопственици на она што ни е ветено, но се надеваме на идниот прием на истото. Зашто Оној кој ветил е верен (Евр. 10:23) и не лаже. Само не лажете, туку надевајте се дека ќе го добиете она што ви беше ветено. Зашто Вистината не може да лаже. Но, не биди лажливец, исповедајќи едно, а правејќи друго. Чувајте ја верата и Тој ќе ја исполни [П. 222] ветување. Ако не ја запазиш верата, тогаш ќе се залажеш себе си, а не Оној кој го дал ветувањето.
3. Ако знаете дека Тој е праведен, знајте и дека секој што практикува праведност е роден од Него (1. Јованово 2:29). Нашата праведност сега доаѓа од верата. Нема совршена праведност, освен можеби меѓу Ангелите. Да, и ангелите се малку веројатни, ако ги споредите со Бога. Меѓутоа, ако постои совршена праведност на душите и духовите создадени од Бога, тогаш таа им припаѓа на светите Ангели, кои се праведни, добри, не отстапуваат во никакви грешки, не паѓаат во никаква гордост, туку постојано остануваат во созерцанието на Божјото Слово и немаат друга сладост освен [созерцанието на Оној] од Кого се создадени. Во нив има совршена праведност, но во нас преку вера таа почнува да биде во согласност со Духот.
Слушнавте додека го читавте псалмот: „Дојдете при Господа во исповед“ (сп. Пс. 146:7) 138. „Започнете“, се вели во него. Почетокот на нашата праведност е исповедањето на гревовите. Престанавте да го браните својот грев 139, веќе ги поставивте темелите на праведноста. Совршено ќе биде во тебе кога ништо друго нема да ти угоди, кога смртта ќе биде проголтана во победа (сп. 1. Кор. 15, 54), кога нема да се разбуди страста, кога ќе заврши борбата со месо и крв, кога ќе се освои круната на победата, ќе се случи триумф над непријателот; тогаш праведноста ќе биде совршена. Сега сè уште се бориме; ако се бориме, сè уште сме на бојното поле; штрајкуваме, удирани сме, но кој ќе победи, сепак е прашање на исчекување. Победата ја извојува оној кој при ударот не се потпира на сопствената сила, туку на Бог, кој го охрабрува. Ѓаволот, кој е сам, се бори против нас. Ако сме заедно со Бога, ќе го победиме ѓаволот. На крајот на краиштата, ако се борите сам со ѓаволот, ќе бидете поразени. Тој е искусен противник, има многу победи на своето име!
Погледнете од каде нè избрка: за да се родиме смртници, прво ги избрка нашите прародители од рајот. Што да направите ако е толку вешт противник? [П. 224] Повикајте го Семоќниот да се бори со ѓаволот. Оној што не може да се победи нека остане во вас, а вие мирно ќе го победите оној кој обично добива предност. Но, над кого [добива превласт]? Над оние во кои Бог не живее. На крајот на краиштата, како што знаете, браќа, Адам, се населил во рајот, ја презрел Божјата заповед, се гордеел, како да сакал да ја послуша сопствената сила и да не сака да биде подложен на волјата Божја и бил лишен од својата поранешна бесмртност и блаженство (сп. 1. Мој. 3, 6-19). Но, имаше еден човек, веќе многу вешт, роден смртник, кој седејќи на купот измет го победи ѓаволот: победи самиот Адам, тој победи во лицето на Јов, бидејќи Јов беше од родот на Адам. Така, Адам, кој беше поразен во рајот, победи на ѓубриштето. Кога бил во рајот, го послушал убедувањето на жената, кое ѓаволот и го всадил; кога седеше на буниште, ѝ рече на Ева: зборуваш како една од безумните жени (Јов 2:10).
Таму слушаше; одговори овде; кога беше во благосостојба, слушаше, но кога го камшикуваа, победуваше. Затоа, браќа, погледнете што следи понатаму во ова послание, зашто тоа нè инспирира да го победиме ѓаволот, но не сами: ако знаете дека Тој е праведен, знајте и дека секој што прави праведност е роден од Него. Од Бога, од Христа. И во тоа [апостолот] рече: роден од Него, нè охрабри. И сега, бидејќи сме родени од Него, веќе сме совршени.
4. Слушајте: Погледнете каква љубов ни дал Таткото, за да се нарекуваме Божји деца (1. Јованово 3:1). За оние кои се нарекуваат [деца] а не се, што им е името ако во реалноста не се [деца]? Колку луѓе се нарекуваат лекари, а сепак не знаат како да се лекуваат? Колкумина се нарекуваат стражари, а сепак спијат цела ноќ? Толку многу луѓе се нарекуваат себеси христијани, но всушност тие не испаѓаат дека се христијани; затоа што не се како што се нарекуваат, односно не испаѓаат [христијани] во животот, во моралот, [П. 226] со вера, со надеж, со љубов. Што слушнавте овде, браќа? Погледнете каква љубов ни дал Отецот, за да бидеме повикани и да бидеме Божји деца. Светот не нè познава затоа што не Го познавал, [оттука], а светот не нè познава (сп. 1. Јованово 3:1). Целиот свет е христијански и [во исто време] целиот свет е зол; Зашто злите луѓе се расфрлани по целиот свет, а побожните луѓе се расеани по целиот свет, а тие не ги знаат овие. Зошто мислиме дека не знаат? Тие се потсмеваат на оние кои живеат побожно. Внимавајте и не бидете слепи, бидејќи тие често се наоѓаат меѓу вас.
Секој од вас кој веќе живее побожно, кој ги презира световните работи, кој не сака да присуствува на спектакли, кој не сака да се опива под изговор на празнување и, што е уште поважно, да се оскверни себеси во деновите на [сеќавањето на] светиите, славејќи ги како да се надеваме дека ќе прими [од светците, зошто не сака, да стане поданик [од светците, зошто не сака така, да стане поданик на заштита. потсмев од тие што го прават сето ова? Дали навистина би се потсмевале на таков човек ако го познаваат? Зошто не го познаваат? Затоа што светот не Го познаваше. Кој е светот? Жителите на светот, исто како што неговите жители се нарекуваат дом. Ова веќе ви е кажано повеќе од еднаш и нема да го повториме за да не предизвикаме ситост кај вас. Кога ќе го слушнете зборот „мир“ во лоша смисла, сфатете го само како „обожаватели на светот“, бидејќи бидејќи тие го сакаат светот, тие се негови жители, а бидејќи се негови жители, заслужуваат да бидат наречени со неговото име. И сега овој свет не нè познава, затоа што не Го позна.
Овде остана и Самиот Господ Исус Христос, беше Бог во тело и беше скриен во слабост. Зошто Тој не бил познат? Затоа што ги разоткри сите гревови кај луѓето. Тие, љубејќи ги грешните задоволства, не Го познаваа Бога; сакајќи го она што предизвикува треска, тие направија беззаконие против Исцелителот. [П. 228]
5. Што сме ние? Ние веќе сме родени од Него, но бидејќи сè уште имаме само надеж, [апостолот] вели: Возљубени! сега сме Божји деца (1. Јованово 3:2). Веќе сега? На што друго можеме да се надеваме ако веќе сме Божји деца? Но, сè уште не е откриено што ќе бидеме (1. Јованово 3:2). Но, што друго ќе бидеме ако не Божји деца? Слушајте го следново: Знаеме само дека кога ќе се открие, ќе бидеме како Него, бидејќи ќе Го видиме каков што е (1. Јованово 3:2). Разбери, сакана! Важни зборови: Знаеме само дека кога ќе се открие, ќе бидеме како Него, бидејќи ќе Го видиме каков што е. Обрнете внимание на она што овде се нарекува со зборот е. Знаеш што значи тоа. Зборот е се користи со причина, но укажува на она што е навистина Постоечко, Непроменливо, што останува засекогаш, не е подложно на промена, не е подложно на расипаност во ништо, што не напредува, затоа што е совршено, не се намалува, затоа што е вечно. Што е ова? Во почетокот беше Словото, и Словото беше со Бога, и Словото беше Бог (Јован 1:1). Што значи тоа? Тој, по образот Божји, не го сметал грабежот за еднаков на Бога (Фил. 2:6).
Сега овој Христос според образот Божји, Словото Божјо, Единородниот [Син] на Отецот, еднаков на Отецот, не може да го видат злите луѓе. Во согласност со тоа што Словото стана тело (Јован 1:14), дури и нечестивите ќе можат да Го видат, бидејќи на Судниот ден злите ќе Го видат, бидејќи така ќе дојде да суди, како што дојде да биде осуден. Во облик на човек, но од Бога, зашто проклет е секој што се надева на човек (сп. Ерем. 17,5). Како човек дојде да му се суди, како Човек ќе дојде да суди. И ако претпоставиме дека нема да Го видат, што значи тогаш она што е кажано во Светото Писмо: ќе гледаат во Оној Кого го проболе (Јован 19:37)? Зашто тоа се вели за злите, зашто тие ќе видат и ќе се засрамат. Како може злите да не видат дали некои ги става на десната, а другите на левата страна? На оние што ќе бидат поставени оддесно ќе им рече: Дојдете, благословени од Мојот Татко, наследете го Царството (Матеј 25:34). [П. 230] А на оние што ќе се стават лево ќе им рече: одете во вечниот оган (Матеј 25:41). Тие ќе Го видат, но само во облик на слуга; нема да го видат Бог на сликата. Зошто? Затоа што тие се зли.
И Самиот Господ вели: Блажени се чистите по срце, зашто тие ќе Го видат Бога (Матеј 5:8). Затоа, браќа, ќе видиме видение кое ниту окото го видело, ниту увото го чуло, ниту влегло во човечкото срце (сп. 1. Кор. 2, 9); одредена визија што ги надминува сите земни убавини, убавината на златото, среброто, убавината на шумичките и полињата, убавината на морето и воздухот, убавината на сонцето и месечината, убавината на ѕвездите, убавината на ангелите, [визија] што надминува сè, зашто секоја убавина е од неа.
6. Па кои ќе бидеме кога ќе го видиме ова? Што ни е ветено? Ќе бидеме како Него затоа што ќе Го видиме каков што е. Колку што е можно, јазикот беше изразен; Останатото нека биде разбрано со срце. Зашто, што може да каже Јован во споредба со Јехова, и што можеме да кажеме ние, луѓето кои сме многу далеку од неговите заслуги?
Да се вратиме на тоа Негово помазание, да се вратиме на тоа помазание кое нè учи во срцето на она што не можеме да го зборуваме, и бидејќи сега не можете да го видите [ова видение], нека ви биде должност да посакате [да го видите]. Целиот живот на добриот христијанин е света желба. Она што го посакуваш, сè уште не го гледаш, но посакувајќи, стануваш способен да го содржиш [тоа видение] што ќе можеш да го видиш кога ќе дојде. На крајот на краиштата, ова е исто како да сакаш да наполниш некаква утроба, а знаеш колку е големо што треба да се стави во неа, па така да ја истегнеш утробата на вреќа, винска кожа или нешто друго; знаеш колку е големо она што би сакал да го ставиш таму, гледаш дека утробата е мала, но со тоа што ја растегнуваш ја правиш попогодна. Така, Бог, одложувајќи ја [таа визија], ја зголемува нашата желба; со оваа желба ја проширува душата, проширувајќи ја, правејќи ја поподготвена [за перцепција]. Дозволете ни, браќа, да жеднеме, затоа што треба да ја прифатиме [оваа визија] во себе.
Погледнете како Павле ја истегнува својата утроба за да може да го прими тоа [П. 232] што ќе дојде. Зашто тој вели: „...не затоа што веќе примив или станав совршен: браќа, не сметам дека сум постигнал“ (сп. Фил. 3,12-13). Што правиш, [Пол], во овој живот, ако сè уште не си го постигнал тоа? „Само едно: заборавајќи го она што се крие зад себе и посегнувајќи напред кон она што е пред нас, притискам кон целта за наградата на нагорниот повик“ (Фил. 3:13–14). Рече дека посегнува, рече дека посегнува по целта. Тој се чувствуваше премногу мал за да го согледа она што ниту окото го видело, ниту ушите го слушнале, ниту пак влегле во човечкото срце (сп. 1. Кор. 2:9). Во тоа се состои нашиот живот, за ние, имајќи желба, да се вежбаме. Светиот стремеж нè вежба до тој степен што ги отсекуваме нашите аспирации од љубовта кон светот. Веќе еднаш рековме: испразнете што треба да се пополни. Треба да ја исполниш [душата] со добро, да го излееш злото. Размислете како Бог сака да ве наполни со мед: ако сте наполнети со оцет, каде ќе го ставите медот?
Она што го содржи садот треба да се истури, садот да се исчисти; мора да се исчисти, дури и да е тешко, ако треба да се исчисти за да стане погоден за нешто. Да не го нарекуваме зло, да не го нарекуваме злато или вино. Сè за што зборуваме не може да се изрази, сè што се обидуваме да кажеме се нарекува Бог. Што велиме кога велиме „Бог“? Па што? Дали се надеваме на само еден слог? 140 Не, сè што можеме да кажеме ќе биде под Него. Да посегнеме кон Него за кога ќе дојде, да не исполни. Зашто ќе бидеме како Него, затоа што ќе Го видиме каков што е.
7. И секој што ја има оваа надеж во Него (1. Јованово 3:3). Гледате, Тој ни даде надеж. Гледате како апостол Павле се согласува со својот соапостол: Зашто ние сме спасени со надеж. Надежта што е видлива не е надеж; зашто, ако некој види, на што може да се надева? Но, кога се надеваме на она што не го гледаме, тогаш чекаме со трпение (Рим. 8:24–25). Трпението ја зајакнува нашата желба. Чекај, бидејќи Тој чека, биди цврст во [П. 234] постигнување на целта за да ја постигнеш, зашто Оној кон кого се трудиш нема да замине. Гледај: и секој што ја има оваа надеж во Него, се очистува себеси, како што е Тој чист (1. Јованово 3:3). Погледнете како не ни ја лишува слободната волја и вели: Се чисти. Кој не чисти освен Бог? Но Бог не те чисти без твоја желба. Затоа, соединувајќи ја својата волја со Бога, се очистувате. Ти се очистуваш, не сам, туку преку Оној Кој дојде да живее во тебе. Меѓутоа, бидејќи правиш нешто по своја волја, тогаш нешто ти припаѓа.
Ова ти припаѓа толку многу што можеш да кажеш, како во псалмот: „Биди ми помошник, не отфрлај ме“ (сп. Пс. 26,9). Ако кажете: „Биди ми помошник“, тогаш самиот правиш нешто. На крајот на краиштата, ако не правиш ништо, како Тој ќе ти помогне?
8. Секој што прави грев, прави и беззаконие (1. Јованово 3:4). Никој да не вели дека едно е гревот, а друго е беззаконието: јас, велат, грешник сум, но не сум беззаконик. Зашто секој што прави грев, прави и беззаконие; а гревот е беззаконие (1. Јованово 3:4). Што треба да споделиме со нашите гревови и беззаконија? Слушајте што вели [апостолот]: И знаете дека Тој се појави за да го отстрани гревот, а во Него нема грев (1. Јованово 3:5). Оној во Кого нема грев, Самиот дојде да го отстрани гревот. На крајот на краиштата, ако имаше грев во Него, тогаш ќе беше неопходно да се отстрани [гревот] од Него, а Тој немаше да го отстрани. Никој што пребива во Него не греши (1. Јованово 3:6). Сè додека престојува во Него, тој не згрешил. Секој што греши, ниту Го видел, ниту Го познавал (1. Јованово 3:6). Важна точка: Кој греши, ниту Го видел, ниту Го познавал. И не е ни чудо. Зашто ние не Го гледаме, туку се надеваме дека ќе Го видиме; ние не Го познаваме, но имаме намера да Го запознаеме. Ние веруваме во Оној Кого сè уште не сме го запознале. Дали ова значи [П. 236] дека Го познавме преку вера, а уште не преку видение? Но, тогаш со вера и двајцата Го видовме и Го познавме. Зашто, ако верата сè уште не гледа, зошто сме наречени просветлени?
Има просветлување преку верата, и има просветлување преку визија. Сега, додека сè уште сме скитници, одиме по вера, а не по видување (2. Кор. 5:7). Затоа, нашата праведност е преку верата, а не преку видот. Нашата праведност ќе биде совршена кога гледаме преку визија. Не смееме да се откажеме од оваа праведност, која доаѓа од верата, бидејќи праведникот живее со вера (Рим. 1,17), како што вели апостолот. Никој што пребива во Него не греши. Зашто секој што греши, ниту Го видел, ниту Го познал. А кој греши не верува; ако човек верува, тогаш колку што зависи од неговата вера, тој не греши.
9 . Деца! Никој нека не ве измами. Оној што прави праведност е праведен, како што е праведен и Тој (1. Јованово 3:7). Откако слушнавме дека сме праведни како што Тој е праведен, дали треба да мислиме дека сме еднакви со Бога? Мора да знаете што значи зборот „како“. На крајот на краиштата, [апостолот] малку порано рече: секој... се чисти себеси како што е чист (1. Јованово 3:3). Па што? Дали нашата чистота е иста и еднаква на чистотата Божја, и дали нашата праведност е еднаква на Божјата праведност? Кој може да го каже тоа? Факт е дека зборот „како“ не се користи секогаш за да се изрази еднаквост. Како, на пример, некој човек, откако ја видел оваа пространа базилика, да сакал да изгради помала, но сепак со исти пропорции (на пример, ако една базилика има однос должина и ширина од два спрема еден, а тој изградил однос должина и ширина од два спрема еден), тогаш се чини дека изградил како оваа. Но, еден би бил долг, на пример, сто лакти, а другиот триесет. Вториот би бил како првиот, а во исто време не рамноправен со него. Гледате дека зборот „како“ не секогаш изразува еднаквост и истоветност.
Погледнете ја, на пример, разликата помеѓу лицето на една личност и одразот во огледалото: лицето во одразот, лицето и телото на [лицето]; одразот припаѓа на подобноста, телото на реалноста. [П. 238] За што зборуваме? На крајот на краиштата, како што се очите таму, така и овде; Како што се ушите таму, така и овде. Всушност, постои разлика, но за да укажеме на сличност велиме „како“.
Затоа и ние го носиме образот Божји; но не како Синот, еднаков на Отецот, но ако, поради нашата маленост, не бевме како Него, тогаш во никој случај не би можеле да кажеме дека сме како Него. Затоа Тој нè очистува, исто како што е чист. Но Тој е чист според вечноста [Неговата природа], а ние сме чисти според верата. Ние сме праведни, исто како што Тој е праведен. Но, Тој е праведен во [Својата] непроменлива постојаност, а ние сме праведни затоа што веруваме во Оној Кого не можеме да го видиме, за да можеме еден ден да го видиме. Кога нашата праведност е совршена, кога ќе станеме еднакви со Ангелите, дури ни тогаш таа нема да биде еднаква на Неговата праведност. Таа сега е толку далеку од Неговата [праведност] што и тогаш нема да биде рамна со неа!
10. Кој прави грев е од ѓаволот, затоа што ѓаволот прв згрешил (1. Јованово 3:8). Тој е од ѓаволот. Знаете за што [апостолот] зборува овде за имитирање на ѓаволот. На крајот на краиштата, ѓаволот никого не создал, никого не родил, никого не создал, туку секој што станува како ѓаволот, како од него роден, станува ѓаволски син по имитација, а не по раѓање како таков. Во која смисла си син на Авраам? Дали те роди Авраам? На ист начин, Евреите, децата на Авраам, без да ја имитираат верата на Авраам, станаа деца на ѓаволот. Тие се родени физички од Авраам и не ја имитираат верата на Авраам. Затоа, ако тие, родени од него, биле денаследени затоа што не го имитирале, тогаш вие, иако не сте родени од него, ќе станете негов син и на тој начин ќе станете син така што ќе го имитирате. И ако се угледаш на ѓаволот (и тој стана горд и злобен кон Бога), тогаш ќе станеш син на ѓаволот, имитирајќи го него, а не затоа што те создал или те родил.
11. Поради оваа причина се појави Божјиот Син (1. Јованово 3:8). О, браќа! Сите грешници се родени од ѓаволот затоа што се грешници. Адам беше создаден од Бога, но кога го послуша ѓаволот, тој беше роден од ѓаволот и [ѓаволот] ги роди сите луѓе вака, [П. 240] како што и самиот беше. Ние веќе сме родени со страст, и пред да ги додадеме нашите сопствени гревови, ние веќе сме родени од оваа осуда. На крајот на краиштата, ако сме родени без никаков грев, зошто би брзале со бебиња на Крштевањето за да ги спасиме [од гревот]? Затоа, браќа, внимавајте на две раѓања: Адам и Христос. Двајца, но едниот е човек како човек, вториот е Богочовек. Преку човекот како човек ние сме грешници; преку Богочовекот добиваме оправдување. Тоа раѓање нè фрли во смрт, ова раѓање нè подигна во живот; ова раѓање со себе носи грев, ова раѓање избавува од гревот. Затоа, човекот Христос дојде да ги уништи гревовите на луѓето. Затоа се јави Синот Божји за да ги уништи делата на ѓаволот (1. Јованово 3:8).
12. Останатото го оставам за тебе, сакана, за да не те оптоварувам. Зашто самото прашање што се стремиме да го решиме е зошто се нарекуваме грешници. Факт е дека ако некој за себе вели дека е без грев, тој лаже. И во самото послание на Јован наоѓаме: Ако кажеме дека немаме грев, се залажуваме (1. Јованово 1:8). Зашто, мора да се сеќавате на она што го прочитавте претходно: ако кажеме дека немаме грев, се лажеме себеси и вистината не е во нас (1. Јованово 1:8). И пак, го слушнавте следново: Кој е роден од Бога, не прави грев... кој греши, не Го видел ниту Го познал... Кој прави грев е од ѓаволот (1. Јованово 3:9,6,8). Гревот не е од Бога. Овие [две изреки] повторно нè плашат. Како сме родени од Бога и како се препознаваме себеси како грешници? Можеби не треба да кажеме за себе дека сме родени од Бога? И зошто тогаш тие тајни се извршуваат за доенчиња? Што рече Џон? Секој роден од Бога не прави грев. И истиот Јован рече: Ако [П. 242] кога велиме дека немаме грев, се лажеме себеси, а вистината не е во нас. Важно и тешко прашање!
И го свртувам вашето внимание, сакана, на потребата за нејзино решавање. Утре, во името на Господа, колку што Самиот сака, ќе разговараме за ова.
1. Слушајте внимателно, ве молам, бидејќи ова е важно прашање. И не се сомневам дека како што бевте внимателни вчера, така и денес се собравте да слушате внимателно.
На крајот на краиштата, ова е важно прашање! Зошто [апостолот] вели во ова послание: Кој е роден од Бога, не прави грев (1. Јованово 3:9). И зошто во истото послание погоре рекол: Ако кажеме дека немаме грев, се лажеме себеси и вистината не е во нас (1. Јованово 1,8). Што треба да направи човек ако ги слушне двете изјави во иста порака? Ако се препознае како грешник, ќе се плаши некој да не му каже: „Тоа значи дека не си роден од Бога, зашто е напишано: Кој е роден од Бога, не прави грев“. Ако се нарече праведен и без грев, тој, пак, ќе добие удар од истата порака: Ако кажеме дека немаме грев, се лажеме себеси, а вистината не е во нас. И така, наоѓајќи се себеси, како што беше, меѓу две изјави, човекот не наоѓа што да каже, што да си признае. Да се признае себеси дека е грешник е опасно. И тоа не е само опасно, туку и лажно, зашто се вели: се залажуваме, а вистината не е во нас, ако кажеме дека немаме грев. Но, што ако немаш грев и го признаеш?
Тогаш ќе ја кажевте вистината, и ако ја зборувавте вистината, немаше да имате никаков знак на беззаконие. Но, ќе згрешиш ако го кажеш ова, затоа што ќе лажеш, зашто вистината не е во нас ако кажеме дека немаме грев. Не вели: „немале“, за да не изгледа како да зборува за минат живот 141. Да речеме, човек имал гревови, но, се родил [П. 248] од Бога, престана да има. Да беше така, немаше да има потешкотии во ова прашање. Зашто би рекле: „Бевме грешници, но сега сме оправдани; имавме гревови, но сега немаме“. Тој не го кажа тоа. Како зборува? Ако кажеме дека немаме грев, се лажеме себеси, а вистината не е во нас. А малку подоцна вели: Кој е роден од Бога, не прави грев. Дали самиот Јован не бил роден од Бога? Ако дури и Јован, кој, како што чувте, се потпрел на прегратките Господови, не е роден од Бога, кој тогаш ќе се осмели да изјави дека во него се случило преродба, што не бил достоен да го прими оној што бил удостоен да се потпре на прегратките Господови, и дека само оној кого Господ го сакал повеќе од другите (сп. 2 Духот Јован 13?
2. Обрнете внимание на овие зборови. Повторно ви укажувам на тешкотиите со кои се соочуваме, за преку вашето внимание, преку вашата молитва и за нас и за вас, Бог да ги отвори [нашите очи] и да понуди излез, за никој да не најде во Неговото слово причина за нивното уништување, кое слово беше проповедано и напишано само заради исцелување и спасение.
Секој што прави грев, прави и беззаконие (1. Јованово 3:4), вели [апостолот]. А за да не правите разлика, додаде: гревот е беззаконие (1. Јованово 3:4), за да не речете: „Јас сум грешник, но не сум беззаконик“. Гревот е беззаконие. И знаете дека Тој се појави за да ги отстрани гревовите и дека во Него нема грев (1. Јованово 3:4-5). И што ни користи што Тој дојде без грев? Никој кој пребива во Него не греши; секој што греши не Го видел ниту Го познавал. Деца! Никој нека не ве измами. Оној што прави праведност е праведен, како што е праведен (1. Јованово 3:6–7). Веќе рековме дека зборот „како“ обично се користи за да значи некаква сличност, а не еднаквост. Кој прави грев е од ѓаволот, бидејќи ѓаволот прв згрешил (1. Јованово 3:8). И ние зборувавме за ова, дека ѓаволот никого не создал и не родил никого, туку од него се раѓаат, демек, оние што го имитираат. [П. 250] Затоа се јави Синот Божји за да ги уништи делата на ѓаволот (1. Јованово 3:8). Затоа, Кој нема грев ги уништува гревовите.
Следи: Кој е роден од Бога, не прави грев, бидејќи Неговото семе престојува во него; и не може да згреши, бидејќи е роден од Бога (1. Јованово 3:9). Сериозно охрабрување! Можеби рекол: не греши - во однос на некој специфичен грев, а не во однос на некој грев. Така, во наведената фраза: „Никој роден од Бог не прави грев“, мора да разберете некој специфичен грев што човек роден од Бог не може да го направи. А таков грев постои, така што ако некој го направи, им отвора пат на другите, но ако некој не го направи, ги уништува и другите. Каков грев е ова? Постапете спротивно на заповедта. Која е заповедта? Ви давам нова заповед, да се сакате еден со друг (Јован 13:34). Слушај! Оваа Христова заповед се нарекува љубов, преку оваа љубов се уништуваат гревовите. Неисполнувањето е тежок грев и корен на други гревови.
3. Слушајте браќа! Дадовме неколку аргументи, благодарение на кои, за луѓето кои имаат разбирање, прашањето е решено. Но, зарем не го патуваме патот само со оние кои одат набрзина? Оние кои одат бавно не треба да бидат напуштени. Да го повториме сето ова колку што можеме за да дојде до сите.
Зашто, браќа, мислам дека секој се грижи за својата душа кој доаѓа во Црквата со причина, кој не го бара минливото во Црквата, кој не доаѓа овде да се занимава овде со световни работи, туку да открие како за себе да најде вечно нешто што му е ветено. Таквиот човек мора да размисли како да го следи овој пат, за да не заостане, за да не се врати назад, за да не залута, за да не се тетерави без на крајот да ја постигне целта. Затоа, кој се грижи за себе, нека не брза, но и да не биде бавен, [П. 252] и да не залута. Ова го кажав поради фактот што кога рече: тој што е роден од Бога не прави грев, [апостолот] најверојатно мислел на конкретен грев, инаку би се спротивставило на она што е кажано на друго место: Ако кажеме дека немаме грев, се лажеме себеси, а вистината не е во нас. Вака може да се реши ова прашање. Постои одреден грев што човек роден од Бога не може да го изврши; ако овој грев не е направен, тогаш на другите им се простува, а ако е направен, тогаш на другите им се отвора патот.
Каков грев е ова? Да се постапува спротивно на заповедта Христова, спротивно на Новиот завет. Која е оваа нова заповед? Ви давам нова заповед, да се сакате еден со друг (Јован 13:34). Кој постапува спротивно на љубовта и спротивно на братската наклонетост, не е достоен да се прославува себеси и да каже за себе дека е роден од Бога. Што се однесува до оној кој е воспоставен во братска љубов, има некои гревови што не може да ги направи, а пред сè, не може да го мрази својот брат. Што да прави со другите гревови за кои било речено: Ако кажеме дека немаме грев, се залажуваме, а вистината не е во нас? Нека слуша што е кажано на друго место во Светото писмо и нека се смири: љубовта покрива мноштво гревови (1. Пет. 4:8).
4. Затоа повикуваме на љубов, оваа порака повикува на љубов. Што друго Господ побарал од Петар по Воскресението, освен: дали Ме сакаш? (Јован 21:15). И не беше доволно еднаш да се праша за ова, а вториот и третиот пат го праша истото. Слушајќи го ова прашање по трет пат, [Петар], не разбирајќи што се случува, се растажи бидејќи му се чинеше дека [Господ] не му верува. Навистина, Тој ги праша и првиот, и вториот и третиот пат. Трипати [Петар] го отфрлил стравот, трипати признал љубов (спореди Јован 21:15–17). Така Петар го сака Господа. Што треба да му понуди на Господа? Зашто не може да се каже дека Петар не се засрамил од зборовите на псалмот: Што да му оддадам на Господа за сите Негови добри дела што ми ги направи? (Пс. 115:3). [П. 254] Оној што го зборуваше ова во псалмот наведе колку нешта Бог му дал, и бараше со што може да му врати на Бога, но не го најде. За што и да сакаш да вратиш, од Него си добил да вратиш. И што можеше да најде за одмазда? Како што рековме, браќа, она што го прими од Него, тоа го најде да врати. Ќе ја земам чашата на спасението и ќе го повикам името Господово (Пс. 115:4).
Зашто Кој му ја даде чашата на спасението, ако не Оној на кого сакаше да му донесе награда? Да се прифати чашата на спасението и да се повикува името на Господ значи да се пие од љубов. И пиј така, за не само да немаш омраза кон брат ти, туку и да бидеш подготвен да умреш за својот брат. Ова е совршена љубов ако сте спремни да умрете за вашиот брат. Господ тоа го покажа во Себе, прифаќајќи ја смртта за сите, молејќи се за оние од кои бил распнат, велејќи: Оче! прости им, зашто не знаат што прават (Лука 23:34). Но, да го направил тоа и да немал ученици, не би бил Учител. Истото го направија и учениците кои го следеа. Стефан бил каменуван, а тој, клекнат, извикал: Господи! Не го сметајте овој грев против нив (Дела 7:60). Ги сакаше оние што го убиваа, бидејќи и тој умре за нив. Слушајте и нагоре. Павле: Ќе се исцрпам за вашите души (2. Кор. 12:15). Зашто тој беше меѓу оние за кои Стефан се молеше кога го убија со свои раце.
Ова е совршена љубов. Ако некој има таква љубов што е спремен дури и да умре за својот брат, тогаш во таков човек пребива совршена љубов. Но, дали таа, штом се роди, веднаш станува совршена? Таа е родена да се подобрува. Кога ќе се роди, таа почнува да се заситува; откако е задоволен, зајакнува; откако зајакна, станува совршена; Откако стана совршена, што вели таа? За мене животот е Христос, а смртта е добивка... Имам желба да бидам решен и да бидам со Христа, бидејќи ова е неспоредливо подобро; но останувањето во телото ви е попотребно (Фил. 1:21,23–24). За оние кои сакаше да ги живее, за кои беше подготвен да умре. [Стр.256]
5. И за да знаеш дека токму таа љубов е совршена, која човек роден од Бога не ја нарушува и не греши, Господ му рекол на Петар: Ме сакаш ли Мене? (Јован 21,17), а тој одговорил: „Те сакам“ (сп. Јован 21:17). Во исто време, [Господ] не рече: „Ако Ме сакаш, служи ми“. На крајот на краиштата, кога Господ беше во смртно тело, Тој беше гладен и жеден; кога беше гладен и жеден, Го примија на гостин и Му служеа богатите, [давајќи] од својот имот. За ова читаме во Евангелието (сп. Лука 8,3). Закхеј Го примил како гостин и се излекувал од неговата болест, прифаќајќи Го како Лекар (сп. Лука 19,2-10). Од која болест? Од болеста на алчноста. Зашто тој беше многу богат, началник на митници. Погледнете го, исцелен од болеста на алчноста. Тој вели: Половина од својот имот ќе го дадам на сиромасите, а ако сум земал нешто од некого, ќе му вратам четирикратно (сп. Лука 19, 8). Другата половина ја задржал за себе, не за да ја искористи за свое задоволство, туку за да си ги исплати долговите.
Така, тој го прими Исцелителот на гостин, зашто Господ престојуваше во слабо тело за да можат луѓето на овој начин да Му служат. И тоа е затоа што Тој сакаше [така] да им служи на оние што Му служеа, зашто нивната служба беше од корист нив, а не Нему. Дали му требаше на Оној на кого ангелите му служеа? И на неговиот слуга Илија понекогаш не му требаше оваа [човечка помош], бидејќи [Бог] му испраќаше леб и месо со гавранот, а сепак, за да и даде благослов на побожната вдовица, слугата Божји беше испратен кај неа; а оној што Бог тајно го хранел го хранела вдовицата (сп. 1. Царевите 17,4-12). Така, преку овие Божји слуги, оние што ги гледаат во неволја си носат добро, заради таа награда, што е јасно наведено во Евангелието: кој ќе прими праведник во име на праведник, ќе ја добие наградата на праведник, кој ќе прими пророк во име на пророк, ќе добие награда на пророк. И кој ќе му даде на едно од овие малечки да пие само чаша ладна вода во име на ученик, вистина ви велам, нема да ја изгуби својата награда (Матеј 10:41-42). Луѓето кои се однесуваат на овој начин [П.
258] си помагаат, но тоа беше невозможно во однос на [Господ], кој имаше намера да се вознесе на небото. Што можеше да Му возврати Петар, кој го сакаше? Слушајте го ова: пасете ги моите овци (Јован 21:17). Тоа е: „Правете го за браќата она што јас го направив за вас. Јас ги откупив сите со Мојата крв; не двоумете се да умрете за да ја исповедате вистината, за другите да бидат како вас“.
6. Но, ова, како што веќе рековме, браќа, е совршена љубов. Оној што е роден од Бога го има. Слушај, сакана, види што велам.
Ете, еден човек, откако се крсти, ја прими тајната на раѓањето; ја прими светата тајна, големата тајна, божествена, света, неискажлива. Погледнете што е тоа: за преку простување на сите гревови човекот да стане нов. Меѓутоа, нека погледне во срцето: дали таму ќе се направи она што е направено со телото? Нека види дали има љубов таму, а потоа нека каже: „Јас сум роден од Бога“. Ако таму нема љубов, тогаш дури и да го носи [царски] знак 142, тој сепак е дезертер. Нека има љубов, инаку нека не кажува за себе дека е роден од Бога. „Но, јас ја прифатив светата тајна“, вели тој. Слушајте го апостолот: ако ги знам сите тајни и ја имам сета вера, за да можам да поместувам планини, а љубов да немам, тогаш јас сум ништо (1. Кор. 13:2).
7. Ние, ако се сеќавате, ви го привлековме вниманието кога почнавме да ја читаме оваа порака, посочувајќи дека таа зборува пред се за љубовта. И ако се чини дека [апостолот] таму зборува за различни работи, тој сепак се враќа кај неа и, што и да каже, сака сè да сврти кон [зборувањето за] љубов. Да видиме дали ќе го направи истото во овој случај. Слушајте: секој роден од Бог не прави грев (1. Јованово 3:9). Прашуваме: „Каков грев? Зашто ако [П. 260] ќе почнете да го разбирате секој грев овде, ова ќе се спротивстави на она што беше кажано на друго место: Ако кажеме дека немаме грев, се лажеме себеси и вистината не е во нас (1. Јованово 1:8). Нека каже тогаш каков грев е ова, нека не научи, инаку одеднаш јас, со погрешно разбирање, реков дека тој грев е отсуство на љубов, зашто погоре рече: кој го мрази својот брат е во темнина, и оди во темнина, а не знае каде оди, зашто темнината му ги заслепи очите (1. Јованово 2:11). Но, можеби подоцна кажал нешто и спомнал љубов?
Ете, целата оваа низа зборови има таков крај, таков исход: секој роден од Бога не прави грев, затоа што Неговото семе пребива во него (1. Јованово 3:9). Семето Божјо значи слово Божјо. Затоа апостолот вели: Јас те родив со Евангелието (1. Кор. 4,15). И тој не може да греши, бидејќи е роден од Бога (1. Јованово 3:9). Нека зборува за тоа, да видиме каде не може да згреши. Децата Божји и децата на ѓаволот се препознаваат на овој начин: секој што не прави праведност, не е од Бога, ниту пак оној што не го сака својот брат (1. Јованово 3:10). Веќе е сосема јасно зошто вели: а тој што не го сака својот брат. Љубовта е единственото нешто што прави разлика помеѓу децата Божји и децата на ѓаволот. Секој нека се засени со знакот на крстот Христов; сите нека одекнат „Амин“; сите нека пеат Алилуја; секој нека прими Крштение; сите нека посетуваат цркви, сите нека градат базилички ѕидови; но децата Божји и децата на ѓаволот не се разликуваат на друг начин освен преку љубовта. Оние кои имаат љубов се родени од Бога; Оние кои немаат љубов не се родени од Бога. Одличен знак, голема разлика! Имајте се што сакате, но ако го немате, ништо нема да ви помогне.
Ако немаш ништо друго, имај го ова и ќе го исполниш законот. Зашто, кој сака друг, го исполни законот, вели апостолот; љубовта е исполнување на законот (Рим. 13:8,10).
Верувам дека таа е бисерот што, како што пишува во Евангелието, го барал трговецот; нашол еден бисер, продал сè што имал [стр.262] и го купил (сп. Матеј 13:44–46). Овој скапоцен бисер е љубовта, без која ништо нема да ви помогне, без разлика што имате, но ако го имате само сам, ништо друго не ви треба. Така, сега гледате со вера, потоа ќе видите со видение (сп. 2. Кор. 5:7). Зашто, ако го сакаме [Бог] кога не го гледаме, колку повеќе ќе го сакаме [Него] кога ќе го видиме! Но, како треба да се зајакнеме [во љубовта]? Покажување братска љубов. Можеш да ми кажеш: „Не сум го видел Бога“, но дали можеш да ми кажеш: „Не сум видел човек“? Сакај го својот брат! Зашто, ако го љубите братот што го гледате, ќе го видите и Бога, зашто ќе ја видите самата љубов, а во неа е Бог.
8. Кој не практикува праведност, не е од Бога, ниту оној што не го сака својот брат. Зашто такво е Евангелието... Погледнете како [апостолот] го докажува тоа! Зашто, ова е Евангелието што го слушнавте од почетокот: да се сакаме еден со друг (1. Јованово 3:11). Тој ни покажа на која основа вели дека секој што постапува спротивно на оваа заповед е виновен за тешкиот грев во кој паѓаат оние кои не се родени од Бога. Не како Каин, [кој] беше од лукавиот и го уби својот брат. Зошто го убил? Затоа што неговите дела беа зли, но делата на неговиот брат беа праведни (1. Јованово 3:12). Затоа, каде што има завист, не може да има братска љубов. Забележете, сакана! Кој завидува не љуби. Гревот на ѓаволот е во него, зашто ѓаволот го собори [човекот] од завист кон него. На крајот на краиштата, тој падна и му завидуваше што стои [цврсто]. Сакаше да го собори не за да може самиот да стане, туку да не падне единствениот. Чувајте го во душата она што [апостолот] го вдахнал, имено, дека во љубовта не може да има завист. Ова ви беше кажано сосема јасно кога се прослави љубовта: љубовта не завидува (1. Кор. 13:4).
Немаше љубов во Каин, и ако немаше љубов во Авел, Бог немаше да ја прифати неговата жртва. На крајот на краиштата, кога и двајцата донесоа дарови, едниот од плодовите на стадото, а другиот од стадото, што мислите, браќа: дека Бог ги запоставил плодовите на земјата и го ценел потомството на стадото? Бог не гледаше во рацете, туку го виде срцето, и кого [П. 264] Ги виде оние што го носат подарокот со љубов, ја почитуваше жртвата; кого го виде како принесува подарок со завист, очите му се свртеа од неговата жртва. Затоа [апостолот] со добрите дела на Авел значи љубов; а под лошите дела на Каин стои омразата кон неговиот брат. Не само што го мразел својот брат, туку и бил љубоморен на неговите добри дела, бидејќи не сакал да го имитира својот брат, туку решил да го убие. И оттука е јасно дека едниот бил син на ѓаволот, а јасно е дека другиот бил Божјиот праведник. Затоа, тука се разликуваат луѓето, браќа мои. Никој да не внимава на јазикот, туку само на делата и на срцето. Ако некој не постапува праведно кон своите браќа, тој со тоа покажува што има во него. Луѓето се тестираат во искушенија.
9 . Немојте да се чудите, браќа, ако светот ве мрази (1. Јованово 3:13). Дали треба секој пат да ти кажувам што е светот? Ова не е небо, не земја, не е она што Бог го создал, туку луѓе кои го сакаат светот. Веќе оптоварив некои од вас со тоа што постојано и повторно зборував за ова; но сепак џабе зборувам, затоа што ако прашате некои за што зборував, нема да можат да одговорат. Затоа, преку постојана опомена нека проникне барем нешто во срцата на слушателите. Што е мир? Мирот, кога се користи во лоша смисла, значи луѓе кои го сакаат мирот. Светот, кога [овој збор] се употребува во добра смисла, значи небо и земја, како и сè што Бог создал во нив, од каде се вели: „И светот стана преку Него“ (сп. Јован 1,10). Мирот е и полнотата на земјата, како што рекол Јован: Тој е помирување за нашите гревови, и не само за нашите, туку и за [гревовите] на целиот свет (1. Јованово 2:2). Под светот тој ги подразбира сите верници расфрлани низ целиот круг на земји. Мир во лоша смисла се луѓето кои го сакаат мирот. Оние кои го сакаат светот не можат да сакаат брат.
10. Ако светот не мрази, знаеме (1. Јованово 3:13–14). Што знаеме? Дека преминавме од смрт во живот (1. Јованово 3:14). Зошто знаеме? Затоа што ги сакаме браќата (1. Јованово 3:14). Никој нека не прашува [друга] личност, сите нека се свртат [П. 266] до твоето срце. Ако таму најде братска љубов, нека биде мирен, оти од смртта преминал во живот. Тој веќе е на десната страна (сп. Матеј 25:34). Нека не обрнува внимание на фактот дека неговата слава е скриена. Кога ќе дојде Господ, тогаш ќе се открие во слава. Зашто тој веќе е полн со сила, но сепак живее во зима; коренот е полн со сила, но гранките се чини дека се суви. Внатре им е јадрото кое е полно со сила, внатре зеленило, внатре плодови, но сепак го чекаат летото. Значи знаеме дека од смртта преминавме во живот затоа што ги сакаме браќата; Кој не го сака својот брат, останува во смрт (1. Јованово 3:14). Да не мислите, браќа, дека е ситница да се мрази или да не се љуби, слушајте го следново: секој што го мрази својот брат е убиец (1. Јованово 3:15). Па, ако некој го фати омраза кон брат му, дали навистина планирал убиство во срцето?
Тој не изврши никакви дејствија со рацете за да убие човек, но Господ веќе го зема за убиец; уште е жив, но овој веќе е осуден како негов убиец. Секој што го мрази својот брат е убиец; и знаете дека ниту еден убиец нема вечен живот во него (1. Јованово 3:15).
11. Во ова ја познаваме љубовта (1. Јованово 3:16). [Апостолот] зборува за совршенството на љубовта, за совршенството што го вдахнуваме во тебе. Ние ја знаеме љубовта во тоа, дека Тој го даде Својот живот за нас: и ние треба да ги полагаме нашите животи за нашите браќа (1. Јованово 3:16). Погледнете од каде потекнува: Петар, дали ме сакаш? Нахрани ги Моите овци (Јован 21:17). И знајте го ова: Тој сакаше тој да ги пасе Своите овци на таков начин што ќе го даде својот живот за овците. Затоа токму таму му реков: кога си млад, се препашуваше и одеше каде сакаш; а кога ќе остариш, друг ќе те препаши и ќе те води таму каде што не сакаш. Тој го рече тоа, вели евангелистот, значи со каква смрт [Петар] ќе Го прослави Бога (Јован 3:18), за оној на кого му рече: Паси ги моите овци, да биде подготвен да го даде својот живот за Своите овци. [П. 268]
12. Каде започнува љубовта, браќа? Малку внимание: веќе сте слушнале што го прави совршен. Неговиот резултат и мерка Господ ги открил во Евангелието: Никој нема поголема љубов од оваа, некој да ја даде својата душа за своите пријатели (Јован 15:13). Значи, Он во Евангелието го всадил совршенството на љубовта, а тука се всадил и тоа. Но, вие се прашувате и си велите: „Кога ќе можеме да најдеме таква љубов? Не брзајте да очајувате. Можеби таа веќе е родена, но сè уште не го достигнала совршенството; нахрани ја за да не се задуши. Сепак, ќе ми кажеш: „Како да го знам ова? Навистина, слушнавме со кои средства се постигнува совршенство; ајде да слушнеме од каде доаѓа.
[Јован] следи понатаму и вели: Но, кој има доволно во светот, а го гледа својот брат во неволја и го затвора срцето од него, како љубовта Божја останува во него? (1. Јованово 3:17). Тука започнува љубовта. Ако сеуште не си подготвен да умреш за својот брат, биди спремен барем тоа што го имаш да му го дадеш на брат ти. Нека љубовта го прободе твоето срце сега, за да го видиш [братот] кој има потреба, и твоите постапки да не се од суета, туку од повикот на милосрдието што доаѓа одвнатре. Зашто, ако не можеш да му го дадеш тоа што имаш да го поштедиш на својот брат, како можеш да го дадеш својот живот за својот брат? Имаш пари во пазувите што разбојниците можат да ти ги земат; ако разбојниците не ги однесат, тогаш кога ќе умрете, сепак ќе се разделите со нив; дури и ако не се разделите со нив во текот на вашиот живот, што ќе правите? Брат ти е гладен, има потреба, можеби е во безизлезна ситуација, го мачи доверител; тој нема средства, вие ги имате; тој ти е брат, двајцата сте откупени, една цена се плаќа за вас, двајцата сте откупени со Христовата крв; Погледнете внимателно за да видите дали сте милосрдни ако имате доволно на светот.
Може да речете: „Дали ова ме засега? Дали треба да ги дадам моите пари за да не му треба?“ Ако твоето срце те праша тоа, тогаш љубовта на Отецот не останува во тебе. Ако љубовта на Отецот не пребива во вас, вие не сте родени од Бога. Како можеш да се пофалиш дека си христијанин? Вие го носите името [Христијанин], но [П. 270] не се однесувате [како христијанин]. Ако твоите постапки го следат твоето име, тогаш дури и некој да те нарече паган, ќе се покажеш дека си христијанин со своите постапки. На крајот на краиштата, ако не се покажуваш како христијанин во своите дела, тогаш дури и ако сите те нарекуваат христијанин, каква корист ти е името кога твоите дела не те покажуваат како таков? А кој има богатство на светот, а гледајќи го својот брат во неволја, го затвора срцето од него - како љубовта Божја пребива во него? И понатаму: Мои деца! Да почнеме да љубиме не со зборови или јазик, туку со дела и вистина (1. Јованово 3:18).
13. Верувам дека ви е откриена голема и важна мистерија, браќа мои. Која е моќта на љубовта, целото Писмо зборува за тоа. Но, не знам дали е наведено некаде повеќе од оваа порака. Ве молиме и се молиме во Господа да го имате на ум она што сте го слушнале, а исто така да внимавате на она што сè уште треба да се каже додека не се заврши оваа порака и внимателно да слушате. Отвори го срцето за доброто семе, извлечеј ги трњата, за да не го задушат посеаното во тебе, туку полето да расте побрзо и да се радува Земјоделецот и да ти подготви штала, како за жито, а не оган, како за плева.
1. Ако се сеќавате, браќа, вчера завршивме со проповедањето на онаа изрека која, без сомнение, мора да се зачува во вашето срце, бидејќи тоа беше последното нешто што го слушнавте: Деца мои! Да почнеме да љубиме не со зборови или јазик, туку со дела и вистина (1. Јованово 3:18). Следи: И вака знаеме дека сме од вистината и ги смируваме нашите срца пред Него; зашто ако нашето срце нѐ осудува, тогаш [колку повеќе Бог], зашто Бог е поголем од нашето срце и знае сè (1. Јованово 3:19-20). Тој рече: да не сакаме со збор или јазик, туку со дело и вистина. Прашуваме: со кое дело и која вистина се знае дека човек го љуби Бога или го сака својот брат? Тој веќе зборуваше погоре колку љубовта е совршена, за што Господ зборува и во Евангелието: Поголема љубов нема никој од оваа, некој да го положи животот за своите пријатели (Јован 15,13). И [апостолот] овде вели: како што ја даде Својата душа за нас, и ние треба да ги полагаме нашите животи за браќата (1. Јованово 3:16). Ова е совршена љубов и повеќе од ова не може да се најде.
Но, бидејќи не е совршена кај секого, оној кај кого е несовршена не треба да очајува, ако [оваа љубов] веќе е родена во него, што мора дополнително да се подобри. Како и да е, ако се роди, мора да се храни и преку некои средства за одржување да го постигне своето совршенство. Затоа прашавме од каде започнува љубовта и веднаш го најдовме одговорот: А кој има изобилство во светот, а гледајќи го својот брат во неволја, го затвора срцето од него, како љубовта на Отецот останува во него? (1. Јованово 3:17). [П. 278] Затоа, ова е почеток на љубовта, браќа: да дадеш од својот вишок на некој што има потреба што ќе се најде во тешки околности, да го ослободиш брат од привремено страдање. Ова е почеток на љубовта. Ако се храните со словото Божјо и надежта за иден живот, тогаш оваа едвај родена љубов ќе ја доведете до совршенство, така што ќе бидете подготвени да го дадете својот живот за вашите браќа.
2. Бидејќи таквите постапки често ги прават луѓе кои бараат нешто друго и не ги сакаат своите браќа, да се свртиме кон сведочењето на совеста. Како можеме да докажеме дека таквите постапки често прават луѓе кои не ги сакаат своите браќа? Колку само еретици и расколници се нарекуваат маченици! Тие се чувствуваат како да ги даваат своите животи за своите браќа. Да ги дадеа своите животи за своите браќа, немаше да се одвојат од универзалното братство. Повторно, колкумина се оние кои подаруваат многу работи заради суета, даваат многу работи и не бараат ништо во тоа освен човечка пофалба и народна слава, која е минлива и лишена од трајност! Значи, бидејќи постојат такви луѓе, на кој начин може да се испита братската љубов? Бидејќи [апостолот] сакаше таа да биде тестирана, тој рече за издигнување: Мои деца! Да почнеме да љубиме не со зборови или јазик, туку со дела и вистина (1. Јованово 3:18). И прашавме: со кое дело и со која вистина? Дали може да има нешто поочигледно од давање милостина на сиромашните? Но, многумина го прават тоа од суета, а не од љубов. Може ли да има нешто поважно од умирањето за своите браќа?
Но, многумина сакаат да го сторат тоа заради туѓо мислење, заради суета, да направат име за себе, а не водени од длабоко чувство на љубов. Останува следново: оној што го сака својот брат е оној што стои пред Бога кога само Тој гледа; оној кој зборува со своето срце и го прашува своето срце дали навистина го прави тоа во потрага по братска љубов; а потврда му дава тоа око, чиј поглед продира во срцето, каде што човек не може да продре [со својот обичен поглед]. Затоа апостол Павле, бидејќи бил подготвен да умре за браќата, [П. 280] и рече: Ќе се исцрпам за вашите души (2. Кор. 12:15). Меѓутоа, бидејќи Бог го виде тоа во неговото срце, а не луѓето на кои им беше кажано, им рече: Многу малку ми значи како вие или човечкиот суд ме судите (1. Кор. 4:3). А на друго место покажува дека тоа често се прави од празна суета, а не од љубов. Зашто тој рекол, потврдувајќи ја љубовта: И ако го дадам сиот свој имот на сиромасите и го дадам своето тело да изгори, а немам љубов, тоа не ми прави ништо добро (1. Кор. 13:3). На крајот на краиштата, дали некој може да го направи ова без љубов? Можеби.
Навистина, тие се оние кои немаат љубов и го уништуваат единството. Побарајте меѓу нив, и ќе најдете многу што делат имот на сиромашните, ќе најдете многу спремни да ја прифатат смртта, така што тие самите се фрлаат пред глава, иако никој не ги гони 143. Тоа несомнено го прават без љубов.
Затоа, повторно да се свртиме кон совеста за која зборува апостолот: секој нека си го испита своето дело и тогаш ќе има пофалби само во себе, а не во другиот (Гал. 6, 4). Секој од нас нека си го тестира своето дело, дали тече од дамарот на љубовта (de vena caritatis), дали од коренот на љубовта изникнуваат никулците на добрите дела. Секој нека си го тестира своето дело и тогаш ќе има пофалби само во себе, а не во друг, не кога туѓиот јазик ќе му посведочи, туку кога сведочи неговата совест.
3. Еве што вели овде [апостолот]: вака знаеме дека сме од вистината - кога љубиме со дела и вистина, а не со зборови или јазик - и ги смируваме нашите срца пред Него (1. Јованово 3:19). Што значи тоа пред Него? Тоа значи кога Тој гледа. Затоа Господ вели во Евангелието: Гледајте да не го правите тоа [П. 282] вашата милостина пред луѓето за да ве видат: инаку нема да имате награда од вашиот Отец небесен (Матеј 6:1). На крајот на краиштата, што друго значи тоа: не дозволувај твојата лева рака да знае што прави твојата десна (Матеј 6:3), освен дека десната е чиста совест, а левата е страста? Многу луѓе преку страста на светот прават многу чуда, тоа го прави левата рака, а не десната. Десниот мора да прави без да знае што прави левиот, за да не се меша сладострастието на светот со нашите дела кога правиме нешто добро од љубов. И како го знаеме ова? Стоите пред Бога, прашајте го своето срце. Погледнете што направивте и која беше вашата намера: ваш спас или несериозни пофалби на луѓето. Погледнете внатре: на крајот на краиштата, човек не може да суди кого не може да го види.
Ако сакаме да ги смириме нашите срца, да го смириме пред Него.
Зашто, ако нашето срце нѐ осудува, односно нѐ прекорува однатре, затоа што не го правиме она што треба да се направи со погрешна намера, тогаш [колку повеќе Бог], бидејќи Бог е поголем од нашето срце и знае сè (1. Јованово 3:20). Си го сокрил срцето од човекот, крие го од Бога, нели? Како ќе го скриеш тоа од Оној на кого еден грешник му рекол, признавајќи го својот страв: Каде ќе одам од Твојот Дух и каде ќе бегам од Твоето присуство? (Пс. 139:7). Бараше каде да побегне за да го избегне Божјиот суд, а не можеше да најде каде. Зашто каде нема Бог? Ако се искачам на небото - Ти си таму; Ако слезам во подземниот свет, ќе бидеш таму (Пс. 139:8). Каде ќе одите? Каде ќе бегаш? Дали сакате некој совет? Ако сакаш да побегнеш од Него, [подобро] трчај кај Него! Трчај кон Него, признавајќи се, без да се криеш од Него, зашто не можеш да се сокриеш, но можеш да признаеш. Кажи Му: „Ти си моето прибежиште“ (сп. Пс. 32:7). Нека љубовта е заситена во вас, која само води кон живот. Твојата совест нека ти биде сведок дека [твојата љубов] е од Бога.
Ако е од Бога, откажете се од желбата да го покажете пред луѓето, зашто не е човечката пофалба што ве издигнува на небото и не е срамот што ве отфрла од таму. Нека Тој што гледа [П. 284] те крунисува, нека биде сведок, Кој како Судија те крунисува. Бог е поголем од нашето срце и знае сè.
4. Сакана! ако нашето срце не нè осудува, тогаш сме уверени во Бога (сп. 1. Јованово 3:21). Што значи тоа: нашето срце не нè осудува? Тоа значи дека дава вистинит одговор дека ние го сакаме и дека љубовта во нас е вистинска, не фингирана, туку искрена, со цел да го спаси братот, а не да бара некаква корист од страна на братот: само за негово спасение. Имаме доверба во Бога и што и да побараме, ќе добиеме од Него, бидејќи ги пазиме Неговите заповеди (1. Јованово 3:22). Затоа, не пред луѓето [треба да се биде доблесен], туку онаму каде што самиот Бог гледа, односно во срцето. Имаме доверба во Бога и што и да побараме, ќе добиеме од Него. Но [ќе добиеме] затоа што ги пазиме Неговите заповеди. Кои се Неговите заповеди? Дали е навистина потребно постојано да се повторува [истото]? Ви давам нова заповед, да се сакате еден со друг (Јован 13:34). Зборуваме за љубовта, [апостолот] зборува за тоа.
Ако некој почне да покажува љубов кон својот брат и ја има пред Бога каде што продира [само] Божјиот поглед; ако неговото срце е подложено на правичен суд и не дава друг одговор, туку само дека вистинскиот корен на љубовта е таму каде што можат да се родат добри плодови, тогаш тој ќе биде уверен во Бога и, што и да побара, ќе добие од Него, бидејќи ги пази Неговите заповеди.
5. Веднаш се наметнува друго прашање: ако дури и не некој, туку вие или јас, ако нешто бараме од нашиот Господ Бог и не го добиеме, тогаш некој друг може да каже за нас: „Тој нема љубов“? И ова лесно може да се каже за која било личност од сегашното време. Нека простиот човек размислува за некоја личност, што сака. Прашањето станува посложено, [П. 286] кога се зборува за свети луѓе за кои се знаело дека се свети кога пишувале и кои сега се со Бога. Кој има љубов ако ја немаше Павле, кој рече: Отворена е нашата уста за вас, Коринтјани, срцето ни е зголемено. Зар не сте цврсти со нас (2. Кор. 6:11-12), а исто така и со оној што рече: Ќе се исцрпам за вашите души (2. Кор. 12:15)? На крајот на краиштата, во него останала таква благодат што очигледно имал љубов. А сепак гледаме дека побарал и не добил. Што велиме на ова, браќа? Тоа е прашањето. Слушајте го Бога. Ова прашање е тешко.
Како што некогаш беше кажано за гревот: кој е роден од Бога, не прави грев (1. Јованово 3:9), а ние откривме дека тој грев се состои во отсуство на љубов, што беше наведено во истиот пасус, па сега да видиме што [апостолот] ќе каже. На крајот на краиштата, ако ги погледнете зборовите, сè изгледа јасно, ако ги земете предвид примерите, тогаш сè ќе испадне неочигледно. Ништо не е појасно од овие зборови: што и да бараме, добиваме од Него, бидејќи ги пазиме Неговите заповеди и го правиме она што Му е угодно пред Него (1. Јованово 3:22). Што и да побараме, ќе добиеме од Него, рече тој и не доведе во многу тешка положба. Со таа [претходна] фраза, тој исто така би не ставил во тешка позиција кога би зборувал за некој грев, но најдовме фраза која објаснува дека тој зборувал за многу специфичен грев, а не за секој грев, туку за некој грев што човек роден од Бога не го прави. И ние откривме дека овој грев е кршење на љубовта. И имаме очигледен пример од Евангелието кога Господ вели: Да не дојдов, немаше да имаат грев (Јован 15,22). Па што?
Дојде кај невините Евреи, пошто така вели? Односно, да не дојдеше, немаше да имаат грев? Значи, дали појавата на лекар го разболува човекот, а не го ослободува од треска? Каков луд човек би го рекол тоа? Немаше да дојде ако немаше потреба да ги лекува и лекува болните. Зошто [П. 288] Тој рече: „Ако не дојдов, зар тие немаа грев? Затоа што, се разбира, имал на ум еден многу специфичен грев. На крајот на краиштата, имало еден грев што Евреите можеби го немале. Што е овој грев? Затоа што не веруваа во Него и го презреа кога дојде. И така, како што рече тогаш за гревот, и не треба да го разбираме секој грев, туку многу специфичен, така и овде не треба да го разбираме секој грев, за да нема противречност со местото каде што е речено: Ако кажеме дека немаме грев, се лажеме себеси, а вистината не е во нас (1. Јованово 1:8), туку некој многу специфичен грев, имено, недостатокот на љубов. И тука [апостолот] уште повеќе нè зацврсти.
Ако бараме, рече тој, и ако нашето срце не нè обвинува и не одговори пред Божјиот поглед дека вистинската љубов е во нас, тогаш што и да побараме, ќе добиеме од Него.
6. Веќе ви кажав, возљубени браќа, ова не е конкретно за нас. Впрочем, што сме ние? Или што си ти? Што сме ние, ако не Црква Божја, која на сите им е позната? И ако Тој сака, ние остануваме во него, а оние од нас кои престојуваат во него од љубов ќе продолжат да престојуваат во него ако изберат да ја покажат љубовта што е во нив. Но, какви лоши работи можеме да мислиме за апостол Павле? Не ги сакаше неговите браќа? Дали немало докази за неговата совест пред очите на Бога? Зар во Павле го немаше тој корен на љубовта од кој ќе се родат добри плодови? Каков луд човек би го рекол тоа? Па, каде дознаваме дека апостолот побарал, а не примил? Тој самиот рекол: И за да не бидам возвишен од извонредноста на откровенијата, ми беше даден трн во телото, ангел сатански, да ме угнетува. Три пати се молев на Господ да го отстрани од мене. Но, [Господ] ми рече: „Доста ти е мојата благодат, зашто Мојата сила се усовршува во слабоста“ (2. Кор. 12:7-9). И погледнете, неговото барање да се отстрани ангелот на сатаната од него не беше слушнат. [Стр.290] Но зошто? Затоа што тоа нема да му донесе ништо добро.
Следствено, тој беше слушнат во она што се однесуваше на неговото спасение, иако тој не беше слушнат во она што одговараше на неговата желба. Нека ви се открие големата тајна, возљубени, која ви ја всадуваме за да не ви избега среде вашите искушенија. Светците секогаш се слушаат за нивното спасение, секогаш се слушаат за вечно спасение, токму тоа се жедни и затоа се слушаат според него.
7. Да ги согледаме Божјите различни начини на слушање молитва. И ќе најдеме некои луѓе кои не биле чуени во она што е во согласност со нивната желба, туку биле слушнати во она што е во согласност со спасението. А, од друга страна, ќе ги најдеме оние кои биле слушнати во она што одговарало на нивната желба, а не биле слушнати во она што одговарало на спасението. Не заборавајте ја оваа разлика, сетете се на овој пример на апостолот, дека тој не беше чуен во она што одговараше на неговата желба, и беше слушнато во она што одговори на неговото спасение. Слушајте го апостол Павле, зашто Самиот Бог му откри дека го слуша она што одговара на спасението: „Мојата милост ти е доволна, зашто Мојата сила се усовршува во слабоста. со што си оптоварен“. Значи, ова е човек кој беше слушнат во она што одговараше на неговото спасение, а не беше слушнато во она што одговараше на неговата желба.
Ќе ги најдеме ли оние што беа слушнати во она што беше во согласност со нивната желба, а не слушнато во она што беше во согласност со спасението? Дали, според нас, ќе најдеме некоја безвредна личност, некоја зла личност, која Бог ја слушнал во она што одговарало на неговата желба, но не го слушнало во она што одговарало на спасението? Ако дадам пример за некоја личност, можеш да ми кажеш: „Ти го нарекуваш зол човек, но тој е праведен, зашто да не беше праведен човек, Бог немаше да го чуе“. Ќе дадам пример на оној во чијашто злоба и беззаконие никој не се сомнева. Ѓаволот го прашал Јов и примил (сп. Јов 1:11–12). Зар не сте слушнале овде за ѓаволот: Кој прави грев е од ѓаволот (1. Јованово 3:8)? Не во смисла дека ѓаволот го создал, туку во смисла дека таков човек го имитира. Зар не е кажано за него: не застана во вистината (Јован 8:44)? Не е ли тој древната змија [стр.292] која преку жена му дала отров на првиот човек да пие? (сп. 1. Мој. 3:1–6). За таа цел ја спасил жената на Јов, за преку неа мажот да не добие утеха, туку искушение (сп. Јов 2, 9). Ѓаволот побара [да му го даде] светиот сопруг и го прими.
Апостолот побарал да му се отстрани трнот во телото, но не го примил. Но, апостолот беше слушнат повеќе отколку ѓаволот. Зашто апостолот се слушаше во она што одговараше на спасението, иако тоа не одговараше на желбата, а ѓаволот се слушаше во она што одговараше на желбата, туку за казна. Зашто Јов му беше даден да биде искушуван, за ѓаволот да биде мачен поради неговата тврдост. Меѓутоа, браќа, ова го наоѓаме не само во старозаветните книги, туку и во Евангелието. Демоните го замолија Господа, кога ги истера од човекот, да им биде дозволено да влезат во свињите. Зарем Бог не можеше да им забрани дури и да им се приближат? Зашто, да не сакаше, тие немаше да се побунат против Царот на небото и земјата. Но, следејќи една скриена тајна и одреден план, им дозволи на демоните да влезат во свињите (сп. Лука 8,32) за да покаже дека ѓаволот владее во оние луѓе кои водат живот на свињи. Значи, демоните се слушнаа, но апостолот не беше слушнат? Но, зарем не би било поправилно да се каже дека апостолот бил слушнат, а демоните не биле слушнати? Во случајот со демоните, нивната желба се исполнила, а кај апостолот, неговата чистота е доведена до совршенство.
8. Во согласност со ова, мора да разбереме дека Бог, дури и ако не го дава она што одговара на нашата желба, го дава она што одговара на спасението. На крајот на краиштата, што треба да направите ако тоа што го барате е штетно за вас, а докторот знае дека тоа е штетно за вас? Всушност, докторот те слуша кога бараш, на пример, ладна вода и веднаш ти ја дава ако ти е корисна. И тој не го дава ако е штетно. Не те слушна, поточно, не те чу во она што е здраво, иако се спротивстави на твоите желби? Љубовта нека биде во вас, браќа; нека остане во тебе и нека биде во мир. И кога [П. 294] не ви е дадено она што го барате, ве слушаат, но не знаете за тоа. Многумина останаа во свои раце на сопствена несреќа. Апостолот за нив вели: и Бог ги предаде во похотите на нивните срца (Рим. 1,24). Некој бара многу пари и ги добива, за негова несреќа. Кога ги немаше, немаше од што да се плаши. Ги стекнал и станал плен на помоќна личност.
Не беше ли за негова несреќа што се слушна оној што сакаше да ги добие парите за кои стана плен на разбојникот, иако сиромав не го интересираше? Научете да му се молите на Бога да му верувате на Исцелителот, зашто Тој знае што прави. Признајте ја болеста и нека ви го даде лекот. Само зачувај ја љубовта. Навистина, Тој сака да ги отсече [мртвите делови], Тој сака да ја каутеризира [раната], па ако врескате и не ве слушаат за време на сечењето, каутеризацијата и доживувањето болка, [запомнете дека] Тој знае до каде отишло распаѓањето. Сега сакате Тој да ја повлече [својата] рака, но Тој размислува за длабочината на чумата и знае до кој степен пораснала. И Тој не те слуша во она што ја исполнува твојата желба, туку слуша во она што служи за твое закрепнување.
Бидете уверени, браќа мои, дека она што го рекол апостолот е вистина: зашто не знаеме за што да се молиме како што треба, туку Самиот Дух се застапува за нас со офкање што не може да се искаже. Зашто Тој се застапува за светиите (Рим. 8:26–27). Што значи тоа: Самиот Дух се застапува за светителите, ако не самата љубов, која Духот ја создал во вас, се застапува за светителите? Затоа истиот апостол вели: љубовта Божја е излеана во нашите срца преку Светиот Дух, Кој ни е даден (Рим. 5, 5). Самата љубов е таа што воздивнува, самата љубов се моли; Тој што ја дал не може да и ги затвори ушите. Бидете мирни, нека љубовта се моли, а Божјите уши се таму. Она што се случува не е она што го сакате, туку се случува она што е корисно за вас. Затоа [апостолот] вели: што и да побараме, од Него ќе добиеме. Веќе реков, ако овде разбирате дека [ние бараме] спас, тогаш нема прашање; ако не за спас, тогаш останува едно прашање, и тоа важно, кое те претвора во тужител на апостол Павле. Што и да побараме, [П. 296] добиваме од Него, затоа што ги пазиме Неговите заповеди и ги правиме работите што Му се угодни пред Него (1. Јованово 3:22).
Пред Него, односно во себе, каде што [само] Тој гледа.
9 . Кои се овие заповеди? А Неговата заповед е да веруваме во името на Неговиот Син Исус Христос и да се сакаме еден со друг (1. Јованово 3:23). Гледаш дека тоа е заповед. Гледаш дека секој што постапува спротивно на оваа заповед, прави грев од кој е слободен секој роден од Бога. Како што ни заповеда (1. Јованово 3:23) да се сакаме еден со друг. И кој ги пази Неговите заповеди... (1. Јованово 3:24). Гледате дека ни е заповедано да правиме ништо помалку од љубовта еден со друг. И кој ги пази Неговите заповеди, останува во Него, и Тој во него. И знаеме дека Он останува во нас преку Духот што ни го дал (1. Јованово 3:24). Зар не е очигледно дека така делува Светиот Дух во човекот за да има љубов и милост во него? Зар не е очигледно што рекол апостолот: љубовта Божја е излеана во нашите срца преку Светиот Дух што ни е даден? На крајот на краиштата, тој зборуваше за љубовта и истакна дека мора да ги преиспитуваме нашите срца пред Бога. Зборовите: ако нашето срце не нè осудува, значат следново: „ако препознае дека сите добри дела ги правиме од љубов кон нашиот брат“.
И понатаму, кога зборуваше за заповедта, рече: И ова е Неговата заповед, да веруваме во името на Неговиот Син Исус Христос и да се сакаме еден со друг. И кој ги пази Неговите заповеди, останува во Него, и Тој во него. И знаеме дека Тој престојува во нас со духот што ни го дал. Зашто, ако откриете дека љубовта пребива во вас, тогаш имате Божји Дух да ја разберете. Бидејќи ова е многу неопходна работа.
10. Во почетоците [на Црквата] (primis temporibus) Светиот Дух слезе врз оние што веруваа, и тие зборуваа на јазици што не ги научија, како што Духот им даде да проповедаат (сп. Дела 2,4). Тоа беа знаци соодветни на времето. Зашто беше неопходно Светиот Дух да се манифестира на сите јазици, бидејќи Евангелието Божјо мораше да го обиколува целиот круг на земјата на сите јазици. Овој знак беше даден и никогаш повеќе не се случи. Дали е можно сега оние на кои им се ставени раце за да го примат Светиот Дух, да имаат некаква надеж дека ќе зборуваат на јазици? И кога ги положивме рацете на овие младенчиња, дали некој од вас очекуваше дека ќе зборуваат на јазици, и кога стана очигледно дека не зборуваат јазици, дали некој од вас беше толку развратен по срце што рече: „Тие не го примија Светиот Дух, зашто ако го примија, ќе зборуваа на јазици, како што се случи во тие денови“? Ако сега не се дава доказ за присуството на Светиот Дух преку такви чуда, како тогаш е очигледно дека некој го примил Светиот Дух?
Нека го праша своето срце: ако го сака својот брат, дали тоа значи дека Светиот Дух пребива во него? Нека погледне, нека се претстави пред Божјите очи; нека види дали во него има љубов кон мирот и единството, љубов кон Црквата, распространета низ целиот земен круг. Нека не мирува во тоа што го сака братот што го гледа пред себе, зашто имаме многу браќа кои не ги гледаме, но со кои сме соединети во единството на Духот. Дали е чудно што не се со нас? Ние сме во едно тело, имаме една Глава на небото. Браќа, нашите очи не се гледаат, како да не се познаваат. Но, зарем тие не се познаваат во љубовта кон телесното единство? На крајот на краиштата, за да разберете дека тие се познаваат во единството на љубовта: кога двете очи се отворени, не се случува десното око да гледа во нешто што левото око не го гледа. Поправете го погледот десно без лево, ако можете. Погледот на двете [очи] се неразделни, и двете се насочени кон едно; [Стр.300] нивните места се различни, но нивниот поглед е ист.
Затоа, бидејќи секој што го љуби Бога со вас има заедничка цел со вас, не обрнувајте внимание на тоа дека физички сте на друго место; заедно го насочувате погледот на своето срце кон светлината на вистината. Затоа, ако сакаш да знаеш дека си го примил Духот, прашај го своето срце, за да не се случи да ја примиш тајната, но силата на светата тајна да не допре до тебе. Прашај го своето срце и, ако има љубов кон брат ти таму, биди спокоен. Љубовта не може да постои без Божјиот Дух, зашто Павле извикува: љубовта Божја е излеана во нашите срца преку Светиот Дух кој ни е даден (Рим. 5:5).
11. Возљубени! Не верувајте во секој дух (1. Јованово 4:1). Зашто [апостолот] рекол: И знаеме дека останува во нас преку духот што ни го дал. Но, како може да се препознае самиот дух? Погледнете: сакана! Не верувајте во секој дух, туку тестирајте ги духовите за да видите дали се од Бога (1. Јованово 4:1). А кој е тој што ги тестира духовите? Тој постави тешко прашање пред нас, браќа мои. Добро е што тој самиот кажува како да ги препознаеме. Тој ќе ви каже: не плашете се. Но, погледнете прво, бидете внимателни. Види: овие зборови ги користат еретиците за да подигнат празни обвинувања против нас. Погледнете што вели: Возљубени! Не верувајте во секој дух, туку тестирајте ги духовите за да видите дали се од Бога. Светиот Дух во Евангелието се нарекува вода, каде што Господ воскликнува и рекол: ако некој е жеден, дојде кај Мене и пиј. Кој верува во Мене, од неговата утроба ќе течат реки од жива вода (Јован 7:37-38). Во исто време, евангелистот покажа за што точно зборува. Зашто тој продолжува и вели: Ова го рече за Духот, кој мора да го примат оние што веруваат во Него (Јован 7:39). Зошто Господ не крстил многумина? Што вели [апостолот]?
Зашто Светиот Дух сè уште не беше на нив, бидејќи Исус сè уште не беше прославен (Јован 7:39). И така, бидејќи го примија Крштевањето, но сè уште не го примија Светиот Дух, Кого Господ го испрати од небото на денот на Педесетница, тие го чекаа прославувањето на Господа за да им се даде Духот. И пред да биде прославен [П. 302] и пред да Го испрати, ги повика луѓето да се подготват да ја примат водата, за што рече: „Ако некој е жеден, нека дојде да пие и: „Кој верува во Мене, од неговата утроба ќе течат реки од жива вода. Што значат реки со жива вода? Каква вода е ова? Никој да не ме прашува мене, прашај го Евангелието. Ова Тој го кажа за Духот, кој ќе мора да го примат оние што веруваат во Него. Затоа, едната е водата на светата тајна, другата е водата, што значи Дух Божји. Водата на светата тајна е видлива, водата на Духот е невидлива. Човекот го мие телото и го симболизира она што се случува во душата, а преку Духот се чисти и храни самата душа. Тоа е Божјиот Дух, кој не можат да го имаат еретиците и сите што се отсечеле од Црквата.
А оние кои не се одвојуваат отворено, туку се разделени со своето беззаконие, останувајќи внатре во [Црквата], се како плева; тие не се жито и го немаат тој Дух. Овој Дух се нарекува Господова вода. Слушнавме во оваа порака: не верувајте во секој дух. А зборовите на Соломон сведочат: Чувајте се од чудна вода (Изреки 9:18). Што значи вода? Дух. Дали водата секогаш значи дух? Не секогаш, но некаде значи духот, некаде Крштевањето, некаде народот, некаде умот. На едно место се среќавате: Разбирањето е извор на живот за оние што го имаат (Изреки 16:22). Затоа, водата значи различни работи на различни места во Светото писмо. Сега го слушнавте името на водата во значењето на „Дух“. И тоа не е наше толкување, туку за тоа сведочи Евангелието, каде што се вели: Ова го кажа за Духот, што мора да го примат оние што веруваат во Него. Ако зборот „вода“ го означува Светиот Дух и ако оваа порака ни кажува: не верувајте во секој дух, туку тестирајте ги духовите дали се од Бога, да разбереме зошто е речено: Чувајте се подалеку од чудна вода и од чешма [П. 304] не пиј туѓи (Изреки 9:18).
Што значи тоа: не пијте од туѓ извор? Затоа, не верувајте во туѓиот дух.
12. Затоа, останува тест со кој може да се утврди дека Духот е Божји. Иако [апостолот] ни покажа знак, а можеби не е едноставно, ајде да погледнеме. Треба да се вратиме на љубовта; таа е таа што нè учи, зашто таа е помазанието Божјо. Меѓутоа, што вели тој овде? Тестирајте ги духовите за да видите дали се од Бога, бидејќи многу лажни пророци излегоа во светот (1. Јованово 4:1). Тука се означени сите еретици и сите расколници. Како ќе го тестирам духот? Следи: Така го познавате Божјиот Дух (1. Јованово 4:2). Отворете ги ушите на срцето! Бевме во загуба и рековме: кој знае, кој може да распознае? Сега, тој сега ќе именува знак: препознајте го Божјиот Дух на овој начин: секој дух што признава дека Исус Христос дошол во тело е од Бога. И секој дух што негира дека Исус Христос дошол во тело не е од Бога, туку е Антихристот, за кого сте слушнале дека ќе дојде и сега е веќе во светот (1. Јованово 4:2-3). Ги напнавме ушите за да ги препознаеме духовите, но слушнавме нешто што не ни дозволува да ги препознаеме. Впрочем, што вели тој?
Секој дух кој признава дека Исус Христос дошол во тело е од Бога. Затоа, духот што го имаат еретиците е од Бога, бидејќи тие признаваат дека Исус Христос дошол во тело. Можеби ќе се побунат против нас и ќе речат: „Вие имате дух што не е од Бога, но ние признаваме дека Исус Христос дошол во тело“. Но, [апостолот] рече дека оние кои го немаат Божјиот Дух негираат дека Исус Христос дошол во тело. Прашајте ги Аријаните, тие признаваат дека Исус Христос дошол во тело. Прашајте ги Евномејците, тие признаваат дека Исус Христос дошол во тело. Прашајте ги Македонците, тие признаваат дека Исус Христос дошол во тело. Прашајте ги Катафризите, тие признаваат дека Исус Христос дошол во тело. Прашајте го Новацијанецот, [П. 306] тие признаваат дека Исус Христос дошол во тело. Па што? Дали сите еретици го имаат Божјиот Дух? Па, нели тие се лажни пророци? Па, нема измама, нема искушение во нив? Се разбира, тие се антихристи, бидејќи тие излегоа од нас, но не беа наши (1. Јованово 2:19).
13. Што треба да правиме? Како да препознаете? Бидете внимателни. Ајде да одиме да чукаме заедно со нашите срца. Самата љубов не спие, зашто мора и да чука и да се отвори. Ќе го разберете ова во името на нашиот Господ Исус Христос. Веќе сте слушнале што е кажано погоре: „Кој негира дека Исус Христос дошол во тело е Антихрист“ (1. Јованово 4:3; сп. 1. Јованово 2:22) 144. А ние тогаш прашавме кој негира, бидејќи ниту ние негираме, ниту тие [еретиците] негираат. И откривме дека некои го негираат тоа со своите дела 145, и наведовме пример од апостолот, кој рече: Тие велат дека го познаваат Бога, а со делата негираат (Тит 1:16). Затоа, да внимаваме на делата, а не на зборовите.
Каков дух е тој што не е од Бога? Оној кој негира дека Исус Христос дошол во тело. И каков дух е тој од Бога? Оној кој признава дека Исус Христос дошол во тело. Кој е тој што признава дека Исус Христос дошол во тело? Да внимаваме, браќа, на делата, а не на вревата од зборовите. Да прашаме зошто Христос дошол во тело и да ги откриеме оние кои негираат дека дошол во тело. На крајот на краиштата, ако внимавате на зборовите, ќе слушнете колку еретици исповедаат дека Исус Христос дошол во тело, но вистината ги осудува. Зошто Христос дојде во тело? Зар не беше Бог? Зар не е напишано за Него: Во почетокот беше Словото, и Словото беше во Бога, и Словото беше Бог (Јован 1:1)? Зар не ги хранеше ангелите и не ги хранеше ангелите? Зарем не дојде овде за да не замине? Зар не се вознесе за да не нè остави? Зошто дојде во тело? Затоа што требаше да имаме надеж [П. 308] за воскресение. Тој беше Бог и дојде во тело. На крајот на краиштата, Бог не можеше да умре, но телото можеше да умре; затоа, Тој дојде во телото да умре за нас.
Како умре за нас? Никој нема поголема љубов од оваа, некој да ја даде својата душа за своите пријатели (Јован 15:13). Затоа, љубовта Го принудила да земе тело. Секој што нема љубов, не признава дека Христос дошол во тело. И сега прашајте го секој еретик: дали Христос дојде во тело? „Дојдов. Верувам во ова и го признавам ова“. Не, вие негирате. „Зошто негирам? Слушате што велам“. Не, јас тврдам дека негирате. Исповедаш со гласот, но негираш во своето срце; Го признаваш со зборови, но негираш со дела. „Како да негирам со дела? Затоа Христос дојде во тело да умре за нас. Затоа Тој умре за нас, за да не научи на голема љубов. Поголема љубов нема никој од оваа, некој да го положи животот за своите пријатели. Но, вие немате љубов, бидејќи поради вашата гордост го уништувате единството. Значи, преку ова [единство] разберете го духот од Бога. Чукнете, удирајте ги глинените садови за да видите дали се испукани или звучат лошо; види дали испуштаат јасен звук, види дали има љубов во нив.
Се одвојуваш од единството на земниот круг, ја делиш Црквата со расколни, го распарчуваш Телото Христово. Тој дојде во телото да ги собере [сите] заедно. Викаш да ги разделиме [сите]. Затоа, Божјиот Дух е тој што вели дека Исус дошол во тело; Кој не зборува со зборови, туку со дела; Кој не зборува со глас, туку со љубов. Истиот дух не е од Бога, кој негира дека Исус дошол во тело, и го негира не со јазик, туку со самиот живот, не со зборови, туку со дела. Значи, јасно е како можеме да ги препознаеме браќата. Многумина што се внатре [Црквата] се само, како да се каже, внатре; но никој не е надвор од [Црквата] освен оној кој всушност е надвор од неа.
14. Затоа, за да знаете на што се однесува како дела, [апостолот] вели: секој дух што негира дека Исус Христос дошол во тело, [П. 310] не е од Бога. Тука мора да разбереме: „отфрла со дела“. За кого [апостолот] зборува со тебе? За оној кој негира, зашто тој, како што се вели, негира 146. Тој дојде да се собере, а вие дојдовте да го отфрлите [единството]. Сакате да ги раскинете Христовите членови. Како можеш да кажеш дека не негираш дека Христос дошол во тело, ако ја расцепуваш Црквата Божја што Тој ја собра? Затоа, вие одите против Христа, вие сте Антихристот. Без разлика дали сте внатре во [Црквата] или надвор од неа, вие сте Антихристот. Но, кога си внатре, ти си скриен [Антихристот], а кога си надвор, ти си видлив. Го отфрлате Христа, негирате дека Тој дошол во тело. Вие не сте од Бога. Затоа Тој вели во Евангелието: кој прекршува една од најмалите заповеди и така ги поучува луѓето, тој ќе биде најмал во Царството Небесно (Матеј 5:19) 147. Што значи прекршување? Што значи учење? Повредата им припаѓа на делата, а учењето на зборовите. Ти си тој што, додека проповеда да не краде, краде (Рим. 2:21).
Затоа, оној што краде ја прекршува заповедта и, како да се каже, учи [да го прави тоа]. Таков ќе се нарекува најмал во Царството Небесно, односно во Црквата на сегашното време. За него се вели: „Што велат, правете, а што прават не правете“ (сп. Мт. 23,3). А кој прави и поучува, ќе се нарече голем во Царството Небесно (Матеј 5:19). Глаголот „ќе направи“ што го изговори овде е во контраст со она што се користеше таму: „ќе се скрши“, односно „нема да го направи тоа и ќе го научи“. Затоа, тој што не го прекршува. Што нè учи овде, ако не дека треба да се интересираме за дела и да не веруваме во зборовите?
Нејасноста на овие работи нè принудува да кажеме многу, главно за она што Господ умилува да го открие да допре и до браќата кои не се одликуваат со брзина на умот, затоа што и тие сите се откупени со Христовата крв. Се плашам дека [читањето] на оваа Порака нема да биде ограничено на овие денови, како што ветив. Но (така сака Господ) подобро е да оставите нешто за подоцна, отколку да ги преоптоварите вашите срца со премногу храна.
1. Овој свет е за сите верници кои бараат [небесна] татковина каква што беше пустината за народот на Израел. Иако сè уште талкаше и ја бараше својата татковина, под водство на Бога не можеше да се изгуби. Неговиот пат бил пропишан од Бога. На крајот на краиштата, патот што го поминаа [Евреите] за четириесет години можеше да биде покриен со многу мал број транзиции, и сите го знаат тоа. Тие одеа полека, не затоа што беа напуштени [од Бога], туку затоа што мораа да се подобрат. Затоа, она што Бог ни го ветува е неопислива сладост, како што вели Светото писмо и како што често сте слушнале од нас, и добрина што никого око не го видело, ниту уво не чуло, ниту едно човечко срце не проникнало (сп. Ис. 64,4; 1. Кор. 2,9). Преку привремени тешкотии се подобруваме и преку искушенијата на овој живот учиме. Но, ако не сакате да умрете од жед во оваа пустина, пијте љубов. Таа е изворот што Бог сакаше да го постави овде за да не ослабнеме на патот; и уште повеќе ќе пиеме од него кога ќе дојдеме дома.
Евангелието штотуку е прочитано. За да започнете разговор со мене за оние зборови со кои беше завршено претходното читање, [кажи ми] за што друго слушнавте во нив, освен за љубовта? Зашто, во молитва склучивме завет со нашиот Бог: ако сакаме Тој да ни ги прости гревовите, мора да ги простиме и гревовите што ни се направени (сп. Мт. 6,12). Љубовта е таа што простува. Отстрани ја љубовта од срцето и омразата ќе го завладее; не знае да прости. Нека има љубов, [П. 316] таа е спокојна, таа простува и нема граници. Погледнете ја целата оваа порака што се обврзавме да ви ја објасниме. Дали нуди нешто друго освен љубов? И нема потреба да се плашите дека ќе стане омразена со тоа што постојано ќе зборувате за неа. Како можеме да сакаме ако љубовта станува предмет на омраза? Преку љубовта сакаме сè друго: колку тоа треба да биде сакано од нас? Таа е нешто што никогаш не треба да го напушти срцето, никогаш не треба да го напушти јазикот!
2. „Веќе сте“, вели [апостолот], „од Бога, деца! Кој, ако не Антихристот? На крајот на краиштата, горе рече: „Кој го отфрла Исус Христос и негира дека дошол во тело, не е од Бога“ (сп. 1. Јованово 4:3). И објаснивме, ако се сеќавате, дека сите што ја газат љубовта негираат дека Исус Христос дошол во тело. Зашто беше неопходно Исус да дојде токму од љубов. Всушност, она што се бара од нас е љубовта за која Тој самиот зборува во Евангелието: Поголема љубов нема никој од оваа, некој да го даде својот живот за своите пријатели (Јован 15:13). Како би можел Божјиот Син да го даде Својот живот за нас ако не се облече во тело во кое би можел да умре? Значи, секој што ја гази љубовта, нека признае со зборови, а со дела да негира дека Христос дошол во тело; тој е Антихристот, каде и да е, каде и да оди. Но, што им вели [апостолот] на оние што се граѓани на таа татковина за која воздивнуваме? „Ти го победи“ (сп. 1. Јованово 4:4). Зошто победи? Затоа што е поголем Оној што е во вас од оној што е во светот (1. Јованово 4:4).
За да не ја припишуваат оваа победа на сопствената сила и да не ги совлада гордоста (зашто ѓаволот ги победува сите што ги гордее), што им вели [апостолот], сакајќи да останат понизни? „Победивте. [П. 318] И секој што слуша: „Победивте“, ја крева главата, го исправа вратот, сака да се пофали. Не се воздигнувајте! Погледнете кој победи во вас. Зошто победи? Зашто поголем е Оној што е во тебе од оној што е во светот. Бидете понизни, носете го вашиот Господ; биди планината на твојот Коњаник. Добро ти е што Тој владее со тебе, што владее со тебе. На крајот на краиштата, без Коњаникот, можете да го исправите вратот, можете да бидете самоволни; и тешко тебе без Јавач, зашто слободата ќе те однесе да те проголтаат диви ѕверови.
3. Тие се од светот (1. Јованово 4:5). СЗО? Антихристи. Веќе сте слушнале кои се тие. А ако не си таков, тогаш ги знаеш, но тој што е таков самиот не знае. Тие се од светот, затоа зборуваат во светот, а светот ги слуша (1. Јованово 4:5). Кои се тие што го зборуваат световниот јазик? Разберете: тоа се оние кои се против љубовта. Ете, сте слушнале што рекол Господ: ако им ги простите на луѓето нивните гревови, ќе ви ги прости и вашиот Отец Небесен, но ако не простите, тогаш вашиот Татко нема да ви ги прости вашите гревови (Матеј 6:14-15). Ова е изјава на вистината, отфрлете ја ако тоа што го кажува не е вистина. Ако си христијанин и веруваш во Христа, тогаш Тој рече: Јас сум вистината (Јован 14:6). Значи оваа изјава е вистинита и веродостојна. Слушајте ги луѓето како зборуваат со световни зборови: „Нема ли да се одмаздуваш? И дали ќе му дозволиш да ти каже што ти направи? Нека се чувствува како да зборува со маж!“ Вакво нешто се случува секој ден. Оние кои зборуваат вака зборуваат световно, а светот ги слуша. Никој не кажува такви работи освен оние што го сакаат мирот, и никој не слуша такви работи освен оние што го сакаат мирот.
Но, оние што го сакаат светот и ја презираат љубовта, како што сте слушнале, негираат дека Исус дошол во тело. Дали Самиот Господ постапил така во телото? Кога го претепаа, сакаше ли да се одмазди? Кога Го обесија на крстот, нели рече: Оче! прости им, зашто не знаат што прават (Лука 23:34)? Ако не се заканувал, имајќи моќ, зошто се закануваш, зошто се лутиш, [П. 320] немате контрола над себе? Умре затоа што сакаше да умре и не се закануваше, но не знаеш кога ќе умреш, а ти се закануваш!
4. Ние сме од Бога (1. Јованово 4:6). Ајде да видиме зошто. Види, не е поради ништо друго освен љубов? Ние сме од Бога; Оној што го познава Бога нè слуша нас; Кој не е од Бога, не нè слуша. По тоа го препознаваме духот на вистината и духот на заблудата (1. Јованово 4:6). Затоа, кој не слуша нас, има дух на вистината, а кој не нè слуша, има дух на заблуда. Ајде да видиме за што не предупредува [апостолот], да го послушаме оној што нè предупредува во духот на вистината, не антихристите, не љубителите на светот, не светот. Ако сме родени од Бога... Возљубени (1. Јованово 4:7), вели понатаму. Види, по она што е речено: Ние сме од Бога; Оној што го познава Бога нè слуша нас; Кој не е од Бога, не нè слуша. По ова го препознаваме духот на вистината и духот на заблудата. Ете, [апостолот] нѐ натера да Го слушаме внимателно: кој го познава Бога слуша, а кој не знае не слуша, и тоа го разликува духот на вистината и духот на заблудата. Да видиме за што има намера да нѐ поттикне, за што треба да го слушаме. Возљубени! Да се сакаме еден со друг (1. Јованово 4:7). Зошто? Затоа што ова го поттикнува човекот? Не, бидејќи љубовта доаѓа од Бог (1. Јованово 4:7).
О, колку ја воздигна љубовта, велејќи дека е од Бога! Но, тој има намера да каже уште поважни зборови. Ајде да слушаме внимателно. Тој само рече: љубовта е од Бога, а секој што љуби е роден од Бога и Го познава Бога. Кој не љуби, не го познава Бога (1. Јованово 4:7–8). Зошто? Затоа што Бог е љубов (1. Јованово 4:8). Што повеќе да каже, браќа? Ако ништо не беше кажано во пофалба на љубовта на страниците на целото ова послание, ако ништо не беше кажано на другите страници на Светото писмо, и ако го слушнавме само ова кажано со гласот на Божјиот Дух: бидејќи Бог е љубов, не требаше да бараме ништо повеќе.
5. Разбирај, да се постапува спротивно на љубовта значи да се постапува против Бога. Никој да не рече: „Грешам некого кога не му покажам љубов на брат ми (означи го ова!), [стр.322] и гревот кон човекот е лесен; главното е да не грешам против Бога. Како не му грешиш на Бога кога грешиш против љубовта? Бог е љубов. Дали го кажавме тоа? Ако речеме: Бог е љубов, можеби некои од вас ќе се налутеа и ќе речете: „За што зборува? Што сакаше да каже со тоа дека Бог е љубов? Бог даде љубов, Бог даде љубов. Љубовта е од Бога, Бог е љубов. Погледнете, браќа, вие го имате Божјото писмо, ова е канонска порака, се чита меѓу сите народи, се слуша од целиот свет од целиот свет, се слуша од целиот свет. Бог: Бог е љубов.
6. Во која смисла тогаш се вели: Љубовта е од Бога, а сега: Бог е љубов? Зашто Бог е Отец, Син и Светиот Дух. Сине, Бог од Бога; Светиот Дух, Бог од Бога. И сите три се еден Бог, а не три бога. Ако Синот е Бог, а Светиот Дух е Бог, тогаш сака оној во кого пребива Светиот Дух, затоа љубовта е Бог, но таа е Бог затоа што е од Бога. Во пораката ги читате и двете: љубовта е од Бога, и: Бог е љубов. Само во однос на Отецот Светото Писмо не вели дека Тој е од Бога. Кога се вели: од Бога, мора да мислиш или на Синот или на Светиот Дух. И така, кога апостолот вели: љубовта Божја се излеа во нашите срца преку Светиот Дух кој ни е даден (Рим. 5,5), мораме да разбереме дека Светиот Дух пребива во љубовта. Навистина, тоа е Светиот Дух кого злите луѓе не можат да го примат; Тоа е Светиот Дух за кого Светото Писмо зборува: „Изворот на твојата вода нека ти припаѓа само тебе, никој друг да не го дели со тебе“ (Спореди Изреки 5,16–17). Зашто сите што не го љубат Бога се странци, антихристи.
И иако доаѓаат во базиликите, не можат да се вбројат меѓу Божјите деца, овој извор на живот не им припаѓа ним [Стр.324]. Злобниот човек може да има крштевање, а злобниот може да има пророштво. Откриваме дека кралот Саул имал пророштво, го прогонувал Свети Давид, но бил исполнет со пророчки дух и почнал да пророкува (види 1. Самоил 19). Дури и злобниот човек може да се причести со телото и крвта на Господ; на крајот на краиштата, за таквите се вели: кој јаде и пие недостојно, јаде и пие осуда за себе (1. Кор. 11, 29). Злобниот човек може да го носи и името Христово, односно злиот човек може да се нарече христијанин. За таквите се вели: „Го осквернавија името на својот Бог“ (сп. Езек. 36,20). Значи, злобниот човек може да ги има сите овие тајни, но невозможно е да има љубов и да биде зло. Затоа, ова е посебен подарок, исклучителен извор. Духот Божји ве повикува да пиете од него, Духот Божји ве повикува да пиете од Него.
7. Божјата љубов кон нас се покажа во ова... (1. Јованово 4:9). Види, ние сме поттикнати да го сакаме Бог. Можеме ли да Го сакаме ако Тој не нѐ сакаше прво нас? Ако сме биле бавни да Го сакаме, да побрзаме да го возвратиме. Тој нè сакаше прво нас, а ние не сакаме да Го сакаме на ист начин? Тој ги сакаше злите, но го уништи беззаконието; ги сакаше злите, но ги собра. Ги сакаше болните, но дојде да ги исцели. Значи, Бог е љубов. Божјата љубов кон нас се покажа во тоа што Бог го испрати Својот единороден Син во светот за да добиеме живот преку Него (1. Јованово 4:9). Самиот Господ вака вели: Никој нема поголема љубов од оваа, некој да ја даде својата душа за своите пријатели (Јован 15:13). И ова беше тест на Христовата љубов кон нас, дека Тој ја прифати смртта за нас. Како се потврдува љубовта на Таткото кон нас? Затоа што Тој го испрати својот единец да умре за нас. Така апостол Павле [стр.326] вели: Кој не го поштеди Својот Син, туку Го предаде за сите нас, како и со Него нема да ни даде сè бесплатно? (Рим.8:32). Ете, Отецот Го предаде Христа, а Јуда Го предаде Христа: дали се овие постапки од ист вид? Јуда е предавник.
Значи, дали Бог Отецот е предавник? Нема шанси, велиш. Јас не го велам ова, туку апостолот вели: Оној кој не го поштеди Својот Син, туку Го предаде за сите нас. И Отецот Го предаде, и Се предаде Себеси. Истиот апостол вели: „Кој ме возљуби и се даде за мене“ (сп. Гал. 2,20). Ако Таткото го предал Синот, а Синот се предаде Себеси, тогаш што направил Јуда? Предавството го изврши Отецот, предавството беше извршено од Јуда, истото дело беше извршено. Но, каква е разликата помеѓу чинот на Отецот кој го предаде Синот, разликата помеѓу чинот на Синот кој се предаде Себеси и чинот на ученикот Јуда кој го предаде својот Учител? Факт е дека Таткото и Синот тоа го правеле во рамките на љубовта, а Јуда во рамките на предавството. Гледате дека она што треба да се земе предвид не е што прави човекот, туку со каква цел и со каква намера го прави тоа. Ние го гледаме истиот чин на Бог Отецот како чинот на Јуда, но го благословуваме Отецот и го проколнуваме Јуда. Зошто го благословуваме Отецот и го проколнуваме Јуда? Ја благословуваме љубовта и го проколнуваме беззаконието.
Зашто, колку голема корист му беше дадена на човечкиот род преку предавството на Христос? Дали навистина ова мислеше Јуда кога го предаде? Бог размислуваше за нашето спасение, за кое бевме откупени; Јуда размислувал за плаќањето што го добил за продажба на Господа. Синот размислуваше за цената што ја плати за нас, а Јуда размислуваше за цената што ја доби за продажбата. Затоа, различните размислувања ги направија постапките различни. Иако чинот е еден, сепак, ако се внимава на разликата во намерите, во едниот ќе видиме што е достојно за љубов, а во другото - што е достојно за осуда, во едниот - што е достојно за прославување, во другото - што е достојно за проклетство. Таква е моќта на љубовта. Погледнете: таа сама ја прави разликата; погледнете: само таа прави разлика меѓу постапките на луѓето.
8. Ова го кажавме во однос на тоа кога постапките се слични. Во истиот случај, кога постапките се различни, [стр.328] наоѓаме личност која од љубов станала сурова и преку беззаконие станала приврзана. Таткото го тепа момчето, а трговецот со робови му покажува наклонетост. Ако размислите за овие две постапки, ќе видите тепање и галење. Кој не би претпочитал наклонетост и не би сакал да избегне ќотек? Ако ги погледнете лицата, тогаш љубовта удира, а беззаконието покажува наклонетост. Погледнете што всадуваме: постапките на луѓето не би имале никаква разлика доколку не била нивната основна љубов. На крајот на краиштата, може да се направат многу работи кои имаат добар изглед, но не растат од коренот на љубовта. Всушност, шипките имаат и цвеќиња. Некои постапки изгледаат груби и полни со злоба, но тие се направени со цел да се издигнат по налог на љубовта. Така, еднаш засекогаш ти е дадена кратка заповед: „Сакај и прави што сакаш“.
Дали молчиш, молчи со љубов; дали врескаш, врескај од љубов; Ако поправаш, поправај со љубов; дали простуваш, простуваш со љубов; Нека коренот на љубовта е во вас; ништо друго освен добро не може да израсне од овој корен.
9 . Ова е љубов (1. Јованово 4:10). Божјата љубов кон нас се покажа во тоа што Бог го испрати Својот единороден Син во светот за да добиеме живот преку Него (1. Јованово 4:9). Тоа е љубов, дека ние не Го возљубивме Бога, туку Тој нè возљуби нас (1. Јованово 4:10). Ние не го сакавме порано. Всушност, Тој не сакаше за да го сакаме и ние. И го испрати Својот Син да биде помирување за нашите гревови (1. Јованово 4:10). Во помирување, односно во жртва. Затоа, Тој го принесе како жртва за нашите гревови. Каде може да најде жртва? Каде може да најде толку чиста жртва што сакаше да ја направи? Тој не можеше да најде ништо [за жртва] освен Себе. Возљубени! Ако Бог така не сакаше, тогаш треба да се сакаме еден со друг (1. Јованово 4:11). Петар, праша, дали ме сакаш? А тој одговори: Те сакам. - Нахрани го мојот татко (сп. Јован 21:15–17).
1. Никој никогаш не го видел Бог (1. Јованово 4:12). Тој е невидлива работа (res invisiblis), но [не се гледа] со око, но треба да се бара со срце. Но, ако сакаме да го видиме ова сонце, мора да го исчистиме телесното око за да можеме да ја видиме светлината; на ист начин, сакајќи да го видиме Бога, мора да го исчистиме окото со кое можеме да го видиме Бога. Каде е ова око? Слушајте го Евангелието: Блажени се чистите по срце, зашто тие ќе Го видат Бога (Матеј 5:8). Меѓутоа, никој да не го замислува Бог следејќи го судот на очите. Тие, всушност, пред себе цртаат или огромна слика, или некаква незамислива грандиозност, која се шири насекаде, како светлината што се гледа со телесните очи, набљудувајќи се наоколу колку што е можно подалеку. Или во имагинацијата се раѓа одреден старец со преподобен изглед. Не замислувајте ништо од ова 148 . Има нешто што можете да замислите ако сакате да го видите Бог: Бог е љубов. Кое е лицето на љубовта? Каква форма има? Која е вашата висина? Какви нозе? Какви раце? Никој не може да каже.
А сепак таа има нозе, зашто тие ги водат луѓето во Црквата; таа има раце, зашто тие се испружени кон сиромашните; има очи, зашто благодарение на нив ги гледа сиромашните: Блажен е оној што мисли за сиромавиот и сиромашниот (Пс. 40,2). Таа има уши, за кои Господ зборува: кој има уши да слуша, нека чуе (Лука 8:8). Сите овие не се членови сместени на едно или друго место, но оној што има љубов сето тоа го гледа наеднаш со својот ум. Биди во неа, и таа ќе остане во тебе; живеј во неа и таа ќе живее во тебе.
Па што, браќа мои? Кој го сака тоа што не го гледа? Зошто, кога ја фалам љубовта, вие се инспирирате, извикувате [зборови на одобрување] и се фалите себеси? Што ти покажав? Дали покажа нешто исполнето со бои? Дали замислував злато или сребро? Дали ги извадив скапоцените камења од ризницата? Што ви претставив пред очите? Нели [П. 332] дали моето лице се промени додека зборувам? Јас го носам телото, јас сум во истото руво во кое дојдов овде, вие сте во истото руво во кое дојдовте овде; Ја фалам љубовта, а ти викаш [зборови на одобрување]. Секако дека не гледаш ништо. Сепак, се чувствувате добро кога ја фалите [љубовта]; на ист начин, нека ви биде пријатно да го чувате во срцето. Внимавајте што ви кажав, браќа! Ве повикувам, браќа, колку што сака Господ, во големата ризница.
Ако ви покажат некој мал бркан сад, инкрустиран со злато, вешто изработен, ќе ви го привлече окото и ќе го привлече вниманието на вашите срца, ќе ја сакате раката на мајсторот, тежината на среброто, сјајот на металот; не би рекол секој од вас: „Ах, да имав таков сад!“? И залудно велиш така, затоа што не е во твоја моќ да го примиш. Ако некој сака да го добие, ќе размислува да го украде од туѓа куќа. Ја фалам љубовта пред тебе; ако сакаш да го имаш, имај го! Не треба да ограбувате некого, не треба да размислувате да го купите: тој е купен за ништо. Најдете го, негувајте го, нема ништо послатко од него. Ако е вака кога само зборуваат за тоа, како треба да биде кога е достапен?
2. Ако некој од вас, браќа, сака да ја зачува љубовта, најпрво немојте да ја сметате за трома и погодна за безделничење. Немојте да мислите дека тоа се чува преку некаква кроткост, па дури и кроткост, туку безгрижност и невнимание. Вака не се чува. Немој да мислиш дека го сакаш својот слуга кога не го тепаш, или дека го сакаш својот син кога не му покажуваш строгост, или дека го сакаш ближниот кога не го прекоруваш. Ова не е љубов, туку рамнодушност. Љубовта желно нека се труди да го исправи и подобри [престапникот]; ако има добар морал нека радуваат, но ако има лош морал нека се поправат, нека станат подобри. Мразете го гревот во една личност, но сакајте ја личноста. Зашто Бог го создаде човекот, но човекот веќе направи грев. Сакајте го она што го создал Бог и не го сакате она што го создал човекот. Кога го сакаш првото, го отстрануваш второто. Кога го сакаш првото, го коригираш второто. Дури и ако понекогаш сте груби, тоа ќе биде од љубов заради исправката [на другата личност].
Затоа љубовта била откриена во вид на гулаб, [П. 334] слезе врз Господа (види Мат. 3:16). Оваа слика на гулаб, сликата во која Светиот Дух слезе за да ни всади љубов, [не е случајна]. Зошто тој? Затоа што гулабот е лишен од злоба. Меѓутоа, кога го брани гнездото, се бори со клунот и крилата; тој е бесен, но без горчина. Таткото го прави истото: кога го казнува синот, го казнува заради образованието. Како што реков, трговецот со робови, за да продаде, покажува наклонетост, но со злоба [во срцето]; таткото за да исправи казнува без горчина. Биди таков кон сите. Еве, браќа, еден прекрасен пример, важно правило: секој од вас има деца или сака да има деца (а ако, можеби, некој решил да нема деца според телото, тогаш сака да има духовни деца) - кој не би го исправил својот син? Има ли таков човек што не би бил казнет од својот татко (сп. Евр. 12,7)? А сепак таткото изгледа строго. Ова е строга љубов, строга љубов, строга е, така да се каже, без злоба и е како гулаб, а не гавран.
Каде ми падна на памет да кажам, браќа мои, дека прекршителите на љубовта направиле раскол? Како што мразат љубов, го мразат и гулабот. Но гулабот ги осудува: слезе од небото, небесата се отворија и останува на главата Господова. За што? За да може да се каже: Тој е оној кој крштева (Јован 1:33). Заминете, разбојници! Далеку, освојувачи на Христовиот имот! Во вашите имоти, каде што сакате да владеете, сте се осмелиле да поставите знаци (titulos) на сопственикот 149. Тој ги препознава Неговите знаци, Својот имот си го присвојува сам на себе, не ги уништува знаците, туку влегува и владее. Затоа, на некој што доаѓа во Католичката црква, не му се уништува крштевањето, за да не се уништи знакот на императорот. Но, што се случува во Католичката црква? Знакот се препознава; Сопственикот влегува под свои знаци каде што разбојникот влегол под туѓи знаци.
1. Љубовта е сладок збор, но делата [на љубовта] се уште послатки. Не можеме постојано да зборуваме за тоа, зашто имаме многу работа, а разни грижи нè носат подалеку, така што нашиот јазик нема можност постојано да зборува за љубовта, иако за него нема ништо послатко. Сепак, дури и ако не можете постојано да зборувате за љубовта, можете, сепак, постојано да ја зачувате. Видете, дали секогаш ја пееме „Алелуја“ како што ја пееме сега? Ја пееме „Алелуја“ со прекини, но во кратки временски периоди, а потоа преминуваме на друга. „Алелуја“, како што знаете, значи „Пофалете го Бога“. Оној кој Го прославува Бога преку јазикот не може постојано да го прави тоа, но оној што Го слави Бога со морал може да го прави тоа непрестајно. Милосрдност во постапките, чувство на љубов и сочувство, целосна целомудрие, постојана трезвеност - сето тоа треба постојано да се покажува: кога сме во јавност, и кога сме дома, и кога сме пред луѓе и кога сме во затворена просторија.
Без разлика дали зборуваме или молчиме, дали сме зафатени со нешто или сме ослободени од бизнис, сето тоа треба постојано да се демонстрира, бидејќи сите тие доблести што ги наведов се во нас. Но, кој може да ги наведе сите? Тие се како војската на императорот што живее во вашиот ум. Зашто, како што царот со помош на својата војска го постигнува она што го сака, така и нашиот Господ Исус Христос, откако се населил во нашиот внатрешен човек, односно во нашата душа преку верата (сп. Еф. 3, 17), ги користи овие доблести како Свои слуги. И со помош на овие доблести, кои не можат да се видат со очи и на кои, кога се именувани, тие ги фалат (не би биле прославени ако не се сакани; нема да бидат сакани ако не се видат; да, така е: тие не би биле сакани ако не се гледаат [P. 340], но тие се гледаат со срцето на другото око, имено). доблести членовите [на телото] се видливо поставени во движење. Нозете за да можат да одат. Но каде? Каде што ги води нивната добра волја, која му служи на добриот Цар. Раце за правење. Но што?
Она што заповеда љубов, што е внатре инспирирано од Светиот Дух. Значи, членовите се видливи кога се ставени во движење, но Оној што командува внатре не е видлив. Кој наредува внатре, за ова знае само Оној што наредува, и тој кому се наредува внатре.
2. Навистина, браќа, штотуку го слушнавте ова кога се читаше Евангелието; слушано, се разбира, ако не слушаш само со телесното уво, туку и со увото на срцето. Што вели Евангелието? Внимавајте да не давате милостиња пред луѓето за да ве видат (Матеј 6:1). Дали [Господ] навистина сакаше да нѐ повика да скриеме сè што правиме добро од човечките очи и да се плашиме да не бидеме видени? Ако се плашите од оние кои ве гледаат, тогаш нема да имате имитатори, па затоа е неопходно да бидете видени. Но, не треба да правите добри работи само за да бидете видени. Целта не треба да биде да ве направи среќни; твојата стремеж да не биде твоја веселба, па наеднаш да помислиш дека си ги собрал сите плодови од твоето добро дело кога ќе те видат и фалат. Ова не е ништо. Не обрнувајте внимание кога ве фалат, нека биде пофален тој што работи преку вас. Затоа, не правете добро заради фалење себе си, туку заради фалење Него, благодарение на Кого можете да правите добро. Сами си способен да правиш зло, но благодарение на Бога можеш да правиш добро.
Од друга страна, гледај ги перверзните луѓе, колку се глупи. Она што го прават добро, се трудат да си го припишат себеси; ако направат нешто лошо, сакаат да го обвинат Бог за тоа. Откажете се од овој изопачен, така да се каже, и апсурден воз на мисли, кој превртува сè наопаку, превртува сè наопаку: она што беше долу се става на врвот, а она што беше горе се спушта. Дали навистина сакаш да го ставиш Бог подолу, а себеси над? Наместо да станете, вие се фрлате себеси, зашто Тој е секогаш горе. Па што? Дали вие правите добро, а Бог прави лошо? Напротив, ако сакате да бидете попрецизни, тогаш кажете го ова: [П. 342] „Јас правам лошо, но Тој прави добро; доброто што го правам е од Него; зашто сè што правам само по себе е зло“. Оваа исповед го зајакнува срцето и создава цврста основа на љубовта. На крајот на краиштата, ако мораме да ги скриеме нашите добри дела за луѓето да не ги видат, што да правиме со изјавата на Господ што ја кажал за време на проповедта на гората? На истото место каде што го кажал ова 150, тој рекол малку порано: „Нека светат вашите добри дела пред луѓето“ (сп. Мат. 5,16).
Но Он не застана тука и не заклучи тука, туку додаде: „...и нека Го слават вашиот Отец небесен“ (сп. Матеј 5,16). Што вели апостолот? Јас лично не бев познат на Христовите цркви во Јудеја, но тие слушнаа само дека тој што некогаш ги прогонуваше, сега ја проповеда добрата вест за верата што претходно ја уништи - и тие го прославија Бога за мене (Гал. 1:22-24). Погледнете како тој самиот, и покрај тоа што стана познат на овој начин, ја положи својата вера не за своја слава, туку за слава Божја. А што се однесува до себе, тој призна дека е уништувач на Црквата, прогонител полн со омраза и злоба. И ние не го обвинуваме за ова. Павле сака да зборуваме за неговите гревови, така што славата ќе му се издигне на Оној што го исцелил од таква болест. Зашто раката на Исцелителот ја отвори таа негова огромна рана и го исцели. Тоа беше гласот на небото кој го собори прогонителот и го подигна проповедникот, го уби Савле и го оживеа Павле (види Дела 9:4–8). На крајот на краиштата, Саул 151 бил прогонител на свет човек (види 1 Самуил 19). Затоа [Павле] го носел ова име кога ги прогонувал христијаните, а потоа станал Павле од Савле (види Дела 13:9). Што значи „Павле“? „Мала“ (Modicus).
Сега, кога беше Саул, беше горд, арогантен; кога стана Павле (Павле), стана понизен, мал. На крајот на краиштата, што да кажеме? „Малку подоцна (пост на Пауло) ќе се видиме“, односно „за кратко време“. Слушајте го фактот дека тој стана мал: Зашто јас сум најмалиот од апостолите (1. Кор. 15:9). За мене, најмалиот од сите светци (Еф. 3,8), вели на друго место. Така тој беше меѓу [П. 344] на апостолите, како раб на наметка, но Црквата на незнабошците го допрела, како жената која страдала од крварење и оздравела (сп. Мат. 9, 20-22).
3. Значи, браќа, вака би сакал да ви кажам, вака велам, вака, да можам, не би молчев: правете ги и овие и другите работи, во зависност од времето, зависно од часот, зависно од денот. Дали е навистина потребно секогаш да се зборува? Дали е навистина потребно секогаш да се молчи? Дали навистина е секогаш прашање на одмор на вашето тело? Дали навистина секогаш се работи за пост? Дали навистина е секогаш неопходно да се даде леб на гладниот? Дали навистина е секогаш потребно да се облекува голот? Дали навистина секогаш се работи за посета на болните? Дали е навистина секогаш потребно да се помират оние што се расправаат? Дали навистина секогаш се работи за погребување на мртвите? Не, сега треба да се направи едно, па друго. Секое такво нешто почнува и завршува. Но, [нашиот внатрешен] цар не започнува и не треба да се прекинува. Нека љубовта во нас не се прекинува, должноста на љубовта секогаш да се исполнува. Како што е напишано: нека опстои братската љубов (Евр. 13,1).
4. Но, можеби некои од вас, од самиот момент кога почнавме да зборуваме за ова Послание на блажениот Јован, почнаа да се збунуваат од ова прашање: зошто тој не зборува толку упорно за ништо друго освен за братска љубов? Кој го сака својот брат (1. Јованово 2:10), вели тој. И: „Заповедта ни е дадена да се сакаме еден со друг“ (1. Јованово 3:23). Повторно и повторно зборува за братска љубов, но за љубовта Божја, односно за љубовта со која треба да го сакаме Бога, не зборува постојано, иако не молчи за тоа. Тој молчи за љубовта кон непријателот речиси во текот на целото Послание. И покрај фактот дека [П. 346] тој жестоко ни проповеда и ја зајакнува љубовта во нас, не повикува да ги сакаме нашите непријатели, туку ни кажува да ги сакаме нашите браќа. Но токму сега, кога се читаше Евангелието, слушнавме: Зашто, ако ги сакате оние што ве љубат, каква ќе биде вашата награда? Зарем митниците не го прават истото? (Матеј 5:46).
Па зошто апостол Јован ни кажува за братската љубов како нешто важно што нè води до совршенство, а Господ вели дека не ни е доволно да ги сакаме нашите браќа, туку љубовта мораме да ја шириме толку многу за да ја свртиме кон нашите непријатели? Кој ги сака своите непријатели, не престанува да ги сака своите браќа. Љубовта е како оган: таа мора прво да го прегрне она што е најблиску и на тој начин да се прошири на она што е подалеку. Брат ти е поблизок од непозната личност. Од друга страна, тој е поблизок до тебе, кого, иако не го познаваш, не е непријателски настроен кон тебе, отколку непријател кој покажува непријателство кон тебе. Распространете ја својата љубов кон ближните, но не нарекувајте ја проширување на љубовта, зашто ако ги сакате оние што ви се блиски, тоа е исто како да се сакате себеси. Раширете го на странци кои не ви нанеле никаква штета. Одете подалеку од тоа исто така; постигнете да ги сакате своите непријатели. Токму тоа го заповеда Господ. Но, зошто апостолот молчел за љубовта кон непријателот?
5. Сета љубов (dilectio), дури и она што се нарекува телесна, а всушност не е љубов, туку треба да се нарекува жед (amor), - зашто зборот „љубов“ (dilectio) обично се користи кога се зборува за високи чувства кои се упатени кон нешто високо - и така, сета љубов (dilectio), сакани браќа, претпоставува одредена наклонетост кон оние што ги сакаат.
Зашто не треба да ги сакаме луѓето така и не можеме така да ги сакаме или да жеднеме - на крајот на краиштата, токму овој збор го употребил Господ кога рекол: Петар, дали ме сакаш Мене? (Јован 21:17) 152, – вака не треба [П. 348] да се сака, како што луѓето кои се алчни по неа ја сакаат храната, велејќи истовремено: „Сакам црни птици“. Прашувате зошто [нели така треба да сакаме]? Затоа што сакаат да ги убијат и изедат. Таквиот човек вели дека ги сака, но ги сака толку многу што е подготвен да убие, толку многу што се труди да ги истреби. Што и да сакаме како храна, нашата љубов кон него се состои во тоа да го јадеме и да се храниме со него. Дали нашата љубов кон луѓето треба да биде таква да ги јадеме? Не, но постои одредено чувство на добронамерност што нè тера, во еден или друг момент, да сакаме да им дадеме нешто на оние што ги сакаме. Но, што ако немаме што да дадеме? За љубовникот доволна е една услуга.
Всушност, мора да се стремиме да се осигураме дека нема несреќни луѓе, за да можеме да практикуваме дела на милосрдие. Леб даваш на гладниот, но подобро ќе биде никој да не е гладен и да нема кој да ти даде. На голот им даваш облека: ах, да се облечеа сите луѓе и да немаше таква потреба! Ги закопуваш мртвите: о, кога би дојдел тој живот еден ден кога никој нема да умре! Ги помируваш оние што се во војна: о, кога би дошол тој вечен Ерусалим еден ден кога никој нема да биде во непријателство! Но, сите овие се неопходни обврски. Отстрани ги несреќните и делата на милосрдието ќе престанат. Делата на милосрдието ќе престанат, но дали огнот на љубовта ќе изгасне? На среќна личност на која нема што да му дадете, љубовта ја покажувате со поголема искреност. Тоа ќе биде почиста љубов и целосно искрена. На крајот на краиштата, ако му дадете нешто на несреќен човек, тогаш можеби се обидувате да се издигнете над него и сакате да го потчинете оној што е причина за доброто што сте го направиле.
Му требаше, ти си му го дал, а бидејќи си му направил добро, си изгледаш помоќен од оној на кого си помогнал. Настојувајте да се осигурате дека сте еднакви, дека и двајцата сте подредени на Оној на кого ништо не може да му се даде.
6. Зашто овде гордата душа ја надминува границата и на некој начин станува алчна, зашто алчноста е коренот на секое зло (1. Тим. 6,10). И се вели: почеток на сиот грев [П. 350] – гордост (Сир.10:15). И понекогаш прашуваме како овие две изреки се согласуваат една со друга: „коренот на секое зло е алчноста“ и „почетокот на секој грев е гордоста“. Ако почетокот на секој грев е гордоста, тогаш коренот на секое зло е гордоста. Се разбира, коренот на секое зло е алчноста, а алчноста ја наоѓаме во гордоста, бидејќи човек во неа ја пречекорил границата. Впрочем, што значи да се биде алчен? Тоа значи да се надмине она што е доволно. Адам падна поради гордоста. Зашто е речено: почетокот на секој грев е гордоста. Но, не е тоа поради алчноста? Кој е поалчен од оној на кој не му е доста од она што Бог го дал? На крајот на краиштата, читаме, браќа, дека човекот е создаден по образ и подобие Божјо. И што рекол Бог за него? „Нека има власт над морските риби, над птиците небесни и над секој добиток што оди по земјата“ (1. Мој. 1:26). Дали навистина рекол: „Нека има моќ над луѓето“? „Нека има авторитет“, рече тој.
Тој му дал природна моќ (potestatem naturalem). На кого треба да има власт? Над морските риби и над птиците небесни и над секој добиток што оди по земјата. Зошто моќта на човекот над сето ова е природна? Затоа што човекот ја има оваа моќ врз основа на фактот дека е создаден според Божјиот лик. Но, на кои начини бил создаден според Божјата слика? Во она што има разум, интелигенција, внатрешниот човек; со тоа што ја разбира вистината, прави разлика помеѓу праведниот и неправедниот, знае од кого е создаден, може да го разбере својот Создател и да го фали својот Создател. Тој го има ова разбирање затоа што има претпазливост. Затоа, кога мнозина, како резултат на зли похоти, го избришаа Божјиот лик во себе и преку расипаниот морал го изгаснаа овој, така да се каже, пламен на разбирањето во себе, Тој во Светото писмо им извика: „Не бидете како коњ, како мазга, кои немаат разум“ (сп. Пс. 32,9). Тоа е: „Те поставив над коњот и мазгата, [стр.352] Те создадов според Мојот изглед, ти дадов моќ над нив. Зошто?
Затоа што немаа разбирање; Ти преку разумот ја согледуваш вистината, разбираш Кој е повисок од тебе. Покорете се на Оној кој е над вас, и оние [суштествата] над кои сте поставени ќе ви бидат подложни“. Но, бидејќи, како резултат на гревот, човекот го напушти Оној на кого требаше да му биде подложен, тој се најде подреден на оние над кои требаше да биде [господар].
7. Забележете што велам: Бог, човек, ѕверови. Имено: Бог е над тебе, ѕверовите се под тебе. Препознајте го Оној кој е над вас, за да ве препознаат оние под вас. На крајот на краиштата, бидејќи Даниел препознал дека Бог стои над него, лавовите исто така препознале дека самиот Даниел е повисок од нив (види Дан. 6:16–22). Ако не го препознаваш Оној што е над тебе, тогаш го презираш она што е горе и се потчинуваш на она што е долу. Навистина, како е погазена гордоста на Египќаните? Со помош на жаби и муви (види пр. 8). Господ можеше да испрати лавови против нив, но секој, дури и голем човек, може да се плаши од лав 153 . Но, тие беа толку горди што најбезначајните и најгнасните суштества мораа да ги принудат да го свиткаат својот одвратен врат. Но, Даниел бил препознаен од лавовите затоа што бил подложен на Бога.
Па што? Зарем мачениците кои беа фрлени на ѕверовите и растргнати од забите на овие ѕверови не беа под Бога? Зар тројца мажи не беа Божји слуги, а Макавејците не беа ли Божји слуги? Огнот ги препознал тројцата мажи како Божји слуги и не ги изгорел и не им ја оштетил облеката (види Дан. 3:50). Зарем не ги препозна Макавејците? Признат и кај Макавејците! Браќа, тој исто така ги препозна (види 2 Мак. 7). Но, со дозвола на Господ, кој зборуваше во Светото Писмо, беше неопходен одреден зло: го тепа секој син што ќе го прими (Евр. 12:6). Дали навистина мислите, браќа, дека железото ќе ги прободеше членовите на Господ ако Самиот не го дозволеше тоа, или дека ќе беше обесен [стр.354] на дрво ако не сакаше? Што ако сопственото создание не Го препознае? Или им дал модел на трпение на Своите верници? Значи, Бог ослободи едни експлицитно, а други ги ослободи имплицитно; но духовно сите ги ослободи, духовно никого не остави. Некои се чинеше дека се очигледно напуштени, а некои се чинеше дека се очигледно спасени. Еве зошто спасил некои, за да не мислите дека не може да спаси.
Тој посведочи дека може, па таму каде што не го прави тоа, вие ја гледате највнатрешната волја и не мислите дека Му било тешко да го направи тоа. Но, што, браќа? Кога ќе се ослободиме од сите овие окови на распадливоста, кога ќе поминат времињата на искушението, кога реката на овој век ќе истече и ќе ја вратиме онаа првобитна облека, таа бесмртност, која згрешивме, ја изгубивме, кога ова распадливо ќе ја облече нераспадливоста, т.е. 15:53-54), - тогаш веќе совршените Божји деца, кога нема потреба да ги искушуваме или да ги камшикуваме, ќе бидат препознаени од секое создание. Сè ќе ни биде подложно ако овде му се покоруваме на Бога.
8. Затоа, христијанинот треба да биде таков да не се издигнува во слава над другите луѓе. Зашто Бог ти дал да бидеш над ѕверовите, односно да бидеш подобар од ѕверовите. Го имате по природа; секогаш ќе бидеш подобар од животните. Ако сакате да бидете подобри од друга личност, неизбежно ќе го презирате кога ќе го видите како ваш рамен. Треба да сакате сите луѓе да бидат еднакви со вас, а ако сте над некој во разбирањето, тогаш треба да се стремите да се осигурате дека и тој е интелигентен. Додека тој е неразумен, тој учи од вас; додека е необразован, му требаш, а ти се гледаш како учител, а него како ученик; значи, ти си повисок затоа што си учител, а тој е понизок затоа што е студент. Но, ако не сакате тој да биде еднаков со вас, тогаш секогаш се трудите да го видите [П. 356] негов ученик. Ако се трудите секогаш да го гледате како ученик, ќе испаднете дека сте завидлив учител. Ако сте завидлив учител, што ќе го научите? Те молам, не го учи на својата завист. Слушајте го апостолот како зборува за длабочините на љубовта: Би сакал сите луѓе да бидат како мене (1. Кор. 7:7).
Зошто сакаше сите да бидат еднакви со него? Затоа што беше над сите и од својата љубов сакаше сите да бидат еднакви. Значи, човекот ја пречекорил границата кога сакал да биде полаком за да биде повисок од другите луѓе, создаден повисок од добитокот, а тоа е гордост.
9 . И погледнете колку големи работи прави гордоста! Настрана во вашите срца колку таа ги прави слични на делата на љубовта и, како да се каже, дури и еднакви на нив. Љубовта ги храни гладните, а гордоста ги храни! Љубовта е да се слави Бога, гордоста е да се славиш себеси. Љубовта го облекува човекот без облека, а гордоста го облекува; љубовта го одржува постот, а гордоста го одржува постот; љубовта ги закопува мртвите, а гордоста ги закопува. Сите добри дела што љубовта сака да ги прави и што ги прави, гордоста пак ги прави и се чини дека ги поттикнува на своите коњи. Но љубовта живее во срцето и не остава место за гордоста, која е насочена кон злото; таа не прави зло, туку е насочена кон злото. Тешко на човекот чиј кочија е гордоста! Зашто таа неизбежно ќе го повлече во бездната!
Но, кој знае дали има гордост во направените добри дела? Кој го гледа ова? Како? Гледаме постапки: љубовта се храни, а гордоста се храни; љубовта го дочекува странецот, а гордоста го пречекува странецот; љубовта се залага за сиромашните, а гордоста се залага за него. Па што? Не гледаме разлика во постапките. Јас се осмелувам да кажам нешто, па дури ни јас. Ова го рекол Павле. Љубовта умира, односно умира човек кој има љубов, го исповеда Христовото име и маченички трпи; а гордоста исповеда и маченички трпи. Но, едниот има љубов, а другиот нема. А кој нема љубов нека го слуша апостолот: ако раздавам [П. 358] сиот мој имот на сиромасите, и ќе го дадам своето тело да го изгорат, но љубов немам, тоа не ми прави добро (1. Кор. 13:3). Значи, Божественото Писмо нè повикува да се свртиме навнатре, оддалечувајќи се од надворешната раскошност; од оваа надворешна пројава, која се фали пред луѓето, нè повикува кон она што е внатре. Свртете се кон вашата совест, прашајте ја.
Не обрнувајте внимание на оние цвеќиња што се видливи за сите, туку внимавајте на коренот што е во земјата. Дали страста се вкорени во твоето срце? Неговите дела можеби изгледаат како добри дела, но тие не можат да бидат вистински добри дела. Дали љубовта пушти корени? Бидете мирни, ништо лошо нема да се случи. Арогантниот ласка, саканиот е груб. Овој се облекува, овој удира. Но, тој се облекува за да ги задоволи луѓето, а овој удира со цел да се поправи преку сериозноста. Подобро е да се прифаќаат удари од љубов отколку милостина од гордост. Затоа, свртете се, браќа, и секој пат, што и да правите, размислувајте за Бога, вашиот Сведок. Обрнете внимание на намерата со која го правите тоа. Ако твоето срце не те прекорува што го правиш тоа заради залудна слава, тогаш ова е добро, биди смирен. Сепак, не плашете се дека кога правите добро, друга личност ќе ве види. Пазете се да не го правите тоа за да ве пофалат. Нека те види некој друг за да му се оддаде пофалба на Бога.
На крајот на краиштата, ако ги криете [вашите добри дела] од човечки очи, тогаш ги криете да не бидат имитирани од луѓето и го лишувате Бога од пофалби. Има двајца на кои им даваш милостина, и двајцата се гладни: едниот за леб, другиот за праведност. Помеѓу овие двајца гладни, зашто е речено: Блажени се оние што се гладни и жедни за праведност, зашто ќе се наситат (Матеј 5:6), застанете меѓу овие двајца гладни и правите добро дело; ако се покаже љубов кон едниот, тогаш ќе се покаже милост кон двајцата, љубовта ќе им помогне на двајцата. Всушност, едниот бара што да јаде, другиот бара што да имитира. Еден го задоволуваш, а на друг му даваш пример; И на двајцата им дадовте милостина, еден го натеравте да ви се заблагодари што се ослободивте од гладот, а другиот да ве имитира, станувајќи му пример. [П. 360]
10. Така, сочувствувајте се, како милостиви луѓе, зашто со тоа што ги сакате своите непријатели, ги сакате и браќата свои. Немојте да мислите дека Јован не ни дал поука во врска со љубовта кон непријателот, бидејќи не престана да зборува за братска љубов. [Кај непријателите] сакаш браќа. Како, прашувате, дали ги сакаме браќата? Ајде да размислиме каква треба да биде вашата љубов кон непријателот, што е тоа? Дали сакате тој да биде здрав во овој живот? Што ако тоа не му користи? За да биде богат? Што ако се заслепи од своето богатство? За тој да се ожени? Што ако ова му го загорчи животот? За да може да има деца? Што ако испаднат дека се злобни? Значи, сè што сакате да му посакате на вашиот непријател во знак на вашата љубов е нејасно. Сето ова е неизвесно. Посакај да најде вечен живот со тебе, посакај да ти стане брат. Ако во љубовта кон својот непријател посакуваш тој да ти стане брат, тогаш покажувајќи љубов кон него, веќе ќе го сакаш својот брат.
Зашто во него нема да го сакате она што е, туку она што би сакале да стане.
Еднаш ти кажав, сакана, ако не се лажам: еве еден трупец на очигледен поглед, добар столар во него гледа необработено дрво, исечено во шумата, и веќе го сака и сака да направи нешто од него. Во исто време, тој не го сака толку многу што секогаш ќе остане така. Тој гледа со окото на својот господар што ќе стане, и не го сака само она што е во моментот. Го сакаше она што ќе го направи од него, а не она што е. Така Бог нè сакаше нас грешниците. Велиме дека Бог ги сакаше грешниците затоа што се вели: не им треба лекар на здравите, туку на болните (Матеј 9:12). Дали Тој навистина толку многу не сакаше нас грешниците што ќе останеме грешници? Нè виде како столар да видел дрво донесено од шумата и во мислите имаше на ум што ќе направи од него, а не дрвото што беше. Така го гледаш твојот непријател, поставен против тебе, лут, те повредува со зборови, те опсипува со злоупотреба, исфрла омраза; [П. 362] гледаш во него дека е маж. Гледаш дека сè лошо го прави човекот и во него гледаш дека е создаден од Бога.
Фактот дека е создаден од човекот е дело на Бога. А тоа што те мрази е негово дело. Фактот дека тој ве презира е негово дело. Што кажуваш во душата? „Господи, помилуј го, прости му ги гревовите, уплаши го, промени го. Во него не го сакате она што е, туку она што би сакале да стане. Значи, кога сакаш непријател, го сакаш [него] како брат.
Затоа, совршената љубов е љубов кон непријателот, а оваа совршена љубов е содржана во братската љубов. И никој да не рече дека апостол Јован нѐ поттикнувал помалку, а Господ Христос повеќе нѐ поттикнувал: велат, апостол Јован не поттикнал да ги сакаме браќата, а Христос не поттикнал да ги сакаме и непријателите. Разберете во која смисла Христос ве поттикнува да ги сакате своите непријатели. Дали навистина треба да ги сакате толку многу за да останат непријатели? Ако те опоменал во смисла дека тие треба да останат твои непријатели, тогаш го мразиш непријателот и не го сакаш. Погледнете како Самиот не сакаше, имено, на таков начин што сакаше да не останеме прогонувачи. Тој рече: Татко! прости им, зашто не знаат што прават (Лука 23:34). Тој сакаше да се променат оние за кои бараше прошка, за оние чија промена Тој ја посакуваше да бидат достојни да станат браќа од непријатели, и навистина ги направи така.
Тој беше убиен, беше погребан, воскресна, се вознесе на небото, го испрати Светиот Дух на своите ученици; почнаа со надеж да го проповедаат Неговото име, правеа чуда во името на Распнатиот и убиениот; и тие убијци Господови го видоа тоа, и ете, оние кои ја пролеаа Неговата крв во бес, почнаа да ја пијат со вера.
11. Ова, браќа, долго ви го кажав, но затоа што требаше да ви се каже љубов, сакана, со сета сериозност, така и направив. Зашто, ако во тебе апсолутно нема љубов, тогаш ништо не сме кажале. Ако пребива во вас, тоа значи дека на некој начин долевме масло на огнот, а во кого не беше, можеби [П. 364] се разгоре преку зборови. Кај некои луѓе се зголеми она што веќе беше таму, кај други почна да се појавува она што го немаше. Затоа, поради оваа причина разговаравме за сето ова, за да не се двоумите да ги сакате своите непријатели. Дали личноста ви е лута? Тој е лут, а вие се молите за него; тој те мрази, а ти покажуваш сочувство. Те мрази треската на душата, нека оздрави и благодарам. Како исцелители ги сакаат оние што се болни? Не ги сакаат болните? Но, дали тие ги сакаат болните на таков начин што сакаат тие да останат болни засекогаш? Не, тие ги сакаат не така да останат болни, туку така да станат здрави од болни. Колку неволји треба да издржат од оние кои се делириуми!
Колку многу навреди! Колку често се тепани! Но, докторот се бори со треската и му простува на човекот. Што да кажам, браќа? Дали болен го сака својот непријател? Не, тој го мрази својот непријател - болеста; ја мрази, но ја сака личноста што го повредува; ја мрази својата треска. На крајот на краиштата, кој го повредува? Болест, болест, треска. Тој го елиминира она што е во непријателство со него, така што останува она за што ќе му се заблагодари. Така сте и вие. Ако твојот непријател те мрази, а те мрази неправедно, разбереш дека во него владее световната страст и затоа те мрази. Ако го мразиш, тогаш за зло враќаш зло. Каков е резултатот од враќањето на зло за зло? Го оплакував болниот што те мразеше; Сега веќе тагувам за двајца, ако и вие мразите. Но, тој сака да ти го зграпчи имотот, ти одзема нешто што го имаш на земјата, затоа го мразеше, затоа што те угнетуваше на земјата. Не трпи ограничување, издигни се до небото, таму ќе биде твоето срце, каде што има простор, за да немаш никакво ограничување во надежта за вечен живот.
Размислете за фактот дека тоа што тој ви го зеде, немаше да ви го земе ако не го дозволеше Оној што го тепа секој син што ќе го прими (Евр. 12:6). Самиот твој непријател е на некој начин инструмент во рацете на Бога, преку кој можеш да се излечиш. Ако Бог знае што е добро за тебе да те ограби, Тој го дозволува тоа. Ако знае дека е добро за тебе да те победи, дозволува да те победи. Преку него се грижи за вас, размислете како и тој ќе се излечи. [П. 366]
12. Никој никогаш не го видел Бог (1. Јованово 4:12). Гледај, возљубени: ако се сакаме еден со друг, Бог ќе остане во нас и Неговата љубов ќе биде совршена во нас (1. Јованово 4:12). Почнете да сакате и ќе станете совршени. Дали почна да сакаш? Тогаш Бог почна да живее во тебе; сакај го Оној Кој почна да пребива во тебе, за преку посовршено престојување да те направи совршен. Знаеме дека остануваме во Него и Тој во нас од она што ни го дал од Својот Дух (1. Јованово 4:13). Ова е добро, фала му на Бога. Ние признаваме дека Тој престојува во нас. И како знаеме дека знаеме за Неговото присуство во нас? Од она што самиот Јован го кажа, дека ни дал од Својот Дух. Како знаеме што ни дал Тој од Својот Дух? Што ни даде од Својот Дух, од каде знаеш? Прашајте го своето срце - ако е исполнето со љубов, тогаш го имате Божјиот Дух. Како знаеме дека вака знаете дека Божјиот Дух е во вас? Прашајте го апостол Павле за ова: зашто љубовта Божја е излеана во нашите срца преку Светиот Дух, Кој ни е даден (Рим. 5,5).
13. А ние видовме и сведочевме дека Отецот го испрати Синот да биде Спасител на светот (1. Јованово 4:14). Бидете мирни пациенти. Дојде таков Исцелител, а вие сепак очајувате? Страдањата беа големи, раните неизлечиви, болеста безнадежна. Дали навистина го гледате степенот на вашата тага и не го гледате Семоќниот Исцелител? Вие сте во очај, но Тој е Семоќен; оние кои сведочат за Него се оние кои први се излекуваа и кои го објавија Лекарот. Сепак, тие беа излечени повеќе во надеж отколку во реалноста. На крајот на краиштата, вака рекол апостолот: зашто во надеж сме спасени (Рим. 8:24). Затоа, почнавме да се лекуваме во надеж, но нашето спасение ќе биде совршено кога овој распадлив ќе се облече во нераспадливост, а овој смртник ќе се облече во бесмртност (сп. 1. Кор. 15,53). Ова и припаѓа на надежта, [П. 368] а не реалноста. Но, кој се радува на надежта ќе ја добие и реалноста, а кој нема надеж нема да може да ја постигне реалноста.
14. Кој признава дека Исус е Син Божји, Бог останува во него, а тој во Бога (1. Јованово 4:15). Ајде да кажеме неколку зборови за ова. Кој се исповеда - не со зборови, туку со дела, не со јазик, туку со живот. На крајот на краиштата, многумина го исповедаат ова со зборови, но го негираат со своите дела. И ние знаевме и верувавме во љубовта што Бог ја има кон нас (1. Јованово 4:16). И повторно, како го знаевте ова? Бог е љубов (1. Јованово 4:16). Ова [апостолот] веќе го кажа погоре и сега пак го кажува. Тој не можеше да му даде поголемо значење освен со тоа што го нарече Бог. Можеби си подготвен да го презираш дарот Божји. Но, дали ќе го презираш Бог? Бог е љубов, и кој пребива во љубовта, останува во Бога, а Бог во него (1. Јованово 4:16). Заемно пребивајте еден во друг - и Оној Кој пребива и во Кого Он пребива. Вие останувате во Бога, но заради Он да пребива во вас. Бог престојува во тебе, но за да те држи за да не паднеш. За да не замислите дека станувате куќа за Бога на ист начин како што вашата куќа го содржи вашето тело, [разберете]: ако куќата во која живеете се урне, ќе паднете, но ако се урнете, Бог нема да падне.
Ако го оставите, Тој ќе остане неповреден; кога ќе се вратиш кај Него, Тој ќе биде ист. Ти си исцелен, но ништо не Му даваш; Само вие сте очистени, вратени сте, поправени сте. Тој е лек за болните, правило за перверзните, светлина за темните, дом за бездомниците. Значи се е оставено на вас. Види, немој да мислиш дека му даваш нешто на Бога: кога ќе дојдеш кај Него, не се ни даваш себеси како имот. Па што, Бог нема да има робови ако вие не го сакате и ако никој воопшто не го сака? На Бог не му требаат робови, туку на робовите им треба Бог. Затоа во псалмот се вели: Му реков на Господа: Ти си мојот Бог (Пс. 15,2). Тој е вистинскиот Господ. И што додава [псалмистот]? Затоа што не ти требаат моите благослови (Пс. 15:2). Ти треба добро од твојот слуга. На твојот слуга му треба добро од тебе за да се храниш [П. 370] него. А ти треба добро од твојот слуга, за да ти помогне. Не можете да си носите вода, не можете сами да готвите храна, не можете да возите коњ, не можете да се грижите за животните.
Гледаш дека ти треба добро од твојот роб, ти треба неговото присуство. Затоа, не сте вистински мајстор ако ви треба подреден. Тој е вистинскиот Господ, Кој ништо не бара од нас, и тешко нам ако не Го бараме. Тој не бара ништо од нас; но Тој нè бараше кога ние не Го баравме. Една овца била изгубена, ја нашол и радосно ја зел на рамениците (сп. Лука 15:4–5). Дали навистина на овците им требаше Пастирот, а на Пастирот на кој му беа потребни овците?
Колку повеќе сакам да зборувам за љубовта, толку помалку сакам да заврши оваа порака. Нема посветла порака која зборува за љубовта. Нема ништо послатко да ви проповедаме, нема ништо поштедливо што можете да го пиете, но само под услов со благочестив живот да го потврдите дарот Божји во себе. Немојте да останете неблагодарни за таквата голема благодат на Оној Кој, имајќи Единороден Син, не сакаше да биде сам, туку сакаше да има браќа и ги посвои оние кои со Него ќе добијат вечен живот.
1. Се сеќавате, возљубени, дека ни останува да го протолкуваме последниот дел од Посланието на апостол Јован и, колку што дозволува Господ, да ви го претставиме. Значи, ние се сеќаваме на овој наш долг, а вие треба да се сеќавате на потребата да го исплатите. Се разбира, истата таа љубов, која особено и пред сè е прославена во оваа Порака, нè прави најчесен должник, а вие најслатки должници. Ве нареков најслатки должници, зашто каде што нема љубов, горчлив е инкасаторот, а каде што има љубов, сладок е инкасаторот: за оној од кого се наплатува долг, иако должникот вложува некаква работа, самата љубов ја прави оваа работа речиси незабележлива и лесна. Зар не гледаме дека и меѓу неми и неразумни животни, каде што нема духовна љубов, туку само телесна и природна љубов, младите со голема нежност бараат млеко од мајчините гради? И колку и да притиска цицачкото бебе на градите, сепак подобро е за мајката отколку да не цица и да не го земе тоа што му следува од љубов.
Често гледаме како зрелите телиња ги пикаат главите во вимето на кравата со таква сила што телото на мајката дури и се крева, а сепак таа не ги оттурнува, но ако нема теле блиску до неа да цица, таа моо [P.376] го повикува на вимето. Затоа, ако таа духовна љубов пребива во нас, за која апостолот рекол: „Станав благ меѓу вас, како доилка што ги милува своите деца“ (сп. 1. Сол. 2, 7), тогаш ние те сакаме кога си прониклив. Не ги сакаме бавните затоа што се плашиме за мрзливите.
Така се случи да мораме да го прекинеме читањето на ова Послание поради потребата да читаме други текстови доделени на овие празници, кои не можевме а да не ги прочитаме и протолкуваме 155. И сега да се вратиме на редот што беше прекинат, а она што останува, земете, возљубени, со големо внимание.
Не знам дали љубовта може да ти се понуди на некој поупорен начин отколку преку зборовите: Бог е љубов (1. Јованово 4:16). Кратка пофалба! Голема пофалба! Кратко со зборови и одлично во значење! Колку брзо се вели: Бог е љубов. И колку накратко! Ако ги броите [зборовите], тогаш ова е само една фраза; Ако го измерите, колку е тежок! Бог е љубов, и кој пребива во љубовта, останува во Бога, а Бог во него (1. Јованово 4:16), вели [апостолот]. Бог нека ви биде дом, а вие бидете дом на Бога; останете во Бога, а Бог нека остане во вас. Бог престојува во вас за да ве држи, вие останете во Бога за да не паднете, зашто апостолот вака се подготвува за љубовта: Љубовта никогаш не паѓа (1. Кор. 13:8). Како може да падне некој што го држи Бог?!
2. „Со оваа љубов се усовршува во нас, да имаме доверба во судниот ден, бидејќи сме во овој свет како што е Тој (1. Јованово 4:17). [Апостолот] кажува како секој може да види колку љубов успеала во него, па дури и колку тој самиот станал совршен во љубовта. Навистина, ако Бог е љубов, а Бог не може ниту да се подобри ниту да се влоши, тогаш се вели дека љубовта достигнува совршенство, во смисла дека љубовта достигнува совршенство во тебе затоа што во неа постигнуваш совршенство. Затоа прашајте до кој степен сте постигнале совршенство во љубовта и нека ви одговори срцето, за да ја знаете мерката на вашиот успех. [П. 378]
Така, [апостолот] вети дека ќе ни открие како можеме да го спознаеме Бога и рече: „Во тоа љубовта се усовршува во нас“. Прашајте: „Што?“ - Дека имаме доверба на судниот ден. Во секој кој има смелост на судниот ден, љубовта достигна совршенство. Што значи да се има смелост на судниот ден? Тоа значи да не се плашиш дека ќе дојде Судниот ден. Има луѓе кои не веруваат во судниот ден; таквите не можат да имаат доверба во тој ден за кој не веруваат дека ќе дојде. Да ги оставиме настрана - нека ги разбуди Бог за да најдат живот; но зошто зборуваме за мртви? Тие не веруваат во претстојниот Суден ден; не се плашат и не го посакуваат затоа што не веруваат во тоа. Но, ако некој почне да верува во Судниот ден, ако почне да верува во него, тогаш почнува да се плаши од него. Но, ако само се плаши од него, тогаш уште нема смелост на Судниот ден, сè уште нема совршена љубов. Дали навистина треба да очајуваме? Ако го гледаш почетокот, зошто очајуваш за крајот? Каков почеток гледам? - прашуваш ти. Најмногу страв.
Слушајте го Светото Писмо: „Стравот од Господа е почеток на мудроста“ (сп. Сир.1:16). Сега, [човекот] почна да се плаши од судниот ден; плашејќи се, нека се исправи, нека биде буден во однос на своите непријатели, односно во однос на своите гревови; нека почне да оживува во себе и да ги умртвува своите земни членови, како што вели апостолот: Умрете ги вашите земни членови (Кол. 3, 5). Тој ги нарекува духовните пороци земни членови. Всушност, тој продолжува и вели: блуд, нечистотија (Кол. 3:5) и така натаму, што следи потоа. И така, колку повеќе земните членови ги убива оној кој почнал да се плаши од Судниот ден, толку повеќе небесните членови растат и зајакнуваат. Небесните членови се сите добри дела. Како што растат небесните членови, човекот почнува да копнее по она од што порано се плашел. Зашто се плашеше да не дојде Христос и да најде во него злобен човек кој треба да биде осуден; сега веќе копнее да дојде, зашто во него ќе најде благочестив човек достоен за круна. И така, откако почна да жедни за Христовото Доаѓање, чистата душа, [П.
380] копнеж за прегратка на Младоженецот, се одрекува од прељубникот, станува девица во себе благодарение на верата, надежта и љубовта. Сега има смелост на судниот ден и кога се моли и вели: Да дојде царството Твое (Матеј 6:10), не мисли дека ќе се сврти против неа. Зашто, кој се плаши да не дојде Царството Божјо, се плаши да не се слуша неговата молитва. Како може да се моли некој кој се плаши дека неговата молитва нема да се чуе? Оној кој се моли со смелост на љубовта копнее веќе да дојде. Некој (quidam) зборуваше за оваа желба во псалм: До кога ќе, Господи? Сврти, Господи, избави ја мојата душа (Пс. 6:4–5). Тој стенкаше поради доцнењето [на Неговото доаѓање]. Зашто има луѓе кои страдаат од смрт, а има и такви кои, откако постигнале совршенство, го поднесуваат животот. За што зборувам?
Кој сè уште е жеден за овој живот, кога ќе дојде денот на смртта, трпеливо ја поднесува смртта, се бори со себе да ја следи волјата Божја и во душата повеќе се труди да се исполни Божјата волја отколку неговата човечка волја; Поради жедта за овој живот, во него се раѓа борба со смртта, а сепак покажува трпение и цврстина за да умре со мирна душа: таквиот трпи смрт. Кој има желба, според апостолот, да се реши и да биде со Христа (Фил. 1,23), не ја поднесува смртта, туку го поднесува животот, радосно прифаќајќи ја смртта. Гледај го апостолот, трпеливо го поднесува животот, односно не трпеливо го сака овој живот, туку го поднесува. Да се биде решен и да се биде со Христа е неспоредливо подобро, вели апостолот, но попотребно ви е да останете во телото (Фил. 1:23-24). Затоа, браќа, потрудете се, постигнете консензус во себе да копнеете по Судниот ден. Љубовта ќе се открие како совршена само ако човекот почне да копнее по Судниот ден.
Оној кој е жеден за тоа е оној кој има смелост во него; во него има смелост, чија совест не е исполнета со страв, затоа што пребива во совршена и вистинска љубов.
3. „Во тоа е усовршена љубовта во нас, да имаме доверба во судниот ден (1. Јованово 4:17). Зошто ќе имаме смелост? Затоа што ние сме во овој свет како што е Тој (1. Јованово 4:17). [П. 382] Сте ја слушнале причината за вашата смелост: затоа што ние сме во овој свет како што е Тој. Не мислите дека тој кажа нешто невозможно? Дали човек навистина може да биде како Бог?
Веќе ви објаснив дека зборот „како“ не секогаш означува еднаквост, туку укажува на некоја сличност. Навистина, тоа е исто како што велите: „Имам уши, исто како мојот одраз“. Но, дали тие се сосема исти? А сепак велите „како“. Ако сме создадени според сличноста на Бога, тогаш зошто не сме како Бог? [Ние сме како Бог], не во смисла на [целосна] еднаквост, туку земајќи ја предвид нашата мерка (промодо ностро). Од каде храброст на Судниот ден? Затоа што ние сме во овој свет како Него. Мораме да го поврземе ова со самата љубов и да разбереме што се мисли. Господ вели во Евангелието: ако ги сакате оние што ве сакаат, каква ќе биде вашата награда? Зарем митниците не го прават истото? (Матеј 5:46). Што сака Тој од нас? Но, јас ви велам: сакајте ги своите непријатели и молете се за оние што ве прогонуваат (Матеј 5,44; сп. Лука 6,27). Ако Тој ни каже да ги сакаме нашите непријатели, каде можеме да земеме пример? Од самиот Бог. Зашто Тој вели: Нека бидете синови на вашиот Отец небесен (Матеј 5:45). Како Бог го прави ова? Тој ги сакаше Своите непријатели, зашто прави Неговото сонце да изгрева на злите и на добрите, и праќа дожд на праведните и на неправедните (Матеј 5:45).
Затоа, ако Бог нè повика на тоа совршенство, за да ги сакаме нашите непријатели како што Тој ги сакаше Своите, тогаш ова е нашата смелост на Судниот ден, бидејќи ние сме во овој свет како што е Тој. Зашто, како што Тој ги сакаше Своите непријатели, предизвикувајќи Неговото сонце да изгрее на злите и добрите, и праќаше дожд врз праведните и неправедните, така и ние (бидејќи на нашите непријатели не можеме да им дадеме ниту сонце ниту дожд) им даваме солзи кога се молиме за нив.
4. Па, погледнете што вели [апостолот] за самата смелост. Како да знаеме дека љубовта е совршена? Во љубовта нема страв (1. Јованово 4:18). [П. 384] Што велиме за оној кој почнал да се плаши од Судниот ден? Ако љубовта во него беше совршена, немаше ли да се плаши? Зашто совршената љубов ќе ја направи праведноста совршена, и тој нема да има причина да се плаши; напротив, тој би имал причина да копнее да помине беззаконието и да дојде Царството Божјо. Значи, во љубовта нема страв. Но каква љубов? Не на несовршен начин. Кој тогаш? Но, совршената љубов, вели апостолот, го истерува стравот (1. Јованово 4:18). Затоа, стравот нека биде само почеток [на љубовта], зашто „почетокот на мудроста е стравот Господов“ (сп. Сир. 1:16). Се чини дека стравот подготвува место за љубов. Кога љубовта почнува да пребива [во личноста], стравот што и подготвил место се истерува. Зашто колку повеќе љубовта расте, толку помалку стравот станува, и колку повеќе се вкорени внатре, толку повеќе се истерува. Колку повеќе љубов, толку помалку страв; колку помалку љубов, толку е поголем стравот. Но, ако воопшто нема страв, нема од каде да доаѓа љубовта.
Слично гледаме и кога шиеме и конецот со игла поминува во ткаенината: прво поминува иглата, но ако не излезе [од ткаенината], тогаш конецот нема да помине. Исто така, стравот е првиот што го исполнува умот, но стравот не останува таму, бидејќи излегува за да може љубовта да влезе таму. Кога спокојството ќе се насели во душата, колку ни е радосно и во овој и во идниот век? Кој, исполнет со љубов, ќе ни наштети дури и на овој свет? Погледнете како апостолот се радува на љубовта: Кој ќе нè одвои од љубовта Божја: неволја, или неволја, или прогонство, или глад, или голотија, или опасност, или меч? (Рим.8:35). А Петар вели: а кому ќе ти наштети ако ревнуваш за доброто? (1 Пет. 313).
Во љубовта нема страв, но совршената љубов го истерува стравот, бидејќи во стравот има маки (1. Јованово 4:18). Свесноста за гревовите го мачи срцето; оправдувањето сè уште не се случило. Има и нешто во срцето што чеша, нешто што боде. Затоа она што е кажано во псалмот [П. 386] за совршената праведност? „Ти го претвори моето тагување во радост, ми го соблече вреќиштето и ме препаша со радост, за славата моја да Ти пее песна и да не бидам мачен“ (сп. Пс. 29, 12-13). Што значи тоа: „да не се измачувам“? Тоа значи: да нема нешто што ќе ми ја повреди совеста. Стравот ве боцка, но не плашете се, љубовта доаѓа во вас за да ја залечи раната што ја предизвика стравот. Стравот Божји сече исто како нож на хирург, го отстранува гниењето и се чини дека раната ја прави уште поголема. Погледнете какво гниење имаше во телото, раната беше мала, но опасна; се појавува хируршки нож; таа рана болеше помалку отколку што боли сега кога е исечена. Повеќе боли кога ќе почнат да го лекуваат отколку да не се лекува; но поради оваа причина, таа почнала повеќе да се разболува кога почнала лекувањето, за никогаш повеќе да не се разболи по заздравувањето.
Затоа, стравот нека го запоседне твоето срце за да може да донесе љубов со себе; нека остане лузната од лекарскиот нож. Но, Тој е таков Исцелител што не остануваат ниту лузни, само верувајте во Неговата десна рака. На крајот на краиштата, ако немате страв, не можете да имате изговор. Така вели Светото Писмо: кој нема страв не може да се оправда (Сир.1:21). Затоа, потребно е прво во вас да се појави страв преку кој ќе влезе љубовта. Стравот е лек, љубовта е здравје. Кој се плаши не е совршен во љубовта (1. Јованово 4:18). Зошто? Затоа што во стравот има маки, исто како што има маки во постапките на исцелител.
5. Но, постои уште една изрека која се чини дека противречи на ова, ако не се разбере правилно. Зашто на едно место од псалмите се вели: Стравот Господов е чист и трае вечно (Пс. 19:10). Оваа изрека ни покажува еден вид вечен страв, но во исто време и чист. Ако овде ни покажува вечен страв, тогаш зарем ова Послание не противречи на ова, кое вели: Во љубовта нема страв, но совршената љубов го изгонува стравот?
Да ги погледнеме двете Божји изреки. Духот е еден, дури и ако има две книги, дури и ако има две усни, дури и ако има два јазика. На крајот на краиштата, еден [П. 388] зборувано преку Јован, друго зборувано преку Давид, но немојте да мислите дека Духот не е еден и ист. Ако еден здив исполнува две цевки од флејта 156, тогаш не може еден Дух да исполни две срца, да направи два јазика да зборуваат? Но, ако две цевки од флејта, исполнети со еден дух, односно со еден здив, звучат во склад, тогаш како можат два јазика, исполнети со Божјиот Дух, да зборуваат несогласно? Затоа, постои одреден договор, одредено едногласност, но бара некој што може да слушне. Гледај, Духот Божји вдахнал и исполнил две срца, две усти, во движење два јазика, додека ние слушавме што се зборуваше на еден јазик: Во љубовта нема страв, но совршената љубов го изгонува стравот - и слушнавме што е кажано на друг јазик: Стравот Господов е чист и останува вечно. Што значи тоа? Како изреките да не се согласуваат една со друга? Не! Отворете ги ушите, слушнете ја мелодијата.
Не е без причина што овде се додава „чисто“, но не се додава таму, бидејќи има еден страв што се нарекува чист, а има друг што не се нарекува чист. Ајде да ги видиме овие два различни стравови, додека ја разбираме согласката на флејтите. Како треба да разбереме и како да ја видиме разликата? Бидете внимателни, сакана! Има луѓе кои поради оваа причина се плашат од Бога, за да не бидат фрлени во пеколот, за да не изгорат во вечниот оган заедно со ѓаволот. Ова е истиот страв што носи љубов, но доаѓа на таков начин што може да исчезне. Зашто, ако сè уште се плашите од Бога поради казни, тогаш сепак не го љубите Оној од Кого се плашите на овој начин. Вие не го посакувате доброто, туку внимавате на злото. Но, бидејќи се плашите од злото, се поправате и почнувате да копнеете за добрина. Кога ќе почнете да копнеете за добрина, во вас ќе се појави чист страв. Што е чист страв? Страв од губење на самото добро. Бидете внимателни.
Едно е да се плашиш од Бога, за да не бидеш фрлен во пеколот заедно со ѓаволот; Друго е да се плашиш од Бога, да не те остави. Тој страв кога се плашите да не бидете фрлени во пеколот заедно со ѓаволот сè уште не е чист страв, бидејќи не доаѓа од љубовта кон Бога, туку од стравот [П. 390] казна; кога се плашите од Бога, за да не ве остави Неговото присуство, го негувате и копнеете да уживате во Него.
6. Невозможно е подобро да се објасни разликата меѓу овие два страва, едниот кој е исфрлен од љубов, а другиот чист, кој останува засекогаш, отколку да замислиме две мажени жени, од кои едната е подготвена да изврши прељуба, да ужива во злото, но во исто време се плаши да не ја казни нејзиниот сопруг. Се плаши од сопругот. Бидејќи сака зло, се плаши од својот сопруг. За неа појавата на нејзиниот сопруг не е радосна, туку оптоварувачка. А ако се оддаде на прељуба, тогаш се плаши од својот маж: да не дојде. Тоа се луѓето кои се плашат дека ќе дојде Судниот ден. И така, замисли: друга, таа го сака својот маж, се предава на неговата чесна прегратка, не се валка со нечистотија на прељубата; таа копнее да се појави сопруг. Како се разликуваат овие два страва? Таа жена се плаши, а оваа жена се плаши. Прашајте ги и се чини дека ви го даваат истиот одговор. Прашај еден: „Дали се плашиш од својот сопруг? Таа ќе одговори: „Се плашам“. Прашајте ја другата дали се плаши од сопругот. Таа ќе одговори: „Се плашам“. Зборовите се исти, но значењето е различно. Да ги прашаме: „Зошто [се плашите]? Еден вели: „Се плашам од мојот сопруг, да не дојде“.
Друг ќе одговори: „Се плашам од маж ми, да не ме остави“. Еден вели: „Се плашам дека би можел да бидам казнет“. Друг вели: „Се плашам да не бидам напуштен“. Примени го ова на душата на христијанинот, и ќе го откриеш стравот што го исфрла љубовта и друг страв кој е чист и останува засекогаш.
7. Значи, прво да разговараме со оние кои се плашат од Бога, исто како онаа жена која го сака злото, па затоа се плаши од својот маж, да не ја казни. Ајде прво да разговараме со овие луѓе. О душо, која се плашиш од Бога вака: плаши се да не те казни Бог, како што се плаши жената што го сака злото! Се плаши да не ја казни сопругот! Како што не сте задоволни со оваа жена, бидете незадоволни и со себе.
Ако одеднаш имаш жена, дали навистина сакаш жена ти толку да се плаши од тебе (без разлика како ја казнуваш!), за да сака [П. 392] злоба, но дали ќе се воздржам од тоа, плашејќи се од тебе и не осудувајќи го беззаконието? Сакаш да биде чиста, да те сака, а не да се плаши од тебе. Покажете му се на Бог онаква каква што сакате да биде вашата жена. И ако сè уште немате жена, но сакате да се појави, сонувајте за една. За што зборуваме браќа? Таа жена која се плаши од својот маж, плашејќи се дека ќе ја казни, можеби нема да изврши прељуба, плашејќи се дека тоа некако ќе му стане познато на нејзиниот сопруг и дека тој ќе ја лиши од оваа привремена светлина, но нејзиниот сопруг може да биде измамен од неа, бидејќи тој е личност, како таа самата, која може да измами. Таа се плаши од оној од чии очи може да се сокрие, но зарем не се плашиш од лицето на твојот сопруг [душата], кој постојано те следи? Лицето Господово е насочено кон оние што прават зло (Пс. 33:17).
Таа жена го фаќа отсуството на нејзиниот сопруг и се радува што има можност да изврши прељуба, но сепак си вели: „Нема да го сторам тоа, иако нема маж, тешко е да се увериме дека тој некако не дознае за ова“. Таа се воздржува за [нејзината прељуба] да не стане позната на личноста која не може да го препознае, која може да биде измамена, која може да ја помеша добрата жена за лоша, која може да ја замени прељубницата за чиста, и зарем не се плашите од очите на Оној Кого никој не може да го измами? Зар не се плашиш од присуството на Оној кој не може да се одврати од тебе? Моли се на Бога да те погледне и да го одврати твоето лице од твоите гревови: одврати го лицето од моите гревови (Пс. 50:11). Но, како можеш да заслужиш Тој да го сврти лицето од твоите гревови? Затоа што ти самиот нема да го свртиш лицето од своите гревови. Зашто псалмот вели: зашто ги признавам моите беззаконија, и мојот грев е секогаш пред мене (Пс. 50:5). Сфати ги, тогаш Тој ќе прости.
Зборувавме со онаа душа која сè уште има страв што не трае вечно, но која е исклучена и истерана од љубовта. Ајде да разговараме со оној кој веќе има [П. 394] чист страв кој трае вечно. Ајде да размислиме, дали ќе најдеме таква душа да разговараме? Размислете, дали е таа меѓу луѓето собрани овде? Размислете, дали е во оваа соба? Размисли за тоа, дали постои на оваа земја? Не може да не постои, само е скриено. Сега се чини дека е во хибернација, но некаде внатре, во коренот, постои моќта на зелените пука. Можеби можеме да допреме до ушите на таква душа. Каде и да има таква душа: ох, да ја најдам, и да не беше таа да ги сврте ушите кон мене, туку јас да ги свртев ушите кон неа! Подобро би било да ме научи нешто, отколку јас да ја научам неа. Света душа, огнена, жедна за Царството Божјо! Не ѝ зборувам јас, туку Самиот Бог, и вака ја теши, која трпеливо живее на оваа земја: „Ти сакаш да дојдам, а јас сакам веќе да сакаш да дојдам; знам каков си, затоа мирно чекај го Моето доаѓање; знам дека ти е тешко, но чекај со надеж, биди трпелив, ќе дојдам и наскоро ќе дојдам“.
Но, за љубовната [душа] времето тече бавно. Слушни како пее, како крин меѓу трње, слушни како воздивнува и вели: Ќе пеам и ќе размислувам за беспрекорниот пат: „Кога ќе дојдеш кај мене“ (Пс. 100, 1-2). Но, нека не се плаши на беспрекорниот пат, зашто совршената љубов го истерува стравот. И кога Тој ќе дојде во нејзината прегратка, таа ќе се исплаши, но ќе се исполни со мир. Зошто би се плашела? Таа ќе биде загрижена и ќе се чува од своето беззаконие, за да не згреши повторно, но [ќе се плаши] да не биде фрлена во оган, туку да не биде напуштена од Него. И што ќе се појави во него? Чист страв кој трае вечно.
Ајде да слушаме две флејти кои звучат во хармонија. Едниот зборува за страв, а другиот за страв; но едното е за стравот, кога се плаши душата, да не биде казнета, другото е за стравот, кога душата се плаши, да не биде напуштена. Првиот страв е оној што го исфрла љубовта, а вториот е стравот кој трае вечно. [П. 396]
9 . Да го љубиме Него затоа што Тој прв нè засака нас (1. Јованово 4:19). На крајот на краиштата, како би можеле да Го љубиме, ако Тој не нè сака нас прво? Преку нашата љубов станавме пријатели со Него, но Тој нè сакаше додека сè уште бевме Негови непријатели, за да можеме да му станеме пријатели. Тој најпрво нè засака и ни даде подарок да Го сакаме. Сè уште не Го сакавме, но преку љубовта станавме убави. Што треба да направи непривлечен маж со лошо лице ако сака убава жена? Или што треба да направи непривлечна жена со лошо и темно лице ако сака убав маж? Дали навистина може да стане убава преку љубовта? Дали е можно и тој маж да стане убав преку љубовта? Сака убава жена, а кога ќе се види во огледало, се срами да го подигне лицето кон убавата жена што ја сака. Што треба да направам за да изгледа добро? Дали се надева дека убавината ќе му дојде? Не, додека чека, староста доаѓа и го прави уште погрдо.
Значи, ништо не можете да направите во врска со тоа, нема да му дадете никаков совет, освен да се воздржува и да не дозволи да сака некого нерамноправен со себе, а ако одеднаш се заљубил и сакал да ја земе за жена, тогаш нека ја сака нејзината целомудреност, а не изгледот на телото. Но, нашата душа, браќа мои, е грда поради беззаконието; но, сакајќи го Бога, таа станува убава. Колку е убава оваа љубов, која ја прави љубената душа убава! Самиот Бог е секогаш убав, никогаш грд, секогаш непроменлив. Тој што е секогаш убав нè сакаше прво нас, а какви нè сакаше: грди и грди! Но, Неговата љубов не е да не остави грди, туку да не промени и да не направи убави од грди. Како можеме да станеме убави? Сакајќи го Оној Кој е секогаш [П. 398] убава. Колку повеќе љубовта расте во вас, толку повеќе расте убавината, бидејќи самата љубов е убавина на душата.
Да го љубиме Него затоа што Тој прв нè засака нас. Слушајте го апостол Павле: Но Бог ја покажува својата љубов кон нас со тоа што Христос умре за нас додека ние сè уште бевме грешни (Рим. 5:8). Праведниот за неправедниот, Убавиот за грдиот. Каде сметаме дека Исус е убав? Вие сте поубави од синовите човечки; благодатта се излеа од Твојата уста (Пс. 44:3). Од каде потекнува [Неговата убавина]? Погледнете и зошто е убав: Вие сте поубави од синовите човечки, зашто во почетокот беше Словото, и Словото беше кај Бога, и Словото беше Бог (Јован 1:1). Бидејќи зеде тело, Тој, како да се каже, примил нечистотија, односно смртност, вашата [нечистотија и смртност], за да се прилагоди на вас, да стане како вас и да ве натера да ја засакате вашата внатрешна убавина. А каде тогаш ќе најдеме дека Исус станал грд и грд, како што откриле дека е убав и поубав од синовите човечки? Каде ќе најдеме дека и Тој е грд? Прашај го Исаија. „Го видовме и немаше ни шарм ни убавина во Него“ (сп. Ис. 53:2). Еве ги, две флејти кои се чини дека звучат несогласно. Меѓутоа, еден Дух ги исполнува.
Овде се слуша: поубави од синовите човечки. И еве, кај Исаија: „Го видовме и немаше ни шарм ни убавина во Него“. И двете флејти се исполнети со Еден Дух и во нив нема дисонанца. Не ги одвраќајте ушите, вклучете го разбирањето. Да го прашаме апостол Павле и да ни објасни дека флејтите звучат едногласно. Слушаме: Тој е попрекрасен од синовите човечки, кои, по образот Божји, не го сметаа грабежот за еднаков на Бога (Фил. 2,6). Еве ти: поубави од синовите човечки. Слушаме и: „Го видовме, и во Него немаше ни шарм ни убавина“. И ете, Тој се направи без углед, земајќи облик на слуга, станувајќи сличен на луѓето и стана [П. 400] како човек (Фил. 2:7–8). Тој немаше ниту шарм, ниту убавина за да ти даде шарм и убавина. Каква убавина? Каква убавина? Чувството на љубов, така што, сакајќи, трчаш и додека трчаш, сакаш. Веќе сте убави, но не размислувајте за себе, за да не го изгубите она што сте го стекнале. Размислете за Него, благодарение на Кого станавте убави. Поради оваа причина, бидете убави за да ве сака Тој.
Секоја ваша мисла свртете ја кон Него, трчајте кон Него, барајте ја Неговата прегратка, плашете се да не биде напуштена од Него, за да остане во вас чист страв, засекогаш. Да го љубиме Него затоа што Тој прв нè засака нас.
10. „Ако некој рече: „Го сакам Бога“ (1. Јован 4:20). Кој Бог? Зошто го сакаме? Затоа што Тој нè сакаше прво и ни даде дарот на љубовта. Тој нè сакаше нас безбожните за да нè направи побожни, Тој не сакаше нас неправедните за да нè направи праведни, ги сакаше нас болните за да нè направи здрави. љуби Ако вика кон Бога, тој признава: „Го сакам, Тој самиот го знае тоа“. Апостолот рекол: ако некој рече: „Го сакам Бога“, тој е лажливец (1. Јованово 4:20). Како можеш да знаеш дека е лажго? го сака својот брат, го сака и Бога? Неопходно е да ја сака самата љубов. Дали е можно да се сака брат, а да не се сака љубовта? Па, тој што ја сака љубовта, значи Го љуби Бога?
Или сте заборавиле што 157 кажавте малку порано: Бог е љубов? Ако Бог е љубов, тогаш секој што ја сака љубовта го сака Бога. Затоа, сакај го својот брат и биди смирен. Не можете да кажете: „Го сакам мојот брат, но не го сакам Бога“. Како што лажеш ако кажеш: „Го сакам Бога“, додека го мразиш својот брат, така ќе лажеш и кога ќе кажеш: „Го сакам мојот брат“, мислејќи дека не го сакаш Бог. Неопходно е, [П. 402] така што ако го сакаш својот брат, сакаш и самата љубов. Љубовта е Бог. Затоа, секој што сака брат, неизбежно го сака и Бога. Ако не го сакаш братот што го гледаш, тогаш како можеш да го сакаш Бога, Кого не го гледаш? Зошто не го гледа Бога? Затоа што таа самата нема љубов. Затоа не Го гледа Бога затоа што нема љубов; Затоа тој нема љубов затоа што не го сака својот брат, и затоа не го гледа Бога затоа што нема љубов. На крајот на краиштата, кога би поседувал љубов, би го видел Бога, зашто Бог е љубов, а неговото око сè повеќе ќе се чисти од љубовта за да ја види таа непроменлива Суштина во чие присуство вечно ќе се радува, во која вечно ќе ужива, соединет со Ангелите.
Но, сега нека трча, за еден ден да најде радост во својата [небесна] татковина. Нека не го сака патувањето, нека не го сака патот, сè нека биде горчливо освен Оној што повикува, додека не се прилепиме за Него и додека не го кажеме она што беше речено во псалмот: Ти го уништи секој што отстапува од Тебе (Пс. 72, 27). Кои се повлекувачите? Тоа се оние кои се пензионираат и го сакаат светот. Што е со тебе, [псалмисте]? Тој продолжува и вели: И добро е да се држам за Бога! (Пс. 73:28). Сето мое добро е да се прилепувам до Бога бесплатно. Ако го прашаш [псалмистот] и кажеш: „Зошто се прилепуваш до Бога?“ - и ќе ти одговори: „За да ми даде“ - што ќе ти даде? Тој веќе го создаде небото, Тој ја создаде земјата. Што друго ќе ви даде? Веќе си се закачил за Него, најди нешто подобро и Тој ќе ти го даде.
11. Зашто, кој не го сака својот брат, кого го гледа, како може да го љуби Бога, кого не го гледа? И ја имаме оваа заповед од Него, кој го сака Бога, да го сака и својот брат (1. Јованово 4:20-21). Прекрасно 158 рече: „Го сакам Бога“! А сепак го мразиш брат ти? О, убиец, како го сакаш Бог? Зар не сте слушнале што е кажано погоре во ова Послание: Секој што го мрази својот брат е убиец (1. Јованово 3:15). „Но, јас навистина го сакам Бога, иако го мразам мојот брат“. Навистина не го сакаш Бог ако го мразиш својот брат. [П. 404] Ќе дадам уште еден аргумент. Самиот [апостол] рекол: „Тој ни даде заповед да се сакаме еден со друг (1. Јованово 3:23). Како можеш да го сакаш Оној чија заповед си ја презрел? Кој може да каже: „Го сакам царот, но ги мразам неговите закони“? Императорот со тоа разбира дали е сакан ако неговите закони се почитуваат во провинциите. Кој е царскиот закон? Ви давам нова заповед, да се сакате еден со друг (Јован 13:34). Значи, велиш дека го сакаш Христа - пази Неговата заповед и сакај го својот брат. Ако не го сакаш својот брат, тогаш како можеш да го сакаш Оној чија заповед ја кршиш?
Браќа, никогаш не се заморувам да зборувам за љубов во името на Христос. Колку повеќе сте жедни да се задоволите со него, толку повеќе се надеваме дека таа ќе зајакне во вас и ќе го истера стравот, така што ќе се воспостави тој чист страв што останува вечно. Да го издржиме светот, да ги издржиме маките, да ги трпиме сопнувањето на искушението. Да не залутаме, да се држиме до единството на Црквата, да се држиме до Христа, да се држиме до љубовта. Да не бидеме одвоени од членовите на Неговата Невеста, да не се одвоиме од верата, за да примиме слава при Неговото доаѓање. Да живееме тивко во Него (сега преку вера, а потоа преку видение), имајќи таква скапоцена гаранција за дарот на Светиот Дух.
1. Верувам дека оние од вас кои беа присутни вчера се сеќаваат до која точка стигна нашето размислување при читањето на оваа порака, имено: Зашто, кој не го сака својот брат кого го видел, како може да го љуби Бога што не го видел? И ја имаме оваа заповед од Него, кој го сака Бога, да го сака и својот брат (1. Јованово 4:20-21). До тука стигна нашиот разговор. Ајде да видиме сега што следува по ред.
Секој што верува дека Исус е Христос е роден од Бога (1. Јованово 5:1). Кој е тој што не верува дека Исус е Христос? Оној кој не живее како што заповедал Христос. Зашто многумина велат: „Верувам“, но верата без дела не спасува. Делото на верата е самата љубов, како што вели апостол Павле: и верата која работи преку љубовта (Гал. 5, 6). Во исто време, вашите претходни дела [на љубовта] пред да стекнете вера или не постоеле, или, дури и да изгледале добри, биле залудни. Но, ако ги немаше, тогаш или си бил како човек без нозе, или не можел да одиш, затоа што твоите нозе биле осакатени. Ако пред да стекнеш вера, твоите дела изгледале добри, тогаш иако избегал, сепак, додека трчал, немајќи начин, попрво залутал отколку што се приближил до целта. Затоа, ние мора да трчаме и во исто време да трчаме по патеката. Оној што трча без патека, залудно трча; згора на тоа, тој трча до тага. Колку повеќе талка, толку подолго трча без патека. Кој е патот по кој трчаме? Христос рекол: Јас сум патот (Јован 14:6). Во каква татковина трчате? Христос рекол: Јас сум вистината (Јован 14:6).
Преку Него трчаш, кон Него трчаш, во Него наоѓаш мир. Но, за да можеме да избегаме преку Него. 159 Тој дојде кај нас; зашто бевме далеку [П. 410] и талкаше долго време. Не само што талкавме долго, бевме немоќни и не можевме да се движиме. Исцелителот дојде кај болните, патеката беше поплочена за скитниците. Нека не спаси, нека одиме благодарение на Него.
Ова значи да се верува дека Исус е Христос, како што веруваат христијаните, кои се христијани не само по име, туку и по нивните дела и начин на живот, а не како што веруваат демоните. На крајот на краиштата, дури и демоните веруваат и треперат (Јаков 2:19), како што вели Светото писмо. Како поинаку можат демоните да веруваат освен да кажат: „Знаеме кој си Ти, Сине Божји“ (сп. Мат. 8:29; Марко 1:24)? Она што го рекоа демоните, го кажа и Петар. Кога Господ ги прашал кој е Тој и кој луѓето мислат дека е, учениците Му одговориле: едни за Јован Крстител, други за Илија, а други за Еремија или некој од пророците (Матеј 16:14). А Тој им рече: Кој велите дека сум јас? (Матеј 16:15). Петар одговори и рече: Ти си Христос, Синот на живиот Бог (Матеј 16:16). И слушнав од Господа: Благословен си Симоне, сине Јона, зашто тоа не ти го открија телото и крвта, туку Мојот Татко, Кој е на небесата (Матеј 16:17). Погледнете ги пофалбите кои дојдоа како одговор на оваа вера: Ти си Петар, и на оваа карпа ќе ја изградам Мојата црква (Матеј 16:18). Што значи тоа: на оваа карпа ќе ја изградам Мојата црква? Тоа значи врз основа на оваа вера, на она што беше речено: Ти си Христос, Синот на живиот Бог. На оваа карпа“, рече Тој, „Јас ќе ја изградам Мојата црква“. Голема пофалба!
Така, Петар вели: Ти си Христос, Синот на живиот Бог. А демоните велат: „Знаеме кој си Ти, Сине Божји, Светецот Божји“ (сп. Мат. 8,29; Марко 1,24). Петар го кажа тоа, демоните го кажаа истото, истите зборови, но значењето не е исто. Како знаеме дека Петар го рекол ова во љубов? Факт е дека верата на христијанинот е со љубов, а верата на демоните е без љубов. Како можеме да живееме без љубов? Петар ова го рекол за да се прилепи за Христа, но демоните го кажале тоа за Христос да ги остави. На крајот на краиштата, пред да кажат: „Знаеме кој си Ти, Сине Божји“, тие рекоа: [стр.412] Што се грижиш за нас? Зошто дојдовте овде пред време да не измачите? (Матеј 8:29). Затоа, едно е да го исповедаш Христос за да го задржиш Христос во себе, друго е да го исповедаш Христос за да го избркаш Христос од себе.
Така, гледате, кога [апостолот] овде вели: „секој што верува“, мисли на некоја посебна вера, а не на вера заедничка за многумина. Затоа, браќа, никој од еретиците нека не ви рече: „И ние веруваме“. На крајот на краиштата, затоа дадов пример со демоните, за да не се радувате на зборовите на верниците, туку да внимавате на начинот на живот.
2. Да погледнеме што значи да се верува во Христа; што значи да се верува дека Исус е Христос. Следи: секој што верува дека Исус е Христос е роден од Бога (1. Јованово 5:1). Но, што значи да се верува во ова? И секој што го љуби Оној што го роди, го сака и Оној што е роден од Него (1. Јованово 5:1). Веднаш [апостолот] додаде љубов на верата, бидејќи без љубов верата е залудна. Верата со љубов е верата на христијанинот; вера без љубов е вера на демоните; кој воопшто не верува, тој е уште полош од демоните; таквите луѓе се уште поинертни од демоните. Сигурен сум дека секој што не сака да верува во Христа не е споредлив ниту со демоните. Но, еве човек кој верува во Христа, но го мрази Христа; тој исповеда вера од страв од казна, а не од љубов кон круната [награда]. На крајот на краиштата, дури и демоните се плашат да не бидат казнети. Додај љубов на таквата вера, за верата да стане онаква за која зборува Павле: вера која дејствува преку љубов (Гал. 5, 6), така си нашол христијанин, си нашол жител на Ерусалим, си нашол придружник на ангели, си нашол туѓинец што воздивнува на патот; придружи му се, тој ти е сопатник, трчај со него, ако, се разбира, си како него.
И секој што го љуби Оној што го роди, го сака и Оној што е роден од Него. Кој е Оној што родил? Татко. Кој е Роден? Сине. Па, за што зборува? „Кој го љуби Отецот, го сака и Синот“.
3. Од ова учиме дека ги сакаме Божјите синови... (1. Јованово 5:2). Што значи ова, браќа? Токму сега [апостолот] зборуваше за Синот Божји, а не за [стр.414] синовите Божји. Види, овде ни е претставен еден Христос на созерцание, и кажано е: Секој што верува дека Исус е Христос е роден од Бога, и секој што го љуби Оној што родил, односно Отецот, го љуби и Оној што се роди од Него, односно Синот, нашиот Господ Исус Христос. А потоа следува: Дека ги сакаме синовите Божји, учиме од ова..., како да сака да каже: „Да го љубиме Синот Божји, учиме од ова...“. Тој рече: синови Божји, иако малку порано зборуваше за Синот Божји, затоа што синовите Божји се телото на Единородниот Син Божји, и додека Тој е Глава, а ние членови, ова е еден Син Божји. Затоа, кој ги љуби синовите Божји, го љуби Синот Божји, а кој го љуби Синот Божји, Го љуби и Отецот; никој не може да Го љуби Отецот без љубов кон Синот, но кој го љуби Синот ги љуби и синовите Божји. Кои Божји синови? Членови на [телото] на Божјиот Син. И преку љубовта и самиот таков човек ќе стане член, преку љубов ќе влезе во единството на телото Христово и ќе биде еден Христос, љубејќи се Себеси.
Зашто, кога членовите се сакаат, телото се сака себеси. Ако еден член страда, сите членови страдаат со него; Ако се прослави еден член, сите членови се радуваат со него (1. Кор. 12:26). И што вели следно? А вие сте телото и членовите на Христос (1. Кор. 12:27). [Јован] зборуваше малку порано за братската љубов: Зашто, кој не го сака својот брат, кого го видел, како може да го љуби Бога што не го видел? (1. Јованово 4:20). Ако го сакаш својот брат, тогаш можеби го сакаш својот брат, но не Го љубиш Христа? Како може тоа да биде ако сакаш член на [телото] Христово? Кога ги сакате членовите [на телото] Христови, го љубите Христа; кога го љубите Христа, го љубите и Синот Божји; кога го љубите Синот Божји, го љубите и Отецот. Затоа љубовта не може да се подели на делови. Изберете што сакате, а останатото ќе следи. Да речеме: „Го сакам само Бог, Бог Отецот“. Лажеш! Ако љубиш, тогаш не Го сакаш Само Него; но ако го љубите Отецот, го љубите и Синот. Да, велиш, сакам [П.
416] Ги сакам Отецот и Синот, но само ова: Бог Отецот, Бог Синот, нашиот Господ Исус Христос, Кој се вознесе на небото и седи од десната страна на Отецот, тоа Слово преку Кого се создаде сè, и Словото стана тело и се всели меѓу нас (сп. Јован 1,14). Лажеш, зашто ако ја сакаш Главата, тогаш ги сакаш и членовите; ако не ги сакаш членовите, тогаш не ја сакаш Главата. Не го слушаш ли гласот на Главата како вели од небото во име на Неговите членови: Савле, Савле! Зошто Ме прогонуваш? (Дела 9:4). Гонителот на Неговите членови го нарекол Свој прогонител. Својата сакана ја нарече сакана на Неговите членови. Кои се членовите [на Неговото тело], веќе знаете, браќа, ова е Црква Божја.
Знаеме дека ги сакаме Божјите синови од фактот дека го сакаме Бог (1. Јованово 5:2). И како? Дали синовите Божји се едно, а Бог друго? Но, кој го љуби Бога, ги сака Неговите заповеди. Кои се Божјите заповеди? Јас ви давам нова заповед, да се сакате еден со друг; како што јас ве засакав, така и вие нека се сакате еден со друг (Јован 13:34). Никој да не се оправдува со друга љубов! Само така изгледа оваа љубов: како што самата претставува единство 160, така и сè што е поврзано со неа го претвора во единствена целина и, како оган, се спојува. Тоа е како злато: масата [зрнца песок] се топи и станува нешто единствено, но ако нема топлина на љубовта, тогаш мноштвото [верници] не може да се спои во едно. Дека го сакаме Бога, од тоа учиме дека ги сакаме синовите Божји.
4. Како знаеме дека ги сакаме Божјите синови? Зашто тоа е љубов кон Бога, да ги пазиме Неговите заповеди (1. Јованово 5:3). Овде воздивнуваме затоа што е тешко да се исполнат Божјите заповеди. Слушнете што следи понатаму. О човече, кога ти е тешко во љубовта? Кога ја сакаш алчноста! Тешко е да го сакаш она што го сакаш; љубовта кон Бога е лишена од товари. Алчноста ќе ве принуди да работите, да ризикувате, да поднесувате тешкотии и маки и ќе ги извршувате нејзините заповеди. За што? За да имате со што да ја наполните фиоката за готовина и да имате поради што да го изгубите мирот. [П. 418] Можеби сте биле во поголем мир пред да почнете да поседувате [богатство] отколку после тоа. Ете, види каква алчност ти заповеда: си ја наполнил куќата [со богатство] и се плашиш од разбојници; најдовте злато и изгубивте сон. Вака ви заповеда алчноста: „Прави“, и направи. Што ти кажува Бог? „Сакај ме. Ти сакаш злато, се трудиш да добиеш злато и во исто време можеби нема да го добиеш; Јас сум со секој што Ме бара.
Се трудите да ја сакате честа и можеби нема да ја постигнете; и кој од оние што Ме љубат не Ме стигна? Бог ти вели: Сакаш во некого да најдеш покровител или моќен пријател и се обраќаш кон друга личност која е пониска од него. Сакај Ме, ти вели Бог, и нема потреба да прибегнуваш кон туѓо посредување; Самата љубов го прави тоа да сум со тебе“. Што може да биде послатко од оваа љубов, браќа? Не за џабе штотуку слушнавте во псалмот, браќа: „Злобните ми зборуваа за задоволства, но тоа не е твој закон, Господи“ (сп. Пс. 119,85). Кој е Божјиот закон? Божја заповед. Која е Божјата заповед? Таа нова заповед, која се нарекува нова затоа што обновува: Нова заповед ви давам, да се љубите еден со друг (Јован 13:34). Слушајте што е овој Божји закон. Апостолот вели: Носете ги товарите еден на друг и на тој начин исполнувајте го Христовиот закон (Гал.6:2). Самото исполнување на сите наши дела е љубовта. Ова е целта, кон тоа трчаме, кон што трчаме, кога ќе ја постигнеме ќе најдеме мир.
5. Сте слушнале во псалмот: Ја видов границата на секое совршенство (Пс. 119:96). [Давид] рече: Ја видов границата на секое совршенство. Што виде? Дали треба да мислиме дека тој се искачил на врвот на некоја висока и стрмна планина, погледнал оттаму и ги видел границите на земјата и околината на вселената и затоа [стр.420] рекол: Ја видов границата на секое совршенство? Ако ова заслужува пофалба, тогаш да побараме од Господа такви остри телесни очи што ќе најдеме одмор на некоја највисока планина што постои на земјата, од чиј врв ќе ја видиме границата на секое совршенство. Не оди далеку; Еве, ти велам, оди на планината и ќе ја видиш границата. Христос е оваа планина, дојди кај Христа и оттаму ќе ја видиш границата на секое совршенство. Која е оваа граница? Прашајте го Павле за ова: Целта на опомена е љубовта од чисто срце и чиста совест и непризнаена вера (1. Тим. 1:5) 161. А на друго место: љубовта е исполнување на законот (Рим. 13:10). Што друго е доведено до граница, до цел, како извршување? Значи, браќа, [псалмистот] го употребил зборот граница во пофална смисла.
Разберете овде не уништување, туку исполнување. Зашто може да се каже: „Завршив со јадење“ 162; ова е едно значење. Или можете: „Ја завршив туниката“; тоа е различно значење. „Завршив со јадење со голтање [храната]“. И: „Ја комплетирав туниката со шиење“. И таму пишува дека има граница, а и овде. Но, што се однесува до храната, таа завршува со проголтување, а што се однесува до туниката, завршува со зготвување до совршенство. Храната се комплетира за да престане да постои, туниката се довршува така што целосно се зашива. Затоа, сфатете го зборот „граница“ на овој начин кога ви се чита псалм. Слушаш: „Давидов псалм до крај“ 163. Го слушаш цело време „до крај“ и треба да знаеш што слушаш. Што значи „до крај“? Затоа што крајот на законот е Христос, за праведноста на секој што верува (Рим. 10:4). Што значи тоа: крајот е Христос? Христос е Бог, крајот на заповедта е љубов, а Бог е љубов; Отецот и Синот и Светиот Дух се едно. Овде Тој е крајот за вас, а на друго место Тој е патот. Не застанувај на патот, инаку нема да стигнеш до крајот!
До што и да дојдете, поминете покрај него додека не стигнете до крајот. Кој е крајот? За мене е добро да се приближам до Бога! (Пс. 73:28). Дали се приближивте до Бога, дали стигнавте до крајот? Ова значи дека ќе останете во својата татковина. [П. 422]
Запомнете! Некој бара пари, не дозволувајте тоа да биде вашата крајна цел 164, продолжи како скитник. Барајте пат за себе, а не место за престој. Ако ги сакате парите, тогаш алчноста ве пленила, алчноста виси како окови на вашите нозе и не можете да одите напред. Поминете, стремете се кон целта. Се стремите кон физичко здравје, но не застанувајте тука. Зашто како е тоа телесно здравје, кое престанува со смртта, кое е ослабено од болест, кревко, расипливо, минливо? Стремете се кон тоа, така што недостатокот на здравје наеднаш не се меша во вашите добри дела. Затоа, тоа не е целта, бидејќи се бара заради нешто друго. Сè што се бара заради нешто друго не е целта. Целта е нешто што се бара за себе, а не за нешто друго. Се стремите кон почести; можеби ги бркаш за некоја работа, за да можеш да направиш нешто за да му угодиш на Бога; не ја сакај честа како цел, за да не застанеш тука. Дали барате слава? Ако е Божјо, тогаш правиш добро; ако си го бараш своето, значи грешиш, си застанал на пат.
Но, погледнете: те сакаат, те фалат. Не радувај се кога те фалат во себе, туку радувај се кога те фалат во Господа; Нека те фалат во Господа, за да пееш: Мојата душа ќе се фали во Господа (Пс. 33,3). Дали одржувате некој добар говор и вашиот говор е пофален? Нека не добива пофалби како вашата, за да не ви стане крајна цел. Ако во неа ја гледате крајната цел, тогаш ќе ја завршите и ќе ја завршите не во смисла дека ќе постигнете совршенство, туку во смисла дека ќе се исцрпите себеси. Затоа, вашиот говор нека не се фали дека доаѓа од вас, дека ви припаѓа. Но, како таа треба да заработи пофалби? Како што вели псалмот: Во Бога ќе го фалам словото, во Бога ќе го фалам зборот (Пс. 55:5,11). Како резултат на тоа, ќе ви се случи следново: „Се надевам на Бога и не се плашам што ќе ми направи човекот“ (сп. Пс. 55,5). Зашто, кога се што имаш е пофалено во Бога, нема потреба да се плашиш, да не се изгуби твојата пофалба, зашто Бог не престанува. Затоа, поминете покрај него. [П. 424]
6. Погледнете, браќа, по што поминуваме без да гледаме цел во овие работи. Сето ова го користиме на патот, како да сме засилени со него на патните станици и продолжуваме понатаму. Каде е целта? Возљубени! сега сме Божји деца; но сè уште не е откриено што ќе бидеме (1. Јованово 3:2). Се вели овде во оваа порака. Значи, уште сме на пат, уште не сме стигнале, мора да одиме понатаму додека не стигнеме до некоја цел. Знаеме само дека кога ќе се открие, ќе бидеме како Него, затоа што ќе Го видиме каков што е (1. Јованово 3:2). Ова е целта, ќе има вечна пофалба, ќе има вечна и непрестајна „Алелуја“.
Затоа, ова е границата за која [Давид] зборуваше во псалмот: Ја видов границата на секое совршенство (Пс. 119:96). И понатаму, како да му беше поставено прашањето: „Која е границата што си ја видел?“, тој одговори: Твојата заповед е неизмерно обемна (Пс. 119:96). Ова е граница - широчината на заповедта. Ширината на заповедта е љубовта, бидејќи таму каде што е љубовта, нема ограничувања. Апостолот беше во оваа широчина кога рече: Нашите усни ви се отворени, Коринтјани, нашето срце е зголемено. Не си тесен во нас (2. Кор. 6:11–12). Затоа Твојата заповед е неизмерно огромна. Која е оваа широка заповед? Ви давам нова заповед, да се сакате еден со друг (Јован 13:34). Затоа, љубовта не ограничува. Дали сакате да не бидете ограничени овде на земјата? Живејте каде што има простор. Што и да ти прави човекот, не може да те угнетува, зашто го сакаш она што човек не може да му наштети: го сакаш Бога, го сакаш братството, го сакаш законот Божји, ја сакаш Црквата Божја; оваа љубов секогаш ќе биде тука. Доживувате тешкотии на земјата, но ќе го постигнете ветениот резултат. Кој може да ти го одземе она што го сакаш?
Ако никој не може да ви го одземе тоа што го сакате, спијте мирно, или поточно останете мирно будни, за кога ќе заспиете да не го изгубите тоа што го сакате! Не за џабе се вели: просветли ми ги очите да не заспијам [П. 426] во смрт (Пс. 12:4). Оние кои ги затвораат очите пред љубовта заспиваат во похотите на телесните задоволства. Затоа, не спиј! Зашто има задоволства во храната, пиењето, раскошот, игрите, ловот; но зад сиот овој празен сјај стои секакво зло. Дали ќе негирате дека сето ова е задоволство? Кој ќе негира дека тоа се задоволства? Но, ние го сакаме Божјиот закон повеќе од овие задоволства. Викајте како одговор на оние што ве повикуваат кај нив: „Злобните ми кажаа за задоволствата, но тоа не е твој закон, Господи“ (сп. Пс. 119,85). Ова е задоволство кое трае, не само што ви покажува каде да одите, туку и ве повикува назад ако бегате од него.
7. Зашто тоа е љубовта кон Бога, да ги пазиме Неговите заповеди (1. Јованово 5:3). Веќе сте слушнале: на овие две заповеди се утврдува целиот закон и пророците (Матеј 22:40). Погледнете како Тој не сакаше вашето внимание да биде расфрлено на многу страници! Целиот закон и пророците се засноваат на овие две заповеди. На кои две заповеди? Сакај го Господа, својот Бог, со сето свое срце и со сета своја душа и со сиот свој ум (Матеј 22:37). И: сакај го својот ближен како себеси; Целиот закон и пророците се засноваат на овие две заповеди (Матеј 22:39–40). Гледате за кои две заповеди зборува целата оваа порака. Покажете љубов и бидете мирни. Зошто се плашиш да повредиш некој друг? Кој може да му наштети на оној што го сака? Сакајте, а потоа не може да се случи да нанесете штета. Но, дали можеби карате некого во исто време? Љубовта го прави ова, а не суровоста.
Но, можеби удирате некого? Ова го правите за да ја зајакнете дисциплината, бидејќи вашето чувство на љубов не дозволува да запоставите личност на која и недостасува дисциплина. И понекогаш резултатите се спротивни [на нашите идеи], така што омразата понекогаш покажува наклонетост, а љубовта се покажува сурова. Овде, одреден човек го мрази својот непријател, но се преправа дека е негов пријател: гледа дека прави нешто лошо и го фали; сака да биде избезумен, сака слепо да зачекори во бездната на неговите похоти, од која можеби никогаш нема да извлече, но го фали, зашто злиот [P.428] се фали со страста на неговата душа (Пс. 9:24), му ја покажува сета сладост на неговото ласкање: гледај, го мрази и го фали. Друг го гледа својот пријател како прави нешто слично и го повикува да се вразуми; ако не слуша, дури употребува и пцовки, го кара и се кара со него: понекогаш работите неизбежно доаѓаат до таму што треба да се кара. И така гледате: омразата ласка, но љубовта води до кавга.
Не обрнувајте внимание на зборовите на додворувачот и на сериозноста на прекорувачот, погледнете длабоко, барајте го коренот од каде доаѓа. Тој ласка за да измами; овој се кара да се среди.
Значи, браќа, не е наша работа да ви ги исполниме срцата; Ќе добиете од Бог дарот да се сакате еден со друг. Сакајте ги сите луѓе, дури и вашите непријатели, не затоа што се ваши браќа, туку за да станат браќа; изгори со огнот на братската љубов кон оној што веќе станал брат, и кон непријателот, за преку љубовта да стане брат. Секогаш кога сакаш брат, сакаш и пријател. Тој е веќе со вас, тој е веќе врзан за вас со соборното единство. Ако живееш правилно, тогаш сакаш брат кој од непријател станал брат. Ако сакаш човек кој сè уште не поверувал во Христа, или, ако верувал во Христа, верува во Него како што веруваат демоните, тогаш ја прекоруваш неговата залудност. Љуби, сакај го со братска љубов; Уште не станал брат, но затоа го сакаш за да стане брат. Затоа, сета наша љубов е братска љубов кон христијаните, кон сите членови на Неговото [тело]. Правилото на љубовта, браќа мои, нејзината сила, нејзините цвеќиња, нејзините плодови, нејзината убавина, нејзината привлечност, нејзината храна, нејзиниот пијалок, нејзините прегратки не предизвикуваат ситост.
Ако толку нè радува додека сме скитници, колку повеќе ќе уживаме кога ќе стигнеме до татковината? [П. 430]
8. Да трчаме, браќа, да трчаме и да го сакаме Христа. Кој Христос? Исус Христос. Кој е Тој? Слово Божјо. И како дошол кај болните? И Словото стана тело и се всели во нас (Јован 1:14). Тогаш се исполни она што беше предвидено во Светото писмо: така Христос мораше да пострада и да воскресне од мртвите на третиот ден (Лука 24:46). Каде е Неговото тело? Каде работат Неговите членови? Каде треба да си за да имаш глава над тебе? ...и во Негово име треба да се проповеда покајание и простување на гревовите на сите народи, почнувајќи од Ерусалим (Лука 24:47). Нека вашата љубов тече таму. Христос и псалмот, односно Духот Божји, вели: Твојата заповед е неизмерно обемна (Пс. 119,96), но границите на љубовта некој ги ограничува на Африка! 165 Излејте љубов по целиот свет, ако сакате да Го љубите Христа, зашто членовите Христови се во целиот свет. Ако сакаш само дел, ти си поделен; ако сте поделени, не припаѓате на телото; ако не припаѓаш на телото, тогаш немаш Глава над тебе.
Каква корист има ако веруваш, а сепак хулиш? Го почитуваш во главата и хулиш во телото. Тој го сака своето тело. Ако сте се одвоиле од Неговото тело, тогаш Главата не се одвоила од Неговото тело. „Залудно Ме поклонуваш“, ти вика Главата одозгора. „Залудно Ме обожувате. Тоа е исто како некој да сака да ти ја бакне главата и да те гази; а можеби ќе ти ги згази стапалата со чизми обложени со клинци, сакајќи да ти ја зграпчи главата и да ја бакне; не би почнал да врескаш во моментот кога ќе каже зборови на почит, велејќи: „Што правиш, човеку? Ме газиш“. Во исто време, не би рекол: „Ми ја газиш главата“, затоа што тој покажа почит кон главата. Но, главата ќе вреска, застанувајќи во одбрана на своите членови, а не на себе, затоа што и се покажува почит. Но, зарем вашата глава не вреска: „Не ја сакам вашата почит, не гази ме“? И кажи сега, ако можеш: [П. 432] „Како да те згазам?“ Кажи си го ова на главата: „Сакав да те бакнам, сакав да те гушнам“.
Но, зар не гледаш, будало: она што сакаше да го прифатиш, врз основа на одредено единство, му припаѓа на она што го газиш? Погоре ми покажуваш почит, а долу ме газиш. Болката при газење е поголема од радоста на почитта, бидејќи главата кон која искажувате почит, ја трпи болката на оние стапала што ги газите. Како вреска јазикот? „Ме боли! Тој не вели: „Ме болат стапалата“, туку вели: „Ме болат“. О, јазик, те допре ли некој? Дали некој те повредил? Дали некој ти инјектирал? Дали некој те удрил? „Никој, но јас сум поврзан со оние членови кои се газени. Како сакате да не чувствувам болка ако не сум одделен [од целото тело]?
9 . Така, нашиот Господ Исус Христос, вознесувајќи се на небото на четириесеттиот ден, го остави Своето тело 166 за да остане овде, бидејќи виде дека многумина ќе Го почитуваат токму затоа што се вознесе на небото и виде дека нивното обожавање ќе биде бескорисно ако почнат да ги газат Неговите членови [на телото] на земјата. И за никој да не згреши и, додека ја почитуваше Главата што е на небото, да не ги гази [Неговите] нозе на земјата, Тој рече каде ќе бидат членовите на Неговото [тело]. И пред да се вознесе, ги кажа Своите последни зборови, а по овие зборови повеќе не зборуваше на земјата. Главата, подготвена да се искачи на небото, ги остави членовите [на Своето тело] на земјата и замина. И веќе нема да го најдете она што го рекол Христос на земјата; но ќе откриете дека Тој веќе зборувал од небото. Зошто [Тој требаше да зборува] од небото? Затоа што членовите на Неговото [тело] беа прегазени на земјата. И така, одозгора му рече на гонителот Саул: Савле, Савле! Зошто Ме прогонуваш? (Дела 9:4). „Веќе се воздигнав на небото, но сè уште сум на земјата; седам овде од десната страна на Отецот и таму сè уште страдам од глад, жед, талкање“.
Како го напуштил телото подготвувајќи се да се искачи на небото? Кога учениците Го прашале: Дали во ова време, Господи, му го враќаш царството на Израел? (Дела 1:6), одговори Тој, веќе на пат да замине: не е ваша работа [П. 434] знајте ги времињата што Отецот ги одредил во Негова моќ, но ќе добиете сила кога Светиот Дух ќе дојде врз вас; и вие ќе бидете мои сведоци (Дела 1:7–8). Погледнете каде го раширил Своето тело, видете каде сака да не се гази: ќе бидете Мои сведоци во Ерусалим и во цела Јудеја и Самарија, па дури и до краиштата на земјата (Дела 1:8). „Овде сум јас, се искачувам на небото, зашто се искачувам затоа што Јас сум Главата, но Моето тело е сè уште тука. Каде? Низ целата земја. Внимавајте да не го удрите, внимавајте да не му наштетите, внимавајте да не го газите. Ова се последните зборови на Христос, подготвени да се вознесат на небото.
Погледнете го опуштениот човек што лежи во кревет дома и боледува од болест, блиску до смрт, тешко дише, чија душа едвај се држи во забите 167; можеби е загрижен за нешто важно за него, нешто што многу го сака, се сеќава на тоа, ги повикува своите наследници и им вели: „Ве молам, направете го ова“. Со сила си ја држи душата за да не си замине пред да се кажат тие зборови. Кога ги изговара овие последни зборови, се откажува од душата, а трупот е однесен во гроб. Како неговите наследници се сеќаваат на последните зборови на умирачка? Како? Ако некој стане и им рече: „Не правете го ова“, што би рекле како одговор? Како да не го правам она што ми го довери татко ми кога се откажав од духот; што беше последното нешто што го слушнав со моите уши кога татко ми го напушти овој живот? Без оглед на другите зборови што ги слушнав од него, последните зборови ми се особено важни, бидејќи оттогаш не сум го видел, не сум ги слушнал неговите зборови“.
Браќа! Сфатете со христијанско срце: ако за наследниците зборовите на оној што слегува во гробот се толку слатки, толку слатки, толку значајни, колку треба да бидат значајни за наследниците на Христос Неговите последни зборови, кои не слегуваат во гробот, туку се вознесуваат на небото! На крајот на краиштата, што се однесува до тој човек што живеел и умрел, неговата душа е занесена на други места, а неговото тело е закопано на земја; [П. 436] дали тие зборови ќе се исполнат или не, не му е гајле, тој веќе е препуштен на други работи или страда за нешто: или се радува на пазувите на Авраам, или сонува капка вода во вечниот оган (сп. Лука 16,22-24). Неговиот труп почива во гробот, лишен од чувства, а сепак неговите последни зборови, кажани при смртта, се зачувани. На што да се надеваат тие што не ги чуваат последните зборови на Оној Кој седи на небото гледајќи одозгора, без разлика дали се презрени или не? Зборовите на Оној што рече: Савле, Савле! Зошто Ме прогонуваш? Зборовите на Оној кој остава до суд сè што ќе види дека членовите на Неговото [тело] трпат!
10. „Што направивме? - велат: „Ние го претрпевме прогонството и не го извршивме“. О, несреќници, вие го извршивте прогонот. Пред сè, со поделба на Црквата. Мечот на јазикот е посилен од челичниот меч.
Агара, слугата на Сара, се гордееше и беше угнетувана од нејзината љубовница поради нејзината гордост (види 1. Мој. 16:4–6). Тоа беше лекција, а не казна. Затоа, кога побегнала од љубовницата, што и рекол ангелот? Врати се кај љубовницата (1. Мој. 16:9). Па, телесна душо, ако како горд слуга си издржал некои неволји заради твојата исправка, зошто го губиш умот? Врати се кај љубовницата, одржувај мир со љубовницата. Погледнете што велат евангелијата, читаме каде е излеана Црквата. Но тие се расправаат со нас и ни велат: „Предавници“ 168. Предавници на што? Христос заповеда на Својата Црква, но вие не верувате; зошто да ти верувам кога ги клеветиш моите родители? Сакаш да ти верувам за предавниците? Прво, верувајте во Христа. На кого треба да веруваш? Христос е Бог, но ти си човек, на кого прво да веруваш? Христос ја раширил Својата Црква низ целиот свет. Ако го кажам ова, можеби ќе се презирате; но вака вели Евангелието - пазете се! Што вели Евангелието? Беше неопходно да се страда [П.
438] Христос, и да воскресне од мртвите на третиот ден, и да се проповеда покајанието и простувањето на гревовите во Негово име (Лука 24:46–47). Таму каде што има простување на гревовите, таму е Црквата. Зошто? Зашто ѝ беше речено: И ќе ти ги дадам клучевите на небесното царство: и што ќе сврзеш на земјата, ќе биде врзано и на небото, и што ќе отвориш на земјата, ќе биде разврзано и на небото (Матеј 16:19). Каде се излеа ова простување на гревовите? Во сите народи, почнувајќи од Ерусалим (Лука 24:47). Навистина, верувајте во Христа! Но бидејќи знаеш дека ако веруваш во Христа, тогаш нема да имаш што да кажеш за предавниците, па сакаш да ти верувам тебе, кои ги клеветиш моите родители, а не ти да верувам на Христа, кој дал такво предвидување 169.
Августин, Св. Трактат за евангелието по Јован 112–124 // Трактати за Првото послание на Јован. Vol. 5. Вашингтон, 1995 година. Стр. 102.
Августин, Св. Париз, 1961. (SC; том 75). Стр. 15.
Августин, Свети Трактат за Евангелието по Јован 112–124. Стр. 102.
Августин, Св. Коментар на Премиерот на С. Стр. 16.
Видете исто така: Августин, Свети Трактат за евангелието по Јован 112–124. Стр. 117.
Степанцов С. А., Фокин А. Р., Лебедев Е. Н., Двоскина Е. М., Е. Н. М. Августин Блажениот // ПЕ. 2000. T. 1. P. 98.
Августин од Нилски коњ, бл. Коментар на Јован до Партјаните 9:1.
Видете го неодамна објавениот превод на ова монументално дело на Августин: Августин од Хипо, Бл. Толкување на Евангелието по Јован: во 2 тома / превод. од лат. В.М.Тјуленева; научно издание, вовед. чл. П.К. Доброцветова. М., 2020 година.
Августин од Нилски коњ, бл. Толкување на Евангелието по Јован: во 2 тома / превод. од лат. В.М.Тјуленева; научно издание, вовед. чл. П.К. Доброцветова. T. 1. стр. 10–11.
Августин, Св. Трактат за евангелието по Јован 112–124 // Трактати за Првото послание на Јован. Vol. 5. Вашингтон, 1995 година. Стр. 98.
Августин, Св. vol. 75. Стр. 12.
Августин, Свети Трактат за Евангелието по Јован 112–124. Стр. 97.
Августин, Св. Коментар на Премиерот на С. Стр. 8.
Августин од Нилски коњ, бл. Коментар на Јован до Партијците 1:6.
Августин, Свети Трактат за Евангелието по Јован 112–124. Стр. 98.
Августин, Св. Коментар на Премиерот на С. Стр. 23.
Августин од Нилски коњ, бл. Коментар на посланието на Јован до Партијците 9, 5.
Августин, Св. Стр. 23–24. Видете исто така: Августин од Нилски коњ, бл. Коментар на Евангелието по Јован 19:7,3.
Доброцветов П.К. Блж. Августин Хипонски како егзегет и проповедник во „Коментар на евангелието по Јован“ // Августин од Хипо, Бл. Толкување на Евангелието по Јован: во 2 тома. T. 1. стр. 14–15.
Августин од Нилски коњ, бл. Коментар на Јован до Партјаните 5:2.
Августин од Нилски коњ, бл. Коментар на Јован до Партијците 10:5.
Августин од Нилски коњ, бл. Коментар на Јован до Партјаните 6:13.
Августин од Нилски коњ, бл. Коментар на Јован до Партјаните 2:14.
Августин, Свети Трактат за Евангелието по Јован 112–124. Стр. 106.
Августин од Нилски коњ, бл. Коментар на Јован до Партјаните 6:5.
Августин од Нилски коњ, бл. Коментар на Јован до Партјаните 10:8.
Токму таму. 3:5. ср. исто така: Јован Златоуст, Свети Шест зборови за свештенството 4:3, „Или не знаете дека ова Тело [Црквата] е подложно на поголеми болести и неволји од нашето тело; дали побрзо се оштетува и побавно заздравува?“
Августин од Нилски коњ, бл. Коментар на Јован до Партјаните 3:4.
Августин од Нилски коњ, бл. Коментар на Јован до Партијците 6:10.
Токму таму. 2:2. За ова, видете исто така: Доброцветов П.К. Невестата на младоженецот во параболата за десетте девици (Матеј 25:1–13) според светоотечки толкувања // Таблици. 2019. Бр 18. стр 128–145.
Августин од Нилски коњ, бл. Коментар на Јован до Партијците 2:1.
Токму таму. 6:11. Споредба на вистинските верни и безвредни христијани со жито и плева, види: Августин Хипонски, бл. На обуката на катихумените 8, 22, 24, 34, 38.
Августин од Нилски коњ, бл. Коментар на Јован до Партијците 1:3.
Августин од Нилски коњ, бл. Коментар на Јован до Партијците 2:3.
Августин од Нилски коњ, бл. Коментар на Јован до Партјаните 3:5.
Августин, Свети Трактат за Евангелието по Јован 112–124. Стр. 111.
За ова видете: Доброцветов П.К. Блж. Августин Хипонски како егзегет и проповедник во неговиот Коментар на евангелието по Јован. стр. 23–24.
Августин од Нилски коњ, бл. Коментар на Јован до Партијците 7:6.
Августин од Нилски коњ, бл. Коментар на Јован до Партјаните 10:2.
Августин од Нилски коњ, бл. Коментар на Јован до Партјаните 8:9.
Августин од Нилски коњ, бл. Коментар на Јован до Партјаните 5:12.
Августин од Нилски коњ, бл. Коментар на Јован до Партијците 7:10.
Августин од Нилски коњ, бл. Коментар на Јован до Партјаните 4:6.
Публикација: Августин, Св. Париз, 1961. (SC; том 75), од кој е направен преводот, е форматиран како двојазичен, а латинскиот текст е објавен на парни страници.
Лит.: ...за секој кој има здраво непце на срцето, преку кое го јаде лебот Божји. – Еве и дополнителни белешки. превод
Односно следење на системот на слики на блж. Августин, „ќе долее масло на огнот“.
Не е сосема јасно што точно е значењето на блж во овој случај. Августин во неговите зборови: ut... non est calcibus persequamur. Буквално ова може да се преведе вака: „за да не ги возиме со нозе“. Сосема е можно дека бл. Августин навестува дека деновите на сеќавање на мачениците се претвораат во бучни празници. Конкретно, во „Толкувањето на псалмите“ од Бл. Августин пишува дека непријателите на мачениците, не можејќи да ги гонат со оружје, ги гонат преку нивната нескротливост (eos sua luxuria persequuntur) и во деновите на почитување на мачениците тие не се радуваат (non exultare), туку се потсмеваат (insultare), т.е. на псалмите 69:2).
Тоа е, адресатите на апликацијата. Јован, и пошироко – Христови исповедници.
Односно Словото и Црквата, Телото Христово.
Тоа е, преобратеници, неофити.
Односно оние кои се веќе одамна крстени.
Лит.: тајните на светите тајни (mysteriorum secreta).
Лит.: повраќаше, повраќаше, т.е., откако прифати и помина низ себе, на сите им ги откри Божествените тајни.
Латинскиот текст го користи зборот praepositi, кој обично означува игумени. Но, во овој случај, блж. Августин се однесува на луѓе на лидерски позиции во христијанските заедници.
И во латинскиот текст на посланието на свети Јован, и Бл. Августин ја користи истата придавка vetus („антички“, „изнемоштен“).
Во еден цитат од Посланието на свети Павле го користи истиот глагол (non uror = „не би изгорел“) како и во псалмот (sol non uret = „сонцето нема да изгори“). Односно, фразата од псалмот може да се преведе вака: „Кој е искушуван, за кого не би бил изгорен?
Во овој случај, блж. Августин веќе се свртува, како да беше, кон донатистите.
Блж. Августин алудира на својата проповед за Евангелието по Јован, која очигледно ја одржал непосредно пред сегашната проповед и во која разговарал за каменот што излегол од планината од пророштвото на Даниел. Спореди: Августин од Нилски коњ, бл. Коментар на Јован 4:4.
Лит.: на третата месечина. Станува збор за појава на млада месечина, која станува видлива на третиот ден по младата месечина, односно по спојувањето (спојот) на Месечината и Сонцето.
Оваа планина, која очигледно се наоѓала недалеку од Хипо, ја споменува само бл. Августин.
Блж. Августин можеби укажува дека неодамна се присетил на оваа приказна од Евангелието по Лука додека ја читал проповедта за Евангелието по Јован. Познато е дека оваа проповед тој ја прочитал во среда од 6-та недела од Великиот пост, 26 март 413 година. Види: Августин од Нилски, Блажен. Коментар на Јован 9:4.
Лит.: ...ние во Него го немаме она што можеме да го допреме, но го имаме она што можеме да го прочитаме.
Отворено чувство во нив, т.е. отворени уши со кои се слуша Светото писмо.
Лит.: во четвртата сабота (quarta sabbati), односно четвртиот ден по саботата. Значи се работи за животната средина.
Во латинскиот текст, именката principium значи и „почеток“ и „примат“ (од princeps - глава, владетел). Токму оваа последна семантичка конотација се однесува на карактеризацијата на таткото.
Во латинскиот превод на посланието на свети Јован, кој го користел блажениот. Августин, во овој стих глаголот се уште е во сегашно време (scribo). Во Вулгата овој дел од стихот — Scribo vobis, patres, quia cognovistis eum qui a principio est — е отсутен, како што е случај и во некои грчки верзии на Посланието. Како што гледате, што следуваат зборовите: Ви пишувам, отци - објаснувањето во латинскиот превод на Посланието целосно ја повторува фразата од стих 13, на што блажениот привлекува внимание. Августин.
Крајот на фразата недостасува не само во грчките текстови од кои е направен синодалниот превод, туку и во Вулгата. Фразата од Првото послание на свети Јован со овој крај се среќава кај свети Кипријан Картагински во неговиот есеј „Сведоштво против Евреите до Квирин“ (3, 11).
Во овој случај, блж. Августин користи епитет што се наоѓа во латинскиот превод на Откровението на Свети Јован Евангелист: Rex saeculorum (Отк. 15:3).
Во овој случај, преводот е даден според неговото значење. Блж. Августин ја користи фразата contraria arte, која буквално може да се преведе како „спротивна уметност“, што значи дека како што некогаш мажот бил поразен од змија преку жена која го убедила мажот да ја прекрши заповедта, така и змијата сега, како резултат на „обратно дејство“, е поразена преку жените кои им ја откриле на мажите тајната на воскресението на Господ.
Односно, само Христовата човечност разбира, без да ја разбере Неговата Божествена природа.
Блж. Августин произлегува од идеите на Хипократ за четири сокови, или течности, присутни во човечкото тело (крв, жолчка, црна жолчка и слуз), од кои доминацијата на еден во телото го одредува темпераментот на човекот.
Блж. Августин го користи псалмот на следниов начин: Incipite Domino in confessione, додека во Вулгата звучи вака: Praecinite Domino in confessione („Пеј му на Господа во исповед“).
Лит.: Почнавте да не го браните својот грев.
Оригиналниот латински, се разбира, зборува за два слога, бидејќи се користи зборот Deus.
Лит.: има знак (characterem impositum habet). Блж. Августин доста често, зборувајќи за Крштевањето, ја користи метафората лик или лик imperatoris, што значи одреден симбол на припадност на царот (лик - марка, знак). Факт е дека во Римската империја постоеле два начини да се идентификуваат воините. Војникот носел значка (signaculum) на синџир околу вратот и, по правило, на задниот дел од десната рака знак (лик) во форма на тетоважа, која тешко се отстранувала; па по овој знак лесно може да се препознае дезертер. Види, на пример: Августин од Хипо, бл. Толкување на Евангелието по Јован. VI:15; VIII:17; Тоа е тој. Говор до жителите на Цезареската црква. 2.
Сре: Блж. Августин. Толкување на Евангелието по Јован. VI:23; ЛИ: 10.
Блж. Во овој случај, Августин го цитира стихот 4 од Јовановото послание, иако, како што може да се види од неговите последователни зборови, тој алудира на стихот 2 од поглавјето, кој по значење, но не и по буква, се совпаѓа со она што го наведува во овој случај.
Види: Блж. Августин. Коментар на посланието на Јован до Партите. III: 7–9.
Блж. Августин, цитирајќи го погоре стихот од четвртата глава на Посланието: „Секој дух што негира дека Исус Христос ...“, го користи глаголот негат („негира“). На почетокот на овој пасус, тој цитира во поинаква верзија, заменувајќи го глаголот negat со solvit („уништува“, „солзи“, „уништува“, „отфрла“), поради што му требаше такво појаснување.
Латинската верзија на овој стих го користи истиот глаголски решавач како во стихот што го отвора овој пасус, односно буквално треба да се преведе: „кој отфрла една од заповедите“.
Во својата „Исповед“ Блажени. Августин детално го раскажува патот што го поминал во потрага по одговор на прашањето како да го согледа Бог, како ги напуштил залудните обиди физички да го замисли Бог. Види: Блж. Августин. Исповед. VII, 1, 1.
Блж. Августин алудира на практиката позната на неговите слушатели за поставување на гранични знаци со името на сопственикот (titulus) во големите земјишни поседи (малите сопственици ги премерувале нивните земјишта, но на никаков начин не ја одредувале сопствената територија со нивните имиња). Зборувајќи за „титули“, бле. Во овој случај, Августин се осврнува на имињата на крстителите, на чиишто личности изгубените верници им придавале големо значење, верувајќи дека делотворноста на самата Света Тајна е поврзана токму со праведноста на крстителот. Мора да се запомни дека вистинската проповед на блажениот. Августин читал во периодот на неговата активна полемика со донатистите и во овој случај се обидува да ги убеди парохијаните дека Светата Тајна Крштение не ја врши личност, туку Светиот Дух, затоа сите аргументи на донатистите за потребата од повторно крштевање се резултат на нивното погрешно разбирање на суштината на самата Тајна. Во проповедите проповедани во истата година со сегашната беседа, Бл. Августин постојано се осврнувал на ова прашање, вклучувајќи и велејќи дека нема крштевање на Петар, нема крштевање на Вартоломеј, нема крштевање на Павле итн.
за ова: Блж. Августин. Толкување на Евангелието по Јован. V: 7.
Односно дека не треба да се дава милостина пред луѓе. – Пер.
Во рускиот превод на Стариот завет - Савле. – Пер.
Во овој пасус, блж. Августин зборува за разликата помеѓу два збора кои имаат слично значење - dilecio и amor, разбирање со првата љубов главно во духовна смисла, а со втората, попрво, љубов во телесна смисла. Но, и покрај различните нијанси на значење, овие зборови можат да се користат како еднакви по значење, како во цитатот од Евангелието по Јован даден во овој случај, каде што е употребен глаголот амас. Буквално оваа фраза може да се преведе: „Петар, жеден ли си за мене?“ – Пер.
Односно, средбата со лавот и стравот од него нема да ја смири гордоста. – Пер.
Како што можете да видите, мила. Августин мораше да застане некое време во читањето на проповедите за Првото послание на апостол Јован. Најверојатно, овој дел од проповедта е одржан по празникот Вознесение Господово.
Блж. Августин значи дувачки инструмент - тибија - со двојна трска (Грците го нарекувале "aulos"). Овој инструмент често може да се види во делата на античката ликовна уметност во рацете на актерите.
Анализирајќи две изјави по ред, апостол Јован и псалмистот Давид, Блажени. Августин во овој случај се свртува кон Јован, наведувајќи ги неговите сопствени зборови. Малку подолу ќе му ги сврти зборовите на Давид.
Блж. Августин во овој случај полемизира со фиктивен соговорник, чиј пример е даден во 1. Јованово 4:20.
Буквално: „според Него“, односно „по пат“.
Односно, тоа е љубов кон Отецот, Синот, братот, а едното не постои без другото.
Во латинскиот превод и на псалмот и на Посланието до Тимотеј се употребува истиот збор финис, затоа овој цитат даден од Бл. Августин е сосема соодветен и му помага да продолжи со дискусијата за значењето на она што го кажал пророкот Давид. Именката финис може да се преведе на руски, фокусирајќи се на општото значење на одредена фраза, и како „граница“ („крај“) и како „цел“. Низ целиот овој пасус, Бл. Августин зборува за финис, но ние нудиме опција за превод што изгледа посоодветна во одреден случај.
Многу псалми во Вулгата го имаат овој почеток: In finem, in carminibus. Псалм Давид („До крајот, во песните. Псалм Давидови“), или In finem. Псалм Давид („До крајот. Давидовиот Псалм“).
Блж. Августин сè уште го користи зборот финис, што буквално значи „да не ти биде крајот ова“.
Блж. Августин уште еднаш алудира на донатистите кои се отцепиле од Католичката црква.
Блж. Августин, врз основа на идејата дека човечката душа го напушта телото преку устата, во овој случај ја покажува состојбата на пациентот кога неговата душа треба да го напушти телото и сè уште се држи во забите.
Во текстот е употребен терминот преданик, кој го користеле донатистите во однос на оние свештеници кои за време на Големиот прогон на Црквата (303–313) им дале (традо - предавам, давам) на властите примероци од Светото писмо за палење.
Со ова завршува проповедта на блажениот. Августин, посветен на толкувањето на Првото послание на апостол Јован. Текстот очигледно остана недовршен. За тоа сведочи не само фактот што голем дел од петтото поглавје остана недискутирано додека претходните поглавја се толкуваа стих по стих, туку и отсуството на реторички заклучок за сугерирање на заклучоци.