Книга третья
Машински превод од оригиналот · Прикажи оригинал
Cum Deum Scriptura dicit sine adiectione Patris aut Filii, interdum Filium designari / Кога Светото писмо вели „Бог“ без додавање „Татко“ или „Син“, понекогаш се однесува на Синот
Quia secundum carnem „factus“ legitur Dei Filius, non secundum diuinam generationem / Дека Синот Божји стана по тело, а не по божествено раѓање
De eo quod scriptum est: „Post me uenit uir, qui ante me factus est“ / За зборовите на Светото писмо: „По мене доаѓа човек, кој стана пред мене“
„Dominus creauit me“ secundum camem dictum / Зборовите „Господ ме создаде“ се кажуваат за телото
De uno eodemque regno Patris et Fili / Дека Царството на Отецот и Синот е едно и исто
De unitate maistatis / За единството на величината
Quod unius sit Filius cum Patre substantiae / Дека Таткото и Синот имаат една суштина
Третата книга од трактатот, како и четвртата и петтата, е одговор на говорот на аријанскиот епископ Паладиј од Ратиар против првите две книги од „За верата“, види: Вовед. сре: епист. 32.
Види: фид. 1. 46-47. Овие референци на митологијата предизвикаа протест од Паладиј Ратиар, види: Markschies. S. 356, Anm. 222.
Цитат од песната на Арат „Привиденија“ (IV век п.н.е.).
Види: Броеви 13:34; Јов 26:5; 2. Самоилова 5:18.
Види: Иса.43:20, 13:21; Ер.27:39.
Сре: 1. Мој.11:9. Види: бр. 34. 128; Исак 6,54; експл. п.с. 12, 1. 22; 35,23.
Види: Хомер, Од. 12. 153–200. За сирените, видете исто така: објаснување. п.с. 12, 43. 75. За ова: Назаро А.В. Simbologia e poesia dell'acqua e del mare во Ambrogio di Milano. Стр. 50–51.
Види: Матеј 4:2, 26:37–38; Јован 11:35.
Сре: Пс.17:15; Матеј 27:50-51.
Спореди: Дидим слепиот, трин. 3.16.
Не зборуваме за смртта на душата, туку за губењето на нејзиниот вистински живот во Бога (свети Амвросиј пишува повеќе за ова во трактатот „За доброто на смртта“: Свети Амвросиј Милански. Собрани дела. Т. 3. М., 2013. стр. 127–211), види: Морескини. R. 202–203, не. 2.
Уриел е спомнат во 4-та книга Езра, која свети Амвросиј ја сметал за канонска (види: бон. морт. 10.45), види: Морескини. R. 203, не. 3.
Види: 1. Тимотеј 6:15–16; Јован 17:3.
Види: Јован 16:32, 8:16, 29.
Спореди: Еф.1:21; Кол. 1:16.
Спореди: Атанасиј Александриски, стр. аријан. 1. 63-64; 2.13.
Според Фалер, свети Амвросиј овде го имитира говорот на Цицерон (caecin. 23.65), види и: експ. п.с. 118, 22.10.
Блж. Августин пишува дека свети Амвросиј често ги повторувал овие зборови во своите проповеди, види: конф. 6. 4. 6.
ср. поставување на интерпункциски знаци во синодот, превод, каде што зборовите „во Него“ се однесуваат на следната фраза. Свети Амвросиј ја следи егзегетичката традиција на отците на Првиот вселенски собор, види: Морескини. R. 213, не. 1.
Види: Атанасиј Александриски, стр. аријан. 2. 18; Григориј Богослов, орат. 30,2; Григориј Ниски, аду. Еун. 3. I. 15; Епифаниј Саламински, апостол. 43. Блж. Јероним Стридонски поинаку го објаснува овој стих (види: епист. 140.5); види: Морескини. R. 215, не. 1.
Нема текст за фуснота. Кор.
Според Фалер, овие зборови потсетуваат на редови од химната Te Deum, види: Фалер. R. 131.
сре: Дан.3:27; Ос.14:10.
Втората половина од редот се среќава кај некои антички латински автори, види: Novum Testamentum Graece / Ед. К. Аланд и сор. 26 Ауфл. Штутгарт, 1988 година.
Односно, за спас на луѓето, сп.: Атанасиј Александриски, стр. аријан. 2,56; види исто така: Морескини. R. 221–223, не. 2, 3. Целиот овој параграф е цитиран на Константинополскиот собор во 553 година, види: Шварц. IV. 2. Р. 83, 24.
Спореди: Атанасиј Александриски, стр. аријан. 2.60.
Види: Атанасиј Александриски, стр. аријан. 3,35; епист. ad er. 17.
За црквата - невестата Христова свети Амвросиј детално зборува во својот трактат „За Исак или душата“, види: Свети Амвросиј Милански. Колекциони креации. T. 3. M. 2013. стр. 30–123.
За влијанието на Ориген, види: Морескини. R. 229, не. 6.
Види: фид. 1. 96–99; спир.с. 2.51.
Спореди: Атанасиј Александриски, стр. аријан. 2. 9.
Види: Излез 30:10; Евреите 9:25.
Види: Евр.9:12, 13, 24, 28, 10:14.
Видете: мист. 8. 45-46; сакр. 4. 3. 10–12. За сликата на Мелхиседек, видете: Барди Г. 1926. 35. Стр. 496–509; 1927. 36. Стр. 25–45; Simon M. Melchisédec dans la potémique entre Juifs et Chrtiens et dans la légende // Revue d’Histoire et de Philosophic Religieuses. 1937. 17. Стр. 58–93.
Мелхиседек е царот на Салем, односно „светот“.
Деталното разгледување на подредената положба на ангелите беше одговор на Аријанските споредби на природата на Синот Божји со ангелската природа, види: Морескини. R. 243, не. 3.
Види: Евр.1:3; Кол. 1:15; Прет.7:26.
Дискусијата за суштината зазема големо место во трактатот, бидејќи на соборот на Аримин во 359 година, овој термин и неговите деривати биле забранети за да не предизвикаат спорови меѓу Никејците и нивните противници, види: Морескини. R. 243–245, не. 2.
Сре: Кол.1:17. Видете исто така: симбол. Никаен. 11.
Омејците негирале дека термините ὑπόστασις и οὐσία биле користени во Светото Писмо, па свети Амвросиј бара да најде теолошки контекст во сите употреби на овие зборови во Светото писмо, види: Морескини. R. 245, не. 3.
Види: Захарија 6:1. Зборот „бакар“ се користи во Светото писмо во преносна смисла како „горди, непопустливи“, сп.: 5. Мој. 28:23; Иса.48:4.
Види: Simonetti M. La crisi ariana nel IVsecolo. 89-90, 159-160 стр.
Ἄρτον τὸν ἐπιούσιον (Господовата молитва), види: Матеј 6:11; Лука 11:3; сакр. 5. 24–26; Ориген, орат. 27.9.
Вие ќе бидете Мој избран народ (Излез 19:5).
Види: Markschies Ch. Дали беше бедеутет οὐσία? Zwei Antworten bei Origene und Ambrosius und deren Bedeutung für ihre Bibelerklärung und Theologie // Ориген – Вир еклисијастикус. Симпозиум за H.J. Vogt. Бон, 1995, стр. 59–82.
Станува збор за изјавата на верата од отците на Првиот вселенски собор, види: Замолкни. R. 153.
Свети Амвросиј се однесува на сирмската формула од 22 мај 359 година, види: Морескини. R. 251–252, не. 1.
Зборовите на Валенс до епископите собрани во Римини, види: Хилари Пиктавија, о. историја. 10.3; Сулпициј Север, хрон. 2,44; види: Markschis. S. 451, Anm. 330.
Види: Атанасиј Александриски, синод. 17,3; декрет. 6.2; Со. аријан. 1,9; а исто така: Фалер. R. 154.
Види: Ариј, епист. реклама Еузеб. Никомед. 4; Евсебиј Кесариски, епист. ad Euphrationem 3, види: Фалер. Стр. 155; Морескини. Стр. 253, не. 4.