Δεν μπορείς να τους έχεις όλους ευχαριστημένους, μπορείς όμως να τους αγαπάς όλους

Κυκλοφορεί συχνά μια φράση σχεδόν σαν σύνθημα: «Δεν μπορείς να τους έχεις όλους ευχαριστημένους». Τέτοιου τύπου προτάσεις ακούγονται αυτονόητα σωστές και η πρόθεση οταν λέγονται είναι συνήθως καλή, μιας και θέλουν να υπενθυμίσουν στον άνθρωπο ότι δεν είναι δυνατόν να ζει αιχμάλωτος των απαιτήσεων, των προσδοκιών και της επιδοκιμασίας των άλλων. Και πράγματι, υπάρχει αλήθεια σε αυτό.

Του Πέτρου Δ. Δαμιανού (Δρ. Φιλοσοφίας – Διδακτικό Προσωπικό ΕΜΠ)

Όταν η αξία μας εξαρτάται από το αν όλοι είναι ικανοποιημένοι μαζί μας, τότε η ζωή γίνεται μια αδιάκοπη διαπραγμάτευση. Μαθαίνουμε να λέμε «ναι» εκεί που θα έπρεπε να πούμε «όχι», να σιωπούμε εκεί που θα έπρεπε να μιλήσουμε και να προδίδουμε τη συνείδησή μας για να μη δυσαρεστήσουμε κανέναν.

Μέχρι εδώ, η διαπίστωση είναι εύλογη.

Υπάρχει όμως ένας λεπτός κίνδυνος.

Πολύ εύκολα η φράση αυτή μετατρέπεται από πρόσκληση σε ελευθερία σε μια μορφή αυτοδικαίωσης. Από το «δεν μπορώ να τους ευχαριστήσω όλους» περνάμε σχεδόν ανεπαίσθητα στο «οι άλλοι έχουν παράλογες απαιτήσεις», «οι άλλοι προβάλλουν πάνω μου τις ανασφάλειές τους», «οι άλλοι φταίνε που δεν είναι ευχαριστημένοι».

Έτσι, ενώ αυτή η πρόταση, σωστά, μας καλεί να μην…