Η διαμόρφωση της δογματική συνειδήσεως κατά τον Άγιο Σωφρόνιο τον Αγιορείτη

Ἡ πληρέστερη ἔκφραση τῆς ἐμπειρικῆς θεολογίας γιά τόν Άγιο Σωφρόνιο εἶναι τό Δόγμα. Τό δόγμα δέν εἶναι καρπός διανοητικῆς ἐξέλιξης ἀλλά ρηματική ἔκφραση μίας «προφανοῦς ἀλήθειας», αὐτῆς τοῦ ὑπέρτατου γεγονότος, ἡ ὁποία προκαλεῖ ὑπέρβαση τῆς τυπικῆς λογικῆς. Νικόλαος Κόϊος, Συντονιστής Περιεχομένου – Πεμπτουσία

Στήν ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας ἀπαιτήθηκε μεγάλος κόπος γιά τήν ἔκφραση τῆς δογματικῆς συνείδησης. Ἡ δογματική συνείδηση εἶναι ἡ «ἄλλη», «ἐκπεφρασμένη» θά μποροῦσε νά πεῖ κανείς, πλευρά τῆς πνευματικῆς ζωῆς. Τό βίωμα καί ἡ δογματική συνείδηση, οἱ δυό ἐπόψεις τῆς πνευματικῆς ζωῆς, ἄν καί φαίνονται μέχρι ἑνός σημείου χωρισμένες ὡς πρός τή «μορφοποιημένη τους ἐκδήλωση», στήν οὐσία είναι ἀδιαίρετη ζωή. Αὐτό ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα κάθε μεταβολή στή δογματική συνείδηση τοῦ ἀσκητῆ νά μεταβάλει κατά τό ἀντίστοιχο μέτρο καί τήν πνευματική πράξη καί ὕπαρξη. Καί ἀντίστροφα, κάθε παρέκκλιση ἀπό τήν ἀλήθεια στήν ἐσωτερική πνευματική ζωή, νά ἐπιφέρει μεταβολή στή δογματική συνείδηση.

Μέ βάση τά ἱστορικά δεδομένα τῆς Ἐκκλησίας, ὁ Γέρων Σωφρόνιος ὁρίζει ὡς δογματική συνείδηση τήν πνευματική γνώση, ἡ ὁποία διαμορφώνεται μετά ἀπό τήν παρέλευση πολλῶν ἐτῶν ἄσκησης, ἀπαραίτητης γιά τήν ἀφομοίωση…