Свети Јован Златоуст за христијанската љубов

Содржина Предговор Божествена љубов кон човекот Божја заповед за потребата да се сака Бог и луѓето во прашањето на спасението Својства и манифестации на љубовта во човечкиот живот (вклучително и кон непријателите). Расте во љубовта Љубовта на христијаните и омразата на светот Во текот на историјата на христијанската црква, светите отци постојано ја проучувале и експериментално ја сфаќале главната заповед на Господ Исус Христос: ... љубете се еден со друг; како што јас ве сакав вас, така и вие да се сакате еден со друг (Јован 13:34). Оваа заповед стана камен-темелник на целото учење на нашиот Спасител, а исто така стана составен дел на заповедта за неопходноста од љубов кон твојот Создател: ... сакај го Господа, твојот Бог со сето свое срце и со сета своја душа, и со сиот свој ум и со сета своја сила - ова е првата заповед! (Марко 12:30) Така, светите отци на православието секогаш се труделе во себе да го разгорат токму чувството на љубов кон Бога, Неговото создание, а особено кон човекот, како круна на Божјото создание. Еден од светите отци од раната фаза на христијанството, кој многу зборувал и пишувал за христијанската љубов, е свети Јован Златоуст. Свети Јован Златоуст навистина се покажал како складиште на христијанската мудрост, која се изразувала во огромен број негови зборови, учења, проповеди и разни богословски трудови кои останале до денес. Свети Јован Златоуст, како епископ на Константинопол, постојано го поучувал своето стадо за сите христијански прашања. Во однос на темата за христијанското поимање на љубовта, свети Јован Златоуст ни остави многу свои размислувања и поуки по ова прашање. Дискутирајќи за христијанската љубов, свети Јован Златоуст ги опфаќа сите можни аспекти на манифестирањето на ова чувство и ни дава објаснувања како да се однесуваме во дадена ситуација. Така, на пример, размислувајќи за љубовта Господова кон нас, свети Јован пишува: „Забележете ја љубовта на Господа кон човештвото, како Тој никого не презира, туку дали е роб или роб, Тој ја покажува Својата промисла над сите, гледајќи не на разликата во титулите, туку на расположението на душата“. Св. Јован Златоуст, како и сите православни отци, секогаш го потсетувал своето стадо на неизмерната љубов Господова кон Неговото создание. Тој, исто така, напишал за неопходноста од нашата љубов кон Бога, како природно чувство што го доживува создавањето кон својот Творец: „Кој не Ме љуби, не ги пази Моите зборови; словото што го слушате не е Мое, туку на Отецот што Ме испрати (Јован 14:24). тогаш, очигледно, кој им се покорува веќе не го љуби не само Синот, туку и Таткото“. На друго место: „Благодарен роб треба да му се заблагодари на својот Господ не само кога ужива во безгрижен живот, туку да го покажува истото самозадоволство во непријатни околности“. Но, говорејќи за христијанската љубов, свети Јован Златоуст секогаш потсетувал дека секој верник мора да го стекне ова чувство во своето срце и душа: „... ако поминеш покрај братот без сочувство и милосрдие, тогаш можеби кога самиот ќе паднеш, на ист начин ќе помине покрај тебе друг. Ако не сакате да останете без внимание кога ќе паднете, тогаш не занемарувајте ги паднатите, туку покажете им на сите љубов, а можноста да го спасите вашиот брат сметајте ја како најголемо добро. Во ништо не може да има нешто како доблест како во ова прашање“. Така, мора да се признае дека свети Јован Златоуст бил еден од столбовите на православниот подвиг и оставил за сите свои потомци неисцрпна залиха на христијанска мудрост, вкл. и во откривањето на доктрината за христијанската љубов. Оваа книга е збирка изреки на свети Јован Златоуст за христијанската љубов и нејзините различни манифестации. Ова дело несомнено ќе биде интересно и корисно, бидејќи ги открива размислувањата на еден од најголемите христијански подвижници за прашањето на христијанското разбирање на љубовта. Божествена љубов кон човекот ...блажениот Давид, кој живееше во градот, владееше со царството и беше оптоварен со безброј грижи, беше прегрнат од Христовата љубов посилна од оние што живееја во пустините. (6, стр. 135) ...ако ги подигнеш очите на тага, тогаш Спасителот уште сега ќе го победи пламенот, ќе изгорат оние што ќе те фрлат во оган, а среде пештерата ќе ти испрати облак и роса и рикачки дух (Дан. 3,50), за огнот да не допре до твоите мисли или совест; само не се палете. (2, стр. 78–79) Подарувајќи му безброј благослови на човекот, Тој [Бог – С.М.] го направи ова мало и слабо суштество да владее над толку многу созданија, правејќи го на земјата ист како и Самиот на небото. Зашто зборовите: Да направиме човек по Наш лик и подобие (1. Мој. 1:26) не значат ништо повеќе од тоа дека на човекот му е дадена власт над земните работи. Откако го создал и го поставил во таква чест, Бог му го доделил, како крал, кралското, најубавото место на земјата за престој - рајот. Освен тоа, сакајќи на друг начин да му покаже колку е повисок од другите суштества, Бог му ги носи сите животни и му заповеда да им ги даде сите имиња... (7, стр. 143). Еден ден стотникот дојде кај Исус и рече: Господи! мојот слуга лежи дома во релаксација и сурово страда. Што е со Христос? Ќе дојдам, рече Тој, и ќе го излечам (Матеј 8:6–7). Стотникот не се осмели да го одведе Докторот во неговата куќа; но самиот Обезбедувач и Љубител на човештвото вети дека ќе оди кај него за да ни даде можност и причина да ни ја покаже својата доблест; зашто Христос, знаејќи што сакаше да каже стотникот, вети дека ќе дојде за да ја запознаете побожноста на овој човек. (31, стр. 356) Кога се создаде целиот овој свет и се уреди сè што е потребно за наше уживање и користење, тогаш Бог го создаде човекот, за кого го создаде светот. (12, стр. 213) Забележете... величината на Него [Господ Исус Христос - С.М. ] се грижи за нас. Обраќајќи им се на оние кои примаат круни, Тој вели: Дојдете, благословени од Мојот Отец, наследете го Царството подготвено за вас од создавањето на светот; а на осудените на казна не им рече: Одете од Мене, проколнати, во вечниот оган што ви е приготвен, туку: подготвен за ѓаволот (види Мт. 25:34, 41). Јас го подготвив Царството за луѓето, вели Тој, но ја подготвив Геена не за луѓето, туку за ѓаволот и неговите ангели; ако водевте таков живот што станавте достојни за казна и мачење, тогаш мора да се обвинувате себеси за ова. (29, стр. 342) ...Христос не е измамник, туку Спасител, Добротвор, Обезбедувач и Директор на нашиот живот. (38, стр. 405) Ако... луѓето се толку љубезни и ги поддржуваат своите слуги, тогаш има многу повеќе бесконечна Добрина, односно Бог. (4, стр. 119) ...Тој [Господ Исус Христос - С.М.] направи многу... за да ги научи луѓето на смирение, слушајте за ова понатаму. Истури вода во мијалникот и не само тоа, се завитка и во крпа, спуштајќи се до крајно понижување; потоа почна да им ги мие нозете на учениците и заедно со учениците му ги изми нозете на предавникот. (30, стр. 349) ...кога Бог ќе го утеши и ќе го допре нашето срце, тогаш сега ќе бега сета сатанска тага. Затоа ни се опишани падовите на праведниците, така што од нив најголема корист ќе добијат и добродетелите и грешниците... Кога некој ќе нè теши во тага, ние, очигледно, некое време се тешиме, но потоа повторно запаѓаме во истата тага. И кога Бог со пример ги поучува другите кои згрешиле и се покајале и се спасени, тогаш ни ја разјаснува Својата добрина, за да не се сомневаме во нашето спасение, добивајќи вистинска и сигурна утеха. (41, стр. 662) Ништо не му угодува на Бога како милостина. Затоа свештениците, кралевите и пророците биле помазани со масло: тие го прифаќале маслото како симбол на Божјата љубов кон човештвото. Згора на тоа (со такво помазание) им беше дадено да разберат дека треба да има поголема милост кај водачот; тоа покажа дека и Духот слегува врз човекот заради милосрдието, зашто Бог се смилува на луѓето и постапува со љубов: Смилувај се на сите, што се вели, зашто можеш сè (Мудр. 11, 24). Кога ќе го видите Господ убиен и принесен, свештеникот како стои пред оваа Жртва и се моли, и сите попрскани со оваа скапоцена крв, мислите ли дека сè уште сте меѓу луѓето и стоите на земјата, но зарем веднаш не ве превезуваат на небото и, откако ги отфрливте сите телесни мисли на душата, не размислувате ли за светла душа и не размислувате за неговата светла душа? О, чудо, ох, Божја љубов кон човештвото! Оној што седи на тага со Отецот во овој час, е прегрнат од рацете на сите и дозволува секого да го допре и да го сфати. (17, стр. 269) ...Јас... го наоѓам првиот и најголемиот доказ за големата Божествена грижа; зашто во случај на ненадејно спојување на... несреќи, да не паднеш во очај од тага и да не ја изгубиш природната состојба на својот ум - ова не беше прашање на човечка помош, туку на семоќната десница, на тој Разум што е без број, на таа Мудрост што е неистражлива, на Таткото на богатствата и Бог на секоја утеха. Зашто Тој рани, вели (пророкот), и ќе не исцели, нè удри и ќе ни ги врзе раните (Ос. 6:1-2). (13, стр. 246) ...Тој [Господ Исус Христос - С.М.] воскреснуваше мртви, исцелуваше слепи и истеруваше демони... Тој вети Царство и неискажливи благослови... (33, стр. 364) Ако... ние, гледајќи како луѓето се грижат за нашите слуги или стада, ја прифатиме таквата грижа како знак на нивната љубов кон нас, иако сето тоа е купено за пари, тогаш Оној што го стекнал ова стадо за себе не со пари или нешто друго, туку со своја смрт, и наместо цената, кој ја дал својата крв за тоа, со каков дар ќе ги награди оние што го пастиле? Затоа, кога ученикот одговорил: Господи! Знаеш дека те сакам (Јован 21:17) и го повикав Најљубениот како сведок на мојата љубов, тогаш Спасителот не застана тука, туку го посочи самиот знак на љубовта. Зашто, Тој тогаш не сакаше да покаже колку го сака Петар - тоа веќе ни беше познато од многу нешта - туку колку Самиот ја сакаше Својата Црква и се удостои да го поучи и Петар и сите нас, за и ние многу да се грижиме за тоа. (16, стр. 263) ...погледнете како Тој [Господ Исус Христос - С.М.] е наклонет кон милосрдието: кога сè уште немаше подвижници, круните веќе беа подготвени, наградите беа веќе подготвени однапред. Наследете го, вели Тој, Царството подготвено за вас од создавањето на светот (Матеј 25:34). (29, стр. 342) ...моли се на Оној што ги исцелува скршените, кој дава долготрпеливост на слабо срце, Кој ги издигнува сиромашните од земјата, за да Он [Бог - С. како од кој возвишен врв, ја покажува сета суета и измама на реалниот живот. (6, стр. 134) ...ако Тој [Господ Исус Христос - С.М.] дошол да служи и да поучува на смирение, тогаш немојте да се срамите или чудите кога ќе го видите како прави и кажува работи карактеристични за слугите. И многу од Неговите молитви изврши со иста намера. Тие дојдоа кај Него и рекоа: Господи! научи нѐ да се молиме, исто како што Јован ги поучил своите ученици (Лука 11:1). Што, кажи ми, требаше да направи? Зарем не треба да ги научиме да се молат? Но, Тој дојде за таа цел, да ги научи сите на мудрост. Дали требаше да го научам? Во овој случај, Тој требаше да се моли. (30, стр. 350) Петар трипати негирал откако учествувал во светите тајни, но се поправал со солзи. Павле беше прогонител, богохулник и престапник, тој го прогонуваше не само Распнатиот [Господ Исус Христос - С.М.], туку и сите Негови следбеници; но тој се покаја и стана апостол. Бог бара од нас само мала причина и ни дава простување на многу гревови. (39, стр. 652) ...гледајќи во Ерусалим, кој паднал до екстремен степен на уништување и кој повеќе немал можност да стане од болест, Тој [Господ Исус Христос - С.М.] почнал да плаче (види Лука 19:41); и во Бетсаида Тој повеќе не даваше никакви опомени или знаци, туку само изрази жалење, постојано повторувајќи им тешко на овие градови, како што правиме со оние што умираат (види Лука 10:13). (11, стр. 196) ...Господ кој дошол ќе им даде простување на гревовите на сите, а тоа... го предвидел пророкот со зборовите: ќе им ги простам беззаконието и нема повеќе да се сеќавам на нивните гревови (Ерем. 31:34). Што може да биде појасно од ова? Со таквите предвидувања тој го објави повикувањето на незнабошците, супериорноста на Новиот завет над Стариот, леснотијата на преобраќањето и даровите исполнети со благодат што ги добиваат верниците преку крштевањето. (33, стр. 372) ...Бог, штом го создаде човекот, веднаш го даде во рацете на функцијата, му го довери својот спас, како нежна мајка и најдобар ментор. (42, стр. 666) ...така Евреите да не им припишуваат ниту еден настан на идолите, туку да веруваат дека од Бога секогаш им се испраќале казни и благослови - некои за нивните гревови, а тие, од Божјата љубов кон човештвото, пророците однапред ги предвиделе за иднината. (38, стр. 406) Ѓаволот е зло за себе, не за нас; Ние, ако сакаме, преку него можеме да стекнеме многу добри работи, се разбира, против неговата волја и желба; Тука се открива посебното чудо и супериорност на Божјата љубов кон човештвото. (7, стр. 146) Павле... сакајќи да ни всади нешто корисно, ни дава примери на доблест одозгора: на пример, постојано давајќи совети за љубовта и сакајќи да ги придобие своите ученици за взаемна љубов, го наведува Христос како пример и вели: мажи, сакајте ги своите жени, како што Христос ја засака Црквата (Еф. 5,25). Исто така, кога зборува за милосрдието, тој го прави истото: ја знаете, вели тој, благодатта на нашиот Господ Исус Христос, дека, иако беше богат, заради вас стана сиромашен, за да се збогатите и вие преку Неговата сиромаштија (2. Кор. 8,9). Значењето на неговите зборови е следново: како што вашиот Господар осиромаши, облечен во тело, така и вие осиромашувате со пари; и како што осиромашувањето на славата воопшто не му наштети, така и осиромашувањето на парите не може да ви наштети, туку ќе ви донесе големо богатство. Исто така, за смирението на умот, зборувајќи со Филипјаните, го наведува Христос како пример и велејќи: во понизност на умот, сметајте се едни со други подобри од себе, додава: зашто нека биде во вас овој ум, кој беше во Христа Исуса. Тој, бидејќи бил во Божја форма, не го сметал грабежот за еднаков со Бога, туку се направил без углед, земајќи облик на слуга (Фил. 2:3, 5-7). (30, стр. 353) Да не очајуваме, туку имајќи добри надежи за Господа и размислувајќи за бездната на Неговата љубов кон човештвото, истерувајќи го секое зло од нашата совест, со голема ревност и надеж, да земеме доблест и да покажеме најдлабоко покајание, така што, откако ги положивме сите наши гревови овде, смело да застанеме пред Христос и да го примиме царот на сите нас. благодатта и љубовта кон човештвото на нашиот Господ Исус Христос... (39, стр. 653) ...не моите зборови, туку Самиот Господ, Кој треба да дава... добри работи: барајте, вели Тој, Царството Божјо, и сето тоа ќе ви се додаде (Матеј 6:33). Што може да се спореди со оваа чест? Грижете се, вели Он, за духовните работи, а сè што е твое оставете Мене. Исто како да се грижи за куќата татко кој сака деца, управувајќи со слугите и сè друго, и го советуваше својот син да се занимава само со мудрост; Ова е токму она што го прави Бог. (4, стр. 119) Замислете ја љубовта на Господа кон човештвото: не ми верувате, вели Тој, сега прифатете ја казната; и кога тоа ќе го оправдам со моите постапки, тогаш ќе го прекинам гневот; Кога ќе дознаете дека сте праведно казнети, тогаш ќе ве ослободам од казна. (23, стр. 309) Бог толку многу се грижи за нашето помирување што дозволува Неговата жртва да остане несовршена и Неговата служба да биде прекината, само кога би го прекинале непријателството и гневот еден кон друг... (5, стр. 126). ... за тоа колку милосрдно и кротко Тој [Господ Исус Христос - С.М.] ќе се однесува со сите, погледнете колку јасно ... зборува пророкот. Подложен на навреда, плукање, клевета, обесчестување, камшикување и, конечно, смрт на крстот, Христос не им се одмаздуваше на оние што го правеа тоа, туку великодушно и кротко поднесуваше сè: прекорите, интригите, бесот и лудото гнев на народот и други напади; Сето тоа пророкот го искажал со зборовите: нема да скрши скршена трска и нема да изгасне чаден лен; Тој ќе го изврши судот според вистината, нема да ослабне или онесвести додека не воспостави суд на земјата, а островите ќе се надеваат на Неговиот закон (Ис. 42:3-4). (33, стр. 366) ...го имаш Господарот на сите - Бога, кој те чуваше и порано, а сега уште повеќе и со посебна грижа ќе се грижи за тебе; и Тој веќе ни покажа значителен доказ за Неговата голема промисла за вас, како што реков погоре, со тоа што ве чуваше здрави и неповредени среде таков пламен од грижи и тага и не дозволи да претрпите ништо несакано. Ако не дозволил да се случи бродолом за време на таква бура, уште повеќе ќе ви ја зачува душата за време на тишината... (13, стр. 248) А дека Јуда би бил спасен доколку останел жив, се гледа од примерот на распнувачите. Ако (Господ) ги спаси оние што Го носеа на крстот, а на самиот крст Го молеа Отецот и побараа од нив прошка за гревот, тогаш јасно е дека Тој би го примил предавникот со сета добра волја, ако овој донел соодветно покајание; но тој не можеше да го користи овој лек... (39, стр. 652) Бог, откако ја дал заповедта, покажал поголема грижа (за луѓето) отколку да не ја дал... (7, стр. 147) За да препознаете... и да се восхитувате на човекољубието Божјо, кој се задоволил со три дена покајание за толку големи беззаконија, а вие самите да не паднете во очај, дури и ако сте згрешиле безброј пати. Како што некој што е мрзлив по душа и невнимателен, иако ќе има многу време за покајание, поради мрзеливост нема да направи ништо важно и нема да се помири со Бога, така и оној што е љубезен и пламен од ревност, и кој се кае со голема ревност, може за краток миг да се искупи за многугодишните гревови. Зарем Петар не негираше три пати? Не е со заклетва по трет пат? Дали поради тоа што се плашеше од зборовите на некој безначаен слуга? Па што? Колку години му требале да се покае? Воопшто не; но истата ноќ паднал и станал, добил и рана и лек и се разболел и оздравел. Како и на кој начин? Затоа што плачеше и плачеше, или, подобро, затоа што плачеше не само, туку со голема жар и од срце; Затоа евангелистот не рекол дека само плачел, туку дека плачел горко (Матеј 26:75). А каква е силата на неговите солзи, ова не може да го опише ниту еден збор, вели; само последиците јасно покажуваат. Тој пад (на Петар) беше криминален, затоа што ниту еден грев не може да се спореди со одрекувањето (од Христа), - сепак, и по толку голем грев, (Христос) повторно го подигна на неговото поранешно достоинство и му го довери управувањето со Универзалната црква и - што е најважно - го претстави дека има повеќе љубов кон Господа од сите апостоли, затоа што рече: Јован Петар, Си! Дали ме сакаш повеќе од нив? (Јован 21:15). И ништо не може да се изедначи со таквата љубов како доблест. (42, стр. 666–667) ...ќе ги примиме... овде [земните - С.М.] и сите тамошни благослови [небесни - С.М.] за кои сите да бидеме достојни со благодатта и љубовта на нашиот Господ Исус Христос... (28, стр. 341) ...љубени, секогаш да прибегнуваме кон Бога, кој и сака и може да не избави од несреќа. Кога треба да ги молиме луѓето, треба однапред да разговараме со вратарите, да ги молиме закачалките и додворувачите и да одиме долг пат. Но Бог нема ништо слично; Може да се олесни без посредник; На молитвата се поклонува без пари, без трошоци; Доволно е само да извикаш со срцето и да солзиш, а штом ќе влезеш, веднаш ќе Го привлечеш кон себе. Згора на тоа, кога молиме човек, често се плашиме дека некој непријател, или пријател (на нашите непријатели), или противник (наш) нема да слушне за нашиот случај, или некој друг да не каже за што зборуваме и да ја искриви вистината; но кај Бог нема од што да се плашиме. Кога сакаш, вели Он, да Ме молиш, дојди кај Мене сам, без никакво сведоштво, односно повикај со срцето, без да ги мрдаш усните. Влези, вели тој, во својата соба и, затворајќи ја вратата, моли се на својот Татко, Кој е во тајност; и вашиот Татко, Кој гледа во тајност, ќе ве награди јавно (Матеј 6:6). Види, каква висока чест: кога Ме молиш, вели, никој да не види; и кога ве почитувам, го донесувам универзумот да биде сведок на овој благослов. (41, стр. 664) Погледнете каков совесен слуга е тој [Пророк Даниел – С.М.]! Откако покажа дека Евреите сè уште не страдале колку што заслужуваат преку своите гревови, и дека со своите страдања не ги искупиле своите беззаконија, тој конечно прибегнува кон Божјото сочувство и љубов кон човештвото, велејќи: И сега, Господи Боже наш, Кој го изведе својот народ од египетската земја со моќна рака и ја покажа Твојата слава како денес! Ние згрешивме и постапивме злобно (Дан.9:15). Како што си ги спасил не поради нивните добри дела, туку затоа што си ја видел (нивната) тага и неволја и го слушнал нивниот плач, така и нè ослободил од вистинските несреќи само преку Твојата љубов кон човештвото; Ние немаме друго право на спасение. (38, стр. 408) ...Бог покажува долготрпеливост... Ако човечките закони ги поштедуваат невините, тогаш зарем не е многу поверојатно, како што треба да се мисли, дека Бог ќе го зачува коренот, подготвувајќи ја за неговите плодови користа од покајанието. На крајот, обрнете внимание на придобивките од покајанието за самите грешници; Причината за Божествената милост во однос на нив е иста. Ако казната го спречи поправањето, тогаш светот конечно ќе загине и ќе биде уништен. Ако Бог побрзаше со казната, Црквата немаше да го придобие Павле, немаше да добие таков свет и голем човек. Но, Бог го толерираше неговото богохулење за да го покаже своето преобраќање. Божјата долготрпеливост го направи прогонителот проповедник, долготрпеливоста Божја го претвори волкот во пастир, Божјата долготрпеливост го претвори даночникот во евангелист, преку долготрпеливоста Божја сите бевме помилувани, сите бевме променети, сите бевме обратени. Кога ќе видите како некој што некогаш бил пијаница станал пост; кога ќе видите дека клеветникот станал теолог; кога ќе видиш како некој што некогаш ги осквернувал усните со срамни песни, сега си ја чисти душата со божествени песни, прослави го долготрпеливоста Божја, фалете го покајанието и гледајќи на таквата промена, кажете: ова е промена на десната рака на Севишниот (Пс. 77, 11). Бог е добар кон сите луѓе, но Својата долготрпеливост првенствено ја покажува на оние што грешат. (44, стр. 676) ...Давид никаде не ги спомнува своите добри дела, туку своето спасение го остава на Божјата љубов кон човештвото. (6, стр. 137) Господ, откако дошол... на земјата и го уредувал спасението на луѓето, и на оние што живееле во минатото и на оние што ќе живеат во иднината, го организирал ова спасение на различни начини. И гледајте како Тој постапува. Тој прави чуда и предвидува некои од идните далечни настани, уверувајќи ги слушателите од тоа време со современите настани за вистинитоста на идните настани, и за идните генерации правејќи веродостојни чудата што Тој ги направил во тоа време преку исполнувањето на Неговите предвидувања и со толку силни докази што влеваат вера во Неговото Царство. (33, стр. 373) ...самиот пастир [ликот Христов - С.М.] отиде и, откако ги најде овците, ги донесе и се радуваше на неа повеќе отколку на сите што се вратија безбедно. Погледнете и како го врати: не го возеше со камшик, туку, ставајќи го на раменици, го донесе и пак го соедини со стадото. Значи, знаејќи дека (Бог) не само што не се одвраќа од оние што преобратуваат, туку и не ги прифаќа полошо од добродетелите; што не само што не подлежи на казна, туку и Самиот оди да ги бара изгубените и откако ги нашол, се радува (на нив) повеќе отколку на оние што биле безбедни. Да не очајуваме за гревовите, ниту претерано да се надеваме на добри дела, туку да живееме добродетелно, да се плашиме да не паднеме од прекумерна надеж и кога ќе грешиме, ќе почнеме да се каеме. (39, стр. 653) ...според Светото Писмо, Бог има дури и крилја; зашто пророкот вели: скриј ме во сенката на Твоите крилја (Пс. 16, 8); но од ова нема да заклучиме дека ова духовно и бесмртно Битие има крилја. Ако ова не може да се каже за луѓето, тогаш уште повеќе за непропадливо, невидливо и неразбирливо Битие. Што треба да подразбираме под името крила? Помош, заштита, заштита, помош, непобедливата моќ на оваа помош. (29, стр. 341) Ако Бог ни даде еден пат на покајание, ќе баравме вака изговори: не можеме да го следиме овој пат, не можеме да се спасиме. Но, за да ви го одземе овој изговор, Тој не ви даде само еден пат, ниту два, ниту три, туку многу и различни, за преку ова мноштво да ви го олесни вознесувањето на небото. (40, стр. 658) Навистина, дури и да не ни се закануваше огнот и да не чека вечна казна, тогаш едно одвојување од кротливиот и хуман Христос, кој се предаде на смрт за нас и издржа сè за да се избави од ... маките и да нè помири со Неговиот Отец, кои беа Негови непријатели преку гревовите - само ова, дури и ако не сме биле побезказни и повечни пред нас. во државата и да ги разбуди душите и да ги располага на постојана будност. (5, стр. 133) ...крстот го избриша гревот, стана чистење на целиот свет, помирување на долгогодишното непријателство; ги отвори рајските порти, ги направи луѓето омразени (од Бога) пријатели, ја воздигна нашата природа на небо и нè седна од десната страна на престолот и ни обезбеди други безброј придобивки. Значи, поради сето ова не треба да плачеме и да жалиме, туку да се радуваме и да се радуваме. Затоа Павле вели: но јас не сакам да се пофалам освен со крстот на нашиот Господ Исус Христос (Гал.6:14). И повторно: но Бог ја докажува Својата љубов кон нас со тоа што Христос умре за нас додека ние сè уште бевме грешни (Рим. 5:8). А Јован го вели ова: зашто Бог толку го возљуби светот (Јован 3:16). Како, кажи ми? Молчејќи за сè друго, тој покажа на крстот. Зашто рече: зашто Бог толку го возљуби светот, додаде: дека го даде Својот единороден Син да биде распнат, та секој што верува во него да не загине, туку да има вечен живот (Јован 3:16). Значи... крстот е предмет на љубов и пофалба... (36, стр. 394) Зошто Бог не го поштеди Својот Единороден Син, туку Го предаде (види Рим.8:32; Јован 3:16)? За да ги помири со Себе луѓето кои биле во непријателство со Него и да ги направи посебен народ (Тит 2:14). Зошто (Божјиот Син) ја пролеа својата крв? За да ги купи оние овци што им ги доверил на Петар и на неговите наследници. Не без причина Христос рекол: Кој е верниот и разумен слуга што неговиот господар го поставил над своите слуги? (Матеј 24:45). ...зборовите имаат изглед на збунетост, но Оној што ги кажа немаше збунетост; како, кога го прашал Петар дали е сакан од нив, Тој прашал не затоа што имал потреба да ја познава љубовта на ученикот, туку за да ја покаже прекумерноста на Неговата љубов; па еве ги зборовите: кој е верниот и разумен слуга? Ова го кажа не затоа што не познава верен и мудар роб, туку сакајќи да покаже колку се ретки таквите робови и колку е важно ова управување. Погледнете каква е наградата: тој ќе го постави над целиот свој имот (Матеј 24:47). (16, стр. 263) ...Христос им извика на оние кои живееја во многу гревови: дојдете кај Мене сите што се трудите и сте обременети, и Јас ќе ве одморам (Матеј 11,28). (42, стр. 667) Господ го сака човештвото, вели [апостол Павле - С.М.], кога (Јуда) сакаше да Го предаде, плачеше по него и многупати го опоменуваше: нема ли многу повеќе да го прифати да се покае? Кога бил непоправлив, а потоа го привлекол и повикал кон Себе: нема ли многу повеќе да го привлече кон Себе оној што се исправил и го препознал неговиот грев? Затоа Тој дојде на распнувањето. (39, стр. 652) ...се случи самата вера... со Неговата [Божја - С.М.] милост. Не затоа што бев достоен, бев достоен за вера, вели тој [Апостол Павле - С.М.], туку само затоа што ми беше покажана милост; а милоста е по благодат, а не по заслуга: така што ако Бог не беше најмилостив, тогаш никогаш не би можел да станам не само апостол, туку и верен. Ја гледате ли благодарноста и скрушеното срце на робот, кој не си припишува никаква предност пред другите, туку дури и за она што го имал заедничко со своите ученици, за верата, тој вели дека тоа не е негово, туку дар на милоста и благодатта Божја... (12, стр. 226–227). Бог секаде е строг кон праведниците, но љубезен кон грешниците, и брзо се смилува, го враќа паднатиот грешник и му вели: не стануваат кога ќе паднат, и кога ќе се тргнат од патот, не се враќаат? (Ерем. 8:4). И уште нешто: зошто глупавата ќерка на Јуда се оттргна и се држеше за измама (сп. Ерем. 8,5)? И пак: обратете се кон Мене, и Јас ќе се обратам кон вас (Захарија 1:3). А на друго место Он, од Неговата голема љубов кон човештвото, со заклетва потврдува дека спасението се дава со покајание: Јас живеам, вели Господ Бог: Не ја сакам смртта на грешникот, туку грешникот да се одврати од својот пат и да живее (Езек. 33, 11). Но Бог му вели на праведниците: ако некој ја врши сета праведност и сета вистина, па се сврти и згреши, нема да се сеќавам на неговата праведност, туку ќе умрам во неговиот грев (Езек. 18:24). Каква строгост кон праведниците! Каква великодушност кон грешникот! Така Бог користи различни и разновидни средства, не менувајќи се Самиот, туку делејќи ги благодатите на Неговата добрина според нашата корист. (44, стр. 676) Тој што беше убиен (Исус Христос) те почести толку многу што те направи Негов брат и сонаследник... (34, стр. 385) ...Бог го истакна човекот... и со тоа што тој, сам од целото создание, му дал дар на говор, го почестил со спознание за Себе, му дозволил да ужива во разговорот со Себе колку што му е можно, ветил дека ќе му даде бесмртност, го исполнил со голема мудрост и му дал духовна благодат, така што изговорил некои пророштва. Бог го дал човекот со сето ова кога сè уште не било направено добро дело од негова страна. (7, стр. 143) Плачете... за вашиот грев, само плачете не едноставно и не за прикажување, туку горко, како што Петар (плачеше); Донеси потоци солзи од самите длабочини на твојата душа, за Господ, помилувајќи се, да ти прости за твојот грев. Господ ги сака луѓето; Самиот рекол: Не сакам грешникот да умре, туку грешникот да се одврати од својот пат и да живее (Езек. 33:11). Тој сака малку работа од вас, но Самиот дава големи работи; Тој очекува причина од вас да ви го даде богатството на спасението. Понудете ги вашите солзи, и Тој ќе ви даде прошка; донесете покајание и Тој ќе ви даде простување на гревовите. Замислете барем мал изговор за да имате веродостојно оправдување, бидејќи (во прашањето за спасението) едното зависи од Него, а другото од нас. Ако замислиме што зависи од нас, тогаш Тој ќе го даде и она што зависи од Него. Но, сега Он веќе го даде она што зависеше од Него - ги воспостави сонцето, месечината и различниот тек на ѕвездите, го излеа воздухот, ја рашири земјата, го огради морето, даде планини, долини, ридови, извори, езера, реки, безброј родови растенија, градини и сè друго. Донеси и малку, за на тој начин Тој да ти даде највисоки благослови. Значи, да не бидеме невнимателни кон себе и да не се откажуваме од своето спасение, имајќи таква бездна на љубов кон човештвото на Господарот на сите, Кој дури и се кае за нашите гревови. Царството небесно и рајот и благословите се принесувани, окото не видело, увото не чуло и срцето на човекот не влезе во она што Бог го подготвил за оние што Го љубат (1. Кор. 2:9) (40, стр. 661). Тој [Господ Исус Христос - С.М.], како непорочен и невин, не пострада за своите гревови, туку беше предаден за гревовите на вселената; погледнете ги и двете, како што истакнал пророкот: Тој не направи грев и не се најде лага во Неговата уста (Ис. 53:9). Со овие зборови тој објасни зошто Христос бил предаден. Има уште една причина: за злосторствата на Мојот народ претрпев погубување (Ис. 53:8). Сакајќи да ја покаже не само причината, туку и плодовите на Неговата смрт на крстот, погледнете како пророкот го претскажува ова: сите ние, вели тој, залутавме, како овци, секој се сврте кон својот пат; казната за нашиот мир (беше) врз Него, и со Неговите рани бевме исцелени (Иса. 53:5-6). (33, стр. 367) ...е спасен цел град Ниневијци. Иако реченицата ги потона во очај, бидејќи (пророкот) не рече дека ако се покајат ќе се спасат, туку едноставно: Уште четириесет дена и Ниневија ќе биде уништена! (грчки - три дена) (Јован 3,4), - сепак, и покрај тоа што Бог се заканувал, а пророкот плачел, а казната не дозволувала никакво одложување или ограничување, тие не се разнежниле и не ја изгубиле добрата надеж. Поради оваа причина, Бог не направи ограничувања (во оваа реченица) и не рече: ако се покајат, ќе се спасат, така што ние, кога ќе ја слушнеме Божјата реченица изречена без ограничување, исто така да не очајуваме и да не паднеме, гледајќи го овој пример (на Ниневијците). Но, Божјата љубов кон човештвото е очигледна не само од фактот што, иако не постави ограничувања на казната, Тој сепак склучи мир со оние што се покајаа, туку дури и од фактот дека Тој изрече безусловна казна. Тој го направи тоа за да го зголеми стравот (во Ниневијците) и да удри на нивната голема негрижа. И самото време на покајанието ја покажува Неговата неопислива љубов кон човештвото: што би можеле да значат три дена за искупување на толку големи пороци? Зар не гледате како Божјата грижа се открива и оттука? Таа првенствено придонела за спас на овој град. (39, стр. 650–651) Нашиот хуман Господ... особено го почести нашиот род со тоа што го потчини она што ни е помалку важно и малку корисно, чие губење е рамнодушно, на природната нужност, и нè направи самите управители на навистина добри работи. (1, стр. 69) Ако Тој [Господ Бог – С.М.] ги види паднатите, ја подава раката на милосрдието; ако види некого како стои, влева страв во (него), а тоа го прави со правда и праведност, зашто праведникот со страв го зајакнува, а грешникот со милост го враќа. (44, стр. 677) Не може ли Бог, дури и пред да побара, да ни даде благослови, да ни даде безгрижен живот и ослободени од секаква тага? Но ги прави и двете од љубов кон нас. Всушност, зошто ни дозволува да доживееме таги, а не брзо не избавува од нив? За што? За да се обратиме кон Него со молитва за заштита, да прибегнуваме кон Него и постојано да Го повикуваме на помош. Поради тоа има телесни болести, поради тоа има недостиг на плодови, поради тоа има глад, за поради овие несреќи секогаш да се прилепуваме кон Него и така, преку привремени таги, да станеме наследници на вечниот живот. Затоа, за нив мораме да му благодариме на Бога, Кој на многу начини ги лекува и спасува нашите души. (41, стр. 665) Ја гледаш ли мудроста на Лекарот [Господ Исус Христос – С.М.]? Дали ја гледаш Неговата грижа? Тој не само што се избави од сегашната болест, туку и предупреди за иднината; и многу навремено. Кога тој [опуштениот – С.М.] беше на својот кревет, Христос не му кажа ништо такво, не го потсети на неговите гревови, бидејќи душата на болниот може да биде раздразлива и болна; и кога ја истерал болеста, кога го вратил здравјето, кога на дело ја докажал својата моќ и грижа, тогаш дава навремени совети и опомени, покажувајќи дека е достоен за верата со своите дела. (32, стр. 362) ...невозможно е да ни се знае или објасни сета Господова добрина... (7, стр. 147) (Спасителот) ја откорнува не само болеста, туку и коренот на болеста. Коренот на блудот е бесрамната страст, затоа Он ја казнува не само блудот, туку и похотата, мајката на блудот. Лекарите го прават истото: тие се вооружуваат не само против болестите, туку и против нивните причини; и ако видат дека очите се болни, го запираат протокот на тенка слуз одозгора, од слепоочниците. Ова го прави Христос. (43, стр. 671) Види: немајќи никаква потреба од нас, туку самозадоволен, Тој [Господ Бог - С.М.] нè донесе од непостоење во постоење, вдиши (во нас) душа, која (не ја даде) на ниту едно од животните на земјата; засади рај, го рашири небото, го стави небото под него, ја стави земјата под него, ги запали блескавите светла; ја украсил земјата со езера, извори, реки, цвеќиња и растенија и поставил хор од разни ѕвезди на небото; ја направи ноќта не помалку корисна за нас од денот, од мирот и јакнењето што ги носи сонот. (6, стр.137-138) Зошто, велите, Тој [Господ Бог - С.М.] ги дозволил [жртвувањата - С.М.]? Смирување на вашата слабост. Како лекар, гледајќи дека некој болен од треска, каприциозен и нетрпелив, сака да пие ладна вода и се заканува, ако не му се даде, да фрли јамка околу себе или да се фрли од брзање, за да спречи поголемо зло, тој дозволува помалку, само за да го оддалечи пациентот од насилна смрт; Бог го направи токму тоа. Кога виде дека (Евреите) се бесни, досадни, сакаа жртви, беа подготвени, ако не им беше дозволено да го сторат тоа, да се обратат кон идолите, па дури и не само што беа подготвени да се свртат, туку веќе се свртеа, им дозволи жртви. А дека тоа била причината се гледа од самото време (дозвола). Бог им дозволил жртви откако славеле празник во чест на злите демони, како да им рекол: вие сте луди и сакате да принесувате жртви; па донесете ги, барем кај Мене. Меѓутоа, дури и да го дозволи тоа, Тој не даде таква дозвола засекогаш, туку на мудар начин повторно ја одзеде. Исто како што докторот (ништо не ме спречува да го користам повторно истиот пример), попуштајќи се на каприцот на пациентот, носи сад од неговата куќа и му наредува да пие сам од него, а потоа, кога пациентот ќе се согласи на тоа, тајно им наредува на оние што го служат пијалокот да го скршат овој сад за, незабележливо и без да покажат никаков знак, да го отстапат пациентот од неговиот Бог. Откако им дозволи на Евреите да принесуваат жртви, Тој не дозволи тоа да се прави на друго место освен во Ерусалим; потоа, кога веќе извесно време принесуваа жртви, тој го уништи овој град, за - како докторот со кршење на садот, и Бог со уништувањето на градот - да им го одвлече вниманието, и неволно, од оваа работа. Да речеше директно: застани; тие не би се согласиле лесно да се откажат од својата страст за жртвување; но сега, поради самата потреба од нивната локација, Тој незабележливо ги одведе од оваа страст. (37, стр. 401) ...погледнете ја великодушноста! Затоа ви велам: ѝ се простени многуте гревови, зашто многу сакаше (Лука 7:47). Така, оваа грешна жена доби простување на толку многу гревови, а Марија, сестрата на Мојсеј, за мало мрморење, беше осудена на лепра (4. Мој. 12:1). Бог им вели на грешниците: иако вашите гревови се црвени, ќе бидат бели како снег (Иса. 1:18); со покајание ја менува темнината во светлина и со добриот збор решава безброј гревови; на оној што оди во праведност, му вели: кој на својот брат му рече: „Будало си“, ќе биде подложен на огнениот пекол (Матеј 5:22). Со еден збор определил таква казна, но со многу гревови открива голема попустливост. (44, стр. 677) Христос никогаш не ги осудил на казнување оние кои немаат таленти, туку секогаш оние кои не водат праведен живот. Нему му се особено пожелни одличен живот и беспрекорни дела; а поделбата на подароците не зависи од волјата на примачот, туку од волјата на давателот. Затоа, Христос никаде не ги фали оние што прават чуда, а од таква радост ги отфрла учениците кои се восхитуваа на тоа: не радувајте се, вели Тој, дека духовите ве слушаат (Лука 10, 20); и секаде со Него се задоволни милостивите, понизните, кротките, чистите по срце, миротворците, кои го прават сето тоа и слично. (12, стр. 222) ...биди ученик на Павле, биди љубоморен на зборовите што оваа блажена и храбра душа ги изговори гласно: зашто сигурен сум, рече тој, дека ниту смртта, ниту животот, ниту ангелите, ниту кнежевствата, ниту силите, ниту сегашните, ниту работите што доаѓаат, ниту висината, ниту длабочината, ниту кое било друго суштество на нашиот Господ нема да може да нѐ одвои од Исус Христос во љубовта. 8:38-39). Ниту ангелите, ниту силите, ниту сегашноста, ниту иднината, ниту кое било друго суштество не можеле да го одвојат од љубовта Божја... (34, стр. 386) ...Бог продолжил да му користи [човекот – С.М.] ни помалку ни повеќе од порано, покажувајќи дека и да згрешивме илјада пати и да се оддалечивме од Него, Тој никогаш нема да престане да го уредува нашето спасение и дека ако се свртиме, ќе се спасиме; ако истраеме во злото, тогаш барем ќе биде јасно дека Бог прави се што е во Негова моќ. (7, стр. 143) ... постојано да прибегнуваме кон Него [Господ Бог - С.М.] и во секоја тага да ја бараме Неговата утеха, во секоја несреќа - Неговото избавување, Неговата милост, во секое искушение - Неговата помош. Каква и да е несреќата, без разлика колку е голема несреќата, Тој може да запре и да отстрани сè. Меѓутоа, Неговата добрина ќе ни даде не само ова, туку и сета сигурност, и сила, и добра слава, и телесно здравје, и духовна мудрост и добри надежи, и фактот дека нема да брзаме во гревот. (41, стр. 665) Христос го протерал луксузот и го вовел постот; ја истерал лакомоста и вовел нелакомост; ја истера неумереноста, воспостави целомудреност; го истера гневот, внесе кроткост; истера завист, воспостави пријателство; Тој се оддалечи од долгиот и широк пат и го изведе на тесниот, тажен и тежок пат, а ги донесе оние што беа навикнати на долгиот. Тој не изведе ниту еден друг народ надвор од вселената без овие вештини, но оние кои беа расипани на овој свет и станаа побезвредни од нечистотија, им заповеда да одат по тесниот и тажен, тежок и суров пат и ги убеди. И колку убедивте? Ниту еден, не десет, ниту дваесет, ниту сто, туку речиси сите што живеат под сонцето. (33, стр. 374) ...Христос не рекол: сите остануваат во девственост, зашто ако на сите им заповедал да бидат девици и оваа заповед да ја направи закон, тогаш оној што ја исполнувал (неа) немал да ја добие големата чест што ја добива сега, а оној што престапил ќе претрпел најстрога казна. Гледате ли како Законодавецот не поштедува, како се грижи за нашето спасение? Зар не можеше да ја даде оваа заповед и да рече: нека се слават оние што ја чуваат невиноста, а оние што не се казнуваат? Но (преку ова) Тој би ја оптоварил нашата природа, но ја поштедува. Тој ја постави невиноста надвор од полето, над местото на борбата, така што оние што набљудуваат да ја откријат големината на својата душа, а оние што не набљудуваат да го искористат Господовото снисходење. Тој исто така не дал заповед за сиромаштијата, не рекол само: продај го својот имот, туку: ако сакаш да бидеш совршен, оди, продај го својот имот и дај го на сиромасите (Матеј 19:21). Нека (тоа) биде во твојата волја; биди господар на (твојата) намера; не терам, не оптеретувам; не, јас го крунисувам оној што настапува, а не го казнувам оној што не настапува. Она што е направено по заповед и должност не заслужува голема награда; а она што е направено со волја и сопствена љубомора носи брилијантни круни. (43, стр. 672) Се плашам дека, откако го примив стадото Христово здраво и силно, а потоа ненамерно ќе му нанесам штета, би можел да го налутам Бога против себе, Кој толку многу го засака што се даде Себеси за негово откупување и спасение. (16, стр. 265) Нашите гревови се сметаат за долгови, и додека Бог им го простува целиот долг на грешниците кои се каат, напротив, Тој бара и камата од праведниците. Некој човек се приближил до Оној кој должел многу таленти и бидејќи тој, покајувајќи се и со жестока молба, го молел за делото и рекол: Бидете трпеливи со мене и јас ќе ви платам сè (Матеј 18,26), Љубителот на човештвото не чекал плаќање, туку му припишал признание наместо да го плати долгот. На должникот од десет илјади таланти апсолутно му простил, а од праведниците, вели, ќе бара уште поголема камата: зошто не го дадоа моето сребро на оптек, за кога ќе дојдам, да го добијам (Лука 19:23). Ова го велам не затоа што Бог е наводно непријателски настроен кон праведниците - за Бог нема ништо попожелно од праведната личност - туку затоа што, како што реков претходно, Тој го утешува грешникот за да се врати, а ги плаши праведните за да потврди (во праведноста); а првиот простува многубројни гревови како непријатели и арогантни, додека во вториот строго ги забележува неважните, сакајќи да не недостасува нивното совршенство. (44, стр. 677) ... протерувањето од рајот, отстранувањето од дрвото на животот и осудата на смрт се чини дека е дело на оној кој казнува и се одмаздува, но всушност, тоа не е ништо помалку од дело на Промислата [Бог - С. М.] (за човекот). (7, стр. 143) ...пророкот предвидел дека смртта на Господа ќе ги откупи луѓето од нивните гревови: Тој го понесе гревот на многумина (Ис. 53:12)... (33, стр. 367) Тој [Господи Бог - С.М.], Кој ти помогна да издржиш... неподнослива несреќа и те смири... Ќе продолжи да те чува од неволји... (13, стр. 251) Како во болница можете да видите многу луѓе со извадено око, и со повредена нога и со болест кај друг член, како седат заедно и чекаат лекар; па на ова место [кај исцелителниот извор - С.М.] можеше да се види многу луѓе собрани. Во тие предворје имаше еден човек кој беше болен триесет и осум години. Исус, гледајќи го како лежи и дознал дека долго време лежи таму, му рекол: Сакаш ли да бидеш здрав? Болниот му одговорил: Да, Господи; но немам човек кој би ме спуштил во базенот кога водата е вознемирена; кога ќе дојдам, друг веќе слезе пред мене (Јован 5:5-7). Зошто Исус, откако ги помина сите други, дојде кај него? За да ја покаже и Својата сила и љубов кон човештвото: сила, бидејќи болеста веќе станала неизлечива, а опуштањето на пациентот безнадежно; љубов кон човештвото, затоа што Обезбедувачот и Љубителот на човештвото, особено пред другите, гледал на оној кој е особено достоен за милост и добродетел. (32, стр. 359) Бог често ти дозволува да паднеш во болест, не затоа што ќе те остави, туку за да те прослави повеќе. (34, стр. 386) Како што сочувствителните мајки, сакајќи да ги заспијат немирните деца, ги земаат во раце и, фрлајќи им превез на очите, ги заспиваат: така и Бог, ширејќи мрак низ вселената, како некаква покривка, ги смирува луѓето од нивниот труд. (6, стр. 138) Докторот [Господ Исус Христос - С.М.] не дојде да те суди, туку да исцели, да не те презира како болен, туку целосно да те ослободи од болеста... (18, стр. 281) Дали ја гледаш Божјата љубов кон човештвото и грижата? Ако, вели, твојата жена е паганка, немој да ја избркаш; а ако е прељубница, тогаш не ти забранувам да го правиш тоа. Ако таа, вели, ме навредува, не терај ме, а ако те обесчести, никој не ти пречи да ме избркаш. Таков и таков Бог не удостоил... (35, стр. 389) ...Бог ги помилува грешниците како сиромашните, но бара од праведните како од богатите; првиот се смирува заради сиромаштијата, а од вториот, поради богатството на нивната побожност, тој строго бара сметка. Како што постапува со праведниците и грешниците, така и со богатите и со сиромашните. Како што го обновува грешникот со милост, а праведниците со строгост ги плаши, така и ја покажува Својата грижа во работите на светот. Ако ги види моќните кралеви, кнезовите и сите (со еден збор) како изобилуваат со богатство како светат со своите доблести, тогаш им зборува, предизвикувајќи страв и полезно додава страв на моќта. Значи, вразумете се, кралеви; научете, судии на земјата! Служете му на Господа со страв и радувајте се со трепет (Пс. 2:10-11), зашто Тој е Цар над царевите и Господар над господарите (1. Тим. 6:15). Онаму каде што е раководството на моќта, таму го применува стравот од Своето Царство, каде што е смирението на едноставноста, таму го носи лекот на Својата милост, бидејќи Тој е големиот Бог - Царот над кралевите и Господарот над господарите, а Тој, потекнувајќи од своето достоинство, е, според сликата на Светото писмо, судијата на вдовицата и вдовицата. кралот над кралевите, кнезот над кнезовите и Господ доминантен. Гледате ли колку е голема Неговата дарежлива милост? Гледаш ли колку е корисен (тој) стравот со побожноста и моќта (кои Тој ги инспирира)? Онаму каде што виде дека е доволно да ги утеши властите, добро го искористи стравот; и таму каде што го виде сираштвото угнетено од понижување и вдовицата осиромашено од исцрпеност, таму даде милост како утеха. Јас сум Таткото на сираците (види Пс.47:6). (44, стр. 677) Иако евангелската проповед можеше да се изврши без прогонство, без таги, без труд и подвизи, Христос не го сакаше тоа, обезбедувајќи ги проповедниците. Затоа им рекол: во светот ќе имате неволја (Јован 14,33). И им заповеда на оние кои сакаат да влезат во Царството Небесно да одат по тесен пат, бидејќи во спротивно е невозможно да го постигнат (види Матеј 7:13). Така, тагите, искушенијата и сите неволји што ни се случуваат, ни помалку ни повеќе туку радости, ја докажуваат Божјата грижа за нас. (7, стр. 144) ...да не роптаме како неблагодарни робови, да не го обвинуваме Господа, туку да Му благодариме за сè и да сметаме само на една несреќа, а тоа е гревот против Него. И ако така сме наклонети кон Бога, тогаш нема да нè снајде ниту болест, ниту сиромаштија, ниту срам, ниту недостаток на плодови, ниту каква било друга привидна несреќа, но секогаш уживајќи чиста и невина радост, ќе ги добиеме идните благослови, според добрината и љубовта на нашиот Господ Исус Христос... (46, стр. Христос можеше да го истера далеку [непријателот, ѓаволот - С.М.], но му дозволи да рика околу (стадото) за да те натера да бидеш весел и грижлив и постојано да прибегнуваш кон мајка ти (Црквата), за оние во стадото, слушајќи го неговиот глас, да бидат пообединети меѓу себе и да прибегнуваат еден кон друг. Така прават сочувствителните мајки: кога нивните деца плачат, се закануваат дека ќе ги фрлат кај волците, не со намера всушност да ги фрлат, туку за да престанат да плачат. Така Христос направи се за да можеме да живееме во мир и хармонија едни со други. (36, стр. 391) ...Бог, откако го создал светот, го вовел човекот во него за да владее над сè... Иако човекот, по таков дар, се покажал како неблагодарен на својот Добротвор, Бог не го лишил од честа, туку само го избркал од рајот и со тоа го казнил за да го спречи дополнителното зголемување на неблагодарноста и да го спречи да се стреми кон полошо. (6, стр. 138) Бог дејствува на два начина: Тој ја покажува својата милост и ја казнува Неговата моќ. Себеси се нарекува Татко на сираците, сакајќи да ги утеши несреќните и во исто време да ги исплаши силните луѓе за да не ги навредуваат сираците и вдовиците. Бидејќи смртта им украла: од едниот - татко, од друг - сопруг, законот на Божествената љубов ги враќа оние што биле погодени од законот на природата, а истата благодат во личноста на Царот на светителите ѝ дава судија на вдовицата, а татко на сирачето. Значи, ако вие, злите, ги угнетувате вдовиците, тогаш го раздразнувате Оној што се грижи за нив; ако ги навредуваш сираците, ги навредуваш синовите Божји. Јас, вели тој, сум Татко на сираците и Судија на вдовиците (види Пс.47:6). Кој е толку храбар во својата злоба да ги навреди Божјите синови и да ги навредува вдовиците за кои Бог се грижи? Гледаш ли колку мудро го подготвува лекот на благочестието; (Гледате ли како Тој), без да се менува Себеси, туку приспособувајќи се на човечките потреби, кај некои влева страв, а на други покажува милост? Значи, да го користиме спасоносниот лек на покајанието, или, подобро, од Бога ќе го примиме покајанието што не исцелува, бидејќи ние не Му го носиме, туку Тој ни го дал. Дали ја гледате Неговата строгост во законот? Дали ја гледаш Неговата милост во благодатта? Кога зборувам за строгоста во законот, не го осудувам судот, туку ја воспевам милоста на евангелската благодат, бидејќи законот неуморно ги казнувал оние што згрешиле, а благодатта со големо трпение го одложува извршувањето за да го доведе (грешникот) на исправање. (44, стр. 677–678) Гледаш... како Тој [Господ Бог - С.М.] Самиот наградува... ги почитува и круни и маки, прифаќа... колку е моќен... (29, стр. 342) ...Единородниот Син Божји не се одрече да ја понижи Неговата слава, да стане човек, да добие облик на слуга, да поднесе плукање и задавување и да умре со срамна смрт според телото (види Ф. 2:7; Мат. 26:67)... (17, стр. 275). По... непослушноста, по толку многу гревови, кога силата на гревот го запоседна целиот универзум, кога човечкиот род мораше да ја издржи најстрогата казна, целосно да загине и самото негово име да биде избришано, тогаш Бог ни ја покажа најголемата корист, Го даде Својот Единороден на смрт за непријателите кои се повлекоа, се одвратија и го мразеа Него, ни ветија дека ќе ни се поклонат. Царство Небесно, живот вечен и безброј благослови, кои окото не ги видело, увото не ги слушнало и кои не влегле во срцето на човекот (сп. 1. Кор. 2, 9). Што може да се спореди со оваа промисленост, филантропија и добрина? (7, стр. 148) Кога... дојде Господ... не само првиот што влезе во воденицата на крштевањето почна да добива исцеление, туку и првиот, и вториот, и третиот, и четвртиот, и десеттиот и дваесеттиот; дури и да ги наречеш илјадници, дури и да се двојно или три пати повеќе, дури и бесконечен број, дури и да ја потопиш целата вселена во базен со вода, благодатта ни најмалку не се намалува, туку останува иста, прочистувајќи ги сите. Ова е разликата помеѓу моќта на слугата (Ангел) и моќта на Господ. Овој исцели еден, а Овој ја исцели целата вселена; тој еден годишно, а овој секој ден, ако влегле илјадници во фонтот, ги прави сите здрави; тој исцели преку слегувањето и вознемирувањето на водата, но овој не, туку доволно е да се изговори Неговото име над водата за да и се пренесе сета исцелителна моќ; лечел телесни повреди, а овој лекува душевни болести, (32, стр. 359) Навистина, ниту еден телесен љубител, дури и крајно разгневен, не гори за својата сакана колку што Бог сака спасение на нашите души. (1, стр. 69) ...наградите што не очекуваат се неразбирливи; зашто окото не виде, увото не слушна, ниту влезе во срцето на човекот она што Бог го подготви за оние што Го љубат (1. Кор. 2:9). А Неговиот дар е неискажлив: благодарност Му на Бога, вели апостолот, за Неговиот неискажлив дар (2. Кор. 9, 15). (22, стр. 306) ...ако Бог во Својата милост ти го прости гревот, чувај го пред очи заради безбедноста на твојата душа, бидејќи сеќавањето на минатите гревови штити од идните, а кој жали за минатото, внимава да не ги повтори. (44, стр. 678) Самата закана од Геена, не помалку од ветувањето за Царството Небесно, ја покажува Божјата љубов кон човештвото. Да не ѝ се заканил на Геена, не би било можно наскоро да се постигнат небесни благослови. Само ветувањето за добри работи не е доволно за да се поттикне човек на доблест, ако оние на кои им недостасува ревност за тоа не се охрабруваат од стравот од казна. Затоа, Бог на почетокот го избркал првосоздадениот човек од рајот, бидејќи честа што му била укажана ќе го влошела ако останел цврст и непоколеблив по прекршувањето на заповедта. (7, стр. 144) Погледнете колку издржа Христос за... стадото [верници - С.М.]: Стана човек, земајќи облик на роб, беше подложен на плукање и задавување и на крајот не ја одби смртта, а самата смрт е најсрамна: Ја пролеа својата крв на крстот. (27, стр. 331) Ако некој почне да брои... (стока), ќе најде неописливо мноштво од нив, а нема да брои ни мал дел; бидејќи како може човек да ја измери бесконечната мудрост Божја? Замислете само различни родови на плодни и неплодни растенија, кои растат во пустини, во населени места, на планини, на рамнини; погледнете ја разновидноста во семиња, билки, цвеќиња, копнени животни, водоземци, морски суштества; запомнете дека сè што е видливо е создадено за нас: небото, земјата, морето и сè што е во нив. (6, стр. 138) Кој не би бил изненаден од Неговата [Господ Исус Христос – С.М.] љубов кон човештвото? Кој нема да се чуди на Неговата милост? Христијаните го уништуваат она што му припаѓа на Христос повеќе од непријателите и непријателите, а Он, Добриот, сè уште има милост и повикува на покајание. Слава Ти, Господи, слава Ти! Каква бездна на човечност имате! Какво богатство на долготрпеливост! (17, стр. 275) ...Синот [Господ Исус Христос - С.М.] има моќ и да наградува и да казнува; Целиот суд Му припаѓа Нему, Тој го крунисува и го прославува најдоброто од сите... (29, стр. 343) Бог не бара долг временски период за покајание: тој го кажа твојот грев - и ти си оправдан, се покаја - и ти беше простено; Не оправдува времето, туку ревноста на покајаниот што го уништува гревот. (44, стр. 678) ...можеби Каин сметал дека е навреда за себе што Авел му угодил на Бог? Меѓутоа, според мене, и овде можете да ја видите Божјата љубов кон човештвото: кога Каин го навреди Самиот Бог, Создателот го опоменува со зборови и го теши во тага; но кога сторил злосторство против својот брат, тогаш Бог го манифестира Својот гнев и наметнува казна. Во меѓувреме, првиот заслужи иста, ако не и посурова казна. (7, стр. 144) ... поттикнати од Божјиот Дух, размислувајќи за многу повеќе од тоа, и што беше од почетокот (на светот), и што се случува секој ден, и што се случува со секој поединец, и што се случува со сите заедно, и што се случува отворено, и што е тајно уште поочигледно, како и делата на економијата на Единородниот Син Божји и идните благослови, општо пронаоѓање на Бога и сè што може да се пронајдат. апостолот [Павле - С. М.]... сфатил колку и колку многу му должи (на Бога) и не Му вратил ни најмал дел. (6, стр. 138) што велиш? Дали заводникот е слаб? Затоа, тој заслужува милост, а не пораз. Дали има рани? Затоа, нема да ги труеме, туку да ги лекуваме. Дали се сомнева злонамерно и непромислено? Затоа, ќе го елиминираме сомнежот, а не ќе го зголемуваме; зашто, правејќи спротивно на ова, грешиш против Самиот Христос. Или не слушате колку често во Стариот завет Мојсеј вели дека Бог е љубоморен (2. Мој. 22:5), а Самиот вели: Бев љубоморен за Ерусалим (Зах. 1:14); а во Новиот завет Павле вика: Дали сум љубоморен за тебе со Божјата љубомора (2. Кор. 11:2)? Само ова, без ништо друго, би било доволно да допре душа која не е премногу болна и очајна; тоа е толку страшно, или подобро кажано, повеќе е утешно отколку страшно. Зашто на љубомората не би постоела доколку не ѝ претходела жестока и огнена љубов, така што таа служи како знак на силната и огнена Божја љубов и наклонетост. Љубомората во Бога не е страст, но сакајќи да ја изрази Својата неискажлива љубов, Тој често го користи ова име. (11, стр. 200) Кој гледа на жена со страст, веќе извршил прељуба со неа во своето срце (Матеј 5:28). Христос го знаел и тоа, дека многумина ќе го обвинат законот за тешкотија: затоа, не го понудил едноставно и одделно, туку веднаш се присетил на древниот закон, за преку споредба да ја покаже и леснотијата (на законот) и Неговата љубов кон човештвото. (43, стр. 673) ...Бог, и покрај тоа што гревовите на Каин бараа строга казна, со грешникот се однесува многу помилосрдно отколку што заслужува и се обидува да ја смири неговата раздразнета душа. (7, стр. 144) ...да бидеме достојни секогаш да уживаме... во благодатта и љубовта кон човештвото на нашиот Господ Исус Христос... (22, стр. 307) Погледнете како Бог бавно казнува и брзо спасува. И размисли, пред сè, колку долго милостивиот (Бог) го одложувал укорот. Давид згрешил; жената ја носеше со дете и не следеше убедување за грев; исцелителот на гревот е испратен откако ќе се роди веќе зачнатото од гревот. Зошто Бог веднаш не донесе исправка на грешникот? Затоа што знаеше дека, понесена од гревот, душата на грешниците станува слепа, дека ушите на оние што се потонати во длабочините на гревот се глуви; Затоа се двоуми да и помогне на душата во која гори страста и после толку време укорува и во еден миг се остваруваат и покајанието и простувањето. И Господ го зеде твојот грев од тебе. (44, стр. 678) Ако Христос дојдеше за една личност, Неговиот дар не само што немаше да се намали, туку ќе беше уште поголем. Зошто е ова така? Затоа што Тој би покажал таква грижа за еден човек како оној што бара една (изгубена) овца... (6, стр. 139) Светото писмо... го нарекува Бога спие кога вели: Стани, спиј, Господи! (Пс. 43:24), тој го нарекува не за да ни ја всади идејата дека Бог спие - тоа би било крајно лудо - туку за да ни ја објасни Својата долготрпеливост и милост преку ликот на сонот. (29, стр. 341) ...Бог долго ги трпи навредите што Му се нанесуваат за да им ги запре устата на... луѓето, а во исто време да покаже дека го казнил таткото на Каин поради Неговата добрина и, згора на тоа, да ги доведе следните луѓе на покајание со таква Своја милост. (7, стр. 144) ...бидејќи Божественото е непасивно и без разлика дали казнува или удира, тоа го прави не со гнев, туку од промисла и голема љубов кон човештвото, тогаш мора да се има силна смелост и доверба во моќта на покајанието. (1, стр. 61) ...ќе уживаме постојано здравје и ќе добиваме идни бенефиции, за кои сите да бидеме достојни, со благодатта и љубовта на нашиот Господ Исус Христос... (26, стр. 329) ...можеме да кажеме дека Божјата добрина е видлива... не само од фактот дека казната е полесна од гревот, туку и од фактот дека казнувањето има значителна корист. (7, стр. 145) О, економијата Божја, која носи спасение со закана! Гледаш ли колку брзо Бог те спасува? Тој го прави токму истото со... луѓето, одложувајќи до уништување и брзајќи кон спасението. Нам, луѓето - ќе ја искористам оваа споредба - ни треба долго време за да изградиме згради и трошиме многу време за градење едноставна куќа; Така, потребно е многу време да се изгради, но не и многу за да се уништи. Но со Бога е обратно. Кога уредува, брзо гради, а кога уништува, полека уништува. Бог брзо се гради, бавен во уништување, затоа што и двете му одговараат на Бога; во првата се открива Неговата сила, во втората Неговата добрина; поради изобилството на моќта Тој е брз, поради големата добрина е бавен. (44, стр. 678–679) Таква е Божјата љубов кон човештвото! Тој никогаш не го отфрла искреното покајание; но и ако некој го достигне најекстремниот разврат, а потоа решил да се врати оттаму повторно на патот на доблеста, Тој ја прифаќа таквата личност и го приближува до Него и прави се за да го доведе во претходната состојба. А уште почовечко е ова: ако некој не се покае целосно, тогаш не ги отфрла ни кратките и малите; Тој дури и доделува голема награда за него. (1, стр. 63) Што од... нештата, ќе прашаат, дали има на рајот? Од... нештата - ништо, но има нешто многу попочитувано. Не пченица, јачмен и други производи, туку насекаде таму во големо изобилство секакви плодови на Духот - љубов, радост, радост, мир, добрина и кроткост; на небото не можете да видите стада овци и стада волови, туку душите на совршените праведници, духовни доблести и морални совршенства, не облека и фустани, туку круни поскапоцени од секое злато, награди, награди и безброј благослови подготвени за доблесните. (27, стр. 330) ...кроткиот Давид, разговарајќи за Неговата љубов кон човештвото, вели: колку е високо небото над земјата, толку е голема милоста [Господ - С.М.] кон оние што се бојат од Него; Колку што е истокот од запад, така Тој ги отстрани нашите беззаконија од нас; Како што таткото ги помилува своите синови, така Господ ги помилува оние што се бојат од Него (Пс. 103, 11-13), па дури и повеќе од таткото, но друг подобар пример за највисоката љубов не знаеме. (7, стр. 148) На денот кога ги зеде за рака за да ги изведе од земјата Египетска (Ерем. 31:32). Но зошто Бог зборува... за сликата на егзодусот (на Евреите од Египет)? Кога ги зеде за рака за да ги изведе од египетската земја. За да ја покаже Својата татковска љубов, Тој не ги изведе како робови, туку ги зеде како таткото дете и така ги ослободи; Тој не му заповеда да оди зад Него како роб, туку го фати за десната рака, како благороден и слободен син, и така го изведе надвор. (43, стр. 673) Синовите на Заведеј, искористувајќи ја големата Христова љубов и блискост кон Него, мислеа да добијат предност пред другите; затоа, за тие, замислувајќи го тоа, да не станат невнимателни, ги отфрла од таквите мисли и вели: тоа не зависи од Мене (Матеј 20:23; Марко 10:40), туку од вас зависи тоа да го постигнете ако сакате, ако покажете поголема ревност, поголем труд, посебна ревност; Одделувам круни за дела, почести за трудови, награди за труд; Најдоброто застапување пред Мене е доказ преку дела. (29, стр. 345) Кога размислуваме за мноштвото наши претходни гревови, тогаш ќе ја препознаеме прекумерноста на Божјата милост... (6, стр. 139) ...со казните или несреќите што Бог ни ги испраќа во овој живот, значителен дел од идните маки се елиминираат. Доказ за тоа може да се даде од Божествените списи. Христос, разговарајќи со своите ученици и раскажувајќи за Лазар, вели дека Авраам, кога богатиот го замолил да посипе малку со врвот на прстот на неговиот запален јазик, му рекол: дете! запомни дека ти веќе го прими своето добро во животот, а Лазар го прими твоето зло; сега тој е утешен овде, а вие страдате (Лука 16:25). А Павле (кога зборувам за Павле мислам и на заповедите Христови, бидејќи оваа благословена душа беше трогната од Него), кога им пишува на Коринтјаните за блудникот, заповеда да му се предаде на сатаната за уништување на телото, за да се спаси духот во денот на нашиот Господ Исус Христос (1. Кор. 5,5). А исто така, зборувајќи со нив за оние кои недостојно се причестуваат со Тајните, вели: затоа многумина од вас се слаби и болни, а многумина умираат. Зашто, да се осудуваме себеси, нема да ни се суди. Откако сме осудени, ние сме казнети од Господа, за да не бидеме осудени со светот (1. Кор. 11:30-32). Дали ја гледате неискажливата љубов кон човештвото и неограниченото богатство на добрина? Гледате ли како Бог прави и презема сè за ние, греши, да претрпиме казна што е полесна од онаа што ја заслужуваме, па дури и целосно да се ослободиме од неа? (7, стр. 145) Оној што Го нарекува [Бог – С.М.] спие, укажува на Неговата голема долготрпеливост... (29, стр. 341) За вас, големи луѓе, за да бидете покајани, доволно е да се сеќавате на благословите Божји... (6, стр. 140) ... пример [за Божјата љубов кон човекот - С.М.] беше претставен од Исаија, укажувајќи на мајка која е многу повеќе приврзана за своите деца отколку за таткото. Тој вели вака: дали жената ќе го заборави своето цицало, за да не се сожали на синот на нејзината утроба? но и да заборавила, тогаш нема да те заборавам тебе (Ис. 49:15), покажувајќи со тоа дека Божјата милост е повисока од природната наклонетост. (7, стр. 148) Ако несреќните добиваат некаква утеха со тоа што им ги искажуваат на луѓето своите несреќи и тажно ги опишуваат несреќите што ги снашле, како да наоѓаат некакво олеснување во нивните зборови, тогаш дотолку повеќе ќе добиете олеснување и голема утеха ако на Господарот му ги откриете страдањата на вашата душа. Човек често се оптоварува со оние кои се жалат и плачат пред него, се оддалечува и се оддалечува од несреќниот; Но Бог не постапува вака, туку те прифаќа и привлекува кон Себе, па дури и ако долго време Му ги изразуваш своите несреќи, тогаш уште повеќе те сака и ги слуша твоите молитви. Изразувајќи го токму тоа, Христос рече: дојдете кај Мене сите што се трудите и сте обременети, и Јас ќе ве одморам (Матеј 11:28). Значи, Тој повикува - да не ги одвраќаме ушите; Тој привлекува - да не бегаме од Него; иако имаме многу гревови, тогаш уште повеќе ќе прибегнуваме кон Него, затоа што Тој ги нарекува таквите луѓе. Дојдов, вели Он, да не ги повикам на покајание праведниците, туку грешниците (Матеј 9,13)... Тој ги нарекува оптоварени и напорни оние кои се оптоварени со тежината на гревовите. Тој е наречен Отец на милосрдието и Бог на секоја утеха (2. Кор. 1:3), бидејќи Неговата непрестајна активност е да ги утешува и повикува оние кои тагуваат и тагуваат, дури и ако имаат многу гревови. (26, стр. 329) ... Христос, зборувајќи со Евреите, рече: ако вие, бидејќи сте зли, знаете да им давате добри дарови на своите деца, колку повеќе вашиот Небесен Отец ќе им даде добри работи на оние што Го молат (Матеј 7:11), изразувајќи со овие зборови ништо повеќе од фактот дека колку што доброто се разликува од злото, толку Божјата грижа се разликува од родителската грижа. (7, стр. 148) Ти [Господи Боже – С.М.] можеш да поместиш планини, да ги фрлиш во морето, но не сакаш (наеднаш) да уништиш еден бунтовнички град и да одредиш седум дена за негово уништување. Зошто? Не затоа што, вели, моќта е немоќна, туку (бидејќи) милоста е долготрпелива. Давам седум дена, како трите дена на Ниневија; може да се случи градот да ја прифати проповедта за покајание и да се спаси. Но, кој ќе им проповеда покајание? Непријателите го опколија градот, водачот ги опколи ѕидините; голем е стравот (во град), голема е збрката! Каков пат на покајание им го отворивте? Дали испрати пророк? Дали испративте евангелист? Дали имаа некој кој би можел да им всади нешто корисно? Да, вели тој, имале таков учител на покајанието - таа чудесна Раав, која ја спасив преку покајанието. Таа беше од исто семејство; но бидејќи таа ги немаше исти мисли како нив, тогаш, бидејќи не се придружи во нивното неверување, не се придружи во нивниот грев. (44, стр. 679) ...Чија мудрост и добрина се безгранични, Неговата љубов кон човештвото е иста. Ако во секој настан не ја забележуваме Неговата [Божјата – С.М.] љубов кон човештвото, тогаш и ова е знак на неговата бесконечност. Бог секојдневно организира за наше спасение многу работи што само Нему му се познати. Тој ѝ користи на нашиот род според Неговата добрина, немајќи потреба ниту од наша слава ниту каква било друга одмазда, и затоа остава многу скриени од нас; а ако понекогаш открива, тогаш тоа го прави за нас, за ние, проткаени со чувство на благодарност, да бидеме достојни за уште поголема помош од Него. Да Му благодариме не само за она што го знаеме, туку и за она што не го знаеме; бидејќи Тој ни користи, не само кога тоа го посакуваме, туку и кога не го посакуваме. Знаејќи го ова, Павле нѐ поттикна да се заблагодаруваме секогаш и за сè (Еф.5:20). И дека Бог не се грижи само за сите воопшто, туку и за секој поединец, тоа може да се слушне од Него кога го вели ова: Не е волјата на вашиот Отец небесен да загине едно од овие малечки (Матеј 18:14), значи оние што веруваат во Него. Тој сака сите оние кои не веруваат во Него да се спасат со тоа што ќе се поправат и ќе веруваат во Него, исто како што вели Павле: Тој сака сите луѓе да се спасат и да го достигнат спознанието на вистината (1. Тим. 2:4); и Самиот им рече на Евреите: Не дојде да ги повика на покајание праведниците, туку грешниците (Матеј 9:13); и уште нешто: сакам милост, а не жртва (Мат. 9:13; Ос. 6:6). Дури и кога луѓето, дури и со таква грижа за нив, не сакаат да се поправат и да ја научат вистината, тој и тогаш не ги остава; но бидејќи тие доброволно се лишуваат од небесниот живот, Он им обезбедува барем сè што е потребно за вистинскиот живот, му заповеда на сонцето да свети на злото и доброто, пушта дожд врз праведните и неправедните и обезбедува сè друго за продолжување на вистинскиот живот (Матеј 5:45). Ако ги обезбедува своите непријатели на овој начин, дали некогаш ќе ги остави без грижа оние кои веруваат во Него и Му угодуваат според нивните сили? Не не; Тој се грижи за нив повеќе од кој било друг: дури и влакната на вашата глава, вели Тој, се сите изброени (Лука 12:7). (7, стр. 148) Сведочам и уверувам дека ако секој од нас грешниците, оставајќи ги зад себе претходните гревови, му даде искрен завет на Бога да не ги повторува, тогаш Бог нема да бара ништо друго за оправдување. Тој е човекољубив и милостив, и како што жената во родилна мака сака да се ослободи од товарот, така сака да ја излее Својата милост... (27, стр. 333). ...Бог те тестира на одреден начин, не од гадење или омраза, туку од посебна љубов. (8, стр. 154) Зборувајќи за трудот, зборувајќи за подвизи, зборувајќи за поголема строгост на законодавството, Тој [Господ Исус Христос - С.М.] потсети на наградите. Не Палестина, вели, ти давам, а не земја во која тече млеко и мед, - не, ти го нудам самиот рај. (43, стр. 674) Бог ни вети Царство Небесно, вечен живот, бесмртност и безброј благослови, но она што ни се случува и ни се случува сега – имено смрт, расипаност, казна, мачење и разни и непрекинати таги – не одговара на ова. Зошто Бог го прави тоа и дозволува да се случат такви настани кои се во спротивност со ветувањата? Со тоа Тој постигнува две најголеми работи: прво, ни презентира несомнен доказ за Неговата моќ, односно дека може да ги реализира ветувањата кои се навидум најневеројатни; второ, ја учи нашата душа да Му верува во сè, дури и ако се чини дека настаните противречат на предвидувањата. (7, стр. 149) ...да не пристапуваме површно... кон оваа изрека: тоа не зависи од Мене, туку од Кого Мојот Татко подготвил (Матеј 20:23). Овие зборови не го лишуваат Синот од моќта и не ја намалуваат Неговата независност, туку ја покажуваат Неговата мудрост, голема грижа и промисла за нашиот род. И дека Тој има моќ... да награди, слушајте како Он Самиот зборува за ова: кога Синот Човечки ќе дојде во Својата слава... и ќе ги постави овците од Својата десна страна... Тогаш Царот ќе им рече на оние од Неговата десна страна: Дојдете, благословени од Мојот Отец, наследете го царството што ви е подготвено од создавањето на светот: зашто ми дадов нешто гладен; Бев жеден, а вие ми дадовте да пијам... (Матеј 25:31, 33–35, 41–43). Гледате ли колку е совршен Неговиот суд, како Тој... наградува... украсува со круни... внесува во Царството? (29, стр. 341–342) Бог е толку далеку од тоа да сака да не казни што често, дури и кога правиме нешто достојно за казна и има потреба од силна опомена, нè опоменува само со закани и застрашувачки зборови... Тој сака многу повеќе од нас самите да не трпиме никакво зло, и никој од нас не се штеди себеси како што Бог нè поштедува сите нас. (9, стр. 180) ... зголемувањето на работата служи за зголемување на наградите и е силен бедем против доброволните или неволните напади: ја ограничува гордоста, ја избрка негрижата, нè прави попретпазливи и побожни. Во принцип, ако некој сака да наброи сè, ќе најде голема корист од искушенијата, а никој од оние за кои Бог многу се грижи не е без тага, иако нам не ни изгледа така. (7, стр. 150) Толку е големо доброто - смирението; Толку е корисно да не се навредувате од клеветите на другите и да не бидете иритирани од навредите на вашите соседи! Можеш да добиеш и голема и важна придобивка од нив, исто како што беше со митарот. Издржувајќи го срамот, се очисти од своите гревови и велејќи: биди милостив кон мене грешникот... отиде во својата куќа пооправдан од другиот (Лк. 18, 13-14); зборовите се покажаа повисоки од делата, делата беа поразени со изреки. Фарисејот покажа праведност, пост и десеток; а митарот изговорил едноставни зборови и се ослободил од своите гревови, зашто Бог не само што ги слушнал зборовите, туку ја видел духовната наклонетост со која тие се зборувале, го нашол понижен и скрушен и се помилувал, според Неговата љубов кон човештвото. (26, стр. 328) Мораме да бидеме убедени само во едно, дека Бог испраќа сè за наша корист, а не да го истражуваме самиот метод, да не мрмориме и да не се обесхрабруваме кога тоа не го знаеме. (7, стр. 151) ...ни требаат безброј усни и ангелска сила за да можеме да создадеме достојна благодарност кон Бога за Неговата грижа за нас... (12, стр. 208) ...евангелистичката авторитетна изрека на Спасителот, која изобилно дава простување на гревовите. Исцелувајќи го парализираниот, Спасителот... рекол: чедо! Вашите многубројни гревови ви се простени (Марко 2:5), а простувањето на гревовите е извор на спасение и награда на покајанието. Покајанието е лек кој го уништува гревот; тоа е небесен дар, чудесна сила, со благодатта што ја победува силата на законите, зошто не го отфрла блудникот, ниту го истерува прељубникот, ниту пијаницата, ниту идолопоклоникот, не го презира, ниту го брише клеветникот, ниту го прогонува секого, ниту го менува хулникот, туку хулникот. расадник на гревот. Но, неопходно е однапред да се знае намерата на Бога (кога Тој ги толерира оние што грешат), постапувајќи кон таквото размислување не според нашите претпоставки, туку покажувајќи како вистината сведочи од самите Божествени списи. Кога Бог е трпелив со грешниците, Тој има двојна спасоносна цел: од една страна, спасот го бара за нив преку покајание, а од друга страна, подготвува добро дело за нивните потомци, кои ќе успеат во добродетелта. Бог, пак повторувам, е долготрпелив, за самиот грешник да се покае, и да не го затвора патот кон спасението на своите потомци, зашто, иако самиот грешник останува непокаен, Бог често го штеди коренот за да ги зачува плодовите, а често, како што реков претходно, самиот корен го поправа; и кога последното конечно ќе биде оштетено, Бог ја одложува казната, чекајќи другите да се спасат преку покајание. (44, стр. 675–676) Преку овие несреќи, Бог ги зајакнува оние кои Му се покоруваат како храбри борци и ги предиспонира послабите, невнимателните и неспособните да поднесат нешто тешко во нивната подготвеност за добри дела. (7, стр. 151) ...отворете ја својата совест пред Бога, покажи Му ги своите рани и побарај од Него исцелување, покажи му на Оној што не прекорува, туку лекува; Тој гледа сè, дури и ако молчите. (26, стр. 328) ...Бог не го уредува нашето добро на ист начин, туку, како што е неисцрпен по средства, ни поставува многу патишта до спасението. Бидејќи многумина не сакаат да ја прифатат доктрината за идниот живот и воскресението, Он сепак овде во мала форма ја покажува сликата на (идниот) суд, кога ги казнува злите и ги наградува добрите. Тоа ќе биде целосно остварено на тој суд, но делумно се остварува сега и овде, така што оние кои поради таквата оддалеченост на судот се предале на гревот, ќе бидат просветлени, барем, од настаните од сегашното време. (7, стр. 151–152) ...Бог, од Својата неискажлива љубов кон човештвото, не се отфрла Себеси и ги прифаќа не само понизните, туку и оние кои искрено ги исповедаат своите гревови - Тој е милостив и добар дури и кон таквите луѓе. (26, стр. 328) Бог не го казнува одеднаш секој што заслужува казна, па преку несреќите на едни, сите други да станат подобри. (7, стр. 152) Не гледајте на фактот дека времето е кратко, но имајте на ум дека Господ го сака човештвото: Ниневијците го одвратија Неговиот гнев од себе за три дена, а краткото време ни најмалку не ги попречи, но нивната духовна ревност направи сè, со помош на љубовта на Господа кон човештвото (види Јона 3). А блудницата, која дојде кај Христа, за кратко време го изми целиот срам: и кога Евреите се налутија што Христос ѝ дозволи да Сами Себе и ѝ дозволи таква смелост, им ја запре устата и ја пушти да си оди, простувајќи ѝ ги сите гревови и прифаќајќи ја нејзината ревност (види Лука 7). (27, стр. 332–333) ...зашто Бог, кога удостои да нè опоменува, не се потребни сите зли, туку зема некои од нив, за кои знае дека се непоправливи и ја покажува Својата моќ и гнев над нив, и преку тоа остварува многу корисни работи. Со тоа им наредува на злобните да се откажат од својата злоба ако сакаат, а добрите ги прави повнимателни и ја покажува својата долготрпеливост и на сите им ја потврдува... доктрината за воскресението. (7, стр. 152–153) ... се случи слично како што се случува со пилињата. Кога ги храни мајката, ги вади од гнездото; ако забележи дека сè уште се слаби, паѓаат и имаат потреба да останат внатре во гнездото, тогаш ги остава таму уште неколку дена, не за да останат таму засекогаш, туку за подоцна, кога добро ќе им се зајакнат крилјата и кога ќе дојде силата, да можат безбедно да летаат. Така, од памтивек нашиот Господ нè привлече кон небото и ни го покажа патот што води до таму, не без да знаеме, туку целосно да знаеме дека не сме способни за такво издигнување, туку сакајќи да ни покаже дека нашиот пад не се случува според Неговата волја, туку поради нашата слабост. Откако го покажа ова, Тој потоа нè остави долго време да се воспитуваме на овој свет... како во гнездо. Кога, во текот на подолг временски период, во нас пораснаа крилјата на доблеста, Тој дојде и почна тивко и малку по малку да нè води од ова живеалиште, учејќи нè да се вивнуваме кон она што е горе. (12, стр. 214) Како луѓето, земајќи маслинови гранчиња, ги тресат пред кралевите, потсетувајќи ги со овие гранки на милосрдието и човекољубието; Исто така, ангелите, принесувајќи го самото тело Господово наместо маслинови гранчиња, Го молат Господа за човечкиот род и како да велат: се молиме за оние кои Ти Сами некогаш си ги удостоил со таква Твоја љубов што си ја дал сопствената душа за нив; излеваме молитви за оние за кои Ти Сам пролеа крв; ги молиме оние за кои си го жртвувал своето тело. (24, стр. 317) ...ако Божјата дозвола беше прашање на Неговиот гнев, Тој немаше толку долго да го подложи на ова оној што го сака повеќе... (7, стр. 154) ...Бог, во Неговата добрина, има тенденција да им даде време на грешниците (за покајание), а не целосно да ги остави без казна оние кои остануваат во гревовите. (12, стр. 217) Знаеш дека... Јов, откако се закити со секакви круни на трпение и храброст, доби двојно сè што изгуби. И сè ќе добиете, не двојно или тројно, туку стопати повеќе, ако храбро ја поднесете несреќата и наследите вечен живот... по благодатта и љубовта на нашиот Господ Исус Христос... (25, стр. 323) Бог, се разбира, немаше да ја лиши... Неговата благодат и немаше да дозволи Своите слуги да се засрамат ако од тоа не видеше голема слава и поголема корист... Така, она што очигледно служи како знак на напуштање... од Бога е знак на Неговата голема љубов и наклонетост... (7, стр. 154). ...Оној што бара да биде сакан од нас и прави сè за тоа, кој не го поштедил ниту Единородниот за нашата љубов и смета дека е пожелно ние некогаш да се помириме со Него, како нема да ги прифати и сака оние што се каат? Слушајте што вели Тој преку пророкот: прво кажете ги вашите беззаконија, за да се оправдате (Ис. 43:26). Тој го бара тоа од нас за да биде силна нашата љубов кон Него. (1, стр. 72) Зошто Христос често го посетувал Ерусалим и ги третирал Евреите на празници? Затоа што тогаш се собраа многу луѓе и Тој го избра ова место и овојпат да им помогне на слабите; зашто не толку многу што болните сакаа да се ослободат од своите болести, колку што овој Доктор се трудеше да ги излекува од нивната немоќ. Кога средбата беше исполнета и спектаклот беше целосно подготвен, тогаш Он излезе отворено пред сите и се погрижи за спас на нивните души. (32, стр. 359) Добро ќе му биде на оној што со... ревност и паѓање пред Бога ќе го ублажи својот гнев, не затоа што нашиот Господ бил суров и нефлексибилен - напротив, Тој е многу кроток и човештвотољубив - но прекумерноста на нашите гревови не дозволува ни добрите, кротките и милостивите брзо да ни простат. (12, стр. 220) ...да се удостоиме... преку молитвите на него [пастирот - С.М.] и на сите негови соработници, да го примиме Царството Небесно, по благодатта и љубовта на нашиот Господ Исус Христос... (42, стр. 669) Навистина, прашање на Божјата љубов кон човештвото е и тоа што нашите подвизи не се протегаат долго време, но работејќи кратко и најкратко време, како да трепнеш (ова е токму сегашниот живот во споредба со иднината), ќе бидеме крунисани со бескрајни векови. (1, стр. 66) Божјата заповед за потребата да се сака Бог и луѓето во прашањето на спасението ...јаките мора да бидат силни не само за себе, туку и за другите. Ако ти, сметајќи се за силен, ја презираш слабоста на другиот, тогаш ќе бидеш подложен на двојна казна, како поради тоа што не си го заштитил, така и поради тоа што си имал голема сила да го заштитиш; зашто секој од нас е одговорен за спасението на својот ближен. Затоа, ни е заповедано: не барајте ја својата, туку користа еден на друг (1. Кор. 10:24), бидејќи сме купени со цена (1. Кор. 6:20); и Оној што нè откупи [Господ Исус Христос - С.М.] ни го заповеда тоа за наша заедничка корист. Оваа придобивка не доаѓа кога ги спасуваме само нашите членови, туку кога ги доведуваме и другите до поголема безбедност. (10, стр. 185) ...не чека значителна награда за почитувањето на нашите родители; ни е заповедано да ги почитуваме како владетели (Сир.3:7), да им угодиме со збор и со дело, освен ако тоа не е на штета на побожноста. (3, стр. 96) Дури и да има само десет болни луѓе, или пет, или двајца, или само еден, тогаш не би било соодветно да го игнорираме; Иако е сам, и безначаен и презирен човек, тој сепак е брат за кого Христос умре. Христос многу се грижи за малите. Но, кој, вели Тој, ќе наведе да се сопне едно од овие малечки што веруваат во Мене, ќе му биде подобро да му закачат воденички камен околу вратот и да се удави во морските длабочини (Матеј 18:6). И уште еднаш: бидејќи не му го направивте на еден од овие најмалите, не ми го направивте Мене (Матеј 25:45). И уште нешто: не е волјата на вашиот Отец на небесата да загине едно од овие мали (Матеј 18:14). Колку би било глупаво ако ги занемариме малите кога Христос толку многу се грижи за нив? (36, стр. 390–391) Ако ни е заповедано да не судиме, за да не бидеме осудени во иста мера самите себеси (Матеј 7:1-2) и да не бидеме строги, туку благи и кротки судии за туѓите гревови, тогаш со осудување на такво нешто што не претставува грев и со осудување на другите, ќе се лишите себеси од секакви постапки кон вашиот ближен, правејќи го вашиот судија построго простувајќи го вашиот ближен. (14, стр. 253) Да си ги скршиме срцата и да си ја понижиме душата и да се молиме и за себе и за оние кои не навредиле. Ако сакаш да го убедиш Судијата да и помогне на твојата душа и да го привлечеш на твоја страна, никогаш немој да Му се жалиш за оној што те растажил. Ова е карактерот на Судијата: Тој слуша и го дава она што се бара особено на оние кои се молат за своите непријатели, не паметат зло и не се бунтуваат против своите непријатели. И онолку колку што тие го прават тоа, толку Бог ќе им се одмазди на нивните непријатели, ако тие не се свртат кон покајание. (41, стр. 665) ...дали навистина е за осуда да се поддржуваат оние кои се во сиромаштија и голема беспомошност? Ако не ги водевте и не ги втурнете во бездната на уништувањето, тогаш тоа би било пожелно; ...ако го правиш ова од послушност кон Заповеданиот [Господ Бог - С.М.] за да им помогнеш на сиромашните, тогаш имаш многу браќа за ова; покажете ја оваа добра активност таму, каде што нема да има ништо примамливо... (10, стр. 188) ...девственоста е оган, а милостината е масло. Затоа, како што се гаси огнот кога нема додадено масло, така и невиноста се гаси кога нема милостина. Дајте ни масло (рекоа безумните [девиците – С.М.]) од вашите садови. А мудрите им одговорија: не можеме да ви го дадеме. Ова не е кажано од злоба, туку од страв: да нема недостаток и за нас и за вас (Матеј 25, 9), - како би можеле, кога сите се обидуваме да влеземе, за да не останат сите (надвор од невестинската ода). Подобро оди и купувај од тие што продаваат. Кои се продавачите на ова масло? Кутри луѓе кои седат пред црква за милостина. За колку (се продава)? Колку сакаш: не поставувам цени за да не се изјасниш за сиромаштија. Купи колку имаш, за толку. Дали имате овол [ситна паричка – С.М.]? Купете го рајот, не затоа што рајот е евтин, туку затоа што Господ ги сака луѓето. Немате ли овол? Донеси ми чаша ладна вода. И кој ќе му даде на едно од овие малечки да пие само чаша ладна вода (заради Мене) ... нема да ја изгуби својата награда (Матеј 10:42). Предметот на купување и продавање е небото и не ни е грижа! Дај леб и земи го рајот; давај малку и земи одлично; дај смртен и земи бесмртен; дај расипливо и земи го нераспадливото. Кога би имало саем и залихите на храна би се продавале евтино и во големи количини, а би можело да се купи многу за мала цена: нема ли да го продадете својот имот и, оставајќи сè на страна, не би учествувале во таа трговија? И така, каде што е расипливото, таму покажуваш толкава љубомора; а каде е работата на бесмртниот, дали си толку невнимателен и невнимателен? Дај им на сиромашните, и - ти самиот да молчиш - илјадници усни ќе зборуваат во твоја одбрана, зашто милостина ќе се крене и ќе те заштити: милостина е откуп на душата. (40, стр. 658–659) ... (Господ) ни заповеда, откако оставивме подарок пред олтарот, однапред да се помириме со нашиот брат, за да знаеме дека ако во овој момент не треба да го одложиме помирувањето, особено во други времиња... Господ сака... да му дадеме на ближниот бакнеж од душата и поздрав од срце... Тој бара од нас искрено и силно пријателство за нас, а не често за нас има искрено и силно пријателство, а не често за нас има љубезно пријателство. целосно ја изгуби својата сила, што е самиот доказ за беззаконието што владее меѓу нас. (5, стр. 126) ...слушајте како Тој [Господ Исус Христос - С.М.] суди: зашто бев гладен, вели Тој, и ми дадовте храна; Бев жеден и ми дадовте да пијам; Бев гол, а вие Ме облековте (Матеј 25:35–36); и ги прекорува оние што стојат на грб за спротивно на ова. И пак, кога ќе доведат друг роб, (Бог) го казнува за неговото гнев: лош роб! Ти го простив целиот тој долг: зарем и ти не требаше да се смилуваш на другарот, како што јас те помилував тебе? (Матеј 18:32–33). (36, стр. 394) Ако го ставиш... својот имот таму [на рајот - С.М.], од него ќе добиеш голема добивка; зашто сè што ќе засадиме на небото дава поголем и подобар плод, како што имаат тенденција да раѓаат небесните растенија. Ако го правите тоа, тогаш погледнете какви придобивки ќе добиете: прво, вечен живот и придобивките што им се ветени на оние што го љубат Бога; Окото не го виде, увото не чу, и не влезе во срцето на човекот (1. Кор. 2:9); потоа - постојан престој со својата убава... и ќе се ослободите од локалните грижи, стравови, опасности, интриги, непријателство и омраза. (13, стр. 251) ...зборовите Христови, кои им ги кажа на учениците, дефинирајќи ја совршената љубов: Никој нема, рече Тој, поголема љубов од оваа, некој да го даде својот живот за своите пријатели (Јован 15:13). (16, стр. 266) Никој не може да му наштети на Бога ниту со прекор, ниту со славење за да донесе поголема слава, но Тој секогаш останува во Својата слава, ниту возвишен со пофалби, ниту намален со хула; а оние од луѓето кои Го слават според неговото достоинство - сепак, никој не може да Го прослави според неговото достоинство, туку само според неговата сила - добиваат корист од ова прославување; оние што го хулат и го понижуваат му наштетуваат на сопственото спасение. (24, стр. 313) Кога брат ти едноставно има нешто против тебе, Христос не ти дозволува да се жртвуваш додека не се помириш со својот брат... (36, стр. 395) Бог сака да бидеме сол, светлина и квасец за да можат другите да имаат корист од нас. (10, стр. 189) Што вели Христос? Сте слушнале што им било кажано на старите: не убивајте... Но, јас ви велам дека секој што напразно се лути на својот брат е подложен на суд: кој му вели на својот брат: „рак“, му се потчинува на Синедрионот; и кој вели: „Будало“, е подложен на огнениот пекол (Матеј 5:21–22). Овој (рече) Христос, а ние, полоши од оние што не веруваат во Него, го погазивме овој закон, секојдневно опсипувајќи ги нашите браќа со многу клевети. (5, стр. 125) Ќе има значителна награда за нас за... воздишки и солзи, исто како што ќе има значителна осуда од Бога за оние кои без жалење гледаат на несреќите на своите членови. Првиот може да се научи од најстрпливиот човек Езекиел, а вториот од блажениот Михеј. Така, првиот вели дека кога Евреите дошле до крајно зло и скршнале кон идолопоклонство, Бог заповедал да се направи знак на челата на ожалостен народ, офкајќи поради сите гадости што се вршеле меѓу нив (Езек. 9, 4); зашто не е потребно само да воздивнуваш, туку и да бидеш болен; и иако не рекоа и не направија ништо за да ги исправат гревовите што ги правеа, кога само го покажаа своето од своја страна, тие беа удостоени со таква чест од човекољубивиот Бог што им беше доделена и сигурност и голема слава. И Михеј 1, меѓу другите гревови, како што се ненаситност, пијанство, зависност од помазание со мириси, исто така го изнесе овој грев - недостаток на сочувство, велејќи го ова: не грижете се за несреќата на Јосиф! (Амос 6:6). И пророкот ги осудил жителите на градот Енан за истото (види Михеј 1:11). Ако, тогаш, кога Бог се лути, тој што нема сочувство за казнетите е осуден, тогаш какво простување ќе има тој што нема сожалување за оние што паѓаат во зло? И немојте да се чудиме што треба да ги жалиме оние кои се казнети кога Бог ги казни; зашто ни Самиот Бог што казнува не сака да го прави ова: дали јас сакам смрт на злите? Тој вели (Езек.18:23). Значи, ако казнувачот не сака да казнува, тогаш многу повеќе треба да имаме сочувство за казнетиот; можеби на овој начин ќе ги преобратиме; можеби уште можеме да ги спасиме. И да умреле, ние пак ќе го користиме лекот што го имаме, ќе плачеме и воздивнуваме без да собереме домаќин... но секој сам и сам без нив. (11, стр. 197) ... Обраќајќи му се на поглаварот на апостолите, Тој вели: Симон Јона! дали ме сакаш? - и кога ја исповеда својата љубов, додава: ако Ме сакате, пасете ги Моите јагниња (Јован 21, 15-16). Наставникот го прашува ученикот дали Тој е сакан од нив, не за да го открие тоа Самиот (зашто, како може Оној што ги истражува срцата на сите да не знае?), туку да нè научи како се грижи за спасението на ова стадо. Ако тоа е очигледно, тогаш ќе биде јасно и дека се подготвува голема и необјаснива награда за оној кој на себе ќе ја преземе работата што Христос многу ја цени. (16, стр. 263) Скорпиите, змиите и змејовите се повикани да го фалат Оној што ги создал [Бог - С. М.]... (21, стр. 300–301) ... како што има садови полни со вода пред црковните врати за да можеш да си ги измиеш рацете, така и сиромашните седат надвор од црквата за да можеш да ги миеш рацете на својата душа. Дали сте ги измиле сензуалните раце со вода? Измијте ги рацете на душата со милостина. Не се изјасни за сиромаштија. Вдовицата и во крајна сиромаштија го внесе Илија во својата куќа, а сиромаштијата не и беше пречка, туку со голема радост го прифати; Затоа прими достојни плодови и жнееше милостина. Но, можеби слушателот ќе рече: дај ми Илија. Зошто го бараш Илија? Ти го давам Господа Илија, а ти не Го храниш: како би го прифатил Илија ако го најдеш? Христос, Господарот на сите, рече: кој го направи тоа за еден од овие Мои најмали браќа, го направи за Мене (Матеј 25:40). Ако кралот покани некого на вечера и, кога ќе се појават слугите, им рече: благодарам многу за мене; ме хранеше и ме прими во својата куќа кога бев во сиромаштија, ми покажа многу поволности во време на потреба - нели секој ќе ги искористи и потроши сите свои пари за оној на кого кралот му изрази благодарност? Зарем секој не би се обидел да се зближи и да се дружи со него? (40, стр. 659) Што е тешко, што тешко бара Христос од нас? Не лути се, вели Тој, на брат ти залудно, а тоа е многу полесно отколку да трпиш непотребен гнев од друг... (5, стр. 126) ...слушај што му вели воскреснатиот Христос на Петар. Кога Господ го прашал: Симон Јона! Дали ме сакаш, а тој одговори: Да, Господи! Знаеш дека те сакам (Јован 21:16), тогаш Христос не рече: остави го својот имот, исцрпувај се со пост и тешки дела, воскреснувај мртви, истерувај демони, не спомна ништо такво, ниту други знаци и подвизи, туку, молчејќи за сето тоа, вели: ако Ме сакаш, паси ги Моите овци (Јован 11:172). Тоа го кажа за да ни го покаже најголемиот знак не само на љубовта кон Него, туку и на Неговата љубов кон овците, а оваа љубов (кон овците) ја препозна како најважен доказ за љубовта кон Себе, како да вели: кој ги сака Моите овци, Ме сака Мене. (27, стр. 331) Ова е најсовршениот начин на поучување, кога и делата и зборовите ги водат научените кон тој благословен живот што Христос го пропишал; бидејќи само делата не се доволни за учење. Тоа не се мои зборови, туку Самиот Спасител: и кој, вели Тој, прави и поучува, ќе се нарече голем во Царството Небесно (Матеј 5:19). Ако да се создаде значи да се учи, тогаш вториот збор ќе беше залудно додаден; Би било доволно само да се каже: кој ќе го направи тоа? и сега со делење на двете, покажува дека едното зависи од дела, а другото од зборови, и секој од овие два дела треба еден на друг за градбата да биде целосна. (18, стр. 286) ...Тој [апостол Павле – С.М.] им заповеда на сите да бидат љубезни. Сонцето, вели тој, не заоѓа на твојот гнев (Еф.4:26). Внимавајте никој да не враќа зло за зло; но секогаш барајте добро еден за друг и за секого (1. Сол. 5:15): и исто така: Немојте да ве победува злото, туку победете го злото со добро (Рим. 12:21)... Слушајте што заповеда за љубовта, главата на доблестите: ставајќи ја повисоко и зборувајќи за нејзините дела, тој објаснил дека Христос бара да ја отфрли својата љубов (и истото од љубовта). Како што рече Спасителот дека највисок степен на љубов е да го положиш својот живот за твоите пријатели (види Јован 15:13); Така Павле го изразил истото, велејќи: љубовта не си го бара своето (1. Кор. 13,5), и заповедал да се стремиме кон таква и таква љубов... (4, стр. 112). ... кога... Тој [Господ Исус Христос - С.М.] поттикнува да се молат за непријателите, тогаш, без да каже ништо за штета на оние што навредувале и без да споменува запален јаглен, туку оставајќи го сето тоа да им се каже на кукавиците и понизните луѓе, ги поттикнува да го прават тоа со повисоки (стока). Каков вид? Нека, вели тој, бидете синови на вашиот Отец на небесата (Матеј 5:45). Погледнете колку е голема наградата, бидејќи Негови слушатели беа Петар, Јаков, Јован и мноштво други апостоли; затоа ги мотивираше со духовни награди. (12, стр. 231) ...замисли дека Христос на тој ден [Судниот ден - С.М.] извикува пред Ангелите и сите Сили и вели: овој човек на земјата Ме донесе во својата куќа; тој Ми покажа многу придобивки; ме прифати Мене, странец. Тогаш замислете ја смелоста (на овој човек) меѓу Ангелите, радоста меѓу небесните редови. За кого сведочи Христос, како да нема смелост пред Ангелите? Значи, браќа, милостината е голема работа. Да ја сакаме; таа нема еднаква; таа може и да ги искупи гревовите и да се избави од судот. Ти молчиш, но таа стои и штити; или, уште подобро, додека молчиш, илјадници усни ти благодарат за тебе. Има толку многу придобивки од милостина, но ние сме невнимателни и не се грижиме? Дај ми леб ако е можно. Немаш леб? Дај ми еден овол [ситна паричка – С. М.]. Нема ovol? Дај ми чаша ладна вода. Дури ни ова? Плачете со несреќниот, и ќе добиете награда - награда не за принудно, туку за бесплатно дело. (40, стр. 659) Петар, вели Христос, Симон Јона! Дали ме сакаш повеќе од нив? Нахрани ги моите јагниња. Можеше да му рече: ако Ме сакаш, стреми се во пост, спиј на гола земја, непрестајно биди буден, чувај ги угнетените, биди за сираци наместо за татко и за нивната мајка наместо за маж; но сега, оставајќи го сето ова зад себе, што вели Тој? Нахрани ги моите јагниња. (16, стр. 263) Неговото [Христово – С.М.] Реч толку забранува на навредените да се лутат на оние што нѐ навредиле, што не само што не смееме да тагуваме поради веќе преземеното, туку и доброволно да се откажеме од преостанатото и да покажеме подготвеност да го трпиме злото повеќе отколку колку страст имаат непријателите да ни прават зло. (5, стр. 127) Како да заработите помилување? Како да избегате? Ќе го кажам ова: да ја носиме секогаш молитвата и нејзините плодови во нашите срца, односно смирението и кроткоста. Научете од Мене, вели Господ, зашто јас сум кроток и смирен по срце, и ќе најдете одмор за своите души (Матеј 11,29); и пак Давид: жртвата на Бога е скршен дух; Нема да го презираш скршеното и понизно срце, Боже (Пс. 50:19). Бог не прифаќа и не сака ништо повеќе од кротка, скромна и благодарна душа. Види и брате, кога нешто неочекувано ќе те снајде и ќе те растажи, не посегнувај по луѓе и не потпирај се на човечка помош, туку оставајќи ги сите (луѓе), насочи ги мислите кон докторот на душите. Единствениот кој може да го излечи срцето е Оној кој единствено ги создаде нашите срца и ги знае сите наши дела; Тој може да влезе во нашата совест, да го допре нашето срце и да ни ја утеши душата. Ако не ги утеши нашите срца, тогаш човечките утеши ќе бидат бескорисни и залудни; исто како и обратно, кога Бог смирува и теши, тогаш луѓето и илјада пати да ни пречат, нема да можат ни најмалку да ни наштетат, бидејќи кога ќе го зајакне срцето, тогаш никој не може да го разниша. (41, стр. 664) Дали лицето ве навреди? Навистина, кажи ми, поради ова ќе почнеш да го навредуваш Бог? Да не се помириш со престапникот значи не толку да му се одмаздиш, туку да го навредиш Бога, кој наредил да се помири. Значи, не гледај на роб како тебе и не на сериозноста на неговите навреди, туку, замислувајќи си го во својот ум Бог и Неговиот страв, имај на ум дека колку повеќе ја присилуваш својата душа и ја принудуваш, после безброј навреди, да се помири со навредувачот, толку поголема чест ќе добиеш од Бога, Кој го заповедал тоа; и како што вие овде Го примате со голема чест, така и Он ќе ве прими таму со голема слава и за таквата послушност ќе ве награди со илјадакратни награди, за кои сите да се удостоиме со благодатта и љубовта на нашиот Господ Исус Христос... (27, стр. 334). ...ние, кои треба да се појавиме не пред некој земен суд на правдата, туку пред небесниот престол, за да дадеме отчет за нашите зборови, дела и мисли, мораме да се откажеме од сè, и од радост и од тага за вистински благослови, и да се грижиме само за тој страшен ден. Ако некој, вели (Господ), дојде кај Мене и не го мрази својот татко и мајка, и жена и деца, и браќа и сестри, и уште повеќе, својот живот, не може. да бидам Мој ученик; и кој не го носи својот крст и не оди по Мене, не може да биде Мој ученик (Лука 14:26–27) (12, стр. 240) ... Судијата [Господ Бог - С.М.] со еднаква строгост бара од нас (грижа) спасението и на нашите и на нашите ближни... Единородниот (Син) Божји, сакајќи да ни импресионира колку е задолжителна оваа должност и дека големите несреќи ги чекаат оние што не сакаат да ја исполнат, рече: а кој го навредува малото, би било подобро да лови околу него некој од овие. вратот и го удавил во морските длабочини (Матеј 18:6). А тој што го донел талентот е казнет не затоа што запоставил нешто свое, туку затоа што не се грижел за спасот на ближните. (4, стр. 99) Самиот аспирант носи корист само за себе, а користа од пастирската дејност се протега на целиот народ. Оној што им дели пари на сиромашните или на кој било друг начин им помага на угнетените, им носи некаква корист на ближните, но толку помалку од свештеникот колку што е телото под душата. Затоа, Господ со право рекол дека грижата за Своето стадо е знак на љубов кон Себе. (16, стр. 265) ...Тој [Господ Исус Христос - С.М.] заповеда сето негово прославување да биде во вашата душа... (11, стр. 203) Омажените жени злобно покажуваат нечовечност мислејќи на децата; Ако им кажеш: дај ми милостина, имам деца, велат, не можам. Бог ти даде деца, ти го прими плодот на својата утроба за да бидеш хуман, а не нечовечен; Не ја претворајте причината за филантропијата во изговор за нечовечност. Дали сакате да оставите добро наследство за вашите деца? Остави милостина за сите да те фалат и твојот спомен да остане славен. (40, стр. 660) ...поволностите дадени од Бога не треба да се користат за навреда на Бога, туку за повеќе да Му угодуваат. (18, стр. 281) Христос ни заповеда да ги сметаме за пријатели, и блиски пријатели, оние кои... ни штетат и во пари, и во физичко здравје и во се останато. Не само што, вели Тој, додавајте го предаторот и лакомот, туку и сакајте го со најсилна и најискрена љубов. Токму тоа сакаше да го изрази кога рече: молете се за оние што ве угнетуваат (Матеј 5:44; сп. Лука 6:28). Ова обично го правиме само за оние кои многу ги сакаме... Тој дава доказ и добра причина за ова: Зашто, ако ги сакате оние што ве сакаат, која ќе биде вашата награда? Зарем митниците не го прават истото? И ако се поздравувате само со вашите браќа, каква посебна работа правите? Паганите не го прават истото? (Матеј 5:46-47). (5, стр. 127) ...како што вели Христос: кој сака татко или мајка повеќе од Мене, не е достоен за Мене (Матеј 10:37). Кога прифаќаме нешто што му е угодно на Бога, тогаш секој што се меша во тоа е непријател и противник, без разлика кој е, татко или мајка. (12, стр. 242) ...Не верувам дека е можно да биде спасен од некој што не прави ништо за да го спаси својот ближен. На несреќниот роб воопшто не му помогнало тоа што не го намалил својот талент, туку го уништил тоа што не се множел и не донел двојно повеќе (Матеј 25, 24-30). (20, стр. 295) Христос им заповеда на оние што Го љубат да ги пасеат Неговите овци... (16, стр. 265) Што... е утехата? Во молитва еден ден да се опорават оние кои страдаат... од болест. Ако ни е заповедано да се молиме на Бога за болните, за оние во рудниците и во гробното ропство и опседнатите (од демони), тогаш зарем не е многу попотребно (треба да се молиме) за таквите луѓе [еретиците - С.М.]? (24, стр. 316) Ако таа што го има земниот цар за младоженец се смета себеси за најсреќна од сите, тогаш ти (имајќи младоженец) не си земниот цар и не си роб како тебе, туку Цар небесен, кој е над секое кнежевство и власт и моќ и секое име што може да се именува (Ефес. 1:21), кој седи над земјата, кој се протега над небото. страшно за Херувимите, недостапно за Серафимов, и не само за Младоженецот, туку и за оние што те сакаат, и оние што те сакаат повеќе од кој било маж, како да не оставиш сè овде, дури и ако требаше да се откажеш од самата своја душа? (11, стр. 206) Господ вака го среди... опоменувајќи го... пророкот [Јона - С.М.] да биде хуман и кроток и како да го повикува и вели: имитирајте ги бродоградителите, безумните. Тие не занемаруваат ниту една душа, не се безмилосни само кон вашето тело; а вие го изневеривте, колку што зависеше од вас, целиот град [Ниневија - С.М.], во кој има толку илјадници жители. Тие, откако го открија виновникот за катастрофите што ги снајдоа, не брзаат да изречат пресуда за вина, но вие, немајќи причина да ги обвинувате Ниневијците, ги удавивте и ги уништивте. Освен тоа, не послушавте кога ви заповедав да проповедате за да ги повикате (ниневијците) на спасение; а овие (гемиџиите), и без никаква наредба, ги користат сите средства за да ве поштедат од казна вас, кој испадна виновен. Всушност, и по обвинението од морето, по доказите преку ждрепката, кога самиот Јона се обвини и призна дека бега, тие и тогаш не брзаа кон смртта на пророкот, туку се колебаа, се воздржаа и ги користеа сите средства за и после такво обвинување да не го предадат на морскиот бес. (42, стр. 668) Значи, ако сум докажал... дека Синот [Господ Исус Христос - С.М.] има достоинство не на служба, туку на суверенитет, тогаш ќе Му се поклонуваме како на Господ и еднаков во чест со Отецот; и Самиот го заповеда тоа, велејќи: сите да Го почитуваат Синот како што Го почитуваат Отецот (Јован 5:23). (31, стр. 357) Христос заповеда да се молиме за оние што навредуваат... нам ни е заповедано да ги благословуваме оние што проколнуваат (Матеј 5:44)... (5, стр. 127) Мораме да ги фалиме и да се чудиме на оние кои успеваат во доброто, а не на оние кои (само) го избегнуваат злото; за вториве доволна е таа чест ако не трпат ништо лошо. Затоа, нашиот Господ се закани со пеколот на оној кој без причина и залудно ќе се налути на својот брат и ќе го нарече изрод (види Мат. 5:22), но не им го вети Царството Небесно на оние кои не се лутат напразно и се воздржуваат од клевети, туку бараше нешто друго, поголемо и поважно, велејќи: љуби ги твоите. И, сакајќи да покаже колку е неважно, безначајно и недостојно за каква било чест, да се воздржуваме од омраза кон браќата, Тој, заповедајќи нешто многу повеќе, односно да ги сакаме и да се дружиме со нив, рече дека тоа не е доволно за да добиеме никаква чест; зашто како е тоа возможно кога во овој поглед ние во никој случај не сме супериорни во однос на паганите? Затоа, мора да имаме нешто друго поважно поврзано со ова ако сакаме да бараме награда. Ако, вели (Христос), не те осудувам во пеколот, кој се воздржува од клевети и гнев кон својот брат, тогаш само поради тоа не се сметаш себеси достоен за круни; затоа што не барам само таква мерка на добра волја; но, дури и на незазборувањето да додадеш дека го сакаш, сепак се вртиш и се ставаш во редот на даночниците; ако сакаш да бидеш совршен и достоен за рајот, тогаш не застанувај само тука, туку издигни се повисоко и стекнај за себе мисла што ја надминува самата природа, односно љубов кон непријателите. (12, стр. 207) ...Јас, откако најпосле го оставив опоменувањето, сведочам и објавувам: Ако некој не Го љуби Господа Исуса Христа, нека биде проклет (1. Кор. 16,22). (35, стр. 390) Научете го ова [милостина, љубов - С.М.] од самото Писмо, кое вели: Корнелиј! ...твоите молитви и твојата милостина дојдоа како спомен пред Бога (Дела 10:3, 4). А зборовите пред Бога значат ова: иако имаш многу гревови, бидејќи милостината ти е заштитник, не плаши се; ниту една од повисоките сили не ја спречува; таа го бара своето право, имајќи свој ракопис во рацете. Ова е гласот на Самиот Господ, кој го направил тоа за еден од овие Мои најмали браќа, тој го направил за Мене (Матеј 25:40). Така, без разлика колку други гревови имате, вашата милосрдие надминува сè. (40, стр. 658) Кој уништува овци, кои се или ограбени од волци, или ограбени од разбојници, или уништени со инфекција или некој друг немил настан, може да добие некаква милост од господарот на стадото; ако се бара сметка од него, тогаш штетата ќе биде само во пари; но на кого му се доверени луѓето, тоа е разумното стадо Христово, тој, прво, со смртта на таквите овци предизвикува штета не на имотот, туку на неговата душа; а потоа го чека многу поважен и потежок подвиг. (16, стр. 264) ...ако некој сака да Му угоди [Господ Исус Христос - С.М.], нека се грижи за... овците [верниците - С.М.], нека го бара општото добро, нека се грижи за своите браќа; нема поскапоцено достигнување од ова пред Бога; Затоа, на друго место вели: Симон! Симон! Ете, сатаната побара да те посее како пченица, но јас се молев за тебе, за да не пропадне твојата вера (Лука 22:31-32). Каква награда ќе Ми дадеш за таквата грижа и промисла? А каква награда бара Самиот Тој? Повторно истото: и вие, вели тој, откако ќе се свртите, зајакнете ги своите браќа (Лука 22:32). Па Павле вели: угледајте се на мене, како што сум јас на Христос (1. Кор. 11:1). Како бил имитатор на Христос? Како што јас им угодувам на сите во сè, барајќи ја не мојата корист, туку користа на мнозина, за да се спасат (1. Кор. 10:33); а на друго место вели: зашто Христос не се угодил себеси (Рим. 15, 3). И нема друго такво сведоштво и знак на вера и љубов кон Христа како грижата за браќата и грижата за нивното спасение. (27, стр. 331) ...Христос сака не само да простуваме, туку и да ги прифатиме непријателите како први пријатели... Тој ... ни заповеда да се молиме за нив. Ако, иако не правиш никакво зло (на непријателот), сепак се свртиш од него, гледаш со незадоволство во него и ја одржуваш раната во душата неизлечива, тогаш уште не си ја исполнил заповедта што ти ја дал Христос. (5, стр. 128) Слушајте го... Самиот Бог, Кој вели дека е смирен од благочестивите молитви на многумина. (24, стр. 317) ...свршени сме со Младоженецот [Господ Исус Христос - С.М.], Кој од нас сака таква љубов што би се откажале за Него, доколку е потребно, не само безначајни и безначајни земни благослови, туку и самата наша душа. Значи, ако мораме да одиме таму, да ги оставиме овие безначајни грижи; и, преселувајќи се од сиромашна куќа во кралска палата, не би се грижеле за земјени садови, огревно дрво, ѓубре и други сиромашни работи за домаќинството. Сега да престанеме да се грижиме за земните работи; времето веќе нè повикува на небото, како што рекол блажениот Павле во Посланието до Римјаните: зашто сега спасението ни е поблиску отколку кога верувавме. Ноќта помина и дојде денот (Рим. 13:11-12). (12, стр. 240) ... (светите луѓе) кои живееле на земјата живот еднаков на ангелска мудрост, иако не правеле ништо од ова - не принесувале жртви, не празнувале празник, не постеле, но толку многу му угодувале на Бога што станале повисоки од самата природа, и со тоа што им се случи, ја свртеле целата вселена кон знаењето за Бога... Зашто (во Евангелието не се вели: никој не го ублажува овој живот повеќе од неговата љубов). неговите пријатели (Јован 15:13); и ги положија своите души за Бога. Сепак, тие се достојни за изненадување не само поради оваа причина, туку и затоа што тоа не го направија за никаква награда. Затоа рекоа дека нашиот Бог, Кому му служиме, може да не спаси. Ако тоа не се случи, тогаш нека ти е познато, цару, дека нема да им служиме на твоите богови (Дан. 3:17-18). Доволно ни е, велат, да гинеме за Бога. (37, стр. 400) ...Христос на... Судниот ден ќе им даде награди не на оние кои само правеле чуда, туку на оние кои ги исполнувале Неговите заповеди. Дојдете, ќе рече Он, благословени од Мојот Отец, наследете го Царството подготвено за вас од основањето на светот, не затоа што правевте чуда, туку затоа што бев гладен и Ми дадовте храна; Бев жеден и ми дадовте да пијам; Бев странец и вие Ме прифативте; Бев гол и Ме облековте; Бев болен и ме посетивте; Бев во затвор, а вие дојдовте кај Мене (Матеј 25:35–36). (5, стр. 131) Својства и манифестации на љубовта во човечкиот живот (вклучително и кон непријателите). Расте во љубов Ако телесната љубов толку ја поробува душата што ја оттргнува од сè и ја потчинува на влијанието на една сакана, тогаш што нема да прави љубовта кон Христа и стравот да се одвоиме од Него? (6, стр. 136) ...нема мајка толку сурова и без љубов кон деца која без никаков поттик и без никаква принуда би почнала да хули и да се срами пред сите што го носела, родила и воспитала. (20, стр. 293) Ако казната доаѓа од љубовта, а напуштањето без казна доаѓа од омразата (сп. Евр. 12,7–8), тогаш е невозможно една иста личност и да ја сака и мрази истата личност, да го казни и истовремено да го игнорира. (7, стр. 150) ...Толку многу ве сакав [Царигради - С.М.], како да сум живеел меѓу вас долго време и од рана возраст; па се соединив со тебе во врски на љубов, како безброј време да уживав во најпријатната комуникација со тебе. Тоа не се случи затоа што бев особено наклонет кон пријателство и љубов, туку затоа што ти си најпосакуваниот од сите. Кој нема да биде изненаден и изненаден од вашата огнена ревност, неприказна љубов, почит кон учителите, меѓусебна согласност, кои се сосема доволни да привлечат дури и камена душа кон вас? Затоа, јас те сакам не помалку од Црквата (Антиохија) во која се родив, израснав и учев; оваа Црква е сестра на таа, а ти со своите дела си ја докажал својата сродност со неа. Ако тој е постар во времето, тогаш овој е поогнен во верата; има поголем собир и посвечен спектакл, но тука има повеќе трпение и повеќе докази за храброст. (31, стр. 354–355) ...љубовта е врска и корен на многу доблести... (4, стр. 113) ... сè... блажениот [Мојсеј - С. М.] издржа храбро, и ако немаше сочувство кон нив [Евреите - С. М.] ] љубов, тогаш неговата тага ќе беше поднослива и ќе треба да се жали само за сопствената ситуација; но бидејќи ги сакаше повеќе од своите родители, во самата грижа за нив имаше уште една причина за тага - за нивната расипаност и злоба. Не го вознемири толку тоа што го навредуваа, колку што беа навредувачи. (9, стр. 170) ...љубовта кон другите е најголемиот доказ за љубовта кон Христа. (27, стр. 331) Го сакам [Господ Исус Христос - С.М.] и никогаш нема да престанам да сакам, но се плашам да не ја навредам мојата сакана. (16, стр. 265) Зарем не би било чудно да не се покаже ни истата грижа за Црквата што жените ја покажуваат за своите ближни? Кога ќе видат некоја сиромашна и беспомошна девојка, сите и ги даваат своите услуги, заменувајќи ги роднините, а меѓу собраните за брак на таква девојка се крена голема врева. Некои понекогаш и носат пари, други (прават чест) со своето присуство, а второто не е неважно; затоа што нивната ревност служи како покритие за нејзината сиромаштија; и на тој начин ја прикриваат нејзината сиромаштија со својата услужливост. Направете го истото во однос на... Црквата. Сите ќе се собираме од секаде и ќе ја прикриеме нејзината сиромаштија или, уште подобро, ќе ја спречиме нејзината сиромаштија со нашиот постојан престој овде. (31, стр. 358) Кога би му се покорувале на Бога затоа што ги знаевме причините за настаните, тогаш нашата награда немаше да биде голема и нашата послушност немаше да биде израз на верата; кога ние, не знаејќи ги, со љубов се потчинуваме на сите Негови заповеди, од вистинска послушност и искрена вера, тогаш и даваме најголема корист за нашите души. (7, стр. 151) Ова ти го велам... здраво, колку и да видиш такви [изгубени, паднати - С.М.], сите со големо внимание и наклонетост да бидат земени и собрани и донесени кај мајката [Црквата - С.М.]. Дури и да се спротивстават, да избегнат или да направат нешто друго, ние нема да заминеме додека не ги убедиме; зашто ништо не може да се спореди со мир и хармонија. Затоа, нашиот татко (епископот), откако влезе (во црквата), не се искачува на овој проповедник пред да побара мир за сите вас; и откако воскресна, тој почнува да те учи не прво, како да научиш мир на сите. А свештениците, кога сакаат да благословуваат, прво ќе бараат мир за вас, а потоа ќе почнат да благословуваат; исто така, ѓаконот, повикувајќи се на молитва, заедно со други молби, заповеда во молитвата да се побара од Ангелот на мирот; и сите молитви што ги упатува се исполнети со мир и на крај ослободувајќи те од оваа средба, истото ти го посакува, велејќи: оди во мир. Во принцип, без мир ништо не може да се каже или направи. Тој е нашиот хранител и татко кој нè негува со големо внимание. Мислам на мир не она што се состои во празни поздрави и заедништво со оброци, туку мир во Бога, кој доаѓа од духовното единство. (36, стр. 395) ...моќта на љубовта е таква што ги опфаќа, комбинира и обединува не само оние кои се со нас или блиски до нас и кои ги гледаме, туку и оние кои се оддалечени од нас; ниту должината на времето, ниту оддалеченоста на оддалеченоста и ништо друго слично не може да го прекине и прекине духовното пријателство. (13, стр. 248) ...многу придонесува за љубовта кон родените; но за да знае точно што е добро за него, не е доволно само да се раѓа и да сака. Ако беше така, тогаш никој не треба да гледа подобро од таткото што е добро за неговиот син, бидејќи никој друг не може да го сака синот повеќе од таткото. (3, стр. 88) Василиј [Велики – С.М.] рече: значи, мислиш дека моќта на љубовта е доволна за да ги исправиш ближните? ...Во најголем дел, реков, многу добро може да придонесе за оваа цел... (16, стр. 267) ...само оние кои својата радост ја ставаат во Господ знаат колку е голема оваа радост и колку ја надминува секоја споредба. (12, стр. 238) ...очите намерно и непоколебливо се насочени кон размислување за љубовта Божја, а увото е мирно посветено на едно занимање - слушање на Божјото Слово и внимание на таа хармонична и духовна хармонија, чија моќ, откако ќе ја плени душата, толку многу ја запоседнува што (личноста), понесена од оваа мелодија, спие, се смирува, јаде, се смирува. (6, стр. 134) По... подвизи, по безброј круни, тој [апостол Павле - С.М.] сакаше да се спушти во Геена и да биде предаден на вечни маки за да се спасат Евреите, кои често фрлаа камења по него и беа подготвени да го убијат и да се обратат кон Христос (види Рим. 9, 3). Кој толку го сакаше Христа, ако може да се нарече љубов, а не нешто друго повисоко од љубовта? (18, стр. 285) ...можете да ја смирите секоја бура, и да воспоставите тишина и голем мир во душата; за што да бидеме сите достојни, по благодатта и љубовта на нашиот Господ Исус Христос... (31, стр. 358) Како што глината добива каква и да е форма што ја даваат рацете на оние што ја обликуваат, така и човекот треба да постапува во согласност со она што Бог го заповеда и со благодарност да го прифаќа она што Тој го испраќа, без ни најмалку да противречи и без да се обидува да ја открие (причината за тоа)... (7, стр. 151). ...огнената љубов - оваа причина за сите добри работи - станува причина за безброј зла за оние кои неправилно ја користат. (20, стр. 294) ...Мојсеј...гледајќи дека толку саканите од него [еврејскиот народ - С.М.] постојано правеа се полошо и полошо, во каква тага се наоѓаше, какви солзи пролеа? Ако друг, имајќи еден син, не можеше да живее, откако дозна дека неговиот син се препушта на пороци, дури и самиот тој е најзлобниот од сите, тогаш Мојсеј, кој толку илјадници луѓе ги сметаше за свои деца, или, подобро кажано, ги сакаше повеќе од децата - зашто ниту еден татко не би сакал, како тој, да загине со својот син, без да направи грев повеќе како што мисли тој, претрпе, гледајќи дека сите тие, како да се согласуваат, се втурнаа во бездната на порокот? (9, стр. 170) ...барајте го рајот и сè што води во живот таму, и тогаш ништо овде не може да ви наштети, дури ни самиот владетел на темнината (Ефес. 6:12), се додека ние самите не си наштетуваме. Дури и некој да ни го одземе имотот, дури и да ни го пресече телото, сето тоа ни е ништо кога душата ни е здрава. (13, стр. 251) ...кога пријателството нè врзува, ништо не може лесно да создаде раскин (меѓу нас), па дури и да биде прифатено со доверба... (5, стр. 126) Сакам да те прашам: знаеш ли која е моќта на љубовта? Христос, без да ги спомне сите чуда што ги правеле апостолите, рекол: по тоа сите ќе знаат дека сте Мои ученици, ако имате љубов еден кон друг (Јован 13, 35); а Павле вели дека љубовта е исполнување на законот (Рим. 13:10) и дека без неа ни даровите не носат никаква корист (види 1. Кор. 13:1-2). Ова извонредно богатство, карактеристична особина на Христовите ученици, преголеми таленти, го видов цврсто засадено во душата... и дава изобилен плод. (16, стр. 266) ...за тебе... Решив да го прифатам овој ждреб [проповедничкото дело - С.М.], за тебе и твојата љубов, која нема ништо посилно и помоќно, што ме убеди, не многу искусен во елоквентноста, да зборувам и ме принуди да влезам во областа на наставата, иако никогаш порано не сум зборувал на такво поле, но секогаш бев меѓу слушателите и уживав во мирна тишина. (21, стр. 299) ...тој [Апостол Павле - С.М.] нè поттикнува да се угледаме на Христос, а не само на Неговите ученици; Така, кога нè убедува да сакаме, да не држиме лутина и кроткост, го наведува примерот на Христос. (4, стр. 113) ...самиот [апостол Павле - С.М.] бил фатен до третото небо (види 2. Кор. 12:2); но неговата наклонетост и љубов кон Христа се прошири не само над три, туку и над сите небеса. Тој беше мал по тело и воопшто не беше повисок од нас; но со својата склоност тој се издигна прекумерно над сите луѓе што постојат на земјата. И не би згрешил кој би ја замислил состојбата на овој светец вака: како некој пламен, кој ја прегрнал површината на целата земја и се издигнал нагоре, поминувал низ небесниот свод од сите страни и трчајќи низ воздухот што лежи над него, без разлика дали бил воздух или нешто друго, исполнет со оган средината меѓу двете небеса, и овде третото течело, но не запирало. небото и направи сè во еден оган, чија широчина е еднаква на просторот на целата земја, а висината е растојанието на третото небо од нас. Меѓутоа, и на овој начин, се чини, не ја прикажав ни најмал дел од неговата љубов... Така треба да се сака Христа, вака да се одрече од сегашноста. (6, стр. 135) Никој не Го засакал Христос повеќе од Павле, никој не покажал поголема ревност од него, никому не му била доделена поголема благодат; но и со такви предности тој сепак се плаши и трепери и за својата моќ и за оние што се под негова контрола. (17, стр. 270) ...ние, гледајќи дека некој станал раздразлив поради долго боледување, попрво ги отстрануваме од дома оние кои ненавремено го нервираат, не ни испитуваме дали тоа го прават праведно или неправедно и не прифаќаме никакво оправдување од нив, туку сожалувајќи го пациентот, целосно му простуваме поради неговата слабост, дури и ако неправедно бил изнервиран. Ако даваме таква грижа и за робовите и за децата, дури и често казнувајќи го синот кој е виновен за тоа, тогаш колку повеќе Бог, кој е добар и милостив и простува, ќе го направи тоа. (11, стр. 200) ...љубовта е глава, корен, извор и мајка на сите благослови, а... без неа сè друго не ни носи никаква корист; тоа е знак на Господовите ученици, карактеристично својство на Божјите слуги, знак на апостолите. Со тоа секој ќе знае, вели (Исус Христос), дека сте Мои ученици (Јован 13:35). Што, кажи ми, значи тоа? Дали се работи за воскресение на мртвите или за чистење на лепрозните или за истерување на демоните? Не, Тој вели; и, премолчувајќи го сето тоа, додава: по тоа сите ќе знаат дека сте Мои ученици, ако имате љубов еден кон друг. Таквите дела се само дарови на највисоката благодат, а љубовта е доблест што зависи и од човечката ревност. (22, стр. 303) ...сеќавањето... мора да остане во нашите души, па ние, постојано сеќавајќи се на доброто дело, непрестајно да му благодариме на Бога што го дарувал. (41, стр. 663) ... не постои толку суров и бесчувствителен човек кој, гледајќи го својот непријател во несреќа, сè уште може да негува омраза кон него... дури и ги сожалуваме нашите непријатели и се однесуваме кон нив како пријатели кога ќе ги видиме како доживуваат каква било несреќа... (7, стр. 142) Нема да бидете слушнати толку брзо кога ќе му се молите на Господарот [Бог - С.М.] дома како кога се молите со вашите браќа. Овде [во храмот - С.М.] има нешто повеќе, вака: едногласност и согласност, соединување на љубовта и молитвата на свештениците. (24, стр. 317) Ако некој, сам напаѓајќи те, почнеше да те тепа или да те фрла на земја без твоја причина или вина, а ти сè да поднесеш кротко и да си заминеш, тогаш твојот чин не би бил срамен, туку мудар и многу за пофалба. Значи... за пофалба е да се трпи навредата што ја предизвикуваат луѓето... (8, стр. 156) ...оние кои страдаат од телесна љубов, додека се блиску до своите најблиски, го чувствуваат најсуровото мачење на страста, а кога ќе се оддалечат што подалеку од своите најблиски, го скротуваат неговиот гнев... (17, стр. 272) ...кога ќе дојде најсовршената состојба, нема да се вратиме на поранешната - нема да набљудуваме денови, времиња и години, туку во сè непоколебливо ќе ја следиме Црквата, претпочитајќи љубов и мир пред сè. (36, стр. 395) ...никогаш немало таков камен човек кој воопшто не настрадал кога ќе види како неговите браќа и роднини се тепаат меѓусебно, подложувајќи до три илјади луѓе на ова жално ќотек (види 2. Мој. 32:28). А ние, кога ќе ги фатиме нашите деца како прават нешто лошо, се разбира, ги казнуваме и камшикуваме, но тоа не го правиме без жалење, туку напротив, тагуваме ни помалку ни повеќе од оние што се казнети. (9, стр. 170) Свештеникот мора да се однесува со своето стадо како што таткото би постапил со своите мали деца; како што ние не се оттргнуваме од овие кога навредуваат, удираат или плачат, па дури и кога нè смеат и галат, не ни е гајле за тоа, така и поповите не треба ниту да се надувуваат од пофалбите на народот, ниту да се вознемируваат од оценките ако се неосновани. (19, стр. 288) ...таткото многу се грижи за... децата, а таквата љубов кон нив може да ја засени неговата тага... (8, стр. 157) ...обрнете внимание на побожноста на неговата душа [Апостол Павле – С.М.] и на љубовта вкоренета во неа. Сеќавајќи се на Бога, тој си дозволи да започне да ја објаснува доктрината не пред да Му оддаде почит, завршувајќи го својот говор со доксологија. Ако споменот на праведниците остане благословен (Изр. 10:7), тогаш колку повеќе сеќавањето на Бога ќе биде со пофалба. Павле го прави истото на почетокот на своите посланија; често, започнувајќи го Посланието и сеќавајќи се на Бога, тој не започнува да поучува пред да Му даде должна пофалба. Слушајте што вели во Галатјаните: благодат и мир од Бога Отецот и од нашиот Господ Исус Христос, Кој се даде за нашите гревови за да нè избави од сегашното зло доба, според волјата на нашиот Бог и Татко; Нему нека му е слава во вечни векови. Амин (Гал.1:3-5). А на друго место: На Царот на вековите, нераспадливиот, невидливиот, единствениот мудар Бог, нека му е чест и слава во вечни векови. Амин (1. Тим. 1:17)... Слушајте како е тој во однос на Единородниот [Господ Исус Христос – С. М.] го прави истото; Откако рече: Самиот би сакал да бидам одвоен од Христа заради моите браќа, кои ми се сродни според телото, тој додаде: на кои им припаѓа посвојувањето и славата, и заветите, и законот, и богослужението и ветувањата, а од нив е Христос според телото, кој е Бог над сите, благословен засекогаш, Амин: 3-5. Тој најпрвин упати пофалба и на Отецот и на Единородниот, а потоа почна да го продолжува својот говор; бидејќи ги слушнав зборовите Христови: сите да го почитуваат Синот како што го почитуваат Отецот (Јован 5:23). (24, стр. 314) Ако некој му направи [на христијанин - С.М.] многу зло, го удри или го врзе, тогаш неговото тело природно е засегнато, но неговата душа, според мудроста, останува неповредена; не е понесена од гнев, не е фатена од омраза, не е совладана од непријателство. И ова не е толку важно; Многу поневеројатно од ова е ова: тој ги сака оние што му направиле толку многу зло како добродетели и покровители, и се моли тие да го имаат секое добро. (3, стр. 94) Храбрата личност обично се одликува не толку по подароците испратени одозгора колку според заслугите на сопствениот труд. Затоа Христос вели дека Неговите ученици не се препознаваат по знаци, туку по љубов. Кога има љубов, тогаш на оној што ја стекнал не му недостига никаков дел од мудроста, туку има целосна, сесовршена и целосна доблест; исто како што без него е лишен од сите придобивки. Затоа, Павле ја фали и велича, или, подобро кажано, колку и да зборува, никогаш не може целосно да го искаже нејзиното достоинство. (22, стр. 303-304) ...оние кои сакаат... се толку целосно посветени на својата сакана со љубов што освен нив и да се со нив, не наоѓаат ништо пријатно во другите задоволства од реалниот живот, колку и да ги има... (5, стр. 129) Таков бил Елисеј: бидејќи се оддалечил од сè световно, го засакал Царството Небесно и презирал сè реално, односно царството и моќта, и славата и сеопштата почит; тогаш видов нешто што никој никогаш не го видел - цела планина, покриена со формација од огнени коњи и истите коли и воини (2. Царевите 6:17). (6, стр. 135) …блажениот Павле, имитирајќи го својот Учител [Господ Исус Христос - С. браќа, роднини за мене по тело, односно Израелците (Рим. 9:2–4). Гледате ли колку се впечатливи овие зборови, како претставуваат срцева болест? Ги оплакуваше куцачите и сиромашните меѓу верните како и самиот да е во истите неволји. Кој е исцрпен, рече, со кого не би се исцрпил? Кој е во искушение, за кого не би се разгорил? (2. Кор. 11:29). Тој не рече: тагувам, туку: палам, сакајќи со зборот разгорување да ја изрази нетрпеливоста и крајноста на тагата. Да го имитираме и нашиот Господар и роб како нас. (11, стр. 196–197) ... да ги навикнеме рацете на милостина за да донесеме нешто мало од наша страна; Да почнеме да плачеме за гревот, да стенкаме поради беззаконието, за да се види дека и ние придонесуваме барем нешто мало, додека она што ќе ни се даде е големо и ги надминува нашите сили. Ова е рајот и Царството Небесно, за кое сите да се удостоиме преку благодатта и љубовта на нашиот Господ Исус Христос... (40, стр. 661) ...оние кои загинаа во потопот беа големи грешници, но Ное беше човек и имаше сочувство за оние кои ја имаа истата природа како него. Така, Езекиел, иако беше праведен и знаеше дека Израелците се најзлобни од сите, сепак, кога ги виде поразени и паѓајќи, и тој се сожали и заплака... (8, стр. 158). ...не само пред Бога, туку и пред луѓето, за осуда и опасно е да се има многу непријатели. Што велам: многу? Да се ​​има еден и единствен непријател е исто толку опасно колку што е безбедно и спасоносно да се има сите пријатели. Не може да не заштити толку зголемувањето на имотот, не толку оружјето и ѕидовите, рововите и другите безброј средства, туку искреното пријателство. Ова е ѕид, ова е тврдина, ова е богатство, ова е утеха, ова ќе ни помогне да го поминеме сегашниот живот во мир и ќе ни обезбеди иден живот. Значи, размислувајќи за сето ова и замислувајќи ги големите придобивки од ова, да сториме сè и да преземеме сите мерки за да можеме да се помириме со вистинските непријатели, а не да стекнуваме нови непријатели, туку да ги направиме вистинските пријатели посигурни. Почетокот и крајот на секоја добродетел е љубовта; уживајќи во него искрено и постојано, да се удостоиме да го примиме Царството Небесно, со благодатта и љубовта кон човештвото на нашиот Господ Исус Христос... (30, стр. 354) Едно лице одеднаш развило силна треска, а треската се зголемила; Пациентот ги отфрлил сите средства што би можеле да го изгаснат пожарот, но посакувал и напорно инсистирал, молејќи ги сите што ќе дојдат кај него да му донесат многу вино и да го остават да ја згасне болната жед. Но, кој и да се согласел да му го пружи ова задоволство, не само што би ја зголемил треската, туку и несреќниот човек би го довел во лудило. Тогаш, кога уметноста беше немоќна и повеќе немаше средства, туку беше целосно отфрлена, употребената итрина покажа таква моќ, каква што веднаш ќе слушнете од мене. Докторот зема глинен сад, штом се извади од рерната, го потопува во вино и потоа, вадејќи го празен, го полни со вода; Заповеда да се затемни просторијата во која лежеше болниот со многу завеси, за светлината да не ги разоткрие триковите и му дава на болниот да се напие од сад, како наполнет со вино. Тој, пред да го земе садот в раце, ненадејно заведен од мирисот на виното, не сакаше да го раздели она што му беше дадено; но, уверен од сетилото за мирис, измамен од темнината и поттикнат од силна желба, со голема желба го испи тоа што му беше дадено; и откако се насити, веднаш се ослободи од треската и ја избегна заканувачката опасност. Дали ја гледате користа од лукавството? (15, стр. 262) ...тогаш ќе ги научите придобивките од мудроста кога (вашите деца) ќе почнат да лекуваат луѓе кои боледуваат од неизлечиви болести, кога ќе се прославуваат како заеднички добродетели, покровители и спасители, кога ќе живеат со луѓето на земјата како ангели и ќе го свртат погледот на сите кон себе... (4, стр. 117). Не ми кажувај: „Што имам заедничко со него [кој падна - С.М.]? Тој ми е странец и странец“. Сè додека е верен, ги дели истите Тајни со вас и оди во иста црква, дотогаш е поблизок со вас и со браќата, и со познаниците, и со роднините, и со сите воопшто. Следствено, како не само оние кои крадат се предмет на истата казна, туку и оние кои можеле да ги спречат, а не го сториле тоа; така што подеднакво не се казнуваат само самите зли, туку и оние кои можеле да ги одвратат од злобата, а не сакале преку невнимание или невнимание. А оној што го закопал талентот, му го вратил на господарот недопрен; но бидејќи не го умножил бил казнет. А ти, дури и самиот да останеш чист и непорочен, но да не го зголемиш својот талент и да не го свртиш својот брат на умирање кон спасение, тогаш ќе ја доживееш истата судбина како (робот). Дали барам многу од тебе, сакана? Секој од вас нека сврти по еден од вашите браќа кон спасението, нека се грижи за ова, нека работи за да дојдете на нашата следна средба со голема смелост, носејќи му дарови на Бога, најскапоцените дарови, враќајќи ги (нему) душите на изгубените. (37, стр. 402) ...Мојсеј многупати страдаше...гледајќи дека оние што згрешија мора да претрпат казна, тој повеќе се жалеше и тагуваше од оние што беа казнети. (8, стр. 158) Оној што се моли за цел град - што велам: за градот? - за целата вселена, и го помирува Бога за гревовите на сите, не само на живите, туку и на мртвите, каква личност треба да биде тој? Дури и смелоста на Мојсеј и Илија ја сметам за недоволна за таква молитва. Му пристапува на Бога како целиот свет да му е доверен и тој самиот да е татко на сите, барајќи и моли прекин на војните насекаде и смирување на бунтовите, за мир и благосостојба, за брзо избавување од сите приватни и јавни катастрофи што тежат на сите. Затоа, тој самиот треба да биде надреден во сè пред сите за кои се моли, како што приматот треба да биде надреден во однос на оние што се под негова заштита. (20, стр. 291-292) Љубовта Христова толку го анимирала [Апостол Павле - С.М.] што ако требаше да трпи вечна казна за Христа, никогаш немаше да го одбие ниту ова, бидејќи му служеше на Христа поинаку отколку ние (му служиме) на платениците, плашејќи се од Геена и посакувајќи го Царството. Бидејќи беше прегрнат од некоја друга, неспоредливо подобра и најблажена љубов, тој издржа и направи сè за ништо друго освен да ја задоволи љубовта што ја имаше кон Христа и која така го запоседна неговиот ум што доброволно ќе се раздели од она што му беше најдраго - тоа е да биде со Христос - за што ги занемари и Геена и Царството Небесно, да ме чита и да прифатиме со Христа. од најпосакуваните благослови, дури и оваа неискажлива екскомуникација (од Христос за Израелците, види Рим. 9:3). (5, стр. 130) Физичката убавина често предизвикува неумереност кај оние што ја гледаат, а духовната убавина го располага самиот Бог да ја сака, како што вели пророкот, насочувајќи го својот говор кон Црквата: слушни, ќерко, и види, и приклони го своето уво, и заборавај го својот народ и домот на татко ти. И Царот ќе ја посака вашата убавина (Пс. 45:11–12). Затоа, возљубени, за да му станеме блиски на Бога, да ја развиеме оваа убавина, секојдневно измивајќи ја секоја нечистотија читајќи ги Писмото, молитвите, милостињата, истомисленоста меѓу себе, за Царот, сакајќи ја нашата духовна добрина, да нè удостои со Царството Небесно, за кое сите да бидеме достојни, по благодатта наша Господ Исус Христос (32,36). Кога... треба да се спаси покојникот, тогаш ова не е време на суд и строго испитување, туку само на човекољубие и простување. Ниту еден лекар, наместо да му даде лек на пациент, не го подложува на казни и казнување за неговиот нарушен живот. (39, стр. 652) ...моли се да не бидам еден од оние кои се врзани и фрлени во темнина (целосна темнина), туку еден од оние кои ќе добијат барем малку попустливост, преку благодатта и љубовта на нашиот Господ Исус Христос... (21, стр. 302) Кога треба да поправиш брат, дури и ако треба да се откажеш од душата, не одбивај; биди љубоморен на својот Господар [Господ Бог – С.М.]... (37, стр. 401) Оној кој во однос на другите... е тивок и кроток, кој никому не дава причина за незадоволство, уште повеќе ќе покаже голема почит кон својот татко... (3, стр. 95–96) Ако го дадам своето тело, вели апостолот [Павле - С.М.], да изгори, а немам љубов, тоа нема да ми направи ништо добро (1. Кор. 13,3). И повторно, на друго место, објаснувајќи дека љубовта е поголема од сите и е глава на сите добри работи, рече: љубовта никогаш не престанува, иако пророштвата ќе престанат, и јазиците ќе молчат, а знаењето ќе се укине, остануваат овие три: верата, надежта, љубовта; но најголемата од нив е љубовта (1. Кор. 13:8,13). (22, стр. 304) ...љубени... да се потрудиме на секој можен начин да немаме непријателство со никого, и ако дојде до некакво непријателство, истиот ден ќе се помириме; затоа што ако продолжи во вториот и третиот ден, тогаш наскоро третиот ќе стане четврти, четвртиот - петти, а овој повторно ќе ни даде уште повеќе денови на непријателство; и колку подолго го одложуваме помирувањето, толку повеќе ќе се срамиме. Но, дали ти е срам да дојдеш и да бакнеш престапник? Не, ова е пофалба, ова е круна, ова е слава, ова е корист и богатство исполнето со безброј придобивки; и самиот непријател ќе те одобри, и сите присутни ќе те фалат; па дури и ако луѓето те осудат, Бог сигурно ќе те круниса. Ако чекате непријателот да дојде прв и да побарате прошка, тогаш нема да добиете таква корист: тој ќе ја предвиди наградата и ќе го добие целиот благослов за себе; и кога самиот ќе дојдеш, нема да останеш инфериорен во однос на него, туку ќе го победиш гневот, ќе ја победиш страста, ќе откриеш голема мудрост послушајќи се на Бога и ќе го направиш твојот последователен живот попријатен, ослободувајќи се од неволјите и вознемиреноста. (30, стр. 354) ... сакајќи да покажеме дека не е голема работа да ги презираме казните овде за Христос, [апостол Павле - С. Значењето на неговите зборови е ова: не само луѓето нема да можат да ме одвлечат од оваа љубов, туку и ангелите, па дури и ако сите небесни сили се соберат заедно, тие нема да можат да го сторат тоа. Што велам? Дури и да е потребно Христос да го изгуби Царството или да падне во Геена, јас не се плашам од тоа. Ова, а не ништо друго, значат зборовите: висина, и длабочина, и живот и смрт, а тоа го кажа не затоа што Ангелите ќе почнат да се трудат да го одвојат од Христа; но вербално претпоставува нешто што никогаш не може да биде, за на сите да им ја прикаже и објасни својата голема љубов. (5, стр. 131) ...таа [блудницата - С.М.] пријде со топла наклонетост, со огнена душа и со вжештена вера, и ги допре Неговите свети и свети нозе [Господ Исус Христос - С.М.], пуштајќи ѝ ја косата, пролевајќи млаз солзи од очите и истурајќи миро. Со она што ги мамела луѓето, од него го создала лекот на покајанието; колку повеќе ги будеше очите на похотливите, толку повеќе роеше солзи; Таа ги избриша Христовите стапала со косата со која мнозина наведе на грев; со мирото со кое зароби мнозина, ги помаза Неговите нозе. Значи, со она што сте го налутиле Бога, треба да Го смирите. Дали сте го налутиле со кражба на пари? Со нив ублажете Го, враќајќи им го на навреденото украденото и додавајќи му уште повеќе, и кажете како Закхеј: четирикратно ќе ви возвратам за сè што украдов (Лука 19:8). Го налути ли Бога со својот јазик и клевети, со кои навреди многумина? Со јазикот свој и помири го, праќај чисти молитви, благословувај ги оние што прекоруваат, фалејќи ги оние што клеветат, благодарејќи им на оние што предизвикуваат навреда. За тоа не се потребни многу денови и години, туку потребна е само добра волја и се ќе се исполни за еден ден. Откажете се од злото, сакајте ја доблеста, престанете со порочниот живот и ветете дека нема повеќе да го правите тоа, а тоа ќе биде доволно за вашето оправдување. (27, стр. 333) Дали праведниците тагуваат само кога ќе видат како умираат грешниците, а кога ќе ги видат како грешат, не жалат? Не, во вториот случај тие се многу повеќе вознемирени отколку во првиот. И ова може добро да се научи од пророците. Еден од нив горко заплака: Тешко мене! Нема повеќе милосрдни луѓе на земјата, нема вистинити меѓу луѓето (Мик.7:2). А другиот му рече на Бога: Зошто ми дозволуваш да гледам злоба и да гледам катастрофи? (Хав.1:3). И многу тагувајќи за угнетените, извика вака: Ги оставате луѓето како риби во морето, како лазачи кои немаат владетел (Ав. 1,14). (8, стр. 159) ...треба, седејќи дома, да ги тагуваш [загубените, паднатите - С.М.] и да плачеш затоа што се противат на Божјата заповед, да се радуваш со ѓаволот. (37, стр. 401) ...заради оваа причина со љубов го поздравувам овој ден [денот на Рождеството Христово - С.М.] и на сите им ја објавувам оваа љубов, за да ве направам учесници во таква љубов; Затоа, ве молам и ве убедувам сите да се собереме тогаш со сета ревност и ревност, да го оставиме секој својот дом за да ја видиме неверојатната и чудесна глетка - нашиот Господ, легнат во јасли и завиткан во повиени. (27, стр. 332) Дури и да... мораме да поднесуваме навреди, да примаме удари, да издржиме нешто друго - ќе сториме се само да ги вратиме [загубените, паднатите - С. М.]. На крајот на краиштата, трпиме инает, навреди и малтретирање од болни, не нè нервираат навредите, туку сакаме само едно: тој што постапува така непромислено да биде здрав. И пациентот на лекар често ја кине облеката, но лекарот не престанува да го лекува поради тоа. Ако оние кои се грижат за телата покажуваат толкава ревност, тогаш колку е несоодветно да се оддаваме на невнимание кога пропаѓаат толку многу души, и да не се осмелуваат да трпат никакви неволји кога нашите членови гнијат? (37, стр. 402) ...Давид... [рече - С.М.]: фалете Го Господа од небото, фалете Го во висините, а малку потоа, повторно велејќи: фалете Го Господа од земјата (Пс. 149:1, 7) и повикувајќи ги двете суштества, горе и долу, сетилни и умствени, видливи и невидливи, лоцирани над небото и едното до небото. Крал на сите... (21, стр. 300) ... заповеда грешникот да му се предаде на сатаната, Павле, откако (грешниот) се променил и станал подобар, рекол: За таквиот оваа казна од многумина е доволна... И затоа ве молам да му покажете љубов (2. Кор. 2:6, 8). Бидејќи на сите им го претстави како заеднички непријател и противник, го одвои од стадото и го отсече од неговото тело, погледнете колку труд сега вложува за да го зближи и повторно да го обедини. Не реков само: сакај го, туку - те молам да му покажеш љубов (грчки и словенски - потврди љубов кон него), - односно покаже цврста и непроменлива љубов, жешка, огнена и огнена; покажуваат наклоност еквивалентна на претходното непријателство. Што се случи, кажи ми? Нели му го предаде на сатаната? Да, вели тој; само не за да остане во рацете на сатаната, туку за да може брзо да се ослободи од својата моќ. Погледнете колку Павле, како што реков, се плашеше од очајот, како моќно оружје на ѓаволот. Откако рече: Те молам да му покажеш љубов, тој додава и причина: за да не биде обземен од прекумерна тага (2. Кор. 2:8, 7). Овцата, вели, е во устата на волкот: да побрзаме и да ја грабнеме пред (волкот) да го проголта и да го уништи нашиот член. Бродот е обземен од бранови: ќе се обидеме да го спасиме пред да потоне. (39, стр. 651) ...Мојсеј... не престана да има сочувство за Израелците, како што може да се види од она што го направи подоцна. Кога, по нивниот обид да ги убијат шпионите и да фрлаат камења врз него, тој избегал од нивните раце, повторно се обратил на молитва за нив и го молел Бога да биде милостив кон оние што сакале да го убијат (види Броеви 14:10–20); па неговата љубов била посилна дури и од природната наклонетост! (9, стр. 171) ...не само во војна и против непријатели, туку и во време на мир и во однос на најљубезните, корисно е да се користи итрина. Дека ова е навистина корисно не само за оние кои користат лукавство, туку и за оние во однос на кои се користи, за ова, одете кај некој од лекарите и прашајте како ги лекуваат болните, и од нив ќе слушнете дека не се секогаш задоволни само со својата уметност, туку понекогаш користат итрина и со негова помош го обновуваат здравјето на болните. Кога тврдоглавоста на болните и суровоста на самата болест ги поништуваат советите на лекарите; тогаш, по потреба, лекарите прибегнуваат кон лукавство за, како на сцената, да се сокрие вистината. (15, стр. 262) ...Авраам, по Божја заповед, ја испрати слугинката со својот син... чудете се на големото смирение со кое тој, иако го мачеше сочувството, не му се спротивстави на Бога... (8, стр. 162) Она што претходно го поттикнав, истото го поттикнувам и сега да го исполниме: да престанеме со непријателството меѓу себе и никој да не му остане непријател на ближниот повеќе од еден ден, но пред да падне ноќ нека го смири гневот, за, оставен сам и внимателно сеќавајќи се на направеното и кажано во непријателство, да не го отежнува прекинот и помирувањето. Изместените коски на нашето тело, веднаш поставени, го заземаат своето место без многу потешкотии; ако останат надвор од своето место долго време, тогаш тешко се исправаат и ја заземаат својата претходна позиција, а оние што се поставени бараат долго време за цврсто да се утврдат, да се зацврстат и да не се движат; исто како и ние, ако веднаш почнеме да склучуваме мир со нашите непријатели, можеме да го направиме тоа удобно и без многу потешкотии да влеземе во некогашното пријателство... (30, стр. 354) ... [вдовицата - С. М.] мажот, иако ќе сака како жена, но не како онаа што ја зел како девојка; и дека љубовта кон таквите жени (на девојките) е многу посилна и пожестока од оние (на вдовиците), тоа им е познато на сите; нема да ја прегрне и сака вдовицата со сето свое срце, како некој што веќе познава друг маж. (14, стр. 256) Ова е сопственост на вљубените: тие не можат да молчат за својата љубов, туку да го откриваат својот пламен на сите свои ближни, смирувајќи ја својата душа со континуиран разговор за супериорноста на љубовта. (5, стр. 131) ... (36, стр. 390) Милостината не зависи од количината на имотот, туку од степенот на духовното располагање. Така, вдовицата дала две грини и ги надминала заситените со богатство; а друга вдовица, која имаше само грст брашно и малку масло, зеде кај неа (пророкот), која имаше душа небесна; За ниту еден од нив сиромаштијата не беше пречка. Затоа, не правете бескорисни и залудни изговори; Бог не бара изобилство на приноси, туку богатство на духовно расположение, кое се изразува не со мерката на даденото, туку со трудољубивоста на оние што даваат. Дали сте сиромашни и најсиромашни од сите луѓе? Но, вие не сте посиромашни од таа вдовица која многу ги надминала богатите. Дали ви треба најосновна храна? Но, вие не сте посиромашна од сидонската вдовица, која, откако стигна до екстремниот стадиум на глад, веќе очекувајќи смрт со децата околу себе, за сето она што не го поштеди својот имот и преку најголемата сиромаштија стекна неискажливо богатство, ја направи раката гумно, а бокалот мелница и ја нареди така што од малку дојде 17 многу (1 крал). (29, стр. 342) ...не обрнуваме внимание само на маките, туку, и пред тоа, на расположението на душата и на причината поради која се случуваат маките и затоа ги сакаме мачениците не затоа што страдаат, туку затоа што страдаат за Христа... (37, стр. 398). ...И Авраам страдаше поради својот легитимен син. Никој да не рече дека не тагувал и не страдал како татко, и никој да не го лиши од највисоките пофалби, сакајќи да ја покаже својата мудрост неизмерно. Се срамиме и тагуваме, а често и плачеме, кога гледаме дека преку плоштадот се водат луѓе до смрт, осудени за срамни дела и кои долго време живееле таков живот, а згора на тоа, странци и никогаш не видени од нас; Како да не почувствува човечка тага кому му беше наредено да го убие својот син, неговиот легитимен, единствен, роден надвор од неговите соништа по толку долго време и во најдлабоката старост (од која љубовта се повеќе се разгорува), овој син, сè уште млад, да го убие со свои раце и да го принесе како жртва паленица? (8, стр. 162) ...од тогашните луѓе [Стариот Завет - С.М.] не се бараше ништо повеќе освен да се љубат оние што љубат, но сега ова големо и чудесно дело е толку несовршено што, во исполнувањето, ние на никаков начин не сме супериорни во однос на митниците. (12, стр. 244) Огнениот Христов љубител Павле, кој беше толку ранет од оваа љубов што дури и стенкаше за бавноста и времетраењето на неговото талкање овде: зашто ние што сме во ова тело, вели тој, стенкаме (2. Кор. 5:4); сепак, тој беше подготвен и сакаше да остане тука за Христа: и да останете во телото, вели тој, ви е попотребно (Фил. 1,24), односно за да се прошири верата во Христа. Затоа, тој издржа глад, жед, и голотија, и врски, и (опасности од) смрт, и морски патувања, и бродоломи и сите други неволји што тој самиот ги наброја; и не само што не се оптоваруваше со нив, туку и се радуваше, а причина за тоа беше љубовта Христова. Затоа рече: но сето тоа го победуваме со силата на Оној Кој нè возљуби (Рим. 8, 37). И немојте да бидете изненадени од ова: ако човечката љубов честопати го поттикнала некој да одлучи да умре, тогаш што нема да направи љубовта Христова? Кој нема да ги олесни тешкотиите? Така, сè му беше лесно, бидејќи гледаше само во Возљубениот (Христос) и за Него сметаше дека поднесува сè над секое задоволство и уживање, што е навистина така. (5, стр. 130) Понекогаш се случува оној што ја носи дијадемата да боледува од треска и да лежи на креветот воспалени, а околу него да стојат лекари, копјачи, слуги и војсководци, но ниту вештината на лекарите, ниту присуството на пријатели, ниту помошта на робовите, ниту разновидните лекови, ниту скапоцените украси, не може да има ништо друго, ниту многу од нас. болест што го снајде. Ако некој што има смелост пред Бога влезе и само го допре неговото тело и принесе чиста молитва за него, тогаш целата болест исчезнува и на тој начин, она што богатството, многуте слуги, искусната уметност и големината на кралската моќ не можеа да го направат, молитвата на еден сиромав и просјак често може да го постигне. Меѓутоа, не зборувам за празна и расфрлана молитва, туку принесувана со ревност, од ужалена душа и скрушено срце. (26, стр. 327) ...имаш голем (пат) на покајание во милостината, кој може да (те) ослободи од оковите на гревот; но има и друг начин на покајание за тебе, исто така многу удобен, преку кој можеш да се ослободиш од гревовите. Молете се секој час, немојте да се исцрпувате во молитвата и немојте мрзливо да ја молите Божјата љубов кон човештвото и Бог нема да се одврати од некој што постојано се моли, туку ќе ви ги прости гревовите и ќе ви ги исполни барањата. Ако ве слушаат кога се молите, продолжете да се молите за да му заблагодарите (на Бога); ако не те слушнат, останеш во молитва за да бидеш чуен. И не кажувајте: „Многу се молев и не бев слушнат“, затоа што тоа премногу често се случува за ваше добро. Бог знае дека сте мрзливи и невнимателни и дека ако го добиете она што ви треба, ќе се оддалечите и повеќе нема да се молите; и сега, по самата потреба, те принудува почесто да разговараш со Бог и да практикуваш молитва. (40, стр. 660) ...тогаш... ќе се зголемат твојата слава и корист кога ќе ја потиснеш зависта во себе, кога ќе ја уништиш омразата, кога ќе покажеш голема братска љубов; ако сам го користиш своето знаење, тогаш луѓето ќе се одвратат од тебе и ќе те мразат како завидлив и братомразец, а Бог ќе те осуди на екстремна казна како злонамерен; Покрај тоа, самата благодат наскоро ќе ве остави и ќе се оддалечи. (30, стр. 349) ...особено сме приврзани за оние кои долго време живеат со нас и ни презентираа многу докази за нивното пријателство и доблест. (8, стр. 163) Имав многу пријатели, искрени и верни, кои ги знаеја и строго ги почитуваа законите на пријателството; но од многуте, еден ги надмина сите други во љубовта кон мене и успеа да ги надмине во ова колку што беа луѓе рамнодушни кон мене. (15, стр. 258) ... зошто се плашиш да не се понижиш? Тогаш ќе бидеш повисок, па голем, па славен, па славен, кога ќе се ставиш пониско од сите други, кога нема да се стремиш кон приматот, кога ќе бидеш изложен на понижување, страдање и опасност, кога ќе се обидеш да им служиш на многумина, да се грижиш и да се грижиш за нив, и за тоа ќе бидеш подготвен да правиш и да поднесеш сè. Затоа, возљубени, размислувајќи за ова, да бидеме особено вредни во практикувањето на смирението, а кога сме навредувани и понижувани и ги доживуваме сите крајни неволји, и срам и презир, да поднесуваме сè со радост. Ништо повеќе не придонесува за достигнување на височина, слава и чест и не носи величина од доблеста на смирението, која, ако внимателно ја практикуваме, нека бидеме достојни за ветените благослови, со благодатта и љубовта на нашиот Господ Исус Христос... (29, стр. 346) Ја знам неговата [пастир за стадото - С.М.] љубов зовриена, пламна, жешка и неодолива, која ја вкорени во самите длабочини на својата душа и ја чува со голема ревност. (22, стр. 303) ...стравот за живите, кој постојано ја тресе душата, не е полесен од тагата за мртвите, па дури, ако може да се каже нешто изненадувачки, уште потешко. Времето ја ублажува тагата за мртвите, но грижите за живите неизбежно остануваат или завршуваат само со смрт. (12, стр. 234) ...падовите на верниците му предизвикаа [апостол Павле - С.М.] не помала тага од (гревовите) на оние што уште не поверуваа: беше неподносливо тешко да се види како тие (верниците), откако учествуваа во... Таинствата, скршнаа во зло. Затоа плачеше многу горко и помилосрдно од која било жена и рече: Деца мои, за кои повторно сум во мака на раѓање, додека Христос не се прикаже во вас! (Гал. 4:19). (39, стр. 650) Ако ние, кои сме родени толку долго по овие настани [ропството на Евреите во Египет - С.М.] и кои немаме таква причина да сочувствуваме со Евреите, сме обземени од сожалување од помислата на тогашното тепање на нивните деца, тогаш што направи овој благословен [Мојсеј - С. родители, не издржи? Мислам дека тој тогаш повеќе тагуваше за овие кутри деца отколку самите родители, што се гледа од тоа што го направи подоцна. Така, не можејќи ниту да го убеди ниту да го натера својот имагинарен татко да ја откаже бруталната и убиствена команда, тој самиот конечно реши да ги сподели катастрофите со нив. (9, стр. 168) ...кажи ми, како да давам милостина кога сум сиромав? Тогаш особено можеш да даваш милостина кога си сиромашен. Богатиот, опиен од изобилството на богатство, пламен од најтешка треска и опседнат од ненаситна страст, сака да си го зголеми имотот; а сиромавиот, незаразен од оваа болест и ослободен од оваа болест, полесно ќе прави милостина од она што го има. (29, стр. 342) … Голема работа е милостината; Затоа, Соломон извикал: Голем е човекот и скапоцен е милосрдниот човек (Изреки 20:6). Летот на милостината е голем: го пресекува воздухот, ја поминува месечината, се издига над сончевите зраци, стигнува до самите небеса. Но и таа не застанува тука; напротив, поминува и небото, тече околу ангелите и лицата на архангелите и сите повисоки сили и се појавува на самиот Царски трон. (40, стр. 658) Оној кој е почестен над своето достоинство не треба да ја користи големината на оваа чест како изговор за своите грешки, туку големата грижа Божја за него треба да ја претвори во поттик за поголем успех во добрината. (18, стр. 280) Затоа се разликуваме од неми животни, што имаме дарба на говор, се изразуваме со зборови и го сакаме говорот. Човек кој не сака зборови е многу поглупав од ѕверовите: не знае зошто е почестен (со дарот на говорот) и каде добил таква чест. Добро рекол пророкот: Но човекот нема да остане во чест; тој ќе стане како животни што загинуваат (Пс. 49:13). Дали сте личност надарена со зборови, но не сакате зборови? Кажи ми, каков изговор ќе имаш? Затоа, од сите, ти си ми најнезаменлив затоа што, како на крилја, се собираш (слушаш) зборови за доблеста и сè ставаш под божествените изреки. (40, стр. 657) Има... едни слаби од старост, други што ги изгубиле рацете, други со бедни очи, други подложени на други разновидни и разновидни страдања и најтешките страдања - сиромаштијата; бидејќи сиромаштијата и целосната сиромаштија ги засилува нивните телесни болести; а од друга страна самата сиромаштија од нив станува потешка и неподнослива. Излезете да ги фатите овие (кутрите) и соберете ги; или, уште подобро, не треба да се мачите да ги собирате; тие стојат подготвени пред секој што сака да подаде рака за помош. Ако имаш пари, потроши ги; ако си силен, еве дај помош со твојата телесна сила; и тука ќе видите многу потреби кои бараат физичка помош, и губење пари и неволја; зашто потребно е да им се обезбеди домување, и да се подготват лекови, и да се купи кревет и облека, и да се купи соодветна храна и сè друго, дури и да има само десет такви болни... Тука се оние на кои им треба заштита, тука се осамените, а тука се оние фрлените на земја; Ова е милостина, ова е човекољубие, ова служи за слава Божја и носи корист за оние кои гледаат, оние кои страдаат и оние кои прават добро. (10, стр. 188) ... да се ... молиме и да го молиме љубезниот Бог, кој сака сите луѓе да се спасат и да го постигнат спознанието на вистината (1. Тим. 2:4); нека ги избави [еретиците, антихристијаните – С.М.] од заблудата и ѓаволската замка и нека ги доведе до светлината на знаењето, кај Богот и Отецот на нашиот Господ Исус Христос, со Животворниот и Сесвет Дух... (23, стр. 313) ...она што изненадува е што, живеејќи во село и уживајќи во слободата, се сетив на твојата љубов [членовите на заедницата - С.М.], кога Павле, опкружен со синџири, живеејќи во затвор и гледајќи безброј опасности што му се закануваа - и во затвор, како среде ливада, се сети на браќата и им напишав на браќата и им напишав вака во моето срце: бранење и утврдување на Евангелието (Фил.1:7)? Надвор е синџир на непријатели, но внатре е синџир на љубов кон студентите; но надворешниот (синџир) е кован од железо, а внатрешниот е направен од љубов; Често ја отстрануваше таа, но никогаш не ја распарчуваше. (39, стр. 649) Внимателноста... и љубомората... треба многу повеќе да се покаже, бидејќи пациентите по природа се раздразливи и невнимателни; а ако не примените голема грижа и грижа во се, тогаш и мал пропуст е доволен за да му нанесете голема штета на пациентот. (17, стр. 277) Знам од кои многумина, по загубата на своите најблиски, оставајќи го градот и неговите удобности, се населиле во селата, додека други си изградиле куќи во близина на гробовите на покојниците и таму го завршиле својот живот. (5, стр. 132) ...во параболата за десетте девици може да се види... Кога младоженецот требаше да дојде, безумниот им рече на мудрите: дајте ни го вашето масло; а овие ним одговараат: за да нема недостиг и за нас и за вас (Матеј 25:8-9). Светото писмо овде не зборува за масло и оган, туку за девственост и љубов кон човештвото, што значи девственост под плаштот на огнот, и милостина под маската на маслото, и покажува дека девството има голема потреба од љубов кон човештвото, без која е невозможно да се спаси. Кои се тие што го продаваат ова масло? Кој друг освен сиромашните? Не добиваат онолку колку што даваат. Сметајте ја милостината не како трошок, туку како приход, не како загуба, туку како стекнување; бидејќи преку него добивате повеќе отколку што давате. Ти даваш леб и добиваш вечен живот; даваш облека и ја добиваш облеката на бесмртноста; даваш засолниште под твојот покрив и го добиваш Царството Небесно; Давате благослови кои пропаѓаат, но добивате благослови кои траат вечно. (29, стр. 342) Навистина поправедно би било да им се помогне на послабите отколку на силните, на постарите наместо на младите, на оние кои ја немаат потребната храна наместо на оние кои имаат доволно богатство, на оние кои многумина ги мразат поради неподносливото страдање, а не на оние што ги сакаат многумина, кои имаат способност да ја избркаат предизвиканата тага и да донесат добра слава наместо на оние што предизвикуваат тага. Покажете дека го правите ова за Бога и грижете се за овие луѓе. (10, стр. 188) ...најголем доказ за пријателство е кога (другите) и ги сакаат и мразат истите оние што ние ги сакаме. (42, стр. 666) ...Те прашувам ова: спаси ги твоите браќа, избави ги од заблуда, врати ги на вистината. Зашто нема корист од слушањето на учењата кога зборовите не се докажуваат со дела. А кажаното не беше кажано за тебе, туку за слабите, за тие, откако го научија тоа од тебе и оставија лоша навика, да го откријат чистото и вистинско христијанство во себе и да ги избегнуваат штетните собири... - овие разбојнички дувла, овие живеалишта на демоните. Затоа, не занемарувајте го нивното спасение, туку, откако ќе ги извидите и пронајдете болните, одвратете ги кај Христа, за ние и во сегашниот и во идниот живот да добиеме награда над нашите заслуги, со благодатта и љубовта на нашиот Господ Исус Христос... (38, стр. 414). ...нема ништо посилно од скромноста и кроткоста. Затоа и Павле заповедал внимателно да се придржуваме кон ова, велејќи: слугата Господов да не се кара, туку да биде пријател со сите (2. Тим. 2,24); не рече: само на браќата, туку: на сите. И уште нешто: вашата кротост нека им биде позната на сите луѓе, - не рече: на браќата, туку на сите луѓе (Фил. 4, 5). Зашто, каква полза ќе има, вели (Господ), ако ги сакате оние што ве сакаат? (Матеј 5:46). (22, стр. 307) ...Се радував не затоа што ме пофалија, туку затоа што се прослави мојот Учител; за... аплауз и пофалба ја докажа љубовта на вашата душа [христијаните - С.М.] кон Бога. Како што љубените слуги, слушајќи дека некој го фали својот господар, се разгоруваат од љубов кон пофалникот, затоа што го сакаат господарот; така и ти... со силен аплауз покажа голема љубов кон Господа. (34, стр. 379) ...треба, да не речам повеќе, да жалиме за негрижата на нашето спасение; со таква љубов и подготвеност секој треба да ги насочи очите на својата душа таму и постојано да го памети и замислува. (5, стр. 133) ...учениците тогаш се особено инспирирани од ревност за добро кога имаат примери на наставници. Како што некој што филозофира само со зборови, без дела, не му носи голема корист на слушателот, така напротив, најмногу од сè го плени оној што може да понуди совет што тој самиот ги извршил. Освен тоа, тој се замислува себеси ослободен и од завист и од гордост; зашто тој сака таквата одлична доблест да биде вообичаена меѓу неговите ученици, без да се труди да има нешто повеќе од нив... (12, стр. 222) Како што љубителите на убавите тела, каде и да одат, ја носат својата омилена слика со себе, така и ние, откако ја засакавме убавината на вашата душа [членовите на заедницата - С.М.], секогаш носиме со нас убава слика на вашиот дух. И како што сликарите, мешајќи разни бои, прават слики на тела, така и ние, откако ја измешавме вашата ревност за состаноци, ревност за слушање, благонаклонетост кон проповедникот и сите други добри дела, небаре разни бои на доблест, ја цртавме сликата на вашата душа и, ставајќи ја пред очите на умот, од размислувањето за неа добивме значителна утеха во разделбата од вас. И тоа го правевме цело време - кога седевме дома и станувавме, и кога одевме и одмаравме, и кога влегувавме и излегувавме, секогаш ја замислувавме твојата љубов. И ние уживавме во оваа контемплација не само дење, туку и ноќе; кај нас тогаш беше истото што рече Соломон: Спијам, но срцето ми е будно (Песна.5:2); потребата за сон ни ги затвори очите, но силата на твојата љубов ги разбуди очите на мојата душа од сон; и често ми се чинеше како да зборувам со тебе во сон. А всушност, душата обично ноќе замислува за што мисли дење; И тогаш ни се случи истото: и не гледајќи те со телесни очи, те видов со очи на љубовта и, иако не бев со тебе по тело, бев со тебе во душата, и моите уши постојано беа исполнети со твојот плач. Затоа, иако телесните болести ме поттикнаа да останам таму (во селото) подолго и да го искористам лековитиот воздух за физичко здравје, силата на твојата љубов не го дозволуваше тоа, напротив, таа извика и не престануваше да се мачам додека не ме принуди да станам уште порано од вистинското време и да ја ставам твојата заедница на исто ниво со здравје и со задоволство и со се што е добро. А ние, откако се поклонивме на нејзините убедувања, повеќе би сакале да се вратиме со остатоците од болеста, отколку, обидувајќи се за целосно исцелување од телесната слабост, повеќе да ја растажуваме вашата љубов. Додека живеев таму, ги слушнав твоите прекори - честите писма ни ги носеа; и не помалку ги слушав оние што ме прекоруваа, отколку оние што ме фалат, бидејќи тие прекори беа израз на душата што знаеше да сака. Затоа станав и дојдов набрзина; затоа никогаш не можев да те извадам од памет! (39, стр. 649) Дали некој има непријател и претрпел големи негодувања? Нека го прекине непријателството, нека ја смири воспалената и раздразнета душа, за да не остане внатре возбуда и збунетост. Преку причестувањето ќе го прифатите во себе Царот [Господ – С.М.]; а кога царот ќе влезе во душата, тогаш треба да има голема тишина, голема смиреност, длабок мир на мислите. (27, стр. 334) Кога љубовникот, откако добил многу навреди од своите најблиски, не ја згаснува љубовта во себе, тогаш, дури и да се обиде да ги открие тие навреди, тоа не е за ништо друго освен со цел, покажувајќи ја сета сила на својата љубов, да ги наклони кон поголема и посилна љубов. (1, стр. 72) Љубовта кон христијаните и омразата кон светот Сега е тешко време: има многу лошо добронамерници, искрената љубов исчезна, нејзиното место го зазеде деструктивната омраза, одиме меѓу мрежите и маршираме по заградите на градските ѕидини (Сир.9:18); Има многу луѓе кои се спремни да се радуваат на несреќите што ни се случуваат; нè опкружуваат од секаде; а сочувство нема ниту едно или многу малку. (15, стр. 261) Светлина... оган во себе; а ако го видиш брат ти како умира, нека те кара, нека те навредува, нека те тепа, нека ти се заканува дека ќе ти стане непријател, нека направи се друго: трпи сè самозадоволно, само ако можеш да го стекнеш неговото спасение. Нека ви стане непријател, но Бог ќе ви биде пријател и ќе ве награди со големи придобивки во тој ден (на Судниот). Дај Боже преку молитвите на светиите изгубените да се свртат кон спасение, а вие да имате успех во овој лов, а токму тие богохулници (Евреи), оставајќи го злото, да го познаат Христос распнат заради нив, за сите со едно срце и една уста да Го славиме Бога и Таткото на нашиот Господ Исус Христос... (37, стр. 402) ... ако почнат да нè обвинуваат неправедно, да ги отфрлиме обвинувањата со уверување и да се угледаме на светиите кои покажале таква ревност за славата Божја што ја презирале сопствената слава за Божјата. (10, стр. 189) Кога еден наш пријател, клеветен за престапи на дрскост и гордост, беше изложен на крајна опасност, а потоа, иако никој не те повика [Вазили Велики - С.М.] и самиот обвинет не праша, ти се занесе во опасност. Така беше; но за да те осудам со твоите зборови ќе се сетам и што кажа. Кога некои ја осудуваа твојата ревност, други ја пофалуваа и возвишуваа, ти им рече на критичарите: „Што да правам? - Не знам да сакам поинаку освен со жртвување на душата кога треба да спасам еден од моите пријатели што е во опасност...“ (16, стр. 266). Како храбри воини, кои подигнаа безброј трофеи и беа покриени со многу рани, поглаварите на црквите доаѓаа од сите страни, носејќи ги Христовите рани и сведочеа за многуте маки што ги претрпеа за исповедањето на верата. Некои од нив можеа да зборуваат за рудниците и страдањата што ги претрпеа таму; други за одземање на секаков имот, други за глад, а други за чести камшикувања. Некои би можеле да укажат на искинатите ребра; други за претепан грб, други за искинати очи или некој друг дел од телото што го изгубиле за Христа. (36, стр. 392) Волците ги опкружуваат овците од сите страни, но стадото не е уништено; бура, лошо време и бранови непрестајно го гонат овој свет брод, но капачите не се дават; бесот на еретичкиот пламен ги обвива сите страни, а оние што се среде запалената печка уживаат во духовна роса. (31, стр. 355) ...не може да се презира... овие луѓе [неправедните - С.М.], но на обвинувањата на сите нив треба да се одговори со голема кроткост и подготвеност - подобро е да им се простат неразумните прекори отколку да се нервирате и лутите. (20, стр. 294) ...да се свртиме целосно кон молитвата; и колку повеќе тие [еретиците, антихристијаните - С.М.] покажуваат зло, толку повеќе ќе бараме и ќе се молиме за нив, за тие некогаш да го напуштат своето лудило. Зашто тоа е добро и угодно на Бога, нашиот Спасител, Кој сака сите луѓе да се спасат и да дојдат до спознанието за вистината (1. Тим. 2:3-4). (26, стр. 327) Ако се случи од некаде да ме нападне клевета или потсмев или некој друг вид навреда и непријателство (а тоа често треба да се случува), тогаш кон кого ќе прибегнам? Кому да ја пренесам мојата очајност? Кој ќе сака да ми помогне, да ги одврати навредувачите и да ги натера повеќе да не ме навредуваат, да ме утеши и да ме зајакне да ги издржам непристојноста на другите? (15, стр. 261) Неверојатно е... што овие луѓе [апостолите - С.М.], прости, сиромашни, малку на број, скромни, неучени, понижени, зборуваат туѓ јазик и презрени, избрани да го поправат целиот универзум и добиле заповед да го свртат кон најтешките работи, не го правеле тоа во време на мир, туку во текот на безбројните напади врз нив. Во секој народ и град - што велам: во народот и градот? – во секоја куќа се соочуваа со борба. Доктрината што ја проповедаа често го одвојуваше синот од таткото, снаата од свекрвата, брат од брат, робот од господарот, подредениот од шефот, мажот од жената, жената од мажот, таткото од децата; затоа што не сите одеднаш го прифатија; тоа ги изложи на секојдневно непријателство, континуирана борба, илјадници смртни случаи и ги натера луѓето да ги третираат како заеднички непријатели и непријатели. Сите ги прогонуваа: кралеви, владетели, обични, слободни, робови, народи и градови; и не само тие, туку и оние кои го прифатија нивното учење, но уште не беа силни во верата. Имаше општа војна и против учениците и против учителите, бидејќи ова учење изгледаше спротивно на царските прописи, навиките и татковските обичаи. (33, стр. 374) ...ако... во душите на овие луѓе [еретици, антихристијани - С.М.] има воспалена рана, тогаш ние... како на некој благ сунѓер да даваме пријатна и здрава вода, ќе се обидеме да го смириме нивното воспаление и да ја уништиме секаква ароганција; па и да навредувале, макар и да оттурнале, макар и да плукале или што и да направиле, вие, љубена, не престанувајте да лекувате. Оние кои третираат луда личност мора многу да трпат од ова; и, и покрај сето ова, не треба да се повлекува, но затоа е особено потребно да се жали за нив и да се плаче, бидејќи таква е природата на нивната болест. (23, стр. 312–313) ...ако непријателите на вистината не можат да се заситат од хули против Добротворителот [Господ Бог - С.М.], колку повеќе треба да бидеме ненаситни во славењето на Бога на сите нешта. (34, стр. 379) ...На христијаните им е забрането, особено пред сите други, да ги поправаат оние што паѓаат во гревови со сила. Надворешните (пагански) судии, судејќи ги криминалците според законите, покажуваат голема моќ над нив и ги задржуваат против нивната волја од нивните вештини; и тука грешникот мора да се исправи не со насилство, туку со убедување. А законите не ни даваат таква моќ да ги задржуваме грешниците; па дури и да се даде, не би можеле да ја искористиме оваа моќ, бидејќи Бог ги наградува оние кои се воздржуваат од пороци по своја волја, а не присилно. Затоа, потребна е многу уметност за напатените да се убедат доброволно да се подложат на исцелување од свештениците, па дури и да им се заблагодарат за исцелението. (16, стр. 264) ...додека некои од оние што веруваа беа затворени, други беа испратени во егзил, други беа лишени од имотот, други беа убивани и расчленети, запалени, давени и изложени на секакви маки, исмејувани и истерувани од секаде, како заеднички непријатели, во поголем број се појавија нови исповедници, кои не само што ја оладија верата, туку и ја настрадаа верата. поволно и подобро за овој прекрасен улов и беа фатени не со принуда, не со насилство, туку со трчање и изразување благодарност на оние што ги доведоа кај Христа; гледајќи ги потоците на крвта на верниците, тие станаа пожестоки кон верата и похрабри; и додека не само учениците, туку и учителите, некои беа затворани, други беа избркани, други беа камшикувани и трпеа безброј други маки, бројот на верниците се множеше и нивната ревност се зголемуваше. (33, стр. 375) ... во почетокот и во првите времиња (на Црквата) имало многу такви, а и сега има такви кои се мразени поради својата побожност и протерани од татковските домови; но, тие не обрнуваат внимание на тоа, наоѓајќи се доволна утеха во тоа што го поднесуваат тоа за Христа. (38, стр. 405) Ти си слуга на Богот на мирот; Оној, кој истеруваше демони и правеше многу добри дела, кога Го нарекоа демонски, не испрати молња, не ги удри клеветниците, не му го изгоре јазикот на таков бесрамен и неблагодарен, иако можеше да го направи сето тоа, туку само го отфрли срамот, велејќи: „Немам демон, туку му оддавам чест на Мојот Татко, кога највисокиот Слуга (Јох). Го удри, што рече, покажи што е лошо, што е добро што ме тепаше (Јован 18:23), тогаш нема потреба да ги кажуваш само овие зборови, што е добро ова, кому го кажува и зошто, и овие зборови ќе ви станат еден вид божествен и непрестаен рефрен, кој ќе може да ја смири секаква иритација, замислете го достоинството на навредениот, безначајноста на навредувачот; Робот не само што навредуваше, туку и удри, и не само удри, туку по образот; нема ништо похулно од таков удар; како и да е, Господ издржа сè за да можеш да научиш смирение на најдобар можен начин. (22, стр. 307) Сите заедно ги молиме нашите браќа [изгубени, паднати - С.М.] да се вратат кај нас, да го сакаат светот, да ја напуштат неразумната тврдоглавост и, оставајќи ги неважните работи без надзор, да бидат проткаени со возвишени и важни мисли и да се ослободиме од набљудувањето на деновите, за да можеме сите едногласно, со една уста да Го славиме нашиот Господ Исус и Господа... 396) Мачениците, изложени на страдање, не само што не се онесвестија, не само што не тагуваа, туку се радуваа, триумфираа и се радуваа. А Павле за ова вели дека со радост го прифатиле ограбувањето на вашиот имот (Евр. 10,33); а Лука раскажува за учителите во книгата Дела дека тие радосно се вратиле од Синедрионот, бидејќи биле прогласени за достојни да прифатат срам за името Христово (Дела 5:41). А Павле, исто така, за себе вели: Сега се радувам на моите страдања за вас и го исполнувам во моето тело она што недостасува во Христовите неволји за Неговото Тело (Кол. 1:24). И што е чудно ако се радувал среде страдањата, кога подготвувајќи се да ја поднесе смртта, не само што се радувал, туку и ги повикувал своите ученици да учествуваат во неговата радост, која е карактеристична за една крајно радосна душа. (33, стр. 375) ...Апостолите, откако го прифатија ќотекот, го напуштија Синедрионот со радост (Дела 5,41), иако тоа не се природни последици од тепањето; бидејќи тие обично не предизвикуваат задоволство и радост, туку тага и страдање. Ова не е природен ефект на тепањето, но верата во Христа е таква што ја победува дури и природата на нештата. Ако тепањето за Христа донесе задоволство, тогаш што е изненадувачки ако солзите за Него го даваат истото? Затоа, тој самиот пат што Тој го нарекол тесен и тажен, потоа добар јарем и лесен товар (види Мат. 7:13,9,30) го нарекува. Овој подвиг е толку тежок по својата природа, но поради љубомората и добрите надежи на оние кои го изведуваат, станува многу лесен. Затоа, може да се види дека оние што го избираат, чекорат по тесниот и тажен пат со поголема веселост отколку по широкиот и пространиот, не затоа што не наидуваат на таги, туку затоа што се над овие таги и не трпат од нив ништо што другите обично го поднесуваат. (12, стр. 237) При составувањето на оваа книга користени се Целосните дела на Јован Златоуст во 4 книги. – Свети Јован Златоуст. Комплетна збирка дела во 12 тома. Т. 1–3. Мн.: Жетва, 2005 – 1488 стр. Следниве делови од Светото Писмо, кои припаѓаат на двајца пророци, свети Јован ги наведува под името на еден пророк Михеј.