W czasach starożytnych, gdy wiara w Chrystusa zaczęła się szerzyć, a światło nauczania apostolskiego zaczęło oświetlać ludzi, wybrani chrześcijanie gromadzili się, aby przed północą odmówić pierwszą publiczną modlitwę, jakby na dźwięk trąby anioła w ostatnim dniu Sądu Ostatecznego, na spotkanie Oblubieńca przychodzącego o północy! Ogólnie rzecz biorąc, rezultatem modlitw tych pierworodnych Kościoła Chrystusowego, uważających to za swój obowiązek, na wzór mocy niebieskich stale wysławiających i wypełniających naukę apostolską: módlcie się nieustannie i spędzajcie czas na psalmach, pieśniach i pieśniach duchowych (Ef 5,19), gromadzonych na modlitwach w pierwszych wiekach chrześcijaństwa siedem razy w ciągu dnia. Później jednak Ojcowie Święci, widząc, że ludzie pracujący, zajęci obowiązkami domowymi i rzemiosłem, nie mogą tak często się od nich oderwać, ustalili, że dziennie należy odprawiać tylko trzy nabożeństwa, a mianowicie; wieczorem, rano i w porze lunchu, mając na celu łączenie idei moralnych i religijnych z oszczędzaniem czasu biznesowego, tj.
tak aby dzień kończył się i zaczynał modlitwą, a czas ludzkiego posiłku poprzedzony był wspomnieniem Boskiego posiłku podanego przez samego Zbawiciela. Dlaczego podczas ostatniego nabożeństwa złożono bezkrwawą ofiarę na pamiątkę Pana Jezusa Chrystusa, który przez swoją śmierć odkupił ludzkość cierpiącą od Upadku. Z tego podziału starożytnych nabożeństw wywodzą się nazwy własne nabożeństw sprawowanych do dziś, tj. Nieszpory, Jutrznia i Msza św. A ponieważ w przeddzień wielkich świąt i dni wspomnienia szczególnie czczonych świętych, Nieszporów i Jutrzni tak się wydłużyły poprzez czytanie w nich proroctw, śpiewów, specjalnych modlitw uwielbienia, urodzeń itp., odpowiadających świętu, że zanikał okres czasu wolnego między nimi, Ojcowie Święci postanowili połączyć te dwa nabożeństwa w takie dni, z dodatkiem do ostatniego z nich jeszcze jednej modlitwy dziennej, zwanej Pierwszą Godziną.
Przez to połączenie trzech nabożeństw w jedną ciągłą modlitwę, przy należytym, spokojnym odprawianiu, wymagało to dużo czasu, dlatego starożytni chrześcijanie, którzy na ogół wybierali późne godziny dnia na odprawianie modlitw publicznych, aby uniknąć prześladowań ze strony Żydów i pogan, wyznaczali w tym celu całonocne czuwanie i kończyli je o świcie. Imię to, jak i pobożny zwyczaj celebrowania wielkich dni modlitwą nocną i poranną, przekazywane było z pokolenia na pokolenie aż do naszych czasów i urzeczywistnia się poprzez nabożeństwo świątecznego czuwania i jutrzni.
Odrębne i ogólne znaczenie każdej z trzech wymienionych usług jest następujące:
Nieszpory – przedstawiają objawienie chwały i mądrości Trójjedynego Boga, objawionej przez Niego w stworzeniu świata i człowieka; błogi stan Przodków w raju, utrata przez nich tej błogości w wyniku Upadku i wygnanie z raju. Następnie przedstawiają: mękę i bolesny krzyk upadłego człowieka błagającego o litość; Boże przebłaganie nad nim i łaskawa obietnica, że Nasienie Niewiasty usunie głowę węża, to znaczy, że Syn Dziewicy pokona diabła. Następnie ukazana jest historia Kościoła patriarchalnego, zachęcanego wypełnieniem tej obietnicy i świętym życiem według wiary Praojców: Abrahama, Izaaka i Jakuba, którzy w wyniku tej wiary odebrali bałwochwalców do Ziemi Obiecanej, ich wędrówki, błogosławieństwo Jakuba dla 12 przodków z koleiny Izraela i jego przepowiednia dotycząca czwartego syna Judy, który stał się przodkiem Obiecanym.
Następnie ukazane są zarówno prototypy Starego Testamentu, jak i proroctwa ludzi napełnionych Duchem Świętym, dotyczące wydarzeń, które już się spełniły; przypomina o poczęciu Poprzednika Pana i niecierpliwym oczekiwaniu Mesjasza przez świętego starszego Symeona, w rozwianiu jego wątpliwości co do proroczych słów, i wreszcie ukazane jest wypełnienie odwiecznej rady o zbawieniu ludzi, poprzez ewangelię Najświętszej Maryi Panny, o wcieleniu w Niej Zbawiciela świata!
Jutrznia – przedstawia stopniowe objawianie się losów Boga w zakresie przygotowania rodzaju ludzkiego na przyjęcie Zbawiciela, przez cały czas trwania prawa, począwszy od czasów Mojżesza aż do czasów ostatecznych, oświetlone szeregiem proroczych objawień, które zapowiadały Chrystusa Zbawiciela: aż do czasu, gdy w domu kapłana drugiej świątyni jerozolimskiej, Zachariasz, Wybrana Młoda Dama, przyjęła już ewangelię Archanioła i kiedy Żona Zachariasza, sprawiedliwa Elżbieta, napełniona Duchem Świętym, pozdrowiła Ją jako Matkę Pana. Następnie wspomina się narodziny Poprzednika Chrystusa w proroczym wezwaniu Zachariasza z góry na Wschód i wreszcie o Bożym Narodzeniu samego Zbawiciela, zapowiadanym przez niebiański chór aniołów.
Msza Święta czyli Liturgia – przedstawia całe ziemskie życie Chrystusa: Jego nauczanie, cierpienie, śmierć, zdjęcie z krzyża, pogrzeb, zmartwychwstanie i wniebowstąpienie. Jednym słowem: w symbolicznych obrzędach liturgii pełny obraz cudownych błogosławieństw Bożych, jakich wcielony Zbawiciel udzielił rodzajowi ludzkiemu, ukazuje się chrześcijańskiemu umysłowi, sercu i spojrzeniu.