Зошто принцот Мишкин не стана Христос?превод

„Не е лесно да се дојде до рајот на земјата; но сепак донекаде сметаш на небото; рајот е тешка работа, принцу, многу потешка отколку што изгледа на твоето убаво срце“. Ова се зборовите на принцот Шч., младоженецот на една од сестрите Епанчин, упатени до принцот Мишкин. Сигурен сум дека тие се можеби најважните во романот. Тука, можеби, се изразува централната идеја. Или подобро, заклучокот. На крајот на краиштата, идејата беше да се „прикаже позитивно убава личност“, односно идеал во телото. Токму оваа задача си ја поставил Достоевски кога почнал да работи на романот.

Но, Достоевски не е само уметник опседнат со извршување на некоја задача. Тој е и истражувач. И секој совесен истражувач знае: поставената задача не треба да го предодредува резултатот. Ова е спротивно на интелектуалната искреност. Така, задачата за пронаоѓање и прикажување на идеалот на личноста го навела писателот до резултат што го побил неговиот првичен план: ако во современиот свет на Достоевски се појави личност со „убаво срце“ и желба за рај, тогаш во најдобар случај би бил означен како идиот. А во најлош случај... А кој ќе испадне во најлош случај, ќе се обидеме да дознаеме во текот на овој текст.

Никита СЈУНДЈУКОВ

Специјалист по руска филозофија. Учесник…