¹ The word of the Lord came to the Prophet Elias and he said to Achab, ‘As the Lord the God of powers lives, the God of Israel, before whom I stand today, there shall be neither dew nor rain during these years, except by my mouth.’ The word of the Lord came to Elias, saying, ‘Go from here and towards the east, and hide yourself in the brook Chorrath, which is opposite the Jordan. You shall drink from the brook, and I am commanding the ravens to feed you there.’ So he went and settled by the brook Chorrath, which is opposite the Jordan. The ravens brought him bread in the morning, and meat in the evening; and he drank water from the brook. And it cane to pass after some days that the brook dried up, because there was no rain on the land. Then the word of the Lord came to Elias, saying, ‘Arise and go to Sarepta, which belongs to Sidon, and settle there; for see, I am commanding a widow there to feed you.’ And he arose and went to Sarepta, to the gate of the city. And a widow was there gathering sticks. And Elias he called after her and said, ‘Bring me a little water in a vessel, so that I may drink.’ As she was going to bring it, he called after her and said, ‘Bring me a morsel of bread in your hand.’ But the woman said, ‘As the Lord your God lives, I have nothing baked, only a handful of flour in the jar, and a little oil in the jug; I am now gathering a couple of sticks, so that I may go home and prepare it for myself and my children, that we may eat it, and die.’ Elias said to her, ‘Take courage. Go and do as you have said; but first make me a little cake of it and bring it to me, and afterwards make something for yourself and your children. For thus says the Lord the God of Israel: The jar of flour will not fail and the jug of oil will not grow less until the day that the Lord sends rain on the whole land.’ The woman went and did as Elias said, and he and she and her children ate. And from that day the jar of flour did not fail, neither did the jug of oil grow less, according to the word of the Lord that he spoke by Elias. After this the son of the woman, the mistress of the house, became ill; his illness was so severe that there was no breath left in him. She then said to Elias, ‘Why do you trouble me, man of God? Have you come to me to bring my sins to remembrance, and to cause the death of my son?’ But he said to her, ‘Give me your son.’ He took him from her bosom, carried him up into the upper chamber where he was lodging, and laid him on his own bed. He cried out to the Lord, ‘Alas, Lord my God, you have brought calamity upon the widow with whom I am staying, whose witness you are, by killing her son.’ Then he breathed upon the child three times, and called on the Lord and said, ‘Lord my God, let this child’s life come into him again.’ And so it happened and he cried out. And the Lord listened to the voice of Elias; the child’s soul came into him again, and he lived. Elias took the child, brought him down from the upper chamber into the house, and gave him to his mother. Then Elias said, ‘See, your son is alive.’ So the woman said to Elias, ‘Now I know that you are a man of God, and that the word of the Lord in your mouth is true.’

¹ The word of the Lord came to Elias the Thesbite in the third year, saying, ‘Go, and appear before Achab, and I will give rain on the face of the land. And it came to pass that when Achab saw Elias, he said to him, ‘Is it you, the one who is troubling Israel?’ He answered, ‘I am not troubling Israel; but you are, and your father’s house, by forsaking the Lord our God and following Baal. Now therefore have all Israel assemble to me at Mount Carmel, with the four hundred fifty prophets of Baal and the four hundred prophets of the scared groves, who eat at Jezebel’s table.’ So Achab sent to all Israel, and assembled the prophets at Mount Carmel. Elias said to them, ‘How long will you go limping with two different opinions? If the Lord is God, follow him; but if Baal, then follow him.’ Then Elias said to the people, ‘I, even I only, am left a prophet of the Lord; but the prophets of the sacred grove are very many. Let two bulls be given to us; let them choose one bull for themselves, cut it in pieces, and lay it on the wood, but put no fire to it; I will prepare the other bull, but put no fire to it. Then you call on the name of your god and I will call on the name of the Lord my God. And the god who answers by fire shall be God.’ All the people answered, ‘The word you have spoken today is good.’ Then Elias said to the prophets of shame, ‘Choose for yourselves one calf and prepare it first; then call on the name of your god, but put no fire to it.’ So they took the calf, prepared it, and called on the name of Baal from morning until noon, crying, ‘O Baal, hear us!’ But there was no voice, and no answer. They ran upon the altar that they had made. At noon Elias the Thesbite mocked them, saying, ‘Cry aloud! For your god likes garrulousness.’ And when the time of the offering of the oblation came, there was nothing. Then Elias the Thesbite said to the prophets of abominations, ‘Stand aside now, and I will offer my holocaust’. And Elias said to the people, ‘Come close’. And all the people came closer to him. Elias took twelve stones, according to the number of the tribes of Israel, to whom the word of the Lord had come, saying, ‘Israel shall be your name’. With the stones he built and repaired the altar of the Lord that had been cast down. Then he made a trench around the altar, large enough to contain two measures of seed. Next he put the pieces of wood on the altar he had made, cut the holocaust in pieces, and laid them on the pieces of wood and piled them on the altar. He said, ‘Bring me two jars of water and pour it on the holocaust and on the pieces of wood.’ Then he said, ‘Do it a second time’; and they did it a second time. Again he said, ‘Do it a third time’; and they did it a third time, so that the water ran all around the altar, and filled the trench also with water. And the prophet Elias cried aloud to heaven and said, ‘Lord, God of Abraham, Isaac, and Israel, hear me today by fire. And let this people known that you alone the Lord. the God of Israel, that I am your servant, and that through you I have done all these things, and that you have turned back the heart of this people to you.’ Then fire from the Lord fell from heaven and consumed the holocaust and the pieces of wood; and the fire licked up the water that was in the trench, the stones, and the dust. And the people fell on their faces and said, ‘The Lord indeed is God; he is God.’ Elias said to them, ‘Seize the prophets of Baal; do not let one of them escape.’ Then they seized them; and Elias brought them down to the brook Kishon, and killed them there. And after this Elias said to Achab, ‘There is a sound of rushing rain. Harness your chariot and go down, lest the rain catch you.’ Then Elias went up to the top of Carmel; there he bowed himself down upon the earth and put his face between his knees and prayed to the Lord. And the heavens grew black with clouds and wind; there was a heavy rain. Achab went to Jezreel. Achab told Jezebel his wife all that Elias had done. Then Jezebel sent to Elias, saying, ‘Tomorrow I will sacrifice your life like one of them.’ And Elias heard and was afraid; he arose and fled for his life, and came to Beersheba, in the land of Juda; he left his servant there. But he himself went a day’s journey into the wilderness, and came and sat down under a solitary broom tree. Then he lay down under the broom tree and fell asleep. Suddenly someone touched him and said to him, ‘Arise and eat and drink, for you have a long journey.’ Elias looked, and there at his head was a cake of flour and a jar of water. He arose, ate and drank, and slept again. The angel of the Lord came a second time, touched him, and said, ‘Arise and eat and drink, for you have a long journey.’ He arose, and ate and drank; then he went in the strength of that food forty days and forty nights to mount Horeb. There he entered a cave, and spent the night there. Then the word of the Lord came to him, saying, ‘What are you doing here, Elias?’ Elias answered, ‘I have been very zealous for the Lord, the Almighty; for the children of Israel have forsaken your covenant, thrown down your altars, and killed your prophets with the sword. I alone am left, and they are seeking my life, to take it away.’ Then the Lord said to him, ‘Go, return to your way and you will come to the desert way of Damascus; and you shall anoint Elissaios son of Shaphat as prophet in your place.

¹ A day came and Elias found Elissaios son of Saphat, who was ploughing. Elias passed by him and threw his mantle over him. Elissaios left the oxen, ran after Elias, and ministered to him. And it came to pass, when the Lord took Elias in a whirlwind as though up to heaven, that Elias went with Elissaios to Galgala. Then Elias said to Elissaios, ‘Stay here; for the Lord has sent me as far as the Jordan.’ But he said, ‘As the Lord lives, and as you yourself live, I will not leave you.’ So the two of them went on. Fifty men of the sons of the prophets came, and stood at some distance from them, as they both were standing by the Jordan. Then Elias took his mantle and rolled it up, and struck the water with it; the water was parted to the one side and to the other, and the two of them crossed on dry ground. When they had crossed, Elias said to Elissaios, ‘Ask me what I may do for you, before I am taken up from you.’ Elissaios said, ‘Please let me inherit a double share of your spirit.’ He responded, ‘You have asked a hard thing; yet, if you see me as I am being taken up from you, it will be granted you; if not, it will not.’ It came to pass that as they continued walking and talking, a chariot of fire and horses of fire separated the two of them, and Elias was taken up in a whirlwind as if into heaven. Elissaios kept watching and crying out, ‘Father, father! The chariots of Israel and its horsemen!’ But when he could no longer see him, Elissaios grasped his own clothes and tore them in two pieces. He picked up the mantle of Elias that had fallen from him, and went back and stood on the bank of the Jordan. Elissaios took the mantle of Elias that had fallen from him, and struck the water, saying, ‘Where then is the God of Elias, Appho?’ And so he struck the water, and the water was parted to the one side and to the other, and Elissaios went over on dry ground.

¹⁹ A gdy był wieczór dnia onego pierwszego po sabacie, a drzwi były zamknięte, gdzie byli uczniowie zgromadzeni dla bojaźni żydowskiej, przyszedł Jezus i stanął w pośrodku nich, i rzekł im: Pokój wam!

²⁰ A to rzekłszy pokazał im ręce i bok swój; a uradowali się uczniowie, ujrzawszy Pana.

²¹ Rzekł im zasię Jezus: Pokój wam; jako mię posłał Ojciec, tak i ja was posyłam.

²² A to rzekłszy tchnął na nie i rzekł im: Weźmijcie Ducha Świętego.

²³ Którymkolwiek grzechy odpuścicie, są im odpuszczone, a którymkolwiek zatrzymacie, są zatrzymane.

²⁴ A Tomasz, jeden ze dwunastu, którego zowią Dydymus, nie był z nimi, gdy był przyszedł Jezus.

²⁵ I rzekli mu drudzy uczniowie: Widzieliśmy Pana. Ale im on rzekł: Jeźli nie ujrzę w ręku jego znaków gwoździ, a nie włożę palca mego w znaki gwoździ, a nie włożę ręki mojej w bok jego, nie uwierzę.

²⁶ A po ośmiu dniach byli zasię uczniowie jego w domu, i Tomasz z nimi. I przyszedł Jezus, gdy były drzwi zamknięte, a stanął w pośrodku nich, i rzekł: Pokój wam!

²⁷ Potem rzekł Tomaszowi: Włóż sam palec twój, a oglądaj ręce moje i ściągnij rękę twoję, i włóż ją w bok mój, a nie bądź niewiernym, ale wiernym.

²⁸ Tedy odpowiedział Tomasz i rzekł mu: Panie mój, i Boże mój!

²⁹ Rzekł mu Jezus: Żeś mię ujrzał, Tomaszu, uwierzyłeś; błogosławieni którzy nie widzieli, a uwierzyli.

³⁰ Wieleć i innych cudów uczynił Jezus przed oczyma uczniów swoich, które nie są napisane w tych księgach.

³¹ Ale te są napisane, abyście wy wierzyli, że Jezus jest Chrystus, Syn Boży, a żebyście wierząc żywot mieli w imieniu jego.

⁹ Albowiem jesteśmy pomocnikami Bożymi, wy Bożą rolą, Bożym budynkiem jesteście.

¹⁰ Według łaski Bożej, która mi jest dana, jako mądry budownik założyłem grunt, a drugi na nim buduje: wszakże każdy niechaj baczy, jako na nim buduje.

¹¹ Albowiem gruntu innego nikt nie może założyć, oprócz tego, który jest założony, który jest Jezus Chrystus.

¹² A jeźli kto na tym gruncie buduje złoto, srebro, kamienie drogie, drwa, siano, słomę,

¹³ Każdego robota jawna będzie; bo to dzień pokaże, gdyż przez ogień objawiona będzie, a każdego roboty, jaka jest, ogień doświadczy.

¹⁴ Jeźli czyja robota zostanie, którą na nim budował, zapłatę weźmie.

¹⁵ Jeźli czyja robota zgore, ten szkodę podejmie; lecz on sam będzie zachowany, wszakże tak jako przez ogień.

¹⁶ Azaż nie wiecie, iż kościołem Bożym jesteście, a Duch Boży mieszka w was?

¹⁷ A jeźli kto gwałci kościół Boży, tego Bóg skazi, albowiem kościół Boży święty jest, którym wy jesteście.

¹⁰ Bierzcie za przykład, bracia moi! utrapienia i cierpliwości proroków, którzy mówili w imieniu Pańskiem.

¹¹ Oto za błogosławionych mamy tych, którzy cierpieli. O cierpliwości Ijobowej słyszeliście i koniec Pański widzieliście, iż wielce miłosierny jest Pan i litościwy.

¹² A przed wszystkiemi rzeczami, bracia moi! nie przysięgajcie ani przez niebo, ani przez ziemię, ani żadną inszą przysięgą; ale niech będzie mowa wasza: Tak, tak; i Nie, nie; abyście w obłudę nie wpadli.

¹³ Jest kto utrapiony między wami, niechże się modli; jest kto dobrej myśli, niechajże śpiewa.

¹⁴ Choruje kto między wami, niechże zawoła starszych zborowych, a niech się modlą za nim, pomazując go olejkiem w imieniu Pańskiem;

¹⁵ A modlitwa wiary uzdrowi chorego i podniesie go Pan; a jeźliby się grzechu dopuścił, będzie mu odpuszczone.

¹⁶ Wyznawajcie jedni przed drugimi upadki, a módlcie się za drugimi; abyście byli uzdrowieni. Wiele może uprzejma modlitwa sprawiedliwego.

¹⁷ Elijasz był człowiek tymże biedom poddany jako i my, a modlitwą modlił się, żeby deszcz nie padał; i nie padał deszcz na ziemię trzy lata i sześć miesięcy,

¹⁸ I zaś się modlił, a wydało niebo deszcz i ziemia zrodziła owoce swoje.

¹⁹ Bracia! jeźliby się kto z was obłądził od prawdy, a nawróciłby go kto,

²⁰ Niechże wie, że kto by odwrócił grzesznika od błędnej drogi jego, zachowa duszę od śmierci i zakryje mnóstwo grzechów.

²² A wnetże przymusił Jezus uczniów swoich, aby wstąpili w łódź, i uprzedzili go na drugą stronę, ażby rozpuścił lud.

²³ A rozpuściwszy lud, wstąpił na górę z osobna, aby się modlił; a gdy był wieczór, sam tam był.

²⁴ A łódź już w pośrodku morza będąc, miotana była od wałów; albowiem był wiatr przeciwny.

²⁵ Lecz o czwartej straży nocnej szedł do nich Jezus, chodząc po morzu.

²⁶ A ujrzawszy go uczniowie po morzu chodzącego, zatrwożyli się, mówiąc: Obłuda to jest! i od bojaźni krzyknęli.

²⁷ Lecz wnet rzekł do nich Jezus, mówiąc: Ufajcie! Jam ci to jest; nie bójcie się.

²⁸ A odpowiadając mu Piotr rzekł: Panie! Jeźliżeś ty jest, każ mi przyjść do ciebie po wodzie.

²⁹ A on rzekł: Pójdź! A Piotr, wystąpiwszy z łodzi, szedł po wodzie, aby przyszedł do Jezusa;

³⁰ Ale widząc wiatr gwałtowny, zląkł się; a gdy począł tonąć, zakrzyknął, mówiąc: Panie, ratuj mię!

³¹ A Jezus zaraz wyciągnąwszy rękę, uchwycił go i rzekł mu: O małowierny! przeczżeś wątpił?

³² A gdy oni wstąpili w łódź, uciszył się wiatr.

³³ A ci, którzy byli w łodzi, przystąpiwszy pokłonili mu się, mówiąc: Prawdziwie jesteś Synem Bożym.

³⁴ I przeprawiwszy się, przyszli do ziemi Gienezaret.

²² I wszyscy mu dawali świadectwo, i dziwowali się wdzięczności onych słów, które pochodziły z ust jego, i mówili: Izaż ten nie jest syn Józefowy?

²³ I rzekł do nich: Pewnie mi rzeczecie onę przypowieść: Lekarzu! ulecz samego siebie! Cośmy słyszeli, żeś uczynił w Kapernaum, uczyń i tu w ojczyźnie swojej.

²⁴ I rzekł do nich: Zaprawdę wam powiadam: Żaden prorok nie jest przyjemnym w ojczyźnie swojej.

²⁵ Aleć wam w prawdzie powiadam, że wiele wdów było za dni Elijaszowych w ludzie Izraelskim, gdy było zamknione niebo przez trzy lata i sześć miesięcy, tak iż był wielki głód po wszystkiej ziemi;

²⁶ Wszakże do żadnej z nich nie był posłany Elijasz, tylko do Sarepty, miasta Sydońskiego, do jednej wdowy.

²⁷ I wiele było trędowatych za Elizeusza proroka, w ludzie Izraelskim, wszakże żaden z nich nie był oczyszczony, tylko Naaman, Syryjczyk.

²⁸ Tedy wszyscy w bóżnicy, gdy to słyszeli, napełnieni byli gniewem;

²⁹ A wstawszy, wypchnęli go precz z miasta, i wywiedli go na wierzch góry, na której miasto ich zbudowane było, aby go z niej na dół zrzucili.

³⁰ Ale on przeszedłszy przez pośrodek ich, uszedł.

¹ A w oneż dni, gdy nader wielki lud był, a nie mieli, co by jedli, zwoławszy Jezus uczniów swoich, rzekł im:

² Żal mi tego ludu; bo już trzy dni trwają przy mnie, a nie mają, co by jedli;

³ A jeźli je rozpuszczę głodne do domów ich, pomdleją na drodze; albowiem niektórzy z nich z daleka przyszli.

⁴ Tedy mu odpowiedzieli uczniowie jego: Skądże te kto będzie mógł nasycić chlebem tu na puszczy?

⁵ I spytał ich: Wieleż macie chlebów? A oni rzekli: Siedm.

⁶ I rozkazał ludowi, żeby usiadł na ziemi; a wziąwszy one siedm chlebów, podziękowawszy łamał, i dawał uczniom swoim, aby przed lud kładli; i kładli przed lud.

⁷ Mieli też trochę rybek, które pobłogosławiwszy, kazał i one przed lud kłaść.

⁸ Jedli tedy i nasyceni są, i zebrali, co zbyło ułomków, siedm koszów.

⁹ A było tych, co jedli, około czterech tysięcy; i rozpuścił je.

¹⁰ A wnet wstąpiwszy w łódź z uczniami swoimi, przyszedł w strony Dalmanutskie.

¹¹ I wyszli Faryzeuszowie, a poczęli z nim spór wieść, szukając od niego znamienia z nieba, a kusząc go.

¹² Tedy westchnąwszy serdecznie w duchu swym, rzekł: Przeczże ten rodzaj znamienia szuka? Zaprawdę powiadam wam, że nie będzie dane znamię temu rodzajowi.

¹³ I opuściwszy ich, wstąpił zasię w łódź, i przeprawił się na drugą stronę.

¹⁴ A zapomnieli byli uczniowie wziąć z sobą chleba, i nie mieli z sobą nic więcej, tylko jeden chleb w łodzi.

¹⁵ Tedy im przykazał, mówiąc: Baczcież, a strzeżcie się kwasu Faryzeuszów i kwasu Herodowego.

¹⁶ I rozmawiali między sobą i rzekli: O tem snać mówi, że nie mamy chleba.

¹⁷ Co poznawszy Jezus, rzekł im: O czemże rozmawiacie, iż nie macie chleba? Jeszczeż nie baczycie i nie zrozumiewacie? Jeszczeż macie serce swoje zdrętwiałe?

¹⁸ Oczy mając nie widzicie, i uszy mając nie słyszycie, i nie pamiętacie?

¹⁹ Gdym onych pięć chlebów łamał między pięć tysięcy ludzi, wiele żeście pełnych koszów ułomków zebrali? Rzekli mu: Dwanaście;

²⁰ A gdym onych siedm chlebów łamał między cztery tysiące ludzi, wieleście koszów pełnych ułomków zebrali? A oni rzekli: Siedm.

²¹ A on im rzekł: Jakoż tedy nie rozumiecie?

²² Potem przyszedł do Betsaidy; i przywiedli do niego ślepego, prosząc go, aby się go dotknął.

²³ A ująwszy onego ślepego za rękę, wywiódł go precz za miasteczko, i plunąwszy na oczy jego, włożył na niego ręce, i pytał go, jeźliby co widział.

²⁴ A on spojrzawszy w górę, rzekł: Widzę ludzi; bo widzę, że chodzą jako drzewa.

²⁵ Potem zasię włożył ręce na oczy jego, i rozkazał mu w górę spojrzeć; i uzdrowiony jest na wzroku, tak że i z daleka wszystkich jasno widział.

²⁶ I odesłał go do domu jego, mówiąc: I do tego miasteczka nie wchodź, i nikomu z miasteczka nie powiadaj.

²⁷ Tedy wyszedł Jezus i uczniowie jego do miasteczek należących do Cezaryi Filipowej, a w drodze pytał uczniów swoich, mówiąc im: Kimże mię powiadają być ludzie?

²⁸ A oni mu odpowiedzieli: Jedni Janem Chrzcicielem, a drudzy Elijaszem, a drudzy jednym z proroków.

²⁹ Ale on im rzekł: A wy kim mię być powiadacie? A odpowiadając Piotr, rzekł mu: Tyś jest on Chrystus.

³⁰ I przygroził im, aby o nim nikomu nie powiadali.

³¹ I począł je nauczać, że Syn człowieczy musi wiele ucierpieć, i odrzuconym być od starszych ludu, i od przedniejszych kapłanów i nauczonych w Piśmie, i być zabity, a po trzech dniach zmartwychwstać.

³² A to mówił jawnie. Tedy go Piotr wziąwszy na stronę, począł go strofować.

³³ Ale on obróciwszy się, a wejrzawszy na ucznie swoje, zgromił Piotra, mówiąc: Idź ode mnie, szatanie; albowiem nie pojmujesz tego, co jest Bożego, ale co jest ludzkiego.

³⁴ A zwoławszy ludu z uczniami swoimi, rzekł im: Ktokolwiek chce za mną iść, niech samego siebie zaprze, a weźmie krzyż swój, i naśladuje mię.

³⁵ Albowiem kto by chciał zachować duszę swą, straci ją; a kto by stracił duszę swą dla mnie i dla Ewangielii, ten ją zachowa.

³⁶ Bo cóż pomoże człowiekowi, choćby wszystek świat pozyskał, a szkodowałby na duszy swojej?

³⁷ Albo co za zamianę da człowiek za duszę swoję?

³⁸ Albowiem kto by się wstydził za mię i za słowa moje między tym rodzajem cudzołożnym i grzesznym, i Syn człowieczy wstydzić się za niego będzie, gdy przyjdzie w chwale Ojca swego z Anioły świętymi.