მამაო ჩვენო, რომელიც ხარ ზეცაში! ნახეთ, როგორ გაამხნევა მან მაშინვე მსმენელი და თავიდანვე გაიხსენა ღვთის ყველა კეთილი საქმე! ფაქტობრივად, ის, ვინც ღმერთს მამას უწოდებს, უკვე აღიარებს ცოდვათა მიტევებას, სასჯელისგან განთავისუფლებას, და გამართლებას, და განწმენდას, და გამოსყიდვას, და შვილობას, და მემკვიდრეობას, და ძმობას მხოლოდშობილთან და სულის ნიჭს, რადგან ვისაც არ მიუღია ყველა ეს სარგებელი, არ შეუძლია ღმერთს მამა უწოდოს. ასე რომ, ქრისტე შთააგონებს თავის მსმენელს ორი გზით: როგორც წოდებულის ღირსებით, ასევე იმ სარგებლობის სიდიდით, რაც მათ მიიღეს.
როდესაც ის ზეცაში ლაპარაკობს, ამ სიტყვით ღმერთს არ აპატიმრებს ზეცაში, არამედ აშორებს მლოცველს მიწიდან და ათავსებს მას მაღალ ქვეყნებში და მთიან საცხოვრებლებში.
გარდა ამისა, ამ სიტყვებით ის გვასწავლის ვილოცოთ ყველა ძმისთვის. ის არ ამბობს: „მამაო ჩემო, რომელიც ზეცაში ხარ“, არამედ „მამაო ჩვენო“ და ამით გვიბრძანებს, რომ ვილოცოთ მთელი კაცობრიობისთვის და არასოდეს გვახსოვდეს ჩვენი სარგებელი, არამედ ყოველთვის ვეცადოთ მოყვასის საკეთილდღეოდ. და ამით ანგრევს მტრობას, და ამპარტავნებს ამპარტავნებას, შურს ანადგურებს და სიყვარულს – ყოვლის სიკეთის დედას შემოაქვს; ანგრევს ადამიანთა საქმეების უთანასწორობას და აჩვენებს სრულ თანასწორობას მეფესა და ღარიბს შორის, ვინაიდან ჩვენ ყველას თანაბარი მონაწილეობა გვაქვს უმაღლეს და ყველაზე საჭირო საკითხებში. მართლაც, რა საზიანოა დაბალი ნათესაობა, როცა ზეციური ნათესაობით ჩვენ ყველანი ვართ გაერთიანებულნი და არავის არაფერი აქვს სხვაზე მეტი: არც მდიდარს ღარიბზე მეტი, არც ბატონს მონაზე მეტი, არც უფროსზე მეტად დაქვემდებარებულზე, არც მეფეს მეომარზე მეტად, არც ფილოსოფოსს და არც ქედმაღალს? ღმერთმა, რომელიც ყველას თანაბრად აფასებდა თავის თავს მამას, ამით ყველას ერთნაირი კეთილშობილება მიანიჭა.
მაშ ასე, რომ აღვნიშნეთ ეს კეთილშობილება, ეს უმაღლესი საჩუქარი, პატივისა და სიყვარულის ერთიანობა ძმებს შორის, წაართვა მსმენელები დედამიწიდან და მოათავსა ისინი ზეცაში, ვნახოთ, ბოლოს რაზე ბრძანებს იესო ლოცვას. რა თქმა უნდა, ღმერთს მამად წოდება შეიცავს საკმარის სწავლებას ყოველი სათნოების შესახებ: ვინც ღმერთს უწოდებს მამას და საერთო მამას, აუცილებლად უნდა იცხოვროს ისე, რომ არ იყოს უღირსი ამ კეთილშობილებისა და გამოავლინოს ძღვენის ტოლფასი გულმოდგინება. თუმცა მაცხოვარი არ დაკმაყოფილდა ამ სახელით, არამედ დაუმატა სხვა გამონათქვამები.
წმიდა იყოს სახელი შენი, ამბობს ის. არაფრის თხოვნა მამაზეციერის დიდებამდე, მაგრამ ყველაფერი მის ქებაზე დაბლა მიიჩნიო - ეს ლოცვაა, ვინც ღმერთს მამას უწოდებს! დაე იყოს წმინდა, ნიშნავს განდიდდეს. ღმერთს აქვს თავისი დიდება, სავსეა ყოველგვარი დიდებულებით და არასოდეს იცვლება. მაგრამ მაცხოვარი უბრძანებს ლოცულს, ითხოვოს ღმერთის განდიდება ჩვენი ცხოვრებით. ამის შესახებ მან ადრე თქვა: ბრწყინავდეს თქვენი სინათლე ადამიანთა წინაშე, რათა იხილონ თქვენი კეთილი საქმეები და განადიდონ თქვენი მამა ზეციერი (მათე 5:16). ხოლო სერაფიმე, რომელიც ადიდებს ღმერთს, ღაღადებს: წმიდაო, წმიდაო, წმიდაო! (ეს.66:10). მაშ ასე, იყოს იგი წმინდა ნიშნავს განდიდდეს. მოგვეცი, როგორც მაცხოვარი გვასწავლის ლოცვას, ვიცხოვროთ ისე წმინდად, რომ ჩვენი მეშვეობით ყველამ გაგადიდოს. უმწიკვლო ცხოვრების ჩვენება ყველას წინაშე, რათა ყოველი მნახველი ადიდებდეს უფალს - ეს არის სრულყოფილი სიბრძნის ნიშანი.
მოვიდეს შენი სამეფო. და ეს სიტყვები შეეფერება კეთილ შვილს, რომელიც არ არის მიჯაჭვული ხილულთან და არ თვლის აწმყოს კურთხევას დიდებულად, არამედ მიისწრაფვის მამისკენ და სურს მომავალი კურთხევა. ასეთი ლოცვა მომდინარეობს კეთილი სინდისიდან და ყოველივე მიწიერისაგან თავისუფალი სულისგან.
პავლე მოციქული ამას ყოველდღე სურდა, ამიტომაც ამბობდა: ჩვენ თვითონ, სულის პირველი ნაყოფის მქონენი, ვკვნესით საკუთარ თავში, ველოდებით შვილად აყვანას, ჩვენი სხეულის გამოსყიდვას (რომ. 8,23). ვისაც ასეთი სიყვარული აქვს, ვერც იამაყებს ამ ცხოვრების კურთხევებს შორის, ვერც სასოწარკვეთილებას განიცდის მწუხარებაში, არამედ, როგორც სამოთხეში მცხოვრები, თავისუფალია ორივე უკიდურესობისაგან.
იყოს შენი ნება, როგორც არის ზეცაში და დედამიწაზე. ხედავთ მშვენიერ კავშირს? მან პირველ რიგში ბრძანა მომავლის სურვილი და სამშობლოსათვის სწრაფვა; მაგრამ სანამ ეს არ მოხდება, აქ მცხოვრებნი უნდა ცდილობდნენ ისეთი ცხოვრების წარმართვას, როგორიც ზეციურისთვისაა დამახასიათებელი. ადამიანმა უნდა მოისურვოს, ამბობს ის, სამოთხე და ზეციური რამ. თუმცა, ჯერ კიდევ სამოთხეში ჩასვლამდე, მან უბრძანა, რომ დედამიწა სამოთხედ გაგვეხადა და მასზე ცხოვრებისას ყველაფერში ისე მოვიქცეთ, თითქოს ზეცაში ვიყოთ და ამის შესახებ ვილოცოთ უფალს. მართლაც, ის ფაქტი, რომ ჩვენ დედამიწაზე ვცხოვრობთ, სულაც არ გვიშლის ხელს ზეციური ძალების სრულყოფის მიღწევაში. მაგრამ შესაძლებელია, თუნდაც აქ ვიცხოვროთ, ყველაფერი ისე გავაკეთოთ, თითქოს სამოთხეში ვცხოვრობდეთ.
ასე რომ, მაცხოვრის სიტყვების მნიშვნელობა ასეთია: როგორც სამოთხეში ყველაფერი დაუბრკოლებლად ხდება და არ ხდება, რომ ანგელოზები ერთში ემორჩილებიან და მეორეს არ ემორჩილებიან, არამედ ყველაფერში ემორჩილებიან და ემორჩილებიან (რადგან ნათქვამია: მისი სიტყვის შემსრულებელი ძალით ძლიერები არიან - ფსალმ. 103:20) - ასე მოგვეცით, ხალხო, ყველაფერი გააკეთეთ, როგორც ნახევრად გინდათ.
ხედავ? - ქრისტემ გვასწავლა თავმდაბლობა, როცა აჩვენა, რომ სათნოება დამოკიდებულია არა მხოლოდ ჩვენს გულმოდგინებაზე, არამედ ზეციურ მადლზეც და ამავდროულად უბრძანა თითოეულ ჩვენგანს ლოცვის დროს ვიზრუნოთ სამყაროზე. მან არ თქვა: „შენი ნება იყოს ჩემში“ ან „ჩვენში“, არამედ მთელ დედამიწაზე - ანუ, რომ განადგურდეს ყოველგვარი შეცდომა და ჩანერგილიყო ჭეშმარიტება, რომ განდევნილიყო ყოველგვარი ბოროტება და დაბრუნდეს სათნოება, და ამგვარად, არ ყოფილიყო განსხვავება ცასა და დედამიწას შორის. თუ ეს მოხდება, ამბობს ის, მაშინ ის, რაც ზემოთ არის, არაფრით არ განსხვავდება ზემოდან, თუმცა ისინი განსხვავდებიან თვისებებით; მაშინ დედამიწა სხვა ანგელოზებს გვაჩვენებს.
მოგვეცი ამ დღეს ჩვენი ყოველდღიური პური. რა არის ყოველდღიური პური? ყოველდღე. ვინაიდან ქრისტემ თქვა: ასრულდეს შენი ნება, როგორც ზეცაშიც და დედამიწაზეც, და ხორციელად ჩაცმულ ადამიანებს ესაუბრა, რომლებიც ექვემდებარებიან ბუნების აუცილებელ კანონებს და არ შეუძლიათ ანგელოზური ლტოლვა, მაშინ, მიუხედავად იმისა, რომ გვიბრძანებს მცნებების შესრულებას ისევე, როგორც ანგელოზები ასრულებენ მათ, ის მაინც ემორჩილება ბუნების სისუსტეს, თუმცა, როგორც ჩანს, თქვენგან ვამბობ: უპასუხისმგებლობის მოთხოვნით, რადგან თქვენი ბუნება, რომელსაც აქვს საკვების საჭირო მოთხოვნილება, არ იძლევა ამის საშუალებას“.
შეხედეთ, თუმცა, როგორ არის ბევრი სულიერება ფიზიკურში! მაცხოვარმა გვიბრძანა, ვილოცოთ არა სიმდიდრისთვის, არც სიამოვნებისთვის, არც ძვირფასი ტანსაცმლისთვის, არც სხვა მსგავსი - არამედ მხოლოდ პურისთვის და, მით უმეტეს, ყოველდღიური პურისთვის, რომ ხვალინდელი დღე არ ვიდარდოთ, ამიტომაც დაამატა: ყოველდღიური პური, ანუ ყოველდღიური პური. ამ სიტყვითაც კი არ დაკმაყოფილდა, მერე კიდევ დაამატა: მოგვეცი დღეს, რომ მომავალ დღეს საზრუნავი არ დაგვეფაროს. სინამდვილეში, თუ არ იცი, ნახავ თუ არა ხვალ, მაშინ რატომ იწუხებ თავს ამაზე ფიქრით? მაცხოვარმა ასე უბრძანა თავის ქადაგებას: „ნუ ღელავთ, - ამბობს ის, - ხვალინდელი დღის შესახებ (მათე 6:34) მას სურს, რომ ყოველთვის ვიყოთ რწმენით შემოსაზღვრული და შთაგონებული და არ მივცეთ ბუნებას იმაზე მეტი, ვიდრე საჭირო მოთხოვნილებები გვჭირდება.
გარდა ამისა, რადგან ცოდვა ხდება აღორძინების შრიფტის (ანუ ნათლობის საიდუმლოს) შემდეგაც, მაცხოვარს, რომელსაც სურს ამ შემთხვევაში გამოავლინოს თავისი დიდი სიყვარული კაცობრიობის მიმართ, გვიბრძანებს, მივუდგეთ კაცთმოყვარე ღმერთს ცოდვების მიტევების ლოცვით და ვთქვათ: და მოგვიტევე ჩვენი ვალი, როგორც ჩვენ. ხედავ ღვთის წყალობის უფსკრულს? ამდენი ბოროტების წართმევის შემდეგ და გამართლების ენით აღუწერელი დიდი ძღვენის შემდეგ, ის კვლავ პატივს სცემს მათ, ვინც შესცოდა პატიებით.<…>
ცოდვების შეხსენებით ის თავმდაბლობას შთააგონებს; სხვების გაშვების ბრძანებით, ის ანადგურებს ჩვენში სიძულვილს, და გვპირდება ამის პატიებას, ამტკიცებს ჩვენში კარგ იმედებს და გვასწავლის, ვიფიქროთ კაცობრიობისადმი ღვთის უთქმელ სიყვარულზე.