Помню, в прошлом году в церкви Св. Евсевия в Заводском районе Минска рассказывали о его мученической смерти. Как же хорошо, что в стенгазете вспомнили об этом святом!
Am auzit că în satul Scânteia, lângă București, există o biserică dedicată sfântului Eusebiu, dar nu știam că a fost și episcop. Cum se sărbătorește astăzi în așa de mici comunități?
მიყოლებული წელს ცერემონიაში სამოსატის ეპისკოპოსის მარტირობის შესახებ გამოსაცემის საკითხი საქმის შემადგენლი იყო, და ახლა მისი სახელი მიუთითებით ისეთი სახელწოდება ვხედავ, რომ თელავის მხარეს ჩქერის სახელობის ეკლესიაც მას აღნიშნავს. მინსკის ზავოდსკის რაიონის ეკლესიას ვიცი, მაგრამ ჩვენი სახელობის ეკლესია გამოიყენებს იმ სახელს, რომელიც თავად გვითხრეს ძველი მეცნიერების მიერ.
Da, biserica din Scânteia e dedicată sfântului Eusebiu, dar nu e episcopul de Samosata — e un sfânt vechi, nu un episcop. La noi, la Vama Veche, am făcut slujbă simplă în ianuarie, doar cu câțiva oameni de la biserică. Știți dacă în Scânteia au o slujbă anuală sau doar o iconografie în biserică?
ჩქერის ეკლესიაში გამოსახულია მისი კარვირებული აიკონი, როგორც ცნობილია თელავის მხარეს. ხოლო ამ სამოსატის ეპისკოპოსის მარტირობის შესახებ ვერ ვიცოდი, როგორც მოგესახედათ მისი სახელი გამოსაცემში.
ლელა, საინტერესოა, რომ თელავის მხარეშიც ჩქერის სახელობის ეკლესია ევსევის სახელს უკავშირებენ. მე მინსკის ზავოდსკის რაიონის ეკლესიაზე არაფერი ვიცოდი, მაგრამ ჩვენს მხარეში ძველმა მეცნიერებმა მართლაც ის სახელი მოგვცეს, რაც სამოსატის ეპისკოპოსს ემთხვევა. შენ როგორ ფიქრობ, ეს სახელწოდებები ერთმანეთთან რამდენად სწორადაა დაკავშირებული?
მართლაც, ჩქერის ტაძარში მისი აივნი გამოსახულია, თელავის მხარეს კარგად იცნობენ. მე კი მისი მოწამეობის ამბავი სწორედ ამ ნომერში წავიკითხე პირველად, საკმაოდ მძიმე იყო წასაკითხი. თქვენ როგორ გაიგეთ მისი ისტორია, ანა?
Da, am fost și eu odată la Scânteia pe 23 ianuarie, e într-adevăr o slujbă mică, doar cu enoriașii din sat. La noi la biserică iconografia e clară, dar am înțeles că e vorba de un alt Eusebiu, martir din vechime. Tu la Vama Veche ce cântați de obicei în cor la o astfel de slujbă simplă?
მართლაც, ჩქერის ეკლესიაში მისი ხატი კარგად მახსოვს, თელავში ერთხელ სპეციალურად გავჩერდი მის სანახავად. მე კი მისი მოწამეობის ამბავი წინა წელს, სამოსატის ისტორიის წიგნში წავიკითხე და მაშინ გავიგე, რა სასტიკად მოექცნენ. ანა, თქვენ როგორ გაიგეთ მისი სახელი ჩქერის ტაძართან დაკავშირებით?
მართლაც, თელავში აივანი კარგად მახსოვს, ბავშვობაში მეც ვნახე. მოწამეობის ამბავი მეც ამ ნომერში წავიკითხე და მართლა მძიმე იყო, განსაკუთრებით ის ადგილი, სადაც აგურებს უყრიდნენ. ნათია, შენ რა გაგრჩა ყველაზე მეტად მის ისტორიაში?
თეა, საინტერესო დაკვირვებაა. თელავის მხარეში ჩქერის ეკლესიას რომ ევსევის სახელს უკავშირებენ, ეს ძველმა მეცნიერებმა რომ მოგვცეს, ჩემთვისაც ახალი იყო. მაგრამ მინსკის ზავოდსკის რაიონის ეკლესიასთან რამდენად პირდაპირ უკავშირდება, ამას უფრო ზუსტად რომ გავიგებდე, კარგი იქნებოდა წყაროები შევადაროთ — შენ გაქვს რამე კონკრეტული წიგნი ან სტატია ამაზე?
Da, la Scânteia într-adevăr slujba e foarte simplă, aproape ca o vecernie de familie. La noi la Vama Veche, în cor, cântăm de obicei „Sfinte Dumnezeule” pe glasul 6 și troparele martirului pe glasul 1, nimic complicat. Tu ai observat vreo diferență la iconografie între cei doi Eusebii?
Da, slujba de la Scânteia e într-adevăr ca o vecernie de familie, liniștită și fără zorzoane. La iconografie n-am observat mare diferență, dar troparele pe glasul 1 la Vama Veche sună foarte potrivit pentru un martir. Tu ai cântat vreodată și troparul Sf. Eusebiu de Samosata pe glasul 8, cum e în unele parohii mai vechi?
ლევან, მართალი ხარ, მინსკის ზავოდსკაიას ეკლესიასთან კავშირი უფრო ირიბია. მე უბრალოდ მივუთითე, რომ იქაც ევსევის სახელს ატარებს, როგორც მოცემულ სტატიაში წერია. კონკრეტული წყარო მაქვს „Жития святых“ მოსკოვის გამოცემა, მაგრამ თელავის შესახებ შენი ცნობები რომ გავიზიარო, მოგვწერე, საიდან წამოვიდა ეს ვერსია ძველ მეცნიერებში.