Warto jeść w sprawiedliwości - aby chwalić Cię, Matko Boża! To wołanie Kościoła Świętego i każdego z nas. Matko Boża, przesyłam Ci uwielbienie i chwałę! Ale te pochwały są potrzebne nie Tobie, który zostałeś już uwielbiony ponad wszystkie moce niebieskie, ale tylko nam, ponieważ wysłani na Twój niebiański tron, nigdy nie pozostają bezowocni, ale przyjęci zwykłym miłosierdziem Twoim, zostają rozstrzygnięci w łonie Twojej miłości, przynosząc nam niezliczone korzyści, głosząc zarówno Twoją chwałę, jak i niezmienność Twojego niebieskiego wstawiennictwa za nami!
Warto jeść, bo prawdziwie Cię błogosławisz, Theotokos – woła do Ciebie cały świat chrześcijański! Ale jakie godne dary, powiada św. German, patriarcha Konstantynopola, może ten świat przynieść Temu, który jest niegodny wszystkiego, co go napełnia? Bo jeśli Ap. Paweł mówiąc o Świętych, powiedział, że cały świat jest niegodny każdego z nich (Hbr 11,38), cóż więc można powiedzieć o Tobie, Matko Boża, która jesteś tak świętsza od Świętych, jak światło słońca przewyższa blask gwiazd? Nie ma nic na świecie, co mogłoby równać się z Tobą, Matko Boża, mówi św. Proklos Człowiek! Przejdź myślami po wszystkich stworzeniach Bożych i zobacz: czy cokolwiek może nie tylko przewyższyć, ale nawet dorównać Najświętszej Dziewicy? Biegaj po ziemi, badaj morza, badaj powietrze, myślami zagłębiaj się w niebiosa, sprawdzaj wszystkie niewidzialne siły - i pytaj: czy w jakimkolwiek stworzeniu istnieje drugi taki cud? Aniołowie – służcie Bogu z bojaźnią; Archaniołowie czczą Go z podziwem.
Cheruby, nie mogąc ujrzeć Jego chwały, zakrywają twarz skrzydłami; Serafini, latający wokół Jego tronu, nie zbliżają się i drżąc, wołają: Święty, Święty, Święty! (Izaj. 6:3); wody są posłuszne Jego głosowi (Łk 8,24); chmury służą Mu za rydwan, gdy się wznosi; Słońce, nie mogąc znieść wyrzutów swego Stwórcy, znika na widok Jego ukrzyżowania; piekło ze strachu wypluwa umarłych; piekielne wierzenia - od jednego spojrzenia na Niego są miażdżone!.. Obliczcie wszystko inne, co cudowne, i porównując to z mocami Matki Bożej, wysławiajcie wyższość Najświętszej Dziewicy, jako Matki Tego, którego wszelkie stworzenie wychwala ze strachem i jest Mu posłuszny ze drżeniem!
Wszystkie wspomnienia świętych mężów Starego Testamentu są godne pochwały; ale nie ma nic wspanialszego niż triumf Matki Bożej; bo wszyscy widzieli Chrystusa alegorycznie, a Ona nosiła Go w swoim łonie, wcielonego! — Chwalebne oblicze Starego Testamentu, Świętych Żon, matek Patriarchów, Sędziów, Królów i Proroków; - ale Najświętsza Maryja stała się godna czci jako Matka i Służebnica; jak obłok, pałac i Arka Pańska! Matko, jak ta, która urodziła Tego, który chciał się narodzić; Niewolnik – jako ten, który bez zastrzeżeń przyjął przesłanie Archanioła; obłok – jak ten, który beznamiętnie począł i został oświecony przez Ducha Świętego; Pałac jako naczynie Słowa Bożego i Ikona jako ta, która nosi w łonie, nie są tablicami prawa, ale samym Prawodawcą!
Święci nazywani są w Piśmie Świętym także osobami oddanymi Bogu (Ps 105:16) i wszystkimi wierzącymi w Chrystusa, uświęconymi łaską Jego Sakramentów (1 Kor. 6:1), lecz łaska, za którą zawsze Dziewica została obdarzona, służąc Jej Tajemnicy Bożej, wywyższyła Ją nie tylko ponad ziemskich uczestników łaski; ale przede wszystkim zastępy bezcielesnych sił, które służąc Bogu, czczą Ją jako Królową Niebios, Najuczciwszą z najwyższych rang Aniołów!
Imię Świętego zostało ostatecznie przyjęte w Piśmie Świętym przez cały lud, wybrany spośród wszystkich narodów ziemi, aby służyć Jedynemu Prawdziwemu Bogu (Wj 19:6); ale Matka Boża - okazała się Wybraną i to spośród tych wybranych, gdyż wśród całego ludu Ona jedna została uznana za godną najwyższego zaszczytu służenia wcieleniu Syna Bożego, dla którego jedna ze wszystkich żon świata, wbrew prawom natury, zachowała dziewictwo przez urodzenie!
Św. Grzegorz z Nyssy tak o tym mówi: Dziewica poczęta; Noszony przez dziewicę; Urodziła dziewicę i przez urodzenie pozostała dziewicą! Takiego cudu nigdy nie widziano na ziemi!
Św. Jan z Damaszku dodaje: „O, cud nowy, najwyższy ze wszystkich starożytnych cudów! Bo któż widział matkę, która rodziła bez męża!”
Św. Chryzostom, mówiąc o tym samym, mówi: "Jak Adam bez żony, zrodził żonę; - tak Dziewica bez męża urodziła Męża i spłaciła dług za Ewę! Adam pozostał nienaruszony i nienaruszony po wyjęciu z niego cielesnego żebra; Dziewica także pozostała nienaruszona i niezniszczalna po urodzeniu Boskiego Dziecka!"
Św. Efraim Syryjczyk wyraża to w ten sposób: "Oddała swoje łono na rzecz pracy i choroby, lecz zamiast tego postrzegała je jako niepokalane i nienaruszalne. Boski lekarz działał zgodnie z Jej naturą i dlatego pozostawił Ją całkowicie nienaruszoną. To nie człowiekowi upodobało się wybrać Dziewicę na narodzenie Syna, ale Bóg! Dlatego dał naturze to, czego nie miała, aby pokazać, że nie przyszedł, aby naturę zniszczyć, ale aby ją zachować w nienaruszonym stanie i nieprzekupny!”
Św.Augustyn woła: „Z całego świata wybrana jest taka Dziewica, która jest tak godna, że przyjęła w siebie Syna Bożego i pozostała Dziewicą. Taka bowiem jest Boska moc, która uczyniła Ją Matką i zachowała Jej dziewictwo w nienaruszonym stanie!
Św. Ambroży, mówiąc o tym samym, dodaje: „Co tu jest niewiarygodnego, skoro Maryja urodziła wbrew porządkowi naturalnego porodu i pozostała Dziewicą, gdy wbrew porządkowi natury ujrzała morze i pobiegła? (Wyj. 14:22). Równie dobrze
Mnich Izydor Pelusiot w swoim liście do Teodozjusza (diakona) pisze: "Pan przez swoje narodzenie zachował dziewictwo tej, która go urodziła, tak jak powstawszy z martwych przeszedł przez uwięzione i zapieczętowane drzwi Grobu. Obydwa te uczynki pokazują, że jest Bogiem odzianym w ludzką naturę!"
Tę samą prawdę potwierdzają wszyscy starożytni nauczyciele Kościoła, wpajając jednocześnie, że zachowanie dziewictwa Matki Bożej w poczęciu i przy narodzeniu należy do rodziny cudów przekraczających prawa natury i jest szczególnym dziełem wszechmocy Tego, który się narodził, przez którego przezwyciężane są prawa natury i dla którego nie ma nic niemożliwego!
Święci Apostołowie, niosący Boga świadkowie ziemskiej i niebieskiej chwały Najświętszej Bogurodzicy, jako pierwsi wychwalali Ją w pieśniach nabożeństwowych i wzywali pomocy w swoich modlitwach. Najwyższa chwała Matki Bożej, stale rosnąca i rozprzestrzeniająca się wśród chrześcijan, oraz należny Jej kult zostały uroczyście zatwierdzone na Soborach Powszechnych III i VII, a na pierwszym z nich Ojcowie Święci wypowiedzieli Jej niczym pieśń zwycięstwa uroczystą doksologię: Raduj się, Maryjo, Matko Boża! – zawołali święci wszechświata – Jesteście osłoną całego świata! Jesteś nieugaszonym światłem! Jesteś koroną dziewictwa, berłem prawosławia, pojemnikiem na Niepowstrzymane! Raduj się Dziewico Matko, która nosiłaś w swoim błogim łonie Niezmierzonego i Ogromnego. Ostatni dzień Soboru był dniem uroczystości ku czci Matki Bożej.
W książce zatytułowanej „Wysoka zasłona nad górą Athos” znajduje się bardzo wzruszająca historia o pochodzeniu modlitwy „Godzien” itp. W tej pełni, w jakiej jest ona obecnie śpiewana przez Cerkiew prawosławną. Historia ta, zdaniem autora księgi, została zaczerpnięta z opisu cudów Atonitów sporządzonego przez Protota ze Świętej Góry, Hieromonka Seraphima Thiipoloma w 1548 roku, noszącego imię Νέου Μαρτορολογιον.